Available now! Telegram Research 2025 — the year's key insights 
Bütöv Azərbaycan Tarixi🇦🇿𒀭
Open in Telegram
• Bütöv Azərbaycan tarixinə dair önəmli bilgilər, sənəd və qaynaqlar • Reklam və Təkliflər üçün 👇 📨Contact: @kzmv_227
Show more6 263
Subscribers
-524 hours
+357 days
+8730 days
Data loading in progress...
Similar Channels
Tags Cloud
No data
Any problems? Please refresh the page or contact our support manager.
Incoming and Outgoing Mentions
---
---
---
---
---
---
Attracting Subscribers
June '26
June '26
+100
in 0 channels
May '26
+384
in 1 channels
Get PRO
April '26
+541
in 0 channels
Get PRO
March '26
+792
in 2 channels
Get PRO
February '26
+542
in 2 channels
Get PRO
January '26
+505
in 2 channels
Get PRO
December '25
+150
in 0 channels
Get PRO
November '25
+144
in 2 channels
Get PRO
October '25
+177
in 1 channels
Get PRO
September '25
+229
in 4 channels
Get PRO
August '25
+268
in 2 channels
Get PRO
July '25
+334
in 2 channels
Get PRO
June '25
+420
in 5 channels
Get PRO
May '25
+227
in 3 channels
Get PRO
April '25
+346
in 2 channels
Get PRO
March '25
+408
in 2 channels
Get PRO
February '25
+435
in 2 channels
Get PRO
January '25
+490
in 1 channels
Get PRO
December '24
+407
in 2 channels
Get PRO
November '24
+379
in 3 channels
Get PRO
October '24
+458
in 2 channels
Get PRO
September '24
+467
in 3 channels
Get PRO
August '24
+485
in 74 channels
Get PRO
July '24
+626
in 10 channels
Get PRO
June '24
+28
in 3 channels
Get PRO
May '24
+56
in 7 channels
Get PRO
April '24
+53
in 4 channels
Get PRO
March '24
+57
in 4 channels
Get PRO
February '24
+95
in 6 channels
Get PRO
January '24
+15
in 2 channels
Get PRO
December '23
+37
in 5 channels
Get PRO
November '23
+25
in 1 channels
Get PRO
October '23
+2
in 0 channels
Get PRO
September '23
+9
in 0 channels
Get PRO
August '23
+34
in 0 channels
Get PRO
July '23
+10
in 0 channels
Get PRO
June '23
+15
in 0 channels
Get PRO
May '23
+34
in 0 channels
Get PRO
April '23
+16
in 0 channels
Get PRO
March '23
+14
in 0 channels
Get PRO
February '23
+22
in 0 channels
Get PRO
January '23
+39
in 0 channels
Get PRO
December '22
+45
in 0 channels
Get PRO
November '22
+23
in 0 channels
Get PRO
October '22
+22
in 0 channels
Get PRO
September '22
+42
in 0 channels
Get PRO
August '22
+46
in 0 channels
Get PRO
July '22
+48
in 0 channels
Get PRO
June '22
+43
in 0 channels
Get PRO
May '22
+94
in 0 channels
Get PRO
April '22
+85
in 0 channels
Get PRO
March '22
+144
in 0 channels
Get PRO
February '22
+41
in 0 channels
Get PRO
January '22
+228
in 0 channels
| Date | Subscriber Growth | Mentions | Channels | |
| 11 June | 0 | |||
| 10 June | 0 | |||
| 09 June | +4 | |||
| 08 June | +4 | |||
| 07 June | +57 | |||
| 06 June | +10 | |||
| 05 June | +7 | |||
| 04 June | +2 | |||
| 03 June | +2 | |||
| 02 June | +8 | |||
| 01 June | +6 |
Channel Posts
📌Bu gün Azərbaycan Milli Hökuməti baş naziri Seyid Cəfər Pişəvərinin ölüm günüdür.
1947-ci il iyun ayının 11-də Gəncə
şəhərindən qayıdarkən Yevlax yaxınlığında Pişəvəri müəmmalı şəkildə maşın qəzasına düşmüş və həlak olmuşdur. Pişəvərinin məzarı Bakı şəhərində birinci Fəxri Xiyabandadır.
Pişəvərinin ictimai, siyasi və fəlsəfi görüşlərinə bələd olmaq, onu ictimai, dövlət xadimi kimi tanımaq üçün 1945–1946-cı illərdə Təbriz şəhərində nəşr olunan "Azərbaycan", "Azad millət", "Yeni Şərq" qəzetlərini, 1944-cü ildə Tehranda nəşr olunan "Acer" qəzetini, 1946-cı ildə Təbrizdə nəşr olunan "Qızıl səhifələr", "12 Şəhrivər", 60-cı illərdə mühacirətdə nəşr olunan "21 Azər" və "Seçilmiş əsərləri"ni oxuyub öyrənmək lazımdır.
🇦🇿Başbakanlıqdan məzara Pişəvəri
Ölümün 78-ci ilini dərin sayğı ilə anırıq!
Pişəvərinin ruhu o zaman rahat olar ki, Güney Azərbaycan yenidən istiqlal alsın!
Allah rəhmət eləsin!
🇦🇿@MutluTurkum
| 2 | ✅ Seçim edərək növbəti imtahanlarınıza ödənişsiz hazırlaşın, yeni sınaqları, izahlarını, keçid ballarını əldə edin ⬇ | 12 |
| 3 | 📗 İmtahan tipli yeni sınaqlara, izahlarına, keçid ballarına baxmaq üçün aşağıdakı butonlardan seçim edin: | 9 |
| 4 | 📖 Hazırlaşdığınız Qrupu seçib növbəti imtahanlarınıza sürətli hazırlaşın, sınaqların təmiz PDF-lərini, cavablarını və videoizahlarını əldə edin. ⤵ | 16 |
| 5 | 📖 Bloka düşmüş suallara, izahlarına, lazımlı pdflərə nəzər yetirmək üçün seçim edin ⬇ | 10 |
| 6 | ✅ Seçim edin, növbəti imtahanlarınıza sürətli və pulsuz hazırlaşın, yeni sınaqların cavablı pdflərini, izahlarını və keçid ballarını əldə edin ⬇ | 10 |
| 7 | 📗 İmtahan tipli suallara, izahlara, keçid ballarına baxmaq üçün aşağıdakılardan seçim edin ⬇ | 12 |
| 8 | 📖 Hazırlaşdığınız Qrupu seçib imtahanlarınıza sürətli hazırlaşın, sınaqların cavablı təmiz PDF-lərini, izahlarını, keçid ballarını əldə edin ⤵ | 10 |
| 9 | ✅ Bugünkü Qəbul imtahanına düşmüş suallar, cavabları və izahları paylaşılmış kanallar ⬇ | 11 |
| 10 | ♨ Blok sualları, cavabları, təmiz PDFləri və izahları paylaşılmış kanallar ⤵ | 11 |
| 11 | ‼ Bugünkü Blok imtahan sualları aşağıdakı kanal və qruplarda paylaşılacaq. Seçim edin, yaxın zamanda sualları əldə edəcəksiniz ⬇ | 11 |
| 12 | 🧑🎓 İmtahan tipli suallara, izahlara, keçid ballarına baxmaq üçün seçim edin ⬇ | 4 |
| 13 |  📌3 aydan sonra yenidən Dr. Rahim Ağbayraq elmi seminarlarına davam edir.
13 iyun Bakı vaxtı ilə saat 22:00- da güneyli tarixçi, Azərbaycanın qədim dövrünün araşdırmaçısı, şumerşünas Dr. Rahim Ağbayrağın online 5⃣4⃣-ci görüşü baş tutacaqdır.
Görüş clubhouse programı üzərindən olmaqla 2 saat davam edir. Hətta mövzu ilə bağlı kimin sualı varsa tarixçi hocamıza ünvanlaya bilər.
📜Mövzu: 1325-ci ildə ( 1946, Azərbaycan Mili Hökuməti ) Azərbaycan lalələrinin talan edilməsi
II Pəhləvi dövründə, 1945-1946 cı illər ərzində, kimlik və milli hüquqlar tələb edən azərbaycanlılardan təxminən 25 min nəfər yalnız haqlarını istədikləri və böyük güclərin ( SSR- Böyük Britaniya) siyasi sövdələşmələrinin ortasında qaldıqları üçün qətlə yetirildi.
Bu hadisələrə dair sənədlər və tarixi mənbələr əsasında Dr. Rahim Əsgərinin elmi təhlilini dinləmək istəyənləri canlı yayıma dəvət edirik.
Mövzu son dərəcə maraqlıdır və geniş müzakirələrə səbəb ola bilər.
Biz tarixə sığınmadıq,
Dünən vardıq, bu gün varıq🇦🇿
🇦🇿@MutluTurkum | 73 |
| 14 | 🧑🎓 İmtahan tipli suallara, izahlara, keçid ballarına baxmaq üçün seçim edin ⬇ | 10 |
| 15 |  +2📌Qacar elinə Azərbaycan xanımları
1. Sultan xanım Qacar Dürrəxşan — Bəhmən Mirzə Qacarın qızı.
2. Firuzə xanım Seyfulla Mirzə — Əli bəyin qızı, 1889-cu ildə anadan olub. İlk təhsilini anası Rüxsarə xanımdan alıb. Anası Rüxsarə xanım Lalayeva Təbrizi Qafqaz Müsəlman Qadınlarının Xeyriyyə Cəmiyyətinin üzvü idi.
3. Mənsur Mirzə Cahanbanın qızları — Qacar şahzadə xanımları. | 49 |
| 16 | 📖 Hazırlaşdığınız Qrupu seçib imtahanlarınıza sürətli hazırlaşın, yeni sınaqların təmiz PDF-lərini, cavablarını və izahlarını əldə edin: | 13 |
| 17 | 📖 Blok düşmüş suallara, izahlarına, lazımlı pdflərə nəzər yetirmək üçün seçim edin ⬇ | 11 |
| 18 | Səfəvilər dövründə isə dövlətinin əsas dayağı olan qızılbaş tayfalarının böyük hissəsi Urmuda məskunlaşmışdı. Əfşar (Avşar ) eli də həmin tayfalardan biri idi.
Müasir tədqiqatlar, o cümlədən Nobuaki Kondonun araşdırmaları göstərir ki, Urmiya əfşarları Səfəvi dövlətinin siyasi və hərbi sistemində mühüm yer tutan nüfuzlu bir el olmuşlar. Onlar dövlətlə sıx əlaqələrə malik olmaqla yanaşı, böyük torpaq sahib idilər və siyasi nüfuzları olduqca yüksək idi.
Bu məqam onu göstərir ki, Urmu əfşarlarının gücü Nadir şahın ölümündən sonra birdən-birə yaranmamışdı. Onlar əsrlər boyu bölgənin siyasi həyatında mühüm rol oynamışdılar.
Siyasi tarixdə çox vaxt diqqətdən kənarda qalan məsələlərdən biri də iqtisadiyyatın yerli hakimiyyətlərin formalaşmasındakı roludur.
Urmiya düzü Azərbaycanın ən məhsuldar bölgələrindən biri idi. Burada əkinçilik, bağçılıq və maldarlıq xüsusi inkişaf etmişdi. XVII-XVIII əsrlərə aid Avropa səyyahlarının qeydlərində Urmu geniş bağları, üzüm sahələri və münbit əkin torpaqları ilə zəngin olan bir bölgə kimi yazılmaqdadır.
Bundan əlavə, şəhərin Təbriz, Van və Mosul arasındakı ticarət yolları üzərində yerləşməsi çoxsaylı tacirlərin buradan keçməsinə səbəb olurdu. Kənd təsərrüfatı torpaqlarından alınan vergilər və ticarət yollarına nəzarət yerli hakimlərə mühüm maliyyə imkanları qazandırırdı.
Əslində, Fətəli xan Əfşarın uğur qazanmasının əsas səbəblərindən biri də yalnız tayfa hərbi qüvvəsinə deyil, eyni zamanda güclü iqtisadi resurslara söykənməsi idi.
İndi isə əsas suala qayıdaq:
Niyə Güney Azərbaycanın onlarla şəhəri arasında məhz Urmiya güclü bir xanlığın mərkəzinə çevrilə bildi?
1⃣. Səfəvi və Osmanlı sərhədində strateji mövqe;
mühüm ticarət yolları üzərində yerləşməsi
2⃣Məhsuldar düzənlik və geniş iqtisadi imkanlar,
3⃣. Əfşarlar kimi təşkilatlanmış hərbi qüvvənin mövcudluğu
4⃣. Səfəvi hakimiyyət sistemində əsrlərlə formalaşmış siyasi təcrübə.
Məhz buna görə də Nadir şahın ölümündən sonra bu coğrafiyanın siyasi nizamı dağıldıqda, Urmu bir çox digər bölgələrdən daha hazırlıqlı vəziyyətdə idi və qısa müddətdə müstəqil xanlığın mərkəzinə çevrilə bildi.
✍🏻İstifadə olunan ədəbiyyatlar:
Kondo, Nobuaki. "Qizilbash Afterwards: The Afshars in Urmiya from the Seventeenth to the Nineteenth Century." Iranian Studies 55, no. 5 (2022).
Matthee, Rudi. Persia in Crisis: Safavid Decline and the Fall of Isfahan. London: I.B. Tauris, 2012.
Floor, Willem. A Safavid Government Institution: The Provincial Administration. Costa Mesa: Mazda Publishers, 2001.
Encyclopaedia Iranica, entries: "Afshar," "Azerbaijan," and “Urmia."
🇦🇿🇹🇷Bizi izləyin: t.me/MutluTurkum
2. | 50 |
| 19 | 📍Urmu ( Urmiya ) xanlığının adı çəkiləndə adətən daha çox Fətəli xan Əfşar, onun Zəndlərlə mübarizəsi və ya XVIII əsr Cənubi Azərbaycanındakı siyasi hadisələrindən danışılmaqdadır. Lakin Urmu xanlığının yaranmasının səbəblərini anlamaq üçün bir qədər geriyə qayıtmaq, əvvəlcədən Urmiyanın tarixinə nəzər salmaq lazımdır.
Qeyd: Biz mənbələrdə daha çox Urmu adının işləndiyini gördüyümüz üçün Urmiya deyil, Urmu yazacağın. Urmiyə ( Urmiyəh ) Pəhləvi ( Palani ) zamanından etibarən məqsədi şəkildə işlənmişdir.
Tarixi proseslər göstərir ki, dövlətlər və siyasi hakimiyyətlər adətən siyasi boşluq şəraitində meydana çıxmırlar. Əksinə, onlar uzun müddət ərzində formalaşmış coğrafi, iqtisadi, sosial və mədəni əsaslar üzərində təşəkkül tapırlar. Bir çox hallarda yerli hakimiyyət özlərinin meydana çıxdığı dövlət qurumlarından daha qədim tarixi ənənələrə malikdirlər. Məsələn, Səfəvi dövləti Ərdəbildə formalaşmış Səfəviyyə təriqətinin siyasi davamı kimi meydana çıxmış, Nadir şahın qurduğu dövlət isə böyük ölçüdə Səfəvi dövlətçilik ənənəsinin varisi olmuşdur
Urmiya Xanlığı da bu baxımdan istisna deyildi. Əfşarlar Urmuda hakimiyyət qurmazdan əvvəl də bu bölgə Azərbaycanın ən mühüm coğrafi məkanlarından biri hesab olunurdu.
Bunun əsas səbəblərindən biri Urmiyanın əlverişli və strateji coğrafi mövqeyə malik olması idi. Şəhər öz adını daşıyan Urmu gölünün qərb sahilində yerləşirdi. Tarix boyu Urmu gölü Azərbaycanın siyasi və iqtisadi coğrafiyasının formalaşmasında mühüm rol oynamışdır.
Urmu düzü Zaqros dağlarının ətəklərində, Anadolu, İraq və Azərbaycanın əsas ticarət yollarının kəsişdiyi bir ərazidə yerləşirdi. Buradan Təbrizə, Xoya, Salmasa, Vana, Mosula və hətta Qafqaza gedən yollar uzanırdı. Bu səbəbdən Urmuya nəzarət edən siyasi qüvvə regionun mühüm ticarət yollarına, hərbi keçidlərinə və bölgələrarası əlaqələrinə təsir göstərmək imkanına malik olurdu.
Səfəvilər dövründə bu mövqenin əhəmiyyəti daha da artmışdı. Səfəvi və Osmanlı imperiyaları Azərbaycan və Anadolu sərhəd bölgələrinə nəzarət uğrunda dəfələrlə müharibə aparmış, Urmiya isə bu uzunmüddətli qarşıdurmanın əsas məkanlarından biri olmuşdu. Səfəvi-Osmanlı müharibələrinin xəritəsinə baxdıqda görərik ki, bir çox hərbi yürüşlər məhz Urmu ətrafından keçirdi.
Beləliklə, XVIII əsrdə mərkəzi hakimiyyət zəifləyəndə Urmiya artıq yerli siyasi güc mərkəzinə çevrilmək üçün lazım olan bütün imkanlara sahib idi: iqtisadi resurslar, müdafiə üstünlükləri və ticarət yollarına çıxış.
🇦🇿🇹🇷Bizi izləyin: t.me/MutluTurkum
1. | 38 |
| 20 |  +7No text... | 50 |
