عَنْقّاْءُ

https://youtu.be/zTjEgwk4uHY?si=KA55lpRsbD9Pctw9 شەرحی (العوامل المائة) وانەی ٥ #العوامل_المائة

https://youtu.be/dppSeMW28Rc?si=BXwuuBQi4WxH8qX4 شەرحی (العوامل المائة) وانەی ٤ #العوامل_المائة

بەڵام ڕێگای ڕۆحی، ئەو مێرگەیە کە مەعریفە لە هاوکێشە عەقڵییە ماندووکەرەکانەوە دەگۆڕێت بۆ ئەزموونێکی بوونگەرایی چێژبەخش، کە تێیدا مرۆڤ بە ئاشتی لە ئازاری گەڕانی درێژخایەنەوە دەگوازێتەوە بۆ ئارامیی تامکردن و گەیشتن. #عنقاء #ڕۆح #عەقڵ

لەنێوان ماندووبوونی بیرکردنەوە و شیرینیی کەشفدا

گەشتی عەقڵ و ڕۆح بەرەو زانستەکانی حەقیقەت لە مێژووی هەوڵەکانیی مرۆڤدا بۆ تێگەیشتن لە بوون، پرسی "سروشتی مەعریفە" سەرنجی زۆری پێدراوە. تێڕوانینێکی ڕەسەن و دێرین هەیە کە زانا گەورەکان و فەیلەسوفەکان لە بەستێنی مێژوودا دایانڕشتووە، کە ڕێڕەوی هۆشیاری دەکاتە دوو بەشەوە: ڕێگای عەقڵیی تیۆری، و ڕێگای ڕۆحیی شایتحاڵی (بینینی دڵ). لە کاتێکدا یەکەمیان ئاسۆکان بەڕووی ئەگەرگەلێکی بێکۆتاییدا دەکاتەوە، بەڵام زۆرجار دەبێتە هۆی سەرلێشێواوی و دڵەڕاوکێ بۆ خاوەنەکەی؛ لەبەرامبەردا، ڕێگای ڕۆحی وەک جۆرێک لە تامکردن و شادمانیی بوونگەرایی دێت کە حەقیقەت لە بیرۆکەیەکی وشک و بێدەنگەوە دەگۆڕێت بۆ چێژێکی ژیاو. - دڵەڕاوکێی گومان و ماندووبوونی بەڵگەی عەقڵی: پشتبەستنی ڕەها بە عەقڵی پەتی بۆ گەیشتن بە حەقیقەتە گەورەکان، سەرەتای گەشتێکی تاقەتپڕووکێن و سەختە. عەقڵ بە سروشتی خۆی ئامرازێکی شیکردنەوە و لێکبڵاوکردنەوەیە، بەدوای هۆکار و هۆکارەکاندا دەگەڕێت، و هەمیشە لەنێوان بەڵگە و نیشانەکاندا دێت و دەچێت بەبێ ئەوەی بگاتە خاڵێکی یەکلاکەرەوە و جێگیری یەقین. ئەم دۆخە لە "دڵەڕاوکێی مەعریفی" لە زۆر کاتدا دەکرێت بگۆڕێت بۆ ئازارێکی ناوەکیی ڕاستەقینە و تەنگژەیەکی دەروونی و جەستەیی کە ڕێبوارەکە ماندوو دەکات. له‌ قووڵایی ئه‌م ئه‌زموونه‌ تاقیکەرەوەیەدا، «ئەبو حامیدی غەزالی»لە کتێبەکەیدا «المنقذ من الضلال» (ڕزگارکەر لە گمڕایی) باسی ئەوە دەکات کاتێک چۆن نوقمبوون لە ڕێبازە عەقڵییە وشکەکاندا تەنیا سەرلێشێواوی بۆ هێناوەتەوە، و هیچ شتێک لەو خولگەیە ڕزگاری نەکردووە تەنیا وەرچەرخان بەرەو فەزای ڕۆحی نەبێت، و جەخت دەکاتەوە کە چاکبوونەوەی ڕاستەقینەی مەعریفە بە بەڵگەی ڕەق و نووسراو نەبووە، بەڵکو بەمە بووە: "ڕووناکییەک بوو کە خودا خستییە ناو دڵەوە، و ئەو ڕووناکییە کلیل بۆ زۆربەی مەعریفەکانە." عەقڵ دەتوانێت سنوورەکانی بیرۆکەکە دیاری بکات، بەڵام ناتوانێت ئارامیی دڵنیایی بە نەفسی مرۆڤ ببەخشێت. - سنوورەکانی عەقڵ و بەربەستەکانی بیرکردنەوە بەرامبەر بە فرەوانیی ڕۆح ڕەنگدانەوەی فەلسەفیی قووڵی ئەم جیاوازییە لە تێگەیشتن لە خودی سروشتی عەقڵدا دەردەکەوێت؛ عەقڵ لە بنەڕەتی زمانەوانیدا لە "عِقال" واتە حەسار یان بەندەوە هاتووە. ئەو هەمیشە هەوڵ دەدات حەقیقەتی بێپایان لە ناو قاڵب و لۆژیکێکی دیاریکراودا قەتیس بکات، ئەمەش وای لێدەکات دەستەوەستان بێت لە دەستپێکردنی زانستە قووڵەکان مەگەر تەنیا لە ڕواڵەت و بە شێوەیەکی گوماناوی و ئەگەری نەبێت. لێرەوە جیاوازییەکی بنەڕەتی لەنێوان دوو جۆر زانستدا دەردەکەوێت کە «محیی الدین ابن عربي» پەردەی لەسەر لاداوە، و ڕوونی دەکاتەوە کە جیاوازییەکی گەورە هەیە لەنێوان: *زانستی دەستکەوتوو (عەقڵی): کە لەسەر بنەمای تێڕوانین و بەڵگە وەستاوە، کە تێیدا خاوەنەکەی هەمیشە لە ماندووبوون و کۆششی بەردەوامی بیرکردنەوەدایە لە ترسی گومانەکان و بۆ ڕەتکردنەوەی بەڵگەکان. *زانستی بەخشراو (ڕۆحی): کە لەسەر بنەمای "چێژ و تامکردن" (الذوق) و بینینی دڵ وەستاوە، کە تێیدا مەعریفە بەبێ ماندووبوون دەڕژێتە ناو دڵەوە، تا دەبێتە وەک میوەیەکی خۆش کە ڕێبوارەکە چێژی لێ وەردەگرێت؛ لێرەدا حەقیقەت بە چاوی بەسیرەت و ناوەوە دەبینرێت نەک بە چاوی بیرکردنەوەی دوودڵ. - عەشق و چێژی ڕۆحی: حەقیقەتەکان وەک میوەی پێگەیشتوو کاتێک ڕێبوار لە کۆتوبەندەکانی لۆژیکی وشک ڕزگاری دەبێت و دەچێتە ناو فەزای ڕۆحی، مەعریفە لە بارێکی قورسی بیرکردنەوەوە دەگۆڕێت بۆ تابلۆیەکی جوانیی بێوێنە کە پڕە لە چێژ و وەجد (خرۆشان). لەم فەزایەدا، حەقیقەتەکان تەنیا نابنە تیۆرییەک بۆ گفتوگۆ یان کتێبێک بۆ خوێندنەوە، بەڵکو دەبنە دۆخێک لە یەکبوون لەگەڵ جوانیی خوداییدا. و «جەلالەدینی ڕۆمی» دەستەوەستانیی ڕێبازی عەقڵیی ڕەق و توند بۆ فڕین لە ئاسمانی حەقیقەتی ڕەهادا وێنا دەکات، و بە دێڕە شیعرێکی ڕەوان لە "مەسنەوی"دا دەڵێت: "پێی ئەوانەی پشت بە بەڵگە دەبەستن (عەقڵانییەکان) دارینە.. و پێی دارینیش هەرگیز جێگیر نابێت." ڕێگای عەقڵ لای ئەو پڕە لە ڕەقی و تینوێتی، لە کاتێکدا ڕێگای ڕۆح ڕێگای عەشق و خۆشەویستییە. لە ڕێڕەوی ڕۆحیدا، ڕێبوارەکە لە بوونی حەقیقەتدا دەتوێتەوە و تامی دەکات ڕێک وەک ئەو کەسەی کە تامی میوەیەکی پێگەیشتوو تاقی دەکاتەوە؛ ئیتر پێویستی بە وەسفکردنی یان هێنانەوەی بەڵگە لەسەری نابێت، بەڵکو تەنیا بەو شادمانی و چێژە ناوەکییە کورت دەهێنێت کە ویژدانی پڕ دەکاتەوە. بەراوردکردنی نێوان ئەم دوو ڕێگایە دەری دەخات کە ڕێگای عەقڵی، سەرەڕای گرنگییەکەی لە کردنەوەی دەرفەتە فیکرییەکاندا، هێشتا ڕێگایەکی سەختە کە مرۆڤ لە تینوێتییەکی بەردەوام و سەرلێشێواویدا بەجێ دەهێڵێت.

https://youtu.be/EQUPzqaO5fw?si=7ZYHpz5DcmxlzUjx شەرحی (العوامل المائة) وانەی ٣ #العوامل_المائة

"ئەی بێچارە ئەگەر تۆزقاڵێک ترست لە دڵدا بووایە، ئەوا بۆ خۆت دەگریایت،وەک گریانی دایکێکی جەرگسووتاو بۆ ڕۆڵەکەی. کاتێک شوومی و تاوان دایانپۆشیت، دەبوو شیوەن بۆ خۆت بکەیت وەک شیوەن بۆ مردووان. ئەگەر ئەهلی ئاسمانەکان و زەویش بۆت بگریانایە، هەر شایستەی ئەوە بوویت، لەبەر گەورەیی کارەساتەکە و تاوانەکەت. ئەگەر سەرجەم دروستکراوانیش دڵنەواییان بکردبایت، وەک دڵدانەوەی کەسێکی ماڵوێران کە هەموو سەروەت و سامانی لێ زەوت کراوە، هێشتا هەر شایستەی ئەوە بوویت، چونکە تۆ بەهۆی شوومیی تاوانەکانتەوە دینەکەتت وێران کردووە و ناسینی خودا (مەعریفەت)ت لێ زەوت کراوە. بەمەش سەرشۆڕیی سەرپێچی یەخەی گرتوویت، ناوت لە دیوانی سەرپێچیکاراندا تۆمار کراوە، و ئەهلی تەقوا لێت نامۆ بوون، مەگەر کەسێک کە وەک خۆت بێت".

ئیمامی ڕازی

#عنقاء #الرازي #وتەی_پێشەوایان

https://youtu.be/bLO9faoYJq8?si=rxVMgXF8OzbrOGGh شەرحی (العوامل المائة) وانەی ٢ #العوامل_المائة

https://youtu.be/SGXxb75HDDc?si=YhNiqBra1fsgi8gT شەرحی (العوامل المائة) وانەی ١ #العوامل_المائة

https://youtu.be/cPGxWd0Uvyg?si=-HuWCj6AxQ0lXryO الأصول من علم الأصول وانەی ١٨ و کۆتایی #الأصول_من_علم_الأصول

موسا سەلامی خوای لێبێت لەگەڵ زۆری زانست و کردەوەکانی و بەرزی پێگەکەی و هەبوونی هەموو پێداویستیەکانی شەڕەفمەندی تەواو لە حەقی خۆی  ڕۆیشت بۆ لای خزر بۆ فێربوونی زانست و  تەوازعی نواند بەرامبەری ئەمەش بەڵگەیە لەسەر ئەوەی تەوازوع باشتر و چاکترە لە کیبر.

ئیمامی ڕازی

#عنقاء #عەنقا #الرازي #کیبر

https://youtu.be/3mHeKlO0VRw?si=vu08oTwJGyX1iNbN الأصول من علم الأصول وانەی ١٧ #الأصول_من_علم_الأصول

ئەو هێزی هەڵبژاردن و یەکلاکردنەوەیەی کە وەک مرۆڤ پێدراوە، بەشێکە لە ناسنامەی تۆ کە خودا دروستی کردووە. کاتێک تۆ ڕێڕەوێک هەڵدەبژێریت، ویستی ئەزەلی ئەو ڕێڕەوەی بەسەر تۆدا نەسەپاندووە بە پێچەوانەی ئارەزووی خۆتەوە، بەڵکو لە ڕێگەی ویستی خودی خۆتەوە بەڕێوەی بردووە و هێناویەتیە دی. - کۆتایی: تۆ بەرەو کڕۆکی ئەوە دەبرێیت کە خۆت هەڵیدەبژێریت لە کۆتایی ئەم شیکارییە وردەدا، ڕوون دەبێتەوە کە مرۆڤ پەڕەیەک نییە کە لە دەمی باهۆزی قەدەرێکی هەڕەمەکیدا بێت و بەرەو ڕێڕەوگەلێک ببرێت کە هیچ شتێکی لە خۆی نەچێت؛ بەڵکو قەدەر ئاوێنە ئەزەلییەکەیە کە ڕەنگدانەوەی ڕاستی هەڵبژاردنەکان و ئامادەییە ناوەکییەکانی ئێمەیە. ئەو سیناریۆ واقیعییەی کە هەنگاو بە هەنگاو دەژییت، بە شێوەیەکی ئەزەلی نووسراوە چونکە بە تەواوی گوزارشت لە تۆ دەکات و نیشاندەری بڕیارە ئازادەکانی تۆیە لە ناو جیهانی مەرجەکاندا. بەمەش چەمکی ناچاری (جەبر) بەو مانا عامییەی کە هەیە نامێنێت؛ چونکە ناچارکراو ئەو کەسەیە کە بەرەو شتێک دەبرێت کە ڕقی لێیەتی، لە کاتێکدا بوونەوەر لە گەشتە میتافیزیکییەکەیدا لە ڕێگەی قەدەری خوداوە بەرەو کڕۆکی ئەو شتە دەبرێت کە خۆی هەڵیدەبژێرێت. #عەنقا #عنقاء #تێڕامان #ڕێنێ_گینۆن #جەبر

پلەکانی بوون و نهێنیی قەدەر: چۆن تواناکان لە نێوان زانیاریی ئەزەلی و ویستی مرۆڤدا دەردەکەون؟ لەبەرجەستەکردنی پێکهاتەی بووندا کێشەی "قەدەر" و "ناچاری (جەبر) و هەڵبژاردن" بە یەکێک لە ئاڵۆزترین ئەو بابەتانە دادەنرێت کە عەقڵی مرۆڤ لە بەڕێوەچوونی مێژوودا پێوەی سەرقاڵ بووە؛ چونکە عەقڵی مرۆڤ لە نێوان سەلماندنی ویستی ڕەهای خودایی کە دەورەدەری هەموو شتێکە، و لە نێوان سەلماندنی ئازادیی مرۆڤ و بەرپرسیارییەتی لەسەر کارەکانی، بە حەیرانی دەمێنێتەوە. بۆ دەرچوون لەم تەنگژەیە، میتافیزیکای نەریتی، بەتایبەت لە تێڕوانینەکانی فەیلەسوفی فەرەنسی "ڕێنێ جێنۆ" (شێخ عەبدولواحید یەحیا)، چوارچێوەیەکی مەعریفی پێشکەش دەکات کە شێوازی تێگەیشتنمان بۆ سروشتی "بوون" و "توانا (شیاوی)" دەگۆڕێت، ئەمەش دەروازەیەکی بێوێنە بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشە هەمیشەیییە دەکاتەوە. - بوون و دەرکەوتن.. ئەوەی نابینرێت نەبوون نییە جێنۆ لە تێڕوانینەکەیدا سەبارەت بە "پلەکانی بوون"، جیاکارییەکی گرنگ لە نێوان دوو چەمکدا دەکات: • توانای گشتی (پلەی شاراوە): ئەمە ئەو پلەیەیە کە هەموو ئەو شتانە دەگرێتەوە کە دەکرێت بوونیان هەبێت، جا چ لە جیهانی ماددیی هەستپێکراوی ئێمەدا دەرکەوتبن یان دەرنەکەوتبن. • بوونی دیاریکراو (پلەی دیار): ئەمەش قاشێکی سنووردارە و ملکەچی مەرجگەلێکی دیاریکراوە (وەک زەمەن، شوێن و بۆشایی) کە لە دەریای توانای گشتیدا سەریهەڵداوە بۆ ئەوەی ببێتە واقیعێکی بینراو. لەسەر بنەمای ئەم ڕوانگەیە، وشەی "بوون" لە ڕووی زمانەوانی و میتافیزیکییەوە تەنها بەسەر ئەو بوونەوەرە نوێیەدا جێبەجێ دەبێت کە هاتووەتە ناو کایەی دەرکەوتنەوە. لەمەشەوە، سیناریۆ جێگرەوەکانی ژیانمان (ئەو ڕێڕەوانەی کە نەهاتوونەتە دی، و ئەو مردنە ئەگەرکردانەی کە ڕوویان نەداوە) بە "نەبوونی ڕەها" دانانرێن، بەڵکو ئەوانە توانای ڕاستەقینەن کە جێگیریی خۆیان لە پلەی غەیب و شاردراوەییدا پاراستووە، و تەنها ویستی خودایی وا نەبووە کە بە مەرجەکانی جیهانی هەستپێکراوی ئێمە سنووردار ببن. - شریتی زەمەن و لەناوچوونی ئەگەرەکان کاتێک ئەم ڕوانگەیە بەسەر ژیانی ئەو بوونەوەرەدا دەسەپێنین کە بە قەدەر سنووردار کراوە (لە سەرەتای کۆرپەلەبوونیەوە تا مردنی)، خۆمان لەبەردەم دوو ئاستی تێڕوانیندا دەبینینەوە: ڕوانگەی ئەزەلی (سەرووی زەمەن): لە ڕوانگەی زانیاریی گشتگیری خوداییەوە، هەموو سیناریۆ گونجاوەکان و ئەگەرە بێپایانەکان بە یەکجاری و بە شێوەیەکی ئەزەلی جێگیر و زانراون. ئەم واتایە بە تەواوی لەگەڵ وتە بەناوبانگەکەی زانایانی کەلامدا یەکدەگرێتەوە کە دەڵێن: "خودا دەزانێت چی بووە، و چی دەبێت، و ئەوەی نەبووە ئەگەر ببێت چۆن دەبێت". کەواتە ئەو شتانەی کە نەبوون، بە تەواوی مەرج و وردەکارییەکانیانەوە لە زانیاریی ئەزەلیدا زانراو و دیاریکراون. • ڕوانگەی مرۆیی (ناو زەمەن): ئێمە وەک مەخلوقێک کە لەسەر ڕێڕەوێکی زەمەنی دەڕۆین، لەبەردەم هەر خاڵێک یان چوارڕیانێکی ژیانماندا هەست بەوە دەکەین کە کۆمەڵێک سیناریۆ لەناودەچن و ون دەبن لە کاتێکدا تەنها یەک سیناریۆ دەردەکەوێت. ئەم "لەناوچوون و دەرکەوتنە نوێبووەوە" تەنها وەهمێکە کە لە سروشتی هۆشیاریی ئێمەوە سەرچاوە دەگرێت کە بە زەمەن سنووردارە (وەک ئەو بینەرەی کە فیلمەکە دیمەن بە دیمەن دەبینێت)، لە کاتێکدا تەواوی شریتەکە بە شێوەیەکی ئەزەلی لە سەرووی مەرجەکانی زەمەن و شوێنەوە نووسراوە و دیاریکراوە. - دەرچوون لە تەنگژەی ناچاری (جەبر).. ئامادەیی بوونەوەر و دەرکەوتنی ویست ئەگەر ویستی ئەزەلی تەنها یەک ڕێڕەوی ڕاستەقینەی لە نێوان ملیارەها ڕێڕەوی گونجاودا دیاری کردبێت (بۆ نموونە کەسێک خواردنەوەی پەرداخێک ئاوی گەرم هەڵبژێرێت لەجیاتی پەرداخێک ئاوی سارد کە لەبەردەمیدایە)، ئەی هۆکاری ئەم جیاکارییە چییە؟ چۆن لە بیرۆکەی توندی ناچاری (جەبر) ڕزگارمان دەبێت؟ دەرچەی میتافیزیکی لە ڕێگەی دوو خاڵی بنەڕەتییەوە بەدەست دێت: • زانیاری پاشکۆی زانراوە (نهێنیی ئامادەیی زاتی) ویستی خودایی بە شێوەیەکی هەڕەمەکی یان بێهودە هەڵنابژێرێت؛ بەڵکو جیاوازی نێوان خواردنەوەی ئاوی گەرم یان سارد دەگەڕێتەوە بۆ ڕاستی و ئامادەیی بوونەوەرەکە لەو چرکەساتەدا. زانیاریی ئەزەلی دەورەدەری پاشخانە دەروونی، پێکهاتەیی، و ئەو بارودۆخانە بووە کە لە دەوروبەری ناسنامەی تۆدا هەن، و زانیویەتی کە تۆ بە تەواوی هۆشیاری و ئارەزووی خۆتەوە لایەنی ئاوە گەرمەکە هەڵدەبژێریت، بۆیە قەدەرەکە بە هێنانەدی و دەرخستنی ئەو شتە هاتووە کە لە جەوهەری تۆدا شاردراوەتەوە. • ویستی مرۆڤ ڕەنگدانەوەیەکە بۆ ویستی ڕەها تەنگژەی ناچاری (جەبر) هەمیشە وادادەنێت کە دوو هێزی دژبەیەک هەن: هێزێکی دەرەکی (سەپێنەر) و هێزێکی ناوەکی (سەپێندراو). بەڵام لە کایەی میتافیزیکای گشتیدا، ویستی مرۆڤ لە ویستی خودایی جیا نییە، بەڵکو ئامرازێکە لە ئامرازەکانی ئەو.

https://youtu.be/mxYNHqReisg?si=K8tzNKjXAAIWWS_d الأصول من علم الأصول وانەی ١٦

https://youtu.be/KEf9GMmR8Pw?si=3eKBXRQ4U8pLecOP الأصول من علم الأصول وانەی ١٥

"دوور نییە کە زانای کامڵ لە زۆربەی زانستەکاندا، هەندێک شت نەزانێت، لەبەر ئەوە بۆ فێربوونیان پێویستی بە کەسێکی خوار خۆی هەبێت، ئەمەش بابەتێکی باو و زانراوە"

ئیمامی ڕازی

#عنقاء #عەنقا #الرازي #زانست

https://youtu.be/IEmPEnKS290?si=syIz2yV_EcFhUUVo الأصول من علم الأصول وانەی ١٤

https://youtu.be/LQGxeoNzdRU?si=8HwupxFTC-cqXLio الأصول من علم الأصول وانەی ١٣

لە نێوان گەردوونی بچووک و گەردوونی گەورە(شەڕی ناوەوە و سەرکەوتنی دەرەوە) لە قوڵایی فەلسەفەی عیرفانی و حیکمەتی دێریندا، جیهان وەک تەنێکی یەکگرتوو سەیر دەکرێت کە لەسەر شێوازی چینایەتی و تێکهەڵکێش بنیات نراوە؛ گەردوونێکی گەورە کە لە ناویدا گەردوونێکی بچووکتر هەیە، تا دەگاتە مرۆڤ کە خۆی دەبێتە "گەردوونی بچووک" (Microcosm) لە ناو جەرگەی "گەردوونی گەورەدا" (Macrocosm). ئەم تێڕوانینە، کە بیرمەندی فەرەنسی ڕێنی گینۆ (شێخ عەبدولواحید یەحیا) لەژێر ناوی "پلەبەندییەکانی بوون" شی دەکاتەوە، پێمان دەڵێت کە هەرچی لە دەرەوە ڕوودەدات، تەنها ڕەنگدانەوە و سێبەری ئەو شتانەیە کە لە ناوەوەی مرۆڤدا دەگوزەرێن. لەسەر ئەم بنەمایە، ململانێ و شەڕە دەرەکییەکان لە ڕاستیدا لە ناو دەروونی خودی مرۆڤەکانەوە سەرچاوە دەگرن. بۆ نموونە، کاتێک سەیری شەڕی نێوان دوو سوپا دەکەین، لە ڕوانگەیەکی ماددییەوە تەنها پێکدادانی چەک و ژمارە دەبینین، بەڵام لە ڕوانگەیەکی عیرفانی و میتافیزیکییەوە، ئەم شەڕە گەورەیە کورت دەبێتەوە بۆ ناو دەروونی هەر سەربازێکی ئەو سوپایە. هەر لایەنێک بتوانێت لە "جیهانی گەورەدا" بەسەر شەهوەت، ترس، چاوچنۆکی و شەڕەنگێزییەکانی ناو خۆیدا سەرکەوێت، لە دەرەوەشدا لەگەڵ یاساکانی گەردوون و سەرچاوەی حەق یەکدەگرێت و سەرکەوتنی دەرەکی مسۆگەر دەکات. ئەم حیکمەتە کۆنە بە ڕوونی لە وتە مێژووییەکاندا ڕەنگی داوەتەوە، وەک وتەکەی حەزرەتی عومەری کوڕی خەتاب کە دەفەرموێت: "ئێمە بەهۆی کەمیی گوناهەکانمان و زۆریی گوناهی دوژمنەکانمانەوە سەر دەکەوین، بەڵام ئەگەر لە گوناهدا یەکسان بووین، ئەوا ئەوان بەهۆی هێز و چەک و ژمارەوە بەسەرماندا زاڵ دەبن." لێرەدا گوناهـ تەنها سەرپێچییەک نییە، بەڵکو پەردەیەکە کە مرۆڤ لە ڕوح و مەبدەئی یەکەم دادەبڕێت و دەیخاتە ناو جیهانی ماددەی ڕووت (سەڵتەنەتی چەندێتی). لە سەردەمی هاوچەرخدا، کە ڕێنی گینۆ بە "قەیرانی جیهانی مۆدێرن" یان "عەسری ماددە" ناوی دەبات، مرۆڤایەتی لە ڕوح داماڵدراوە و پەیوەندی لەگەڵ ناوەوەی خۆی پچڕاندووە. لەبەر ئەوە، شەڕەکانی ئەمڕۆ بوونەتە ململانێی تێکدەرانەی بێ ڕۆح، چونکە مرۆڤی مۆدێرن پێش ئەوەی بچێتە مەیدانی جەنگ، لە ناوەوەی خۆیدا دۆڕاوە. کۆتایی گوتارەکە ئەوەیە: چاککردنی جیهانی گەورە و کۆتایهێنان بە شەڕەکانی دەرەوە، هەرگیز لە دەرەوە دەست پێناکات، بەڵکو سەرەتا لە ئاشتکردنەوە و سەرکەوتنی مرۆڤ بەسەر تاریکییەکانی ناو دەروونی خۆیدا دەست پێدەکات. #عنقاء #عەنقا #توراسی_عیرفانی #ڕێنێ_گینۆن #تێڕامان

لە نێوان گەردوونی بچووک و گەردوونی گەورە(شەڕی ناوەوە و سەرکەوتنی دەرەوە) لە قوڵایی فەلسەفەی عیرفانی و حیکمەتی دێریندا، جیهان وەک تەنێکی یەکگرتوو سەیر دەکرێت کە لەسەر شێوازی چینایەتی و تێکهەڵکێش بنیات نراوە؛ گەردوونێکی گەورە کە لە ناویدا گەردوونێکی بچووکتر هەیە، تا دەگاتە مرۆڤ کە خۆی دەبێتە "گەردوونی بچووک" (Microcosm) لە ناو جەرگەی "گەردوونی گەورەدا" (Macrocosm). ئەم تێڕوانینە، کە بیرمەندی فەرەنسی ڕێنی گینۆ (شێخ عەبدولواحید یەحیا) لەژێر ناوی "پلەبەندییەکانی بوون" شی دەکاتەوە، پێمان دەڵێت کە هەرچی لە دەرەوە ڕوودەدات، تەنها ڕەنگدانەوە و سێبەری ئەو شتانەیە کە لە ناوەوەی مرۆڤدا دەگوزەرێن. لەسەر ئەم بنەمایە، ململانێ و شەڕە دەرەکییەکان لە ڕاستیدا لە ناو دەروونی خودی مرۆڤەکانەوە سەرچاوە دەگرن. بۆ نموونە، کاتێک سەیری شەڕی نێوان دوو سوپا دەکەین، لە ڕوانگەیەکی ماددییەوە تەنها پێکدادانی چەک و ژمارە دەبینین، بەڵام لە ڕوانگەیەکی عیرفانی و میتافیزیکییەوە، ئەم شەڕە گەورەیە کورت دەبێتەوە بۆ ناو دەروونی هەر سەربازێکی ئەو سوپایە. هەر لایەنێک بتوانێت لە "جیهانی گەورەدا" بەسەر شەهوەت، ترس، چاوچنۆکی و شەڕەنگێزییەکانی ناو خۆیدا سەرکەوێت، لە دەرەوەشدا لەگەڵ یاساکانی گەردوون و سەرچاوەی حەق یەکدەگرێت و سەرکەوتنی دەرەکی مسۆگەر دەکات. ئەم حیکمەتە کۆنە بە ڕوونی لە وتە مێژووییەکاندا ڕەنگی داوەتەوە، وەک وتەکەی حەزرەتی عومەری کوڕی خەتاب کە دەفەرموێت: "ئێمە بەهۆی کەمیی گوناهەکانمان و زۆریی گوناهی دوژمنەکانمانەوە سەر دەکەوین، بەڵام ئەگەر لە گوناهدا یەکسان بووین، ئەوا ئەوان بەهۆی هێز و چەک و ژمارەوە بەسەرماندا زاڵ دەبن." لێرەدا گوناهـ تەنها سەرپێچییەک نییە، بەڵکو پەردەیەکە کە مرۆڤ لە ڕوح و مەبدەئی یەکەم دادەبڕێت و دەیخاتە ناو جیهانی ماددەی ڕووت (سەڵتەنەتی چەندێتی). لە سەردەمی هاوچەرخدا، کە ڕێنی گینۆ بە "قەیرانی جیهانی مۆدێرن" یان "عەسری ماددە" ناوی دەبات، مرۆڤایەتی لە ڕوح داماڵدراوە و پەیوەندی لەگەڵ ناوەوەی خۆی پچڕاندووە. لەبەر ئەوە، شەڕەکانی ئەمڕۆ بوونەتە ململانێی تێکدەرانەی بێ ڕۆح، چونکە مرۆڤی مۆدێرن پێش ئەوەی بچێتە مەیدانی جەنگ، لە ناوەوەی خۆیدا دۆڕاوە. کۆتایی گوتارەکە ئەوەیە: چاککردنی جیهانی گەورە و کۆتایهێنان بە شەڕەکانی دەرەوە، هەرگیز لە دەرەوە دەست پێناکات، بەڵکو سەرەتا لە ئاشتکردنەوە و سەرکەوتنی مرۆڤ بەسەر تاریکییەکانی ناو دەروونی خۆیدا دەست پێدەکات. #عنقاء #عەنقا #توراسی_عیرفانی #ڕێنێ_گینۆن #تێڕامان