Mutolaa sehri

​Odinaxon Muhammad Sodiq qizidan kitob tavsiya Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf hazratlarining «Hadis va hayot» to‘plami. Uni hali nashr qilinmasidanoq o‘qiganman. Liviyada istiqomat qilayotgan paytimiz hazratimiz bu kitobni ta’lif qilayotgan edilar. Oliygohdagi o‘qishni bitirar vaqtlarim edi, kitobning «Janoza» va boshqa boblarini berib, tekshirib chiqishimni so‘raganlar. «Janoza» bobidagi sharaf bilan hayotdan ko‘z yumganlar haqida qissalar, xulosalarni yig‘lab o‘qiganman. Ichida ayrim sahobalarning hayotlaridan namunalar bor edi. Ularning yashashdan maqsadi, sharafli hayot kechirgani, ayniqsa, umrlarining xotimasi go‘zal bo‘lishi e’tiborimni tortgan. O‘sha ta’sirlanganim bo‘yicha har gal eslasam, inson haqiqatan hayoti nima bilan yakun topishiga katta e’tibor qaratishi kerak deb o‘ylayveraman. Shuning uchun ham ishlarning eng go‘zal qismi — xotima, deyiladi. Qachonki u yaxshilik bilan tugaydigan bo‘lsa, sizning butun umringiz go‘zal bo‘libdi. Lekin Alloh ko‘rsatmasin, buning aksi bo‘lsa, inson uchun bu juda katta yo‘qotish hisoblanadi. © Manba @mutolaa_sehri

#iqtibos:

“... To‘g‘ri, ozodlikni kuylash kerak, ko‘klarga ko‘tarib kuylash kerak. Lekin ozodlikni kuylash uchun... el-yurt uzra ozodlikni o‘rnatish kerak. ....— Ming afsuslar bo‘lsin, biz hali... ozodlikka tayyor emas edik! Ongimiz... ozodlikka tayyor emas edi! Aqlimiz... ozodlikka tayyor emas edi! Ozodlik-ozodlik, so‘zlarini bilar edik. Ammo mazkur so‘zlarni mazmuni nima ekanini bilmas edik! Chunki mazkur so‘z bag‘rida... bir kun bo‘lsa-da... ha-ha, bir kun bo‘lsa-da... yashab ko‘rmagan edik! Mana, Yaratganni o‘zi bizni mazkur so‘z bag‘riga topshirdi. Biz mazkur so‘z bag‘rida... chaqaloq bo‘lib yotibmiz! Biz hali otamiz kim, bilmaymiz, onamiz kim, bilmaymiz. Eng fojiali joy... do‘st-dushmanimiz kim —bilmaymiz! — O‘zi, yaxshilab o‘ylab qaralsa, siz aytgan ozodlik... tengsizlik, demak. Shunday, ozodlik, tengsizlik demak. Ko‘rasiz, boy boyga, kambag‘al kambag‘alga ajralib qoladi. Kim boy, kim kambag‘al — ko‘rinib qoladi. Masalan, magazinga kirasiz — qimmatbaho kiyim turadi. Boy bo‘lsangiz, ana shu qimmat kiyimni olib kiyasiz. Oshxonaga kirasiz — qimmat taomlar qatorlashib turadi. Boy bo‘lsangiz, ana shu qimmat taomni olib yeysiz. Aytaylik, boy bo‘lsangiz — samolyotda yurasiz. Kambag‘al bo‘lsangiz — liqir-liqir poyezdda yurasiz. Ana sizga ozodlik, mana sizga ozodlik! Oldinlari... tenglik edi, xalq magazindan xohlagan kiyimini olib kiyar edi. Xalq oshxonadan ishtahasi tortgan taomini olib yer edi. Xalqdan har biri samolyotda ucha olar edi! ”

© “Bu dunyoda o‘lib bo‘lmaydi” asaridan @mutolaa_sehri

​“Ustara tig‘i”, Uilyam Somerset Moem Bu Birinchi jahon urushining dahshatlarini boshdan kechirgan, hayot mazmunini anglash va ma’rifat sari o‘z yo‘lini topishga urinayotgan askar haqidagi hikoya. Asarning bosh qahramoni — yosh amerikalik Larri Darrell. U karyera va boylikdan voz kechib, Hindistonga ruhiy izlanishlar uchun yo‘l oladi. Muallif Moem esa hikoyachi sifatida uning taqdirini boshidan oxirigacha kuzatib boradi. Larri Darrellning yo‘li xuddi ustara tig‘idek: nozik, murakkab va xavfli. Uning izlanishlari orqali insonning o‘zligini anglashi, e’tiqod va hayot mazmunini topishga bo‘lgan ehtiyoji tasvirlanadi. O‘rta maktabda o‘qib yurgan kezlarimda o‘qituvchim Xendriks xonim hayotimdagi burilishlarni sezib, menga shu kitobni sovg‘a qilgan edi. U orqali o‘z kuchim va energiyamni noto‘g‘ri yo‘llarga emas, tinch va foydali maqsadlarga yo‘naltirish mumkinligini anglay boshladim.

Shu bois bu kitob hayotida murakkab davrni boshdan kechirayotgan yoshlar uchun ayniqsa qadrli, deb o‘ylayman. Bir paytlar o‘sha holatni o‘zim ham boshdan kechirganim uchun, asarning ta’siri men uchun yanada chuqurroq.

✍️ Mark Riz, © @mutolaa_sehri

😢📖 Kitobni shunday o'qiginki, ta'sirlanib yig'lab turganingda seni tasvirga olayotganini sezma...) @mutolaa_sehri

​🗓 (#bugun #Kun_tarixi) 3 - sentyabr — Shukrullo Yusupov (1921-2020) tavallud topgan kun Shukrullo Yusupov 1921 yilda Toshkentning Olmazor mahallasida ziyoli oilada dunyoga kelgan. Pedagogika bilim yurti va Nizomiy nomidagi Toshkent pedagogika institutida tahsil olgan. 1951 yilda O‘zbekiston davlat nashriyotida ishlab yurgan payt millatchilik va sovetlarga qarshi targ‘ibotda ayblanib, hibsga olinadi va 25 yillik qamoq jazosiga mahkum etiladi. Jazoni Sibirdagi lagerlarda o‘tagan Shukrullo sho‘rolar dohiysining o‘limidan so‘ng ozod etilgan va oqlangan. Adib O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi (1977), O‘zbekiston xalq shoiri (1981), Alisher Navoiy nomidagi Davlat mukofoti, «Do‘stlik» (1994) va «El-yurt hurmati» (1999) ordenlari «Turk dunyosi adabiyotida yil kishisi» (2017) unvoni bilan taqdirlangan. She'riy kitoblari: ▪️«Birinchi daftar» (1949) ▪️«Qalb qo‘shiqlari» (1949), ▪️«Hayot ilhomlari» (1959), ▪️«Umrim boricha» (1960), ▪️«Inson va yaxshilik» (1961), ▪️«Inson — inson uchun» (1964), ▪️«Zarralar» (1973), ▪️«Suyanchiq» (1977), ▪️«Yashagim keladi» (1978), ▪️«Sening baxting» (1988), ▪️«To‘kilgan dardlarim» (2001) va b Nasriy kitoblar: ▪️«Chollar» (1948), ▪️«Rossiya» (1956), ▪️«Ikki qoya» (1964), ▪️«26 tong otari» (1966), ▪️«Gul va otash» (1972), ▪️«Ko‘ngil chirog‘i» (1975), ▪️«Asr bahsi» (1985) ▪️«Bahor sovg‘asi» (1962), ▪️«Yulduzlar» (1964) ▪️«Xatarli yo‘l» (1962), ▪️«Tabassum o‘g‘rilari» (1964), ▪️«To‘ydan keyin tomosha» (1980), ▪️«O‘g‘rini qaroqchi urdi» (1982), ▪️«Javohirlar sandig‘i» (1983) ▪️«Kafansiz ko‘milganlar» (1989) ▪️«Qasosli dunyo» (1994) ▪️«Tirik ruhlar» (1999) va boshq. Siz adibni qaysi asarlarini o'qigansiz? © @mutolaa_sehri

𝑴𝒖𝒔𝒕𝒂𝒒𝒊𝒍𝒍𝒊𝒈𝒊𝒎𝒊𝒛 𝒂𝒃𝒂𝒅𝒊𝒚 𝒃𝒐‘𝒍𝒔𝒊𝒏! 🇺🇿 Go‘zal Turkiston, senga ne bo‘ldi? Saxar vaqtida gullaring so‘ldi. Chamanlar barbod, qushlar ham faryod, Hammasi mahzun. Bo‘lmasmi dil shod? Bilmam ne uchun qushlar uchmas bog‘chalaringda? Birligimizning tebranmas tog‘i, Umidimizning so‘nmas chirog‘i. Birlash, ey xalqim, kelgandir chog‘i, Bezansin endi Turkiston bog‘i. Qo‘zg‘al, xalqim, yetar shuncha jabru jafolar! Ol bayrog‘ingni, qalbing uyg‘onsin, Qullik, asorat – barchasi yonsin. Qur yangi davlat, yovlar o‘rtansin. O‘sib Turkiston, qaddin ko‘tarsin, Yayrab, yashnab o‘z Vataning gul bog‘laringda! Abdulhamid Cho‘lpon 👉 @mutolaa_sehri

Chapdan o'ngga: Salohiddin Mamajonov, Umarali Normatov, O‘tkir Hoshimov, Abdug‘afur Rasulov, Ibrohim Gʻafurov va Erkin Vohidov. @mutolaa_sehri

​📖 “Don Kixot” nima haqida? Asarning bosh qahramoni — Alonso Kixano ismli oddiy bir odam. U ritsarlar, janglar va qahramonliklar haqidagi kitoblarni shu qadar ko‘p o‘qiydiki, vaqt o‘tib o‘zini ham haqiqiy ritsar deb tasavvur qila boshlaydi. U o‘ziga Don Kixot degan nom beradi. Keyin eski otiga minib, yoniga oddiy dehqon Sancho Pansani olib, dunyoda adolat o‘rnatish, zaiflarga yordam berish va yovuzlikka qarshi kurashish uchun yo‘lga chiqadi. Ammo bir muammo bor: Don Kixot dunyoni qanday bo‘lishini istasa, shunday ko‘radi. Dunyo esa aslida boshqacha. Masalan, uning eng mashhur sarguzashtida u uzoqdan shamol tegirmonlarini bahaybat maxluqlar deb o‘ylaydi va ular bilan jang qilishga otlanadi. Mana shu yerda asarning asosiy savoli boshlanadi:

Agar hamma sening fikringni noto‘g‘ri desa, lekin sen o‘z orzuingga ishonsang — kim haq?

🎭 Don Kixot kulgilimi yoki fojiaviy qahramonmi? Dastlab uni o‘qisangiz, Don Kixot ustidan kulishingiz mumkin. U ko‘p narsani noto‘g‘ri tushunadi. Oddiy voqealardan katta sarguzasht yaratadi. Odamlar esa uni masxara qilishadi. Lekin asarni chuqurroq o‘qigan sari, unga achina boshlaysiz. Chunki Don Kixot yolg‘onchi yoki yomon odam emas. Aksincha, u: ▪️adolat bo‘lishini xohlaydi; ▪️zaiflarga yordam bermoqchi bo‘ladi; ▪️yomonlikka qarshi chiqadi; ▪️muhabbatga ishonadi; ▪️hayotni oddiygina yashashni istamaydi. Muammo shundaki, uning orzulari bilan haqiqiy dunyo o‘rtasida katta farq bor. 👥 Sancho Pansa nega muhim? Don Kixotning yonida doimo Sancho Pansa bo‘ladi. Agar Don Kixot — orzular bilan yashaydigan inson bo‘lsa, Sancho — hayotning o‘ziga qaraydigan inson. Don Kixot:

“Keling, dunyoni o‘zgartiramiz!”

Sancho esa taxminan:

“Yaxshi, lekin avval qayerda uxlaymiz va nima yeymiz?” 😄

Ularning do‘stligi asarning eng chiroyli tomonlaridan biri. Bir tomonda — idealizm. Ikkinchi tomonda — realizm. Va aslida, inson hayotida ikkalasi ham kerak. 🤔 Kimlar uchun bu asar? 1. Hayot, inson va jamiyat haqida o‘ylashni yaxshi ko‘radiganlar uchun. Bu asar faqat “nima bo‘ldi?” degan savolga emas, “nega shunday bo‘ldi?” degan savolga ham javob izlaydi. 2. Katta orzulari bor insonlar uchun. Don Kixotni o‘qib, ba'zan o‘zingizga savol berasiz: Men ham ba'zan shamol tegirmonlari bilan jang qilmayapmanmi? Ya'ni, mavjud bo‘lmagan muammolar, odamlarning fikri yoki qo‘rquvlar bilan kurashib, o‘z hayotimizni murakkablashtirmayapmizmi? 3. Yozuvchilar, jurnalistlar va ijodkorlar uchun. Asarda inson xarakterlari, jamiyat, kulgi, kinoya va hayotiy kuzatuvlar juda kuchli. Shuning uchun kontent yaratuvchi, yozuvchi yoki hikoya qilish san'atiga qiziqadigan odam uchun ham juda foydali. 4. “Klassik asarlar zerikarli” deb o‘ylaydiganlar uchun ham. Ha, asar hajman katta va ayrim joylari bugungi o‘quvchiga biroz sekin tuyilishi mumkin. Lekin undagi ko‘plab vaziyatlar hozir ham juda tanish. Chunki 400 yil oldin yashagan insonlarning muammolari bilan bugungi odamlarning muammolari unchalik farq qilmaydi. 📌 Nega “Don Kixot”ni o‘qish kerak? Menimcha, eng asosiy sabab — bu asar sizga odamlarga kulishdan oldin, ularni tushunishga harakat qilishni o‘rgatadi. Don Kixot boshida kulgili ko‘rinadi. Lekin asar oxiriga kelib savol o‘zgaradi:

Aslida kim aqlli? O‘z orzulari uchun yashayotgan Don Kixotmi? Yoki hamma narsani “real hayot” deb qabul qilib, hech qanday katta orzuga ishonmaydigan odammi?

Shu sababli “Don Kixot” — aqldan ozgan odam haqida asar emas. Bu — haqiqat va orzu o‘rtasida qolgan inson haqida asar. Bir jumla bilan aytganda: Agar siz hayotda orzular bilan yashash kerakmi yoki haqiqatni qanday bo‘lsa shunday qabul qilish kerakmi, degan savol haqida o‘ylagan bo‘lsangiz — “Don Kixot” aynan siz uchun. @mutolaa_sehri

“Don Kixot” nima haqida? Asarning bosh qahramoni — Alonso Kixano ismli oddiy bir odam. U ritsarlar, janglar va qahramonliklar haqidagi kitoblarni shu qadar ko‘p o‘qiydiki, vaqt o‘tib o‘zini ham haqiqiy ritsar deb tasavvur qila boshlaydi. U o‘ziga Don Kixot degan nom beradi. Keyin eski otiga minib, yoniga oddiy dehqon Sancho Pansani olib, dunyoda adolat o‘rnatish, zaiflarga yordam berish va yovuzlikka qarshi kurashish uchun yo‘lga chiqadi. Ammo bir muammo bor: Don Kixot dunyoni qanday bo‘lishini istasa, shunday ko‘radi. Dunyo esa aslida boshqacha. Masalan, uning eng mashhur sarguzashtida u uzoqdan shamol tegirmonlarini bahaybat maxluqlar deb o‘ylaydi va ular bilan jang qilishga otlanadi. Mana shu yerda asarning asosiy savoli boshlanadi:

Agar hamma sening fikringni noto‘g‘ri desa, lekin sen o‘z orzuingga ishonsang — kim haq?

#bugun #kuntarixi 13 avgust — O‘zbekiston Xalq shoiri Usmon Azim tavallud topgan kun! U kishiga uzoq umr, tani-sog‘lik tilaymiz! * * * Tong titraydi kech kuzakning quchog‘ida, Yulduzlarni o‘chirmoqda gulgun shafaq. Jonim, qalbim she’riyatning pichog‘ida. . . Zamin — tilsim, osmon — tilsim... she’r — beshafqat! Men qiynaldim. Xayolimning qanotida Dengizlarni ko‘targancha tolib uchdim. Yulduzlarni ko‘p ko‘rganman hayotimda, Dengizdagi yulduzlarni keldi quchgim. Ko‘kka boqdim, o‘t tutashdi jonim aro... Qat-qat bulut qatlarida ne sir-asror! Hayrat ichra o‘ldirgusi meni samo, Ona zamin, ucha qolay, qo‘yib yubor! Men yor dedim... Laylimi yo, Shirinmi yo! Yoki endi tug‘ilajak biror malak? Mana, men, deb ko‘z oldimda bo‘ldi paydo, Mana, men, deb she’rdan boqdi yakto yurak. Yulduzlarni o‘chirmoqda gulgun shafaq, Tong titraydi kech kuzakning quchog‘ida. She’r yozilar... Qiynoq, senga bo‘lsin sharaf, Jonim, qalbim she’riyatning pichog‘ida. . . Hali butun ro‘yi jahon she’r bo‘lajak, Faqat bekor bilib orom quchog‘ini — Bu dunyoni sirga ko‘mib yashash kerak, Qalbga sanchib she’riyatning pichog‘ini! ____ 📹💬📹@mutolaa_sehri |

#bugun #kuntarixi 10 avgust— xalqimiz sevgan yozuvchi Erkin A’zam tavallud topgan kun Erkin A'zam yozuvchi, publitsist, stsenarist. O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan jurnalist (1998), Toshkent davlat universitetining jurnalistika fakultetini tugatgan (1972). O‘zbekiston radiosida muharrir (1972—76), «Guliston» jurnalida muharrir, adabiy kotib (1976—81), «Yoshlik» jurnalida bo‘lim mudiri (1981—86), G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyotida tahririyat mudiri, ijodiy guruh rahbari (1986—92), O‘zbekiston Milliy axborot agentligi bosh direktorining 1-o‘rinbosari (1992—94), Respublika «Ma’naviyat va ma’rifat» jamoatchilik markazi rahbari o‘rinbosari bo‘lib ishlagan. «Tafakkur» jurnalining bosh muharriri (1994 yildan). 📚 Kitoblari ⏺«Chiroqlar o‘chmagan kecha» (1977). ⏺«Otoyining tug‘ilgan yili» (1981), ⏺«Olam yam-yashil» (1984), ⏺«Javob» (1986), ⏺«Bayramdan boshqa kunlar» (1988), ⏺«Pakananing oshiq ko‘ngli» (2001), ⏺«Kechikayotgan odam» (2002), ⏺«Jannat o‘zi qaydadir» (2007), ⏺«Shovqin» (2011) ⏺«Saylanma » (2020) ⏺“Gonoluliga elchi” (2025) va b. 📺 Ekran asarlari: ⏺«Chantrimore», ⏺«Piyoda», ⏺«Pakana», ⏺«Dilxiroj», ⏺«Erkak», ⏺«Parizod» Erkin A’zamning hikoya va qissalari rus, ukrain, belorus, qozoq, tojik, turkman, gruzin, bulg‘or, chex tilla-riga tarjima qilingan. Adibning o‘zi ham o‘zga xalqlar adiblari asarlarini rus tilidan o‘zbek tiliga mahorat bilan tarjima qilgan. ❓ Yozuvchining qaysi asarlarini o‘qigansiz? _ 💬📹📹@mutolaa_sehri

📖 9 avgust — Xalqaro kitobsevarlar kuni. Barcha kitobsevarlarni bayram bilan tabriklaymiz. Xo‘sh, bayramda qaysi kitobni sovg‘a qilishlarini istaysiz? O‘zingiz kimga kitob sovg‘a qilmoqchisiz? ___ 💬📹📹@mutolaa_sehri

TUSH (#nazm) Tush ko‘ribman... Tushimda mulzam To‘planganin katta hay’atni, Ko‘mayotgan ekanmiz bilsam Birgalashib adabiyotni. "Tirik bo‘lsam nega ko‘masiz?" Qichqirarmish kirmay qabrga. Biz uni xo‘p ovutarkanmiz: "Yassaviy bor, yotasan birga!" 🪶 Xayrulla Hamidov 💬📹📹@mutolaa_sehri

Collider talqiniga ko‘ra, eng mukammal deb topilgan 7 ta detektiv asar: “Hakkalar qotilligi” (Magpie Murders) — Entoni Gorovits, 2016-yil; 2. “O‘lik sherlar” (Dead Lions) — Mik Gerron, 2013-yil; 3. “Begona” (The Outsider) — Stiven King, 2018-yil; 4. “Moviy qush” (Bluebird, Bluebird) — Attika Lokk, 2017-yil; 5. “O‘rmon bag‘rida” (In the Woods) — Tana French, 2007-yil; 6. “Qorbola” (The Snowman) — Yu Nesbyo, 2007-yil; 7. “Seni kuzatyapman” (Watching You) — Liza Juell, 2016-yil.

📌 O'tkir Hoshimov asarlariga taqrizlar ▪️ "Ikki eshik orasi" haqida (Muhayyo Jabborova) ▪️"Ikki eshik orasi" haqida (Usmonov Rixsitilla) ▪️"Ikki eshik orasi" haqida (Ne'matullayeva Ozoda) ▪️“Ikki eshik orasi” haqida (Zarina) ▪️“Ikki eshik orasi” haqida (Gulinoz Anvarovna) ▪️"Nur borki, soya bor" haqida (K. Aslonov) ▪️"Tushda kechgan umrlar" haqida (Feruzabonu) ▪️“Tushda kechgan umrlar” haqida (Fayzullayeva Dilshoda) ▪️“Ikki karra ikki - besh” haqida (Bunyodbek Boboxonov) ▪️"Xayollarga bo'laman tutqun" haqida (Samandarov Ortiqboy) ▪️ "Daftar hoshiyasidagi bitiklar" haqida (Ne'matullayeva Ozoda) Bu ro'yxatda sizning taqrizingiz ham qo'shilishi mumkin. Buning uchun esa siz yozuvchining biror asarini olib o'qishingiz va xulosalaringizni bizga yuborishingiz kerak bo'ladi. Mavzuga doir: Chingiz Aytmatov asarlariga taqrizlar ______ 💬📹📹 @mutolaa_sehri

🗓 (#bugun #Kun_tarixi) 5-avgust — O‘tkir Hoshimov (1941-2013) tavallud topgan kun. O‘tkir Hoshimov 1941 yil 5 avgustda Toshkent shahrida tug‘ilgan. ToshDUning filologiya fakultetining jurnalistika bo‘limini tugatgan (1964). 📚 Asarlari: «Po‘lat chavandoz» (1962, ocherklar) «Daftar hoshiyasidagi bitiklar» (2001) 📚 Qissalari: «Cho‘l havosi» (1963) «Odamlar nima derkin» (1965), «Shamol esaveradi» (1966), «Qalbingga quloq sol» (1973), «Bahor qaytmaydi» (1970), «Dunyoning ishlari» (1982) qissalari hamda 📚 Romanlari: «Nur borki, soya bor» (1976), «Ikki eshik orasi» (1986), «Tushda kechgan umrlar» (1994) 📚 Drama, komediya, kinossenariylar: «Xazon bo‘lgan bahor», «Inson sadoqati» (1975), «Vijdon dorisi», «To‘ylar muborak» (1979), «Qatag‘on» muallifi. Hamza nomidagi O‘zbekiston Davlat mukofoti laureati (1986). «Mehnat shuhrati» (1996), «Buyuk xizmatlari uchun» (2001) ordenlari, O‘zbekiston xalq yozuvchisi (1991) unvoni bilan mukofotlangan. Yozuvchi 2013-yil 24-may kuni vafot etgan. ❔ Sizga yozuvchining qaysi asari ko‘proq yoqadi? 💬📹📹@mutolaa_sehri