ИБРАТЛЫ СӨЗЛЕР...

АТАМ АЙТҚАН ӘПСАНА Дүньяға даңқы кеңинен жайылған Әмир Темур қартайып, өлим алдында жатырғанда, балалықтағы бир жорасы: "Бизге бир шынлық айтып кет, сен өзиңниң усыншама уллы даңқың ушын кимге миннетдарсаң?" - деп сорапты. Сонда Әмир Темур ҳеш ойланып жатпастан: -Үш адамға миннетдарман,- депти. - Олар кимлер?- депти жорасы. - Биринши адам - ҳаялым, - депти ол. - Мен Әмир Темур болып даңқ шығара баслаған гезлеримде душпанларым да көбейди. Бирақ ҳаялым үйге келген қонақларға теңдей хызмет қылып, бай дастурхан жаятуғын еди. Ҳаялымның ашық шеҳресин көрген қонақлардың биразы босағамнан ишке душпанлық көз бенен кирсе де, шығарда дос болып шығатуғын еди. Ҳаялымның усындай ақ кеўилли, ашық пейилли сақый зийнетинен досларым көбейип бара берди. Сол ушын оған миннетдарман. - Екинши миннетдар адамың ким? - депти жорасы. - Екинши миннетдар адам да - ҳаялым,- депти Әмир Темур. Мен алыс еллерге кеткенде шабыўылдан қайтқанша душпанларым ҳәрқыйлы өсек таратса, ол ҳешкимди исендирмес дәрежеде балаларымның, жақын- жуўықларымның, пүткил Самарқанд халқының басын бириктирип, өзиниң де сарғайып күткени аздай, "Ерим жеңилип, қапа болып келсе, арты пүтинлигине исенип кеўлин көтерсин, жаўдан өлсе естелик болар, деп," мениң атыма жайлар, минәрәтлер, медреселер соқтырып қоятуғын еди. Бундай садық ҳаялымды еслесем, күшейип кететуғын едим. - Үшинши миннетдар адамыңыз ким?- деп сорапты жорасы. - Үшинши миннетдар адамым да - ҳаялым,- депти Әмир Темур. Мен бул дүньяға базда күтилмеген ўайқанлардың себепкери болдым. Сонлықтан, өлсем, базы жаўыз душпанларым өлигимди ғарға- ғузғынларға таслаўы сөзсиз еди. Усыны билип, мениң өлигимди ҳеш кимге қорлатпайтуғын, өлсем дүнья-малымды, тахтымды ийелеп, мениң шала қалған ислеримди даўамлап, ақырына жеткеретуғын перзентлер туўып берди. Т. Қайыпбергенов "Қарақалпақнама" роман-эссесинен. https://t.me/ibratli_sozler

#Рәўият – Адамлар не ушын бир-бириниң ишки дүньясына емес, көбирек сыртқы көринисине қарап баҳа береди? – деп сорапты Луқманы Ҳәкимнен. Ҳәким былай жуўап берипти: - Себеби, еки көз ҳәммеде бар, бирақ өткир ақыл-парасат ҳәммеде де бола бермейди. https://t.me/ibratli_sozler

Теңгелер гейде сайызлаў шуқанақ қазылып, соған орамалға түйилген теңгелер қойылған. Бул кийиздиң үстинде көринип турғаннан гөре тәўир-ақ қыйынлаў, айрықша зийреклилик талап ететуғын болған.        Теңгелер кишкене қалташалар менен арнаўлы бақанға илдирилип те қойылған. Жигитлер ат пенен шаўып келип, илип алып кетиўи керек. Бул усыллардың қай-қайсысы да жигитлерден шаққанлықты, таярлық көриўди талап еткен. ~ОРАМАЛ АЛЫЎ~миллий ат спортында ойынның бул түри де болған. Усы жерде бул ойынның түри бойынша Қарақалпақ мәмлекетлик И.В.Савицкий атындағы музейиниң илимий хызметкери Айгүл Пирназарованың информаторлардан еситкен пикири--бул ойынның мәнис-мазмунын ашып береди деп ойлайман: ~Кестеленген моншақлы орамаллар бақанға илдирилип, жигитлер ат үстинде шаўып баратырып, илип алады. Шаққан жигитлер алып орамалды тиккен қыз бенен жеңгеси арқалы танысқан ўақытлар да болған>>.          Демек <<орамал алыў>> ойыны да той тамашаларының қызығарлы түрлериниң бири болып, қарақалпақ миллий ат спортының рәңбе-реңлигин байыта түседи.          Shahzoda Allamuratova https://t.me/ibratli_sozler

ЕРТЕДЕГИ ҚАРАҚАЛПАҚ МИЛЛИЙ СПОРТ ОЙЫНЛАРЫ.

#Сорау Өткен заманда ауыллардың биринде, - Бир жигит , - Ал екинши ауылда қыз жасайды екен: Олар бир бирин қатты унатып сөйлесип журеди.... - Жигит иниси менен, -Ал қыз болса әке шешеси мен турады. Олар бир бири менен көрисип ушрасыуға қатты қыйналады. - Жигит инисине қыздың уйине барып қайтыуды буйырады: - Инисиде сөзин еки етпей барып келеди - Келип ағасына : Барып едим жоқ екен ,айтып едим ,яқшы деди: Келмегени келгени , Келмегенде келер еди депти: Жигитте инисиниң сөзиге тусиниптиде, Яқшы: деп жууап берипти: Сорау сизлер қалай тусиндиңиз🤔 https://t.me/ibratli_sozler

📖 ЖАҚСЫ НИЙЕТ Əмелге  асыралмайтуғын  ис  болсада  бəрқулла  жақсы  нийет  қыла бер. Жəннетке  алып  баратуғын жолда нийет  пайда береди. Бузық  нийети  менен инсан  дозаққа да түсиўи  мүмкин. Салул исмли адам мешитте таң  намазын  Пайғамберимиздиң кейнинде оқыйтуғын еди. Бирақ оның  бул уллы исиниң арқасында  бузық  нийет  жатар  еди. Сол себепли ол дозаққа ылайық болған. Израйылдан  болған зинəкар  ҳаял бир ийтке  суў берип өлимнен  асырап  қалғаны  ушын жəннетке  кирди. Ол  ҳаялда  жақсы  нийет  бар  еди. Алланың  жаратқан  мақлуқларына   меҳир  көрсетти... Нийет  бул  адам жүрегине  тийисли əмел. Оның  ағзаларына байланысы  жоқ. Бирақ нийет бузық  болса, ҳәрекет пенен исленген жақсы  əмелде  зая  болады. Егер  нийет жүректиң  түбинен шын  болса  өз  ийесин əмелсиз де жеңиске  еристиреди.. Муўса пайғамбердиң  дəўиринде  ашаршылық  болды. Мөмин гедейлерден бири  бир таўға  қарап:  "Қудайым!  Егер  менде  усы  таўдай  алтын  болғанында еди сениң  жолыңа бағышлап инсанларға тарқатар  едим". Аллатаала  Муўса  пайғамберге  ўақый  қылды: "Əй Муўса!  Сол  бендеме  айт, садақасын қабыл  қылдым!" деди. 📖 Топлаған Б. Қалиева. https://t.me/ibratli_sozler

Мухаббат....Жақсы яр. 1620- жылы Ицхак Бэн Эльяким исимли адам қызына арнап "Мийримли жүрек" атлы китап жазады. Бул китапта "Минсиз ярдың он қағыйдасы" жазылған екен. Оның бул ойлары пүткил әлемге таралып кетеди. Усы он қағыйданы биз бүгин сизлерге усынамыз. 1.Ярыңды уйқыдан оятпа. 2.Өмирлик жолдасыңа тамақты көп күттирме. Ашлық-ашыўдың басланыўы. 3.Оған қарсылық көрсетпе. 4.Жубыңа аўыр сөз айтпа. Оған патша сыяқлы қарасаң, ол да сени ханшайымдай көреди. 5.Оның душпанының тәрепин алма, досларын жақсылап күт. 6.Жубыңнан болыўы мүмкин емес ерликлерди күтпе. 7.Күйеўиңниң ақшасына пухта бол. Өзиңниң ақшаңды оннан жасырма. 8.Оның сырларын сақлай бил. Ал, оның жаман тәрепи болса ишиңде қалсын. 9.Ярыңның өтинишин булжытпай орынласаң, ол сениң қулың болады. 10.Ол ашыўланғанда абайлы бол.Ондай гезде дым кеўилли де, қатты урысқақ та болма, күлимлеп ғана әсте сөйле. https://t.me/ibratli_sozler

#Яссаўий 📜 АМАНАТ Меражда Мухаммед пайғамбар өзгеше сәўле шашқан нурды көрди. Әтирапын шуўаққа бөлеп тур екен. Ол руўҳ пайғамбардың нурын көрген ўақытта тәсирленип кетти. Расул таңланып Жабрайылға: - Тәнге кирмей кәмилликке жеткен бул кимниң руўҳы? - деди ол. - Ахмет деген үмметиң. Төрт жүз жылдан кейин дүняға келеди. Сайрамда сениң изиңди басады. Түркстанда исламның нурын шашады. Ҳикметинен наданның қуты қашады. Тат басқан кеўилди гүнадан тазалап, кесел жүректиң шыпасын береди, - деди Жабрайыл. - Оның менен сөйлесип көрейин. Түрки баласына ҳикметимди таратса, елди мусылманлыққа қаратса, Ҳақ жолдан қыя баспаса, шәрияттан өтпесе, душпанынан қорқып албырамаса, әўлийемен деп таспаса, мен тилеген ҳақыйқый үммет сол болады, - деди мүбәрек. Олардың муҳаббаты Жабрайылдың жүрегин жибитип жиберди. Периште: - Әй, Ахмет, жақынла. Пайғамбарың менен сөйлес. Бул Алла тааланың саған көрсеткен мийрими, - деди. Ахметтиң толқынланған руўҳы қуўаныш пенен пайғамбарға жақынлады. Ҳүрмет пенен сәлем берди. Пайғамбар: Перзентим, Тәңиритааланың сүйген қулы бол, халқыңың бахты ушын туўылған улы бол. Ҳақ жолын улығлап, сүннетимди тутсаң, мына нәрсеге беккем бол. Пақырлық саўытың болсын, тақыўалық қалқаның болсын. Тилиң зикирден, кеўлиң шүкирликтен, ойың пикирден ғапыл болмасын. Тойып тамақ ишпе, қус төсекте жатпа. Көзиң қалғыса да кеўил көзиң қалғымасын. Әдилликти уллы тут, әўлийени пир тут. Өзге динди сөкпе, кәпир болса да инсан әўладына азар берме. Дурыс бийде туўысқан болмайды, наҳақ бийде ийман болмайды. Ҳәр намазың мераж сапарындай болсын. Ғәриптиң кеўлин қалдырма, шайтанға бетиңнен сүйдирме. Ел алдында мақтанба. Малы көп деп байға жалтақлама. Минезиң топырақтай болсын. Ҳәмме адамзатты сүй! - деп пәтия берди. Сөзин даўам етип: - Бул сәўбетке мына қурма ағашы гүўа болды. Ҳикметтиң сырын, динниң нурын усы қурмаға жасыраман. Есиңде болсын: мениң аманатым саған аман-есен жетип барады. Ахмет қабыл алды. Пайғамбар оның менен хошласып, сапарын даўам етти. "Яссаўий феномени" китабынан алынды https://t.me/ibratli_sozler

БУЛ САМАЛДЫҢ ЕСПЕЙТУҒЫН ЖЕРИ ЖОҚ... "Өсек ҳәм ғыйбатқа ҳеш қулақ аспа" Деп билгишлер ақыл айтқан болады. Бирақ ақыл басқа, өсек сөз басқа, Ҳәр қайсысы өз жолынан барады. Өсек сөз дегениң ызғырық самал, Бул самалдың еспейтуғын жери жоқ. Бийдай арасында ийтсийгек болар, Ҳарам шөптиң өспейтуғын жери жоқ. Күншиллик-ғыйбаттың бузық анасы, Дөхмет-жала менен ойнастан туўған. Жалған менен ыраслықтың арасы Билинбестей етип шебер тоқылған. Ғыйбат өз зәҳәрин иширсе езип, Инсан кеулин ғаплет думаны басқан: Жигитлер ең жақсы достынан безип, Патшалар ең садық ўәзирин асқан. "Өсек сөз ийеси қатынлар десе, Инанбаң! Өсектиң жынысы болмас. Еркеклер бар ғыйбат отын үрлесе, Ҳаял заты оған ерисе алмас. "Аллаңды умытпа" деп журип олар, Ақбайталлық етип өсек  тоқыйды. Қус баласы болған менен ғарғалар, Жеркенбестен патас затты шоқыйды... Өзбекстан қаҳарманы Ибрайым Юсупов https://t.me/ibratli_sozler