آزادنامه

🤝 شاعران وحدت ✍ دکتر علی‌رضا آزاد نقد خصومت مذهبی و ستایش همزمان اهل‌بیت(ع) و اصحاب پیامبر اکرم(ص) و دعوت به پرهیز از لعن و طعن میان مسلمانان، در بخشی از اشعار کهن فارسی بازتاب یافته است و دغدغه‌مندی شاعران را در این‌باره، نشان می‌دهد. علی رغم عدم هم‌سویی با برخی از عقاید آنان، بدون قضاوت درباره محتوا، به مناسبت هفته وحدت، فرازهایی از اشعار شاعران وحدت را مرور می‌کنیم: 🔹جامی، سلسلةالذهب: جز به آل کرام و صُحب عِظام سِلک دین نبی نیافت نظام نام‌شان جز به احترام مبر جز به تعظیم، سوی‌شان منگر همه را اعتقاد نیکو کن دل ز انکارشان به یک سو کن هر خصومت که بودشان با هم به تعصب مزن در آنجا دم حکم آن قصه با خدای گذار بندگی کن، تو را به حکم چه کار؟ وان خلافی که داشت با حیدر در خلافت، صحابی دیگر حق در آنجا به دست حیدر بود جنگ با او خطا و منکر بود آن خلاف از مخالفان مپسند لیکن از طعن و لعن، لب دربند 🔹ناصرخسرو، دیوان: وینها که دم زدند به حب علی همی گر زانکه دوستند چرا خصم عمّرند؟ وینها که هستشان به ابوبکر دوستی گر دوستند چونکه همه خصم حیدرند؟ وین سنّیان که سیرت‌شان بغض حیدر است حقا که دشمنان ابوبکر و عمّرند گر عاقلی ز هر دو جماعت سخن مگوی بگذارشان بهم که نه افلج نه قنبرند 🔹عطار نیشابوری، منطق الطیر: گر علی بود و اگر صدیق بود جان هر یک غرقهٔ تحقیق بود تو علی دانی و بوبکر ای پسر وز خدای عقل و جانی بی‌خبر تو رها کن سر به مهر این واقعه مرد حق شو روز و شب چون رابعه 🔹سنایی غزنوی، حدیقه الحقیقه: آنکه جان بهر خاندان خواهد کی علی را به جان زیان خواهد بود بوبکر با علی همراه تو زبان فضول کن کوتاه آفرینِ خدای بی‌همتا بر ابوبکر باد و شیر خدا هر دو مهتر برای دین بودند در سیادت سزای دین بودند 🔹مولانا، دیوان شمس: باز شیری با شکر آمیختند عاشقان با همدگر آمیختند رافضی انگشت در دندان گرفت هم علی و هم عمر آمیختند بر یکی تختند این دم هر دو شاه بلکه خود در یک کمر آمیختند 🔹نظامی گنجوی، شرف‌نامه: به مهر علی گرچه محکم پیم ز عشق عمر نیز خالی نیم 🔹فردوسی، مقدمه شاهنامه: (در انتساب آن به فردوسی اختلاف‌نظر است) که خورشید بعد از رسولانِ مِه نتابید بر کس ز بوبکر بِه عمر کرد اسلام را آشکار بیاراست گیتی چو باغِ بهار پس از هر دو آن بود عثمان گزین خداوند شرم و خداوند دین چهارم علی بود جفت بتول که او را به خوبی ستاید رسول که من شهر علمم علی‌ام در است درست این سخن، قولِ پیغمبر است علی را چنین گفت و دیگر همین کز ایشان قوی شد به هر گونه دین نبی، آفتاب و صحابان چو ماه به هم‌بسته یک‌دگر، راست راه منم بندهٔ اهل بیت نبی ستایندهٔ خاک پای وصی اگر چشم داری به دیگر سرای به نزد نبی و علی گیر جای گرت زین بد آید گناهِ من است چنین است و این، دین و راهِ من است بر این زادم و هم بر این بُگذرم چنان دان که خاکِ پیِ حیدرم هر آنکس که در جانش بغض علی‌ست از او زارتر در جهان، زار کیست؟ 🔹سعدی، بوستان: درود مَلَک بر روان تو باد بر اصحاب و بر پیروان تو باد نخستین ابوبکر، پیر مُرید عمر، پنجه بر پنچ دیو مَرید خردمند عثمانِ شب‌زنده‌دار چهارم علی، شاه دُلدُل‌سوار خدایا به حق بنی‌فاطمه که بر قولم ایمان کنم خاتمه اگر دعوتم رد کنی ور قبول من و دست و دامان آل رسول @AzadName