ادبیات سئونلر

بو سحر قالخیب سحر یئمه‌یینی یئدیکدن سونرا آنام منی چاغیراندا، دلخور اولدم. یقین یئنه ایش تاپیشیراجاقدی. حال بو کی، بوگون منیم باشقا نقشه‌لریم وار ایدی. -جیحون بو گون بالیغا گئتمک ایسته‌ییر. سن...‌ -من نه؟.. من ده بالیغا گئده بیله‌رم. دئدیییمه اؤزوم بئله اینانمیردیم. -سن قیزسان!.. قیزلار بالیغا گئتمیر، سنین ایشین ائوده‌دیر. -من گئده بیله‌رم- آنامین منه بیر قاپاز ایلیشدیره‌جه‌یینی گؤزه آلیب، دیره‌شدیم. -گئده بیلمزسن. آرتیق اون‌بئش یاشین وار.- آنامین سسی جدّی‌لشنده مغلوب اولدوغومو آنلادیم. کئچن یای من کندین کناریندان کئچن، آنجاق اوغلانلارین اوزدویو، قیزلارین گئتمه‌سی قاداغا اولموش کانالا چیممه‌یه گئدن اوغلانلارا قوشولاندا اولانلاری، آنامین منی دؤیمه‌سینی، آتامین اوستومه یئریمه‌سینی خاطیرلاییب سوسدوم. آما راحات دا تسلیم اولماق ایسته‌میردیم. -سن هئچ بالیغا گئدیبسن؟ یعنی بالیق توتماغا؟ آنام الینده‌کی خمیری ساخلاییب، باشینی قالدیردی. -بو فیکیرلر هاردان گلیر عاغیلینا؟ نه بالیغی؟ قادینلار بالیق توتماغا گئتمیر. کیشیلر توتور، بیز ده پیشیریریک. هره‌نین اؤز ایشی وار. سن ده گئت جمیله خالاگیله، او باغلینی گؤتوره‌جکسن.- آنام باشی ایله بیر آز کنارداکی توربانی گؤستردی. بونلار منیم کؤهنه پالتارلاریم ایدی. داروازادان چیخیب، ظریفه‌گیلین طرفینه بویلاندیم. هر دفعه منیم پالتارلاریمی ییغیب، ائله منیم‌له ده ظریفه‌یه گؤندرمک، منه گؤره پیس ایدی. چونکی ظریفه ده من ده اوتانیردیق. آمّا بونو آناما دئسه‌یدیم، ماهانا ائتدیییمی سؤیله‌ییب، منی دانلایاجاقدی. یولو کئچیب ظریفه‌گیلین بیزیم دمیر، بؤیوک داروازادان فرقلی اولان، بالاجا، تاختا حیه‌ط قاپیسینی ایته‌له‌دیم. حیه‌طده کیمسه گؤزه دَیمه‌دی. ظریفه‌نی ده سسله‌مک ایسته‌مه‌دیم. آمّا توربانی بیر شکیلده، اونلارا چاتدیرمالی ایدیم. باغلینی حیه‌طده قویوب، گئده بیلمزدیم، دوزدو عاغیلیمدا اولان فیکیر بو ایدی. ظریفه‌گیلین حیه‌طی ده، بیزیم حیه‌طه بنزه‌میردی. حیه‌طده چوخلو تویوق واریدی. آمّا اؤزلرینی شیشیردیب، اوستومه جومان هیندوشقالار آرخا حیه‌طده باغلی یئرده ایدی و من داها اونلاردان قورخموردوم. ائو کانالا داها یاخین ایدی، قارشی طرفده قاپالی سو حووضو واریدی. ائوین دیوارلاری کله-کؤتوردو، بیزیم ائوین دیوارلاریندان فرقلی اولاراق رنگله‌نمه‌میشدی. آمّا جمیله خالانین حیه‌طینده‌کی گوللر منجه کندده هامی‌نین حیه‌طینده‌کی گوللردن گؤزل ایدی. ساپی، قرنفیله بنزر قیرمیشی، کندده هامی‌نین «ساعات گولو» دئدییی، قیرمیزی گوللرین اورتاسیندا چوخ گؤزل گؤرونوردو. توربانی یئره قویوب، بیر چوخ گؤزله‌دیم. نئچه دفعه ظریفه‌نی چاغیرماق ایسته‌سم ده، نه‌ سه انگل اولدو. گئری دؤندوم. -آنام دئییر ایچه‌ری گله بیلر- ظریفه‌نین سسینی ائشیده‌نده، دؤندوم. بیلیردیم کی، جمیله خالا منی گؤرمه‌ییب، آمّا ظریفه اوزو هئچ واخت قرار وئریب کیمسه‌یه نه سه دئمزدی و من اونون بو خصوصیتینه همیشه عصبلشردیم. حتّی «یالان دانیشما سن ایسته‌ییرسن قورخاق» دئییب، یوموروقلاماق ایسته‌دیم. آمّا آنامین غضبلی اوزونو خاطیرلاییب، دایاندیم. چونکی «اوغلانا اوخشاییرسان، بؤیودوکجه، بیزی بی‌آبری ائده‌جکسن سن» دئییب، هر دفعه منیم اوستومه یئریینده باغریم یاریلیردی. -بالاجا قارداشیمی گؤرمک ایسته‌ییرسن؟ من باباجانی گؤرمک ایسته‌میردیم، آمّا او آندا نه دئمک ایسته‌دیییمی بیلمه‌‌دیم و ظریفه‌نین آرخاسیجا ائوه گیردیم. بئشیکده بالاجا، چهرایی رنگده اوشاق یاتیردی. اصلینده منه هئچ سئویملی گلمه‌دی، حتی افغانین اوزونو خاطیرلاییب، او چهرایی اوشاغین دا اونا بنزه‌یه‌جه‌یینی دوشونوب گئری چکیلدیم. ظریفه‌نین قارداشینا سئوگی ایله باخماسی دا منه او آندا اییرنج گؤرونوردو و «آنامین چوخلو اوشاغی اولسا من اونلاری بئله سئوه بیلمه‌رم. نییه سئویر؟ اونلارین بوتون اذیّتینی او چکمیر سانکی؟» دوشونوب غیر اختیاری ظریفه‌نین اللرینه باخدیم. کوبود و دریسی چات-چات ایدی و بونو گؤردوکدن سونرا غضبیم سویودو، اونا یازیغیم دا گلدی. حتّی زورلا گولومسونوب، کؤرپه‌نین آدینی سوروشدوم. ظریفه آدینی سؤیله‌ییب، آناسینا باخدی. -قورخما ایسترسن الینله توخونا بیلیرسن. ایندیجه بیری الیمی زورلا توتوب، افغانا توخوندوراجاقمیش کیمی حسّ ائتدیم. آخشام آناما اوشاغین افغان کیمی چیرکین اولدوغونو دئدیم. آنام اوستومه چیغیریب، اوتاقدان قوواندا بوتون بونلارین علی‌نین یانیندا اولماغیندان باشقا هئچ نه جانیمی اینجیتمه‌دی. سحری گون اورتایا دوغرو انجیر آغاجی‌نین آلتیندا اوتوروب بوش-بوش قوردالاناندا علی‌نین منه یاخینلاشدیغینی حسّ ائتدییمده ده  اؤزومو داها مشغول گؤرستمک ایسته‌دیم.

ان چوخ قارداشیم جیحون‌دان بیر یاش بؤیوک اولان، بیزه گلنده، کندده قیزلارین دقّتینی چکدیینی کئچن یای حسّ ائتدیییم، علی ایله عئینی تاماشادا اویناماق منه هَیجانلی گلیردی و من سون آیی بونون خیالینی قورماق‌لا کئچیرتمیشدیم. لاکین بو خیاللاری قوراندا، اونو دا بیلیردیم کی، علی ایله تاماشادا اویناماق ممکن اولمایاجاق چونکی اونلار آنامین دئدییی کیمی علی، جیحون آرتیق یئکه کیشی‌دیلر. آنام اونلارین بو ایل گلمه‌یه‌جه‌یینی، گوران‌بویا گئده‌جکلرینی سؤیله‌یه‌نده، بوتون هوسیم قاچمیشدی و یای تعطیلی‌نین سیخیجی کئچه‌جه‌یینه امین اولوب اؤزومو کتابلارا وئرمیشدیم. ائوده الیمه کئچدیییم کتاب «ایندییانا» اولموشدو و من کتابی اوخودوقجا ایندییانانین «رالفی» سئومه‌دییینه نئجه عصب‌لشدیم‌سه بیرگون آغلاماقدان اؤزومو ساخلایا بیلمه‌دیکده، مکتبده ده گؤزونو اوستومدن چکمه‌ین، بونا گؤره ده زهله‌میمی تؤکن حتّی قارداشیم اولدوغونا گؤره لعنتلر یاغدیردیغیم جیحون منی اله سالیب، گؤرموشدوم. -قیز اولدون، بئله‌دی. «نه‌دیر کتابا آغلاییرسان سولوگؤز؟» دئیه‌نده غروروما توخونموشدو و من اونا قیشقیریب، انجیر آغاجی‌نین آلتیندا قورولموش کولاه‌فرنگی‌یه گئده‌نده اصلینده آغلاییردیم. بو دفعه تکجه ایندییایا آجیقلی دئییلدیم، جیحونا نفرت ائدیردیم. آنام آخشاما دوغرو منی سسله‌یه‌نه قدر اوردان ترپنمه‌دیم. آنام علی‌نین دیگرلری کیمی گوران‌بویا گئتمه‌دییینی، بیزه گله‌جه‌یینی دئیه‌نده، هیجان‌لاندیغیمی جیحون حسّ ائتمه‌سین دئیه، الیمده‌کی قاشیغی سیخیب، گؤزلریمی قارشیمداکی بوشقابدان آییرمادیم. ۲# -نییه او گلیر؟ قالسایدی عاییله‌سی ایله گوران‌بویدا. نه ائده‌جک بوردا تک؟ -تک نییه اولور؟ سن، گونش وار. -گونش اوغلان دییل اونونلا واخت کئچیره بیلمز. آنام گولومسه‌ییب، باشینی توولادی. -گونش علی‌نین باجیسیدیر، سنین باجین اولدوغو کیمی. دلیلیک ائله‌مه. علی‌نین یانیندا دا بئله دانیشسان عاییب اولار. آنام جیحونون اوزونه باخیب، اوندان راضی‌لیق آلمایانا قدر اوندان نظرینی چکمه‌دی. «من هاردان علی‌نین باجیسی اولورام؟ فیکریمدن کئچه‌نی دئییب، اعتراض ائتمک ایسته‌دیم، سوسدوم. اؤزومو علی‌نین باجیسی حساب ائتمه‌دیم و منجه علی ده منی باجیسی سایمیردی. بوگون علی گله‌جکدی. من ائرکن اویانسام دا، یاتاقدان قالخمادیم. جیحون بو ایکی گونده منی لاپ بوغازا ییغمیشدی و دقّت چکمه‌مک، علی‌نین گلمه‌یینه لاقئید اولدوغونو نمایش ائتمک اوچون دریدن-قابیقدان چیخدیم. علی گون‌اورتادان سونرا، دوز ساعات ۱۵:۲۸ ده گلدی. من پنجره‌دن اونون ماشیندان نئجه دوشدویونو، آناملا گؤروشدویونو، جیحون‌لا قوجاقلاشماغینی گؤردوم. یئریمدن ترپه‌نه بیلمیردیم. آمّا گؤزومو اوندان چکه ده بیلمیردیم. علی کئچن یایدان بری چوخ بؤیوموشدو، چوخ اوزانمیشدی‌. اؤزو اوّلکی کیمی سولغون آمّا یاراشیقلی ایدی. -گونش!... علی گلدی. آنام منی سسله‌یه‌نه قدر اوتاقدان چیخمادیم. علی‌یه چاتاندا نئجه حرکت ائده‌جه‌ییمی بیلمه‌دیم. یاخشی کی علی منی گؤرن کیمی ساکیتجه یاخینلاشدی، منی جیحونو قوجاقلایان کیمی دییل، خفیف‌جه قوجاقلادی‌. اوندان شام آغاجی‌نین اییی گلیردی. **** سحر تئزدن آنامین سسینه اویاندیم. جمیله خالانین آدینی چکیب، برکدن نه‌سه دئییردی. یای ائوی دئدیییمیز اساس ائودن کناردا اوچ مرتبه‌لی ائوسه ان یوخاری قاتیندا قارداشیم، علی و من یاتمیشدیق. آنامین سسینه اویاناجاق دا علی‌دن باشقا کیمسه تپگی وئرمه‌دی. -هئچ نه، آنامین بئله برک هیجان‌لانماسی او دئمک‌دیر کی، جمیله خالانین گئنه اوشاغی اولاجاق- قارداشیم لاقئیدلیک‌له دئیینیب، باشینی یاستیغین آلتینا سوخدو. علی اونون دئدیییندن نه‌سه آنلامامیشدی. -قونشودو جمیله خالا، اونون قورخولو اری وار، هم ده چوخ پیس آدامدی. روسیه‌ده یاشاییر، ایلده بیر دفعه گلیر، او گلیب، گئدندن سونرا جمیله خالانین بالاجا اوشاغی اولور. ایندی یئنه ده... علی‌نین گؤزلری گئنیشلندی امّا هئچ نه دئمه‌ییب، باشینی آستاجا یاستیغا قویدو. بیز قالخیب ائندیکده آنام آرتیق ائوه دؤنوب، قویماق پیشیرمیشدی. جمیله خالانین اوشاغی‌نین اولماسیندا، تک سئویندیییم شئی قویماق پیشمه‌سی ایدی. آنام همیشه چوخ پیشیریردی و من بول یاغلی، شیرین قویماغی یئیه‌نده افغاندان قورخدوغومو اونودوردوم. یای تعطیلی علی گلندن سونرا دَییشمیشدی. هرگون قالخیب، ساچلاریمی داراییب، آن سئودیییم پالتاریمی گئیه‌نده، جیحونون نئجه فیسیلداییب، ناراضی قالدیغینی حسّ ائدیردیم. آمّا علی‌نین بوردا اولماسی منی ائله خوشبخت ائدیردی کی، جیحون‌دان قورخماق یادیمدان چیخمیشدی.

«ایستی سودا سویوق گونش» یازان: زومرود یاغمور کؤچورن: ویدا حشمتی:بیرینجی بوِلوم جمیله خانیمین اری افغان ایلده بیر دفعه روسیه‌دن دؤنوردو. بیر آی کندده قالیب یئنه‌ ده روسیه‌یه دؤندوکدن سونرا قونشو قادینین قارنی بؤیومه‌یه باشلادی. آیلار کئچیردی و جمیله خانیمین یئنه بالاجا اوشاغی اولوردو. بیزیم ائوین ساغ طرفینده یولون او بیری یانیندا جمیله‌نین پالچیق کسدییی کرپیچلردن تیکدیییی ائوین حیه‌طینده اوشاقلارین سایی آرتدیقجا، من افغانا داها چوخ نفرت ائدیردیم. هم ده قورخوردوم. افغان کندده‌کی بوتون کیشیلردن هوندورودو. آریق، قارا دریسی ایله هامیدان ایری، چپرایی دوداقلاری، دونقارلی بورونو واریدی. چوخ قاراقاباق آدام ایدی و بو یعنی کندین بوتون کیشیلرینه بنزه‌ییردی. آما جمیله خالا کندین دیگر قادینلارینا هئچ بنزه‌میردی. جمیله خالا بالاجا، آریق، قاراشین قادین ایدی. عادتاً کندده اره گئدن قادینلارین هامیسی بیر-بیرینه بنزه‌ییردی. هامیسی ساچینی ایری، آدینا «زاژیم» دئییلن سانجاقلا بوینونون آرخاسیندا توپلاییردی. گئییندییی اَتکلری‌نین فورماسی، اوزونلوغو، او اته‌گین آلتیندان یایدا گئیدیکلری رئزین آیاق‌قابی، قیشدا عئینی شکیلده قارا رئزیندن اولان پارلاق قالوش هامینی بیر-بیرینه بنزه‌دیردی. اصلینده جمیله خالا دا قارا، قالین ساچلارینی عئینی شکیلده توپلاییردی. آنجاق جمیله خالانین هامیدان فرقلی یانی واریدی. او کندده گولمه‌ین، حتّی بیر گولمه‌لی سؤز دئینده، الینی آغزینا آپاریب حیا ائدن قادینلاردان فرقلی اولاراق همیشه قهقهه چکیب، برکدن گؤلوردو و بو منیم چوخ خوشوما گلیردی. بیلدیییمه گؤره او بالاجا اولاندا آناسی اؤلموشدو و آتاسی سرخوشلوق ائدیب، جمیله خالانی و باجیلارینی تئز-تئز دؤیدویونه گؤره کندده هامی‌نین اونلارا یازیغی گلیردی. کندین قارشیسینداکی توپراق یولدا همیشه جمیله‌نین آتاسینی سایی‌بیر گؤره‌نده نه‌دنسه منیم ده جانیما قورخو دوشوردو. آمّا افغاندان داها چوخ قورخوردوم. جمیله‌مین بؤیوک قیزی ظریفه ایله بیز عئینی صینیفدا اوخویوردوق. رفیقه‌م دئییلدی، حتی بیر-بیریمیزدن اوزاق دورماغا چالیشاردیق. من تئز-تئز ظریفه‌نین اَینینده آنامین «داها کؤهنه‌لیب» دئییب، اوتاغیمدان چیخاردیغی پالتارلاری گؤروردوم. کیمسه‌یه بوندان بحث ائتمزدیم. آنام بونو منه برک-برک تاپیشیرمیشدی. آما منجه هامی ظریفه‌نین اَینینده‌کی پالتونون، آیاغینداکی بوتون منیمکی اولدوغونو بیلیردی. چونکی اونون گئیدییی ایلدن اوّلکی ایل همین پالتارلاری من گئییردیم. ظریفه بویجا مندن بالاجا بنیزی سولغون بیر قیز ایدی و همیشه ده آرخادا اوتوروب، سس‌سیزجه معللیمین دئدیکلرینی دینله‌ییردی. کیمسه‌یه قاریشمازدی و منه ائله گلردی کی، او دا آتاسیندان، افغاندان قوخور. چونکی ایلده بیر دفعه آتاسی گلنده ظریفه هئچ سئویننه بنزه‌میردی. عکسینه آتاسی گئدندن سونرا سولغون اوزونه سانکی گؤزه گؤرونمز آمّا منیم سئزدیییم خفیف بیر تبسّوم قوناردی. سونرا بیر مدّت کئچر جمیله خالانین قارنی یومورولانماغا باشلادی. داها سونرا ظریفه بیر هفته مکتبه گلمزدی و آنام «باشی باتمیش گئنه جمیله‌نی درده سالدی، بیرینی ده دوغدو». آریق جاوان اولماسینا باخمایاراق، آغزیندا دیشلری‌نین قارا کؤتوکلری گؤرونن، بیزه گلنده گؤزونه گؤرونمک ایسته‌مه‌دیییم قونشو لاله‌یه گیلئ‌لنردی. سونرا مکتب بیتیر، یای تعطیلی باشلایاندا ظریفه اؤزوندن کیچیک، سایینی ایتیردیییم باجی و قارداشلاری‌نین قایغیسینا قالاردی. جمیله خالا ایسه بوتون گونو ائوین قارشیسینداکی درین کانالدان سو داشیییب، بوستانی سولایاردی. ۱# بیز کندین ان زنگین عاییله‌سی ایدیک‌. آتام دا کندین باشقا کیشیلرینه بنزه‌‌میردی. اونلار کیمی گئیینمیردی. آمّا آنام باشقا قادینلار کیمی ایدی و هر دفعه آتام ائوه کندده‌کی قادینلارین گئیدییی اوزون اتک، بدنه یاپیشان دار کؤینکلردن فرقلی پالتار آلیب گتیره‌نده، آنامین فرقلی اولاجاغینا اومیدلنیردیم. آما هر دفعه اومیدیم بوشا چیخیردی و آتامین آلدیغی فرقلی پالتارلاری ائله‌جه اورادا قالیردی. اؤزومو هانسی‌سا مشهور مغنّی‌یه بنزه‌تمک اوچون همین پالتارلاری گئییب، آنامین تویا گئده‌نده آتامین تأکیدی ایله گئیدییی هوندور دابان آیاق‌قابیلاری آیاغیما تاخیب، الیمه آلدیغیم تاختا قاشیغی آغزیما توتوب، گؤزلریمی یوماندا اؤزومو دونیانین خوشبختی ظنّ ائدردیم. **** بو یای دئیه‌سن هئچ ماراقلی کئچمه‌یه‌جکدی. چونکی هر ایل گنجه‌دن گلن، یای تعطیلینی بیزده کئچیرن عمی‌مین اوشاقلاری (اصلینده عمی دئدیییمیز آتامین عسگرلیک یولداشی اولموش فامیل ایدی) بو یای گلمه‌یه‌جکدی. هر ایل یایدا اونلار بیزه گلیر، بوتون گون اویناییر، بیر ده آخشام آنامین دئیینمه‌سی ایله ائوه ییغیشاردیق. بو ایل من گله‌جک اوچ یاشیدیملا تاماشا اوینایاجیغیمیزی پلان‌لامیشدیم.

- گنجه‌ده منیم خالام یاشاییر، صاباح گئدیب اونا باش چکه‌جم. یوز ایل دیر گؤرمورم. بلکه ده اؤلوب. - بیزی ترک ائله‌ییر،- آفت ایهاملا اسده دئدی.- او لطیفه‌نین سونونو بایاق دانیشمادینیز آخی،- آفت ده موضوعنو دییشمه‌یی آشکارجا قطع ائتدی. - ائله لطیفه‌لر وار کی اونلاری دانیشماق اوچون پسیخولوژی و اکولوژی میکرو‌-محیط یئتیشمه‌لی دیر، یوخسا گولمک چتین اولور،- اسد بگ سوفره‌ده کیلره اشاره ایله دئدی. - صوبحه کیمی یئتیشرمی؟ - بیلمیرم. - آخی ماراقلی دیر، اوچ کیشی‌نین گئجه‌نی بیر چارپاییدا یاتماسی... - اسد بگ، دانیشین بلکه توختاسین،- فیروزه گؤزلرینی آچمادان میزیلداندی.- یوخسا صوبحه کیمی سیزی یاتماغا قویمایاجاق. - یاخشیسی بودور، من مصره توریست سفریمی دانیشیم،- اسد دئدی.- شرم الشیخه. - مصرده من اون دفعه اولموشام.- آفت دئدی.- میصری ایسته‌میرم. اوچ کیشینی دانیشین.- آفت شاققاناق چکیب گولدو. - دانیشین اسد بگ، ماراقلیدی،- فیروزه سانکی رفیقه‌سینین آجیغینا دئدی. سفر صؤحبتی عربستان صحرالارینی کئچیب نیل چایی بویونجا یاواش- یاواش آفریقایا دوغرو قالخاندا، فیروزه‌نی یوخو آپاردی. خلعتی‌نین آلتیندان خیلی سویروشموش دیزیندن یوخاریدا جراح ایینه‌سینین آغیز اَیریسی کیمی تیکیش یئری قالمیشدی. او، اسدین گئنیش چارپاییسی‌نین بیر قیراغیندا یاتمیش دیشی جئیرانا بنزه‌ییردی. سانکی بدنی‌نین یوخودا باشلاناجاق هؤور چاغیریشیندان غفلتا اویانیب ایندییه‌دک اولموش بوتون سؤز- صوحبتی اونوداجاق، یالنیز اؤزونون غیر-ارادی فیزیکی طلباتلاری ایله مشغول اولاجاقدی. اصل هنگامه ده یقین کی، اوندا باشلاناجاقدی... لطیفه‌نین آردی اوچون میکرو- محیطین بلکه داغین باشیندا داها تئز یئتیشه‌جه‌یینه اومید ائتدییینی دییه‌ن آفت آشاغی زنگ ووروب زیپ‌لاینین ایشه سالینماسینی سیفاریش وئردی. اونلار تلم- تلسیک خلعتین اوزریندن پالتولارینی گئیینیب یوخاری، داغین باشینا قالخدیلار. شیلتاقلیغی ایله آداملاری اینجیتدییینه گؤره ویجدان عذابی چکن یاغیش، نهایت کی سوسموشدو. یوخاریدا بدنین پالتارسیز یئرلری ایله گوجلو رادیو دالغاسی کیمی توتولان سازاق اولماسایدی گولؤیشه ناری تک تر- تمیز بو هاوانی سحره‌دک اودماق اوچون اورداکی باغلی کافه‌نین چارداغی آلتیندا اوتورماق، حتا لطیفه ده دانیشماق اولاردی. آنجاق بدن قبول ائدیب، ائتمه‌دیکلرینی اؤزو معین ائدیر. هئچ کیمدن هئچ نه سوروشمور. لطیفه طلب ائدیلمیردی. داغین باشیندا کندلرین اوزاق ایشیقلاری، یول بویو شوتوین ماشینلارین تئز- تئز ایتیب یوخ اولان ایشیق آخینلاری پاییز قارانلیغی ایله چیرماقلاشما کیمی گؤرونوردو. - ساریجا بو طرفدندی، - آفت آز قالا دیرسه‌یه قدر پالتونون قولوندان چیخان الی ایله قارا داغلارین هاراسیناسا گؤستردی. آجیغی آخشامین بو قاریشیق وعده‌سینده سویوقدان و دؤرد گوزله اونلارا باخان هتل صیفتیندن باشقا هئچ نه‌یی اولمایان داغ زیروه‌سینده دایاناندا، ساریجانین، حتا راسیمی اؤز آغوشونا آلمیش قبریستانلیغین اولماسی واجیب دئییلدی. حیات اویونلا دولودور، هردن اونلاردان بئزن‌لرینی، معناسیندان، مضمونوندان آسیلی اولمایاراق، آخیرادک اویناماق لازیم گلیر. - بو یول دا یقین کی گنجه یولودور،- اسد ماشین یولونا ایشاره ایله دئدی. - اَششی، سؤزویدو دا دئدی،- آفت اوشوین اللرینی یئکه جیبلرینه باسیب بدنی ایله اونا قیسیلیب و گؤزلدی کی، اسد گوجلو قوللاری ایله اونو بایاق هتلده قوجاقلادیغی کیمی قوجاقلاسین.- گنجه‌یه گئدندی او؟ صاباح فیروزه‌‌نی اوتاغیندا تاپمادیلار. گارسون اونلاری ایوانین اورتاسیندا قارشیلاییب دئدی کی خانیمی ساری تاکسی‌لردن بیری گؤتوروب گنجه‌یه گئتدی. کاغیذ دا یازیب قویموشدو. " منی گؤزلمه‌یین". بو آن اوشاقلار پیلله‌کندن سس- کویله تؤکولوشمه‌یه باشلادی. آنجاق مرمر ستونلو، گوللو- چیچکلی ایوان اونلارا بوش و سسسیز گؤروندو. دوشَمه‌نین بیر قیراغینا اوجا پنجره‌لرین عظمتلی شکلینی چکمیش لازیمسیز گون ایشیغی دا اؤز هنیری و سخاوتی ایله اونلاری سئویندیرمه‌دی. سون 2023 https://t.me/Adabiyyatsevanlar

دوغما تورپاغین نعمت‌لریندن دادلیسینی هئچ یئرده گؤرمه‌دیم،- آفت طعاملاری ماسایا دوزه- دوزه دئدی. - دوغما تورپاغین کیشی‌لرینین دادیندان خبرین یوخدور! - فیروزه سویودوجودان چیخاردیغی عطیر شوشه‌سی کیمی بالاجا بطری‌نین اوزرینده یازیلانلاری دیققتله اوخویا- اوخویا، سانکی اؤز- اؤزونه میزیلداندی. - فیروزه، سن جیددی‌سن؟- آفت بو مهم مسئله‌یه گؤره غذا سروینی دایاندیریب آیاغا قالخدی. - البته. - بیزیمکی‌لرین دادی آیری جور اولور؟ آنی باخیشلا اسدی سوزوب قاشی‌نین بیرینی دارتدی. اسده ائله گلدی هله گؤز ده ووردو. - اسد بگ زحمت اولماسا آیاغا قالخین،- آفت باشینداکی عمامه‌نی کنارا توللاییب ساچلارینی بیر- ایکی دفعه سوپورگه کیمی هاوادا یئلله‌مک‌له نیظاما سالماغا چالیشدی. اسد قالخیب اونونلا یاناشی دایاندی.- منی قوجاقلایین گؤروم! اسد بگ قیزاردی: - من چوخدان بئله بیر امتحانلار وئرمیرم،- دئدی. - بو امتحان دئییل، تست دیر. قوجاقلایین. من حساس قادینام، دادینی دویاجام. آنجاق احساسلا قوجاقلایین. اسد یونگولجه قوجاقلادی. آفت اؤزونو اونا سیخدی. خلعتین آلتیندان آیاقلارینی توخوندوردو. ساچلاریندان گلن آجی اوت اییی نشادر اسپرییی کیمی قیجیقلاندیریجی ایدی. دویمه‌سیز خلعتین قوجاقلاشماق اوچون ده راحاتلیغی بوتون حیسلردن قاباق اؤزونو بروزا وئردی. نار اعلا ایدی. اوزومو موتال پئندیری و ایستی تندیر چؤره‌یی ایله ائله یئییردیلر، ائله بیل احساندان یوخ، اوزون یولچولوغون صحرا آجلیغیندان چیخمیشدیلار. یئدیکلری هر تیکه‌یه، ایچدیکلری هر قورتوما گؤرمه‌میش کیمی ساده‌لوحلوقلا سئوینیردیلر. حیس اولونوردو کی قاییداندان سونرا دا بو خاطیره‌لره اؤزلرینی خیلی موددت  سئویندیرمه‌یه چالیشاجاقدیلار. حتا باخمادیقلاری تلویزیونون اویوتدوغو قورشاقدان آشاغی گوپلامار بئله، دوغما نطقین شابلونلاری بئله اونلارا لذت وئریردی. راسیمدن سونرا اونلار، سانکی بیربیریله بورالاردا دوغما نه وارسا، هامیسی ایله ویداعلاشیب آیریلیردیلار. - حئییف کی من بیر ده بورالارا گلمیه‌جم. حیاتیمین چوخ حیصه‌سینی کئچمیشم، آتام، آنام، یگانه قارداشیم- هامیسی تورپاغین آلتیندا، داها نه‌یه گلیم؟ اؤلونون روحونو آنماق اوچون اونون قبری اوستونه گلمک واجیب دئییل. - من ائله دوشونمورم- فیروزه آستاجا اعتیراض ائله‌دی. - اؤلو بیزیم اوچون تکجه روح دئییل، چوخ شئی‌دیر. دوغما آداملارین نه اؤلوسونو نه ده دیریسینی اونوتماق اولار؟ چون کی اونلار بیزیم حیاتیمیزین بیر پارچاسی دیر بیز ده اونلارین... - ساریجا کندی‌نین یاریسی منیم آتامین، یاریسی دا آنامین قوهوملاری دیر،- آفت دئدی.- اونا قالسا گرک من آی‌دا بیر دفعه عماندان بورا، تویا یوخسا یاسا گله‌م. یوخ، من قوهوم- قبیله‌یله قورتارمیشام. رحمتلیک راسیم ده ائله دوشونوردو. اونا گؤره ایکینجی سئچیمینده ده بورانی یوخ، اوروپانی سئچدی. - بس نییه سوندا بورا قاییتدی؟ - فیروزه سویوق و تیکانلی طرزده داوام ائتدی. او، رفیقه‌سینه قارشی صمیمیت‌ین بلکه ده اؤتن گئجه کی مباحثه‌‌لریندن دوغان آچیق اعتراضین آستاناسیندا دایانیردی. هر دفعه اونون آددیم آتیب آستانادان کئچمه‌یینه، ال اوزادیب اورتادا کی پرده‌نی ییرتماغا نه‌سه مانع اولوردو. بو آچیق دانیشماغی، هر شئیه آیدین نظرله باخماغی سئون، بوتون دونیانی اولدوغو کیمی گؤره‌ن آفتی یئنه بئزدیرمه‌یه باشلامیشدی. - دئدیم آخی، اعتبارنامه‌نی سنه وئره‌جم، نییه بورنونو ساللاییرسان؟- آفت اونو قینادی.- گئت مجار محکمه‌لرینده سندلشدیر، راسیمین نه‌یی وار سنین اولسون. من داها بوندان آرتیق نه ائدیم بونون اوچون، اسد بگ؟ - نه‌سه جیددی بیر شئی قالیب دیر راسیمدن؟ - اسد بگ طلبه‌لیک دوستو، امکداشی و یاشیدینین دونیانین تامام باشقا بیر سمتینده قازاندیقلاری، سانکی اؤزونون بورادا قازاندیقلاری ایله مقایسه ائتمک اوچون سوروشدو. - ائوی قالیب، ماشینی، کیچیک بیزنسی قالیب. کارتلاری، تئلفونو بلوک اولوب اونلاردا نه قدر پول- پاراسی، آلیب- وئره‌جه‌یی وار، من بیلمیرم. منیم هئچ نه‌یه احتیاجیم یوخدور، نه ایسته‌ییر گؤتورسون. فیروزه اؤز رسام بئینی ایله دوشونوب بونلارین جاوابیندا نه‌سه رنگلی بیر شئی دییه بیلردی، آنجاق دینمه‌دی، سوسدو. ائله بیل آتیلا نوه‌لرینین مجارستانی اوزو، بالاتون گولو، تونا چایی، قهرمان ایمره ناده قاریشیق، داها اونو ماراقلاندیرمیردی. - ایسته‌میرم،- فیروزه بوغاز آجیشماسی ایله قیساجا دئییب اؤسکورمه‌یه باشلادی. سونرادا موضوعنو ترک ائتدییینی قطعی بیلدیرمک اوچون کئچیب هوندور چارپاییدا دیزلرینی قارنینا ییغاراق اوزاندی. قیسا خلعتین آلتیندان گؤرونن، یای قارالماسی هله تام کئچمه‌میش بالدیرلاری‌نین تقدیماتیندا یونگولواری طرح وئردی.

قاییدیش یازان:صفر آلیشارلی ایکینجی بولوم کوچورن :سحر خیاوی حاضیرلایان :ادبیات سئونلر آفت بیرآزدان اسدین یانینا گلیب پنجره‌دن یاغیشا، قارانلیغا بورونموش داغا، سونرا دا ایلک دفعه بئله یاخیندان گورورموش کیمی اونون اوزونه دیققت‌له باخدی. - دوش قبول ائده‌ک، سونرا گؤره‌ک نه فیکیرلشریک،- آغیر گونون یورغونلوغونو ذره قدر ده حیس ائتدیرمه‌یک گومراهلیقلا دئدی. ائله بیل گئدیب باکی‌دان داها بیر اؤلو گتیریب باسدیرماغا حاضیرلاشیردی. او یالنیز اوزون اته‌یینه پالچیق چیلنمیش پالتوسونو سویونموشدو. گئن قارا دونو بدنینی ده، قول- قیچینی دا، بویون- بوغازینی دا بئش دقیقه اوّل‌کیندن داها اوزون، داها سانباللی، و مهریبان گؤستریردی.- بئله قشنگ هتل‌ده ایشیغی سؤندوروب اوزون گئجه‌نی یاتماق، سیزجه اسرافچیلیق اولمازمی؟ - بلی، پاییز آخشامیدی، هاوا قارانلیق...- اسد میللی شعرین زارینجی موغاما چئوریلمه‌سینده رکوردلاری قیرمیش ان بایاغی میصراعنی دا بایاق لطیفه‌نی گیزلتدییی یئره توللادی. آفت پرده‌نی چکیب چؤلده‌کی قارانلیغا باخدی. بو آن سانکی اونلاری ائشیتدیلر: گور ایشیقلی پروژکتورلار بیر گؤز قیرپیمیندا قارانلیغی یاراراق، دارانمیش مئشه‌نین آراسی ایله داغین باشینا دوم- دوز خط‌له قالخان آغ پیلله‌کن‌لری ، اونلارین قیراغینداکی گئجه فنرلرینی و زیپلاین یولونون تراسیندان ساللانا قالمیش شفاف کابین‌لری ایشیقلاندیردی. بو منظره‌یه گؤیون خئییر دوعاسی کیمی گلن نارین یاغیشین آرخاسیندان، حتا زیروه‌نین ده بیر نئچه فنر ایشیغی کادرا سیچرادی. قارا، تلاطوملو قوببه‌نین آلتیندا بو ایشیق و یاغیش سیدیمه‌سینه غرق اولان آیلی- اولدوزلو هتل، ائله بیل آچیق دنیزه چیخمیش چوخ مرتبه‌لی گمی کیمی اوزمه‌یه باشلادی. گوزلرینی یوموب وان‌دا اوزاناندا دیوارین آرخاسیندا سویون شیریلتی‌سیندان بیلدی کی، آفت‌ده عینی ایشله مشغولدور. اونا ائله گلدی کی، کرپیجی داواملی چیققیلداتماقلا خانیم اونون جاواب وئرمه‌سینی، کئچن گونون آغیرلیغی‌نین بیر حیصه‌سینی ائله بو مورس اویونو ایله آتماق ایسته‌دی. آنجاق او، جاواب وئرمه‌دی. اؤزونو ائله آپاردی کی گویا قونشو نومره‌نین حامامیندا اونا دخلی اولمایان بو تصادفی چیققیلتی نازیک دیوارین او اوزوندن دئییل، چوخ اوزاقلاردان، گنجلیک ایللری‌نین قارلی بیر شهریندن گلیر. اونلار وان‌دا اوزانیب کونیاک ایچیردیلر. بوتون مسئله البته آلکولون تاثیرینده ایدی. آمما شام ایشیغیندا شیردن آخان سویون فینخیرتی دولو گور شیریلتیسی داغی- داشی لرزه‌یه گتیرن یاز سئلی کیمی اونلاری باسیردی. یوخاری قالخان دولاشیق ال- آیاق کؤلگه‌لری دیوارلاردان کئچیب شهرین پنجره‌لرینه دیرماشیر، سویوغون ائولره دولدوردوغو آداملارلا مزه‌لنه‌رک گئری قاییدیردی‌. اونلارا ائله گلیردی کی بو قاپالی مکاندان بعضن ده گؤزلرینی یوموب چؤلده کی قارین اوستونه توللانیر، قار کوروین قادینلارین دا زهله‌سینی تؤکندن سونرا اوچوب اوزاقلاردا کی ایستی اؤلکه‌لره گئدیرلر. خانیم دانیشیردی کی، بیر دفعه او وانی سودله  دولدوروب ایچینده چابالایاندا سودون اوزونه ال قالینلیغدا ساپ- ساری یاغ چیخمیشدی. اوندا بیز طلبه یاتاقخاناسیندا آج قورد کیمی اوشاقلاریدیق. چاغیرایدین او یاغی ییغیب کارتوف قیزارداردیق"، او دئمیشدی و بیر تاوا قیزاردیلمیش کارتوفون بوتون آرزولاردان گؤزل گوروندویو واختلاری خاطیرلامیشدی. حامامدان چیخاندا ایشکافدا سلیقه ایله قاتلانیب چینلنمیش دستماللارین یانیندا  پاکئته قابلاشدیریلمیش آغ خلعت‌لری گئیینمک ماراقیندان واز کئچمه‌دی. کمرلی خلعت تیفتیک‌لی، قالین حوله‌دن تیکیلمیشدی، ممنونیت‌له یومشاق صندل کیمی راحات ایدی. یئکه جیبی‌نین اوستونده هتلین آدی یاشیل ساپلا توخونموشدو.- " یئمیشانلی داغ". فیکیرلشدی کی، یئمیشانی بیر دفعه شاماخی مئشه‌سینده گؤروب: تزه‌جه قیزاریردی. یاغیشین ایسلاتدیغی قارا گؤوده‌لی پالیدلارین یانیندا یئنی یئتمه قیز معصوملوغو ایله کوللوقدان بویلانیردی. بدنینده ایستی سویون یاراتدیغی آغیرلیغی، سئحیرلی خلعت، سانکی بیر گؤز قیرپیمیندا اؤزونه چکیب یوخ ائله‌دی. یونگوللشمیش ال- آیاغینا حرکت سربست‌لییی، جانینا گوج وئرمه‌یه باشلادی. آفت ده آغ خلعت‌ده، آمما ساچلارینی دستماللا عمامه کیمی بوروموش حالدا گلدی: - سیز ده خلعتی گئیدینیز؟- دئدی. منیم ده خوشوما گلدی. گئدیم فیروزه‌یه دئییم او دا گئیینسین یوخسا عاغلی کسمیه‌جک،- تئز اوتاقدان چیخدی. رستورانا گئتمه‌دیلر. ایسته‌ییر دوققوزدا یوخ، لاپ اون‌دوققوزدا باغلانسین. نومره‌یه سفارش وئردیلر. اؤرتوکلو کجاوه کیمی اوزون آرابا آلتی- اوستو دولو گلدی.

‏طنز

خلیل_آدی_گؤزل گل اوتور یانیما، دردلشک بیراز! داها گیزلنمه‌یین آدی قالماییب چیخ آرتیق او داشین دالیندان، گۆلوم! سنسیز یاشاماغین دادی قالماییب قورخما! هئچ‌ کیم گؤرمز، گیزلین گلمیشم آرخامدا قالاجاق ایز ده قویمادیم هامینی قلبیمدن قوودوم بیر یوللوق گئری‌یه دؤنه‌جک اۆز ده قویمادیم باشقا نه بیر آرزوم، نه دیله‌ییم وار بو سؤنن‌ اوجاقدان بیرجه کؤز قالا...! بو اویون او‌ قدر اوزون سۆردو کی من ده اینانیرام بونا آز قالا اوشاقلیق ائله‌مه! عمر_گۆن گئدیر هر ایل یاش گتیریر هر یاشین اۆسته سنین یوخلوغونا اینانیم دئیه_ آدینی یازمیسان بو داشین اۆسته؟ یاخشی دۆشمه‌میسن شکیلده یئنه گۆلوشون اۆزونده دوْنوب ائله بیل اللرین اۆزولوب سانکی هر شئیدن اۆره‌یین هامیدان سینیب ائله بیل منی اویناماغا وادار ائتمه، گل! من آرتیق سن بیلن یاشدا دئییلم آز قالیر اۆستوندن بیر عمر کئچه همینکی عاغیلدا_باشدا دئییلم تامام دَییشمیشم حیات طرزیمی قایتار، قوربان اولوم، خیر_شرّیمی! یورغون گؤزلریمین ایچینه باخیب دئ کی اوخویوردون شعیرلریمی... https://t.me/Adabiyyatsevanlar

یـئریش دگیشیب. دردلی سوزلرله دولو آغیرلاردان سیچرایـیب و غملی کؤنوٍل‎لرده دینجه‎لر؟ هانسی آت بایاتی تک, هردن بیر بویاغا بویانـیب، گؤزللیکله باخانلاری اویدورا بیلر؟ یادیما گلن اوشاقلیقدان آتی چوخ سئو‎ردیم. ایندی‎ده آت گؤر‎نده اوٍره‎ییم یئریندن اوینار….. بایاتـیلاری یـیغیب چاپ ائتمک اوغروندا هوسکارلار آز اولمامیشلار و من اونلاری علاقه ایله قارشیلامیشام. من اوٍره‎ییم سیخیلان واختلار نئچه بایاتی اوخویوب، کئچمیش زامانلارا قایـیدیب، ائللرله قونوشوب دئـییب- گوٍلوٍب و غملریمی اونودوردوم. بئله‎لیکله ائل بایاتـیلارینی او قده‎ر اوخودوم کی بیردن گؤردوٍم اؤزوٍمده بایاتی دئییره‎م, بو بایاتی منیم حقیمده مناسب اولدو: آچدیم آچدیم گوٍل اولدوم بوی آتدیم سوٍنبوٍل اولدوم دیل بیلمز بیر قوشـــودوم اوخودوم بوٍلبـــوٍل اولدوم بایاتـیلار یـئری گلمیشکن اؤز- اؤزلرینه سینه‎مده جوٍجردیلر…. منیم بایاتـیلاریمدا پیس یا یاخچی خوشا گلر، خوشا گلمه‎ین اوزون ایل‎لر بویو دئیـیب و ‎یادداشت دفتریمده یازیلیب قالمیشلار. اونلاری یـئنی‎دن اوخودوقدا منه خور باخیب و دیله ‎گلیرلر کی, نه اوٍچوٍن بیزی دفترلرده دوستاق ائتمیسن، نه اوٍچوٍن بیزی کاغاذلارلا زنجیرله‎میسن؟ بیزی آزاد بیراخ، قوی بیزده سئوه‎نلریمیزین الینه چاتاق، اونلارلا دانـیشیب، سؤزلریمیزی یـئتیره‎ک، بیز سؤز قوشلاری‌یـیق و‎ هر بیر اوٍره‎یه قونماق ایسته‎ییریک، بیزی سئوه‌‎نلرین اوٍره‎کلرینده یووا سالاریق, سئومیه‎نلرین اوٍره‎کلریندن اوچوب گئده‎ریک. بو سوزلر منه چوخ آغیر گلدی. حق سؤز قاباغیندا نه دئمه‎لی ایدیم. اونا گؤره بایاتـیلاریمی صاف- ‎چوٍروٍک ائدیب و‎ بیر نئچه‎سینی چاپ ائتمه‎گه تصمیم دوتدوم. ایندی بو سیز بودا منیم یایاتـیلاریم. اوٍمیدلییم اونلار سیزین اوٍره‎یینیزه یاتسین و منیم‎ده ایشیم دیر تاپسین. سئویملی یاریم هاردا اوٍره‎ییم قالیـب داردا ائله گئتدی تله‎سیـک یوخوموش بو دیاردا مارالیــــم گــؤزل بالا آرزوم بودور چوخ قالا خوش گوٍنلر قوجاغیندا یاشایـیــــشدان داد آلا من عآشیق گوٍلوٍستانا یاراشیقلی بوستــانا گزه‎یدیک سئوگیلیمله چمنلرده مستــــانا         *** سئوگیلیم باغدا یاتـیب گوٍللره آلقاج آتـیـــب بنزه‎ییر قیــــزیل گوٍله او چیخیبدیر آی باتـیب *** آغ قـــوشام قاناتسیـــزام چاپارام مـــن آتسیـــزام سئوگی ده آل- وئر اولوب پولسوزام باراتسیــــــزام           ***  عزیزیم یـارالـیـــیام ائلیــــمدن آرالییـام قوربت منی آزدیریب بیلمیـــرم هارالیـیام             *** عزیزیم ساققال قویـــدوم شیـطانـین گؤزوٍن اویدوم ظاهیرده ناماز قـیــــلدیم باطینده خلقی سویـــدوم             *** عزیزیم ظالیم گئتــدی ملت انقلاب ائتــدی یوخسول‎لار جان وئردیلر وارلیلار کامه یـئتـــدی             ***  من «مظفر» اونون خاطیره‎سینه اونون وفاتی مناسبتنه یازدیغیم شعر ایله خاتمه وئریرم. اونون روحونا شادلیق دیله‎ییرم. اوچدو آغ قوش دیاریمیزدان حئـییف دویمادیق نازلی یاریمیزدان حئـییف گئتــــدی الدن وفــــالی بیر انسان آیـــنالار تک صفـــالی بیر انسان گئتـــــدی الدن بیزیم صفـالی «قلی» ائـــلی‎نین یوردونون وفالی قــولو هم هنــرمند، هم صنعتــــکار ایدی محروم انسانلارا طرفدار ایـــدی خلقی‎نین عـشقی ایله قلبی دولــو دؤنـمه‎دی آزمادی یولونـــدان او قلم اهلیــــدی مهربانــجاسیـــــنا یــازدی بیر عؤموٍر قهرمانـجاسینا «کاتب» اولــدو ستم چکن ائـــــلینه ترجــومان اولدو اؤز آنا دیلیـــنه هر شرایـطده اولدو خلقـــــه امین هئــچ زامان قویمادی یئره قلمین قلمی سانکــی بیر کسرلی قیــــلینج یازیــسی، صنعتی اثرلی قیــلینج ائتــمه‎دی ظــوٍلمکــارلارا تمــکین یازدی بیر عؤموٍر خلقی‎نین دردین چوخ جفالر چکیـب اگیـــلمه‎دی او هدف اوغروندا قورخو بیلمه‎دی او اوٍزو آغ افتــــخاریله یـــاشــــادی صدقیده خلقه حجّت اولدو آدی اوچدی «آغ قوش» دیاریمیزدان حئـییف دویمادیق نازلی یاریمیزدان حئـییف https://t.me/Adabiyyatsevanlar

او شاد اندر شادی خلق، او در غم مردم غمین بود. آری چنین بود، او در خور صد آفرین بود این عاشق، همچو فرهاد، سودای شیرینی بسر داشت او در سر سودائی خویش، شوری دگر, عشقی دگر داشت آن آتشی کورا بجان بود، آن عشق آذربایجان بود  یئنه‎ده اونون قلمداشلاریندان اولان شاعر هاشم ترلان اونون حقینده بئله سؤیله‎ییر: «کاتبی ده بؤیوٍک بیر صیفت وار ایدی , عؤمور بویو شاهد اولدوغوم بو صیفت اوندا اولان تواضعکارلیق ایدی، اوٍچ صنعت ساحه‎سینده چالیشدیقدا (شاعر، یازیچی، رسام) اولدوغونا باخمایاراق هئچ‎واخت اؤزونو اوٍزه چکمه‎دی, عؤمرونو اؤز خالقینا حصر ائده‎رک بوتون چتین‎لیکلره دؤزدو و همیشه بو یولدا جانـیندان کئچمگه حاضیر ایدی, بئله آداملارین یـئری بوش اولسادا البته اونلار اؤلمه‎یه‎جکلر.» کاتبی‎نین یاخین دوستو و قلم یولداشی شاعر کریم مشروطه‌چی(سونمز)، اونون هشتادینجی ایل آنادان اولماسی مناسبتیله تشکیل اولان یـیغینجاقدا کاتبی‎نین باشقا هنرلردن علاوه طنز عالمینده‎ده آددیملار گؤتوروب سئیـر ائتدیگیندن دانـیشیب, نمونه اوٍچوٍن اونون طنز آثاریندان «تویوق» حقینده یازدیغی مفصّل شعری نمونه گتیردی و سونرا اؤز یازدیغی «قدیم دوستوم آغ قوشون شعرینه جاواب» عنوانلی شعرینی اوخودو: ای حسرتین چکنــلری نالان ائـد‎ن تویـوق شامسیز قالانلارین اوٍره‎گین قان ائدن ‎تویوق آغ قوش! سنه قوش دئیه‎ن اویونـدوٍ قاناد  آچدی سونسوز ماوی گــویلره ائله بیلدی سن بو آدلا اوجالدین او ال چاتماز اولدوزلاردان باج  آلدی               آغ قوش سنه آغ قوش دئیه‎ن ساغ اولسون گوزللیکده لکه‎سیزسن  بوٍتووسن دوغرودان آغ قـــوش کیمی گوزلـــسن محببت ده ,ابدی سن، ازلــــسن                 آغ قوش آزدیر منیم شاعر گوزوٍمده سن آشدیــــغین زیروه‎لری, داغلاری هر نه گوزل سوز وار سنه یاراشــار هانسی قوش فتح ائدر هانسی یار آشار؟                سن او قده‎ر اوجاسان کی سمــادا «پیکاسو» نون گوروم روحو شاد اولسون        سیمورغون دا سنه چاتماز اوچوشو او صوٍلح اوچون رمز ائله‌‎دی بو قوشـــو         او بیلمه‎دی سن سیغمازسان بو آدا او بیلمه‎دی سنه آغ قوش دئیه‎نده داریسقالدیـر بو آد هر بیر زادیندان آغ قوش اوزو شرف آلدی آدیندان علیقلی‎نی آلقیشلایان و‎ آغیرلایان یا بئله اونون «تازا بایاتـیلار» آدیله شعر مجموعه‎سی‎نین چاپ و نشر اولماسیندا قایغی گؤسترن شاعر دوستو صدیار وظیفه(ائل اوغلو) کیتابین مقدمه‎سینده علیقلی حقینده بئله یازیر: “ایلک دفه اولاراق, اونونلا بیر شعر آخشامیندا تانـیش اولدوم. ساده, صمیمی و‎ ایسته‎مه‎لی انسان ایدی. او هئچ واخت اؤزوٍنوٍ بیر شاعر کیمی تقدیم ائتمه‎میشدیرسه, داورانـیشیندا اینجه‎لیک و خوشا گلن قایدا- قانون واریدی. شاعر اوٍره‎کلی و درین بیلیکلی بیر معلم ایدی. عؤموٍر بویو اؤیره‎نـیب، اؤیره‎تمکله مشغول اولدو. هشتاد ایل شرفله عؤمور سوٍرن علیقلی کاتبی وطن سئوه‌‎ر، ایستی قانلی، آیدین دوشونجه‌‎لی بیر انسان ایدی. یاشایـیشینـین بوتون آنلاریندا شفّافلیق، توپلومساللیق، عدالت سئوه‎رلیک، حقیقت پرستلیک و هومانیزیم گوؤرونوردو. چاغداش دوشونجه‎لری ایله حیاتـین سئوه- سئوه یاشادی… کاتبی ۱۳۷۹ گوٍنش ایلی تهراندا وفات ائتدی. روحو شاد، یولو داواملی اولسون.  اونا قوشدوغو منظومه‎ده بئله یازیر: اوٍرگینده آرزیـــلارین باهاری دوداغیندا آزادلـیــغین شوعاری او گوللرین چلنگینی سئوه‎ردی اوره‎کلرین آغ رنگینی سئوه‎ردی اوره‎گینـــی اوولامیـــشدی بیر لاچیــن «آغ قوش» ایدی آغ ایلهاملی گویرچین         یارانمیشدی مسلک اوچون عئشق اوچون اوٍره‎کلرین آغ رنگینی سئــــــوه‎ردی   واخت اولدو کی آیاغینا داش دگدی بیر سئوگییه، بیر بیلگییه باش ایـدی کیشی قالدی کیشیلیگه باش ایــدی اوٍره‎کلرین آغ رنگینی سئــــوه‎ردی». تأسوٍفلر اولسون کی, من چوخ آختاردیمسا اونون چاپ اولموش حیکایه‎لر, شعرلر و بایاتـیلاریندان «تازا بایاتـیلار» چاپ اولموش اثردن باشقا بیر زاد الیمه چاتمادی, اودورکی اونون اؤزوٍ حقینده یازدیغی: «تازا بایاتـیلار» کیتابی‎نـین اؤن سؤز عنوانلی باشلیغیندان خلاصه صورتده بیر ایکی مطلب گتیرمه‎لییم. او یازیر: «عزیـزیم آی بایـاتـی اوٍره‎یــیمین سؤز آتی چاپیــردیرام هر یــانا آچیلسین کؤنول قاتی» بایاتی مین ایللر بویو آذربایجان خلقی‎نین سؤز آتی اولوبدور. ائللریمیز بو آتی آرزیلار، حسرتلر، سئوگی‎لر، نیفرتلر، قریبلیک آجیلـیقلاری، یوخسوللوق، آجلـیق, ظوٍلم‎لر آلتـیندا تاپدالانما، زوراکـیلیق و باسغینلیغا قارشی مبارزه مئیدانلاریندا چاپدیریبلار. گؤر‎ک هانسی آت, بایاتی تک چیچکلی باغلاردا، زمرّود رنگلی یاشیل چمنلرده، ممه‎لریندن سوت کیمی بولاغلار آخان گؤزل داغلارا، سحر یـئللرینه یـئلله‎نن بوداغلار گونشله بزه‎نن داغلاردا، آنالارین شیرین لایلالاریندا، اوشاقلارین گوٍله بنزه‎ر یاناقلاریندا، سئوینجیله باشلانان ایلنجه‎لرده، چال- چاغیرلی تویلاردا، هانسی آت, بایاتی تک، هردن بیر

یاشادیغی جامعه‎ده حاکیم اولان زوراکـیلیق، حقسیز‎لیک و عدالتسیزلیک دائمن اونو جوشدوروب و لقمان کیمی آشیب- داشیب آمانسیز مبارزه‎یه  اوغرایـیردی. بو مبارزه ده او تام صداقتله و وار قوٍه‎سی ایله چالیشدی و بیر معلم کیمی، و بیر یازیچی  و ادیب صورتینده بیانـیندن و قلمیندن کسگین بیر حربه کیمی استفاده ائده‎رک, هئچ زامان حتی ان آغیر شرایط‎ده بئله قلمین یئره قویمادی. یاخشی یادیمدادیر کی سون وقتلرده اونون «جم» خسته‎خاناسیندا خسته‎ یاتدیغی زامان بیر نئچه دوستلار ایله برابر اونون عیادتینه گئتدیگیمیز گوٍنده او یاسدیغینـین آلتـیندان شعر و یازی دفترینی چیخاردیب و یاتاقدا یازدیغی مطلب‎لری اوخودو و بیزلردن نظر ایسته‎دی. اونون اوز خلقینه و یوردو آذربایجانا اولان سونسوز عشق و علاقه شعله‎سی هئچ زامان سؤنمه‎دی. بو اشتیاقـین ماراقلی ساچاقلارین اونون گوؤنلوندن قوپان اثرلرینده آیدین گؤرمک اولار. اونون چوخ قدیم و ان صمیمی دوستلاریندان و قلمداشلاریندان اولان استاد بهزاد بهزادی علیقلی حقینده بئله دئییر: “کاتبی باره‎سینده دانـیشماق بیر جهتدن چوخ آساندیر. هر کس کاتبی ایله گؤروٍشموٍش اولسا اونون نه‎قده‎ر بؤیوٍک انسان اولدوغونا نه‎ قده‎ر آذربایجانا علاقه‌‎مند اولدوغونا، نه قده‎ر آنا دیلینه خدمت ائتدیگینه ایناناجاق و اونا حؤرمت بسله‎یه‎جکدیر. بیر جهتدن ایسه چوخ چتیندیر. بونا گؤره‎کی، علیقلی کاتبی لااقل اللی‎بئش ایل خالقین یولوندا آنا دیلینین، فرهنگی‎نین یوٍکسلتمه‎گینده هر جهتلی و چوخ جهتلی چالـیشیبدیر. آنا دیلیمزده داستان یازماق چوخ معدود آداملار طرفیندن انجام تاپیب, هله بو زمینه‎لرده گرک چوخ ایشله‎نیله. علیقلی کاتبی حیکایه و نووئل یازیب و بو ساحه‎ده ان قاباقجیل‎لاردان ایدی, اونون فدائی حیکایه‎سی چاپ اولوبدور. شعرلری گؤزل، مضمونلو گله‎جه‎یه اوٍمید وئرن، مبارزه یولونو گؤسترندیر. کاتبی آذربایجانین فولکلور و شیفاهی، ادبیاتـینـین توپلاماقدا زحمت‎لر چکیب. «لغتنامه دهخدا»نـین- مقدّمه‎سینده اونون کؤمک ائتدیگی قئید اولونوبدور. منیم سؤزلوٍگوٍمده «سپاس» آدلـیغی آلتـیندا ائتدیگی کؤمک‎لرینی قئید ائتمیشم، یورولماز بیر آدام ایدی. معلم ایدی «بشیر آینده» روزنامه‎سینده آردیجیل مقاله‎ یازاردی. “آذربایجان” روزنامه‎سی‎نین یازیچیلار هئیـتی‌نین ثابت و فعّال عضوو ایدی. باشقا روزنامه‎لرده امکداشلیئق ائدردی. علیقلی یازیچیلیق، شاعرلیک، دیلچیلیک‎دن علاوه قدرتلی بیر رسام ایدی. اوندان یادیگار قالان تابلولار، اثرلر اونون بدیعی ذوق و باجاریغینئ گؤستریر. او بوتون گؤزللیکلره، عشق بسله‎ییردی. قـیزیل گول و آت سیمبول‎لاری اونون اثرلرینده گؤزه چارپیر… خلاصه ائدیرم مرحوم کاتبی حقینده یالنـیز بیر کلمه دئمک ایسته‎سم, سؤزون اصل معناسیندا بیر «یولداش» ایدی. دئیه‎بیلرم او حقیقتن یولداش ایدی. دوغرودان دا صمیمی بیر انسان ایدی… کاتبی اوٍرکلرده یاراتدیغی محبت‎لرله یاشاماقدادیر، یاشایاجاقدیر“.  علیقلی‌نـین یئنه‎ده جاوانلـیغی دؤروٍندن و ‎ان قدیم زاماندان دوستو، یولداشی و قلمداشی اولان احمد شایا (آلاو) جنابلاری اونون وفاتی مناسبتینه یازدیغی شعرده بئله دئییر:  اؤلکه‎نی بوٍروٍیــن قار- بوران ایچره آچیلدی باغچادا قـیش چیچکلـری دوداقلار ده‎ییــشدی اومید نغمه‎سی ائدیردی یـئـــنی‎دن شاد اورکلـری   کاتبی اؤزوٍده قیـــــش چیچگی‌یدی بوی آتدی سویوقدا بوران چاغیــندا شاختادان قوورولان گول چیچک ایچره عطرینی یایـــیردی وطن باغیــــندا   خاطیرات دفتـــرین واراقلایـــاندا «فریادین»- دفتری دورور قارشیمدا دوستلارلا گــؤروشه گئدیریک اورا دومانلی گونـــلرده جاوان یاشیمدا   «فریاد»ین دفتری بیر چیراق کیمی  اورادان نور ساچدی بوتون وطنـه اؤلنلر اؤلدولر، قاچانلار قاچــدی گنجلر سنگـرده دایـاندی یـئـــنه   کاتبی بو یولون عسگری اولـــدو سونگویه چئویردی سؤزون, قلمین اوٍرکـــدن باغلانــدی ائله، اوبـایا قالدیــردی گؤیلره دویوش علمین  یئنه ده کاتبی‎نین عؤموٍر بویو دوستو و قلمداشی شاعر علی میثمی جنابلاری اونون حقینده بئله‎ یازیر: او، اهل قلم بود، باراهپیمایان راه روشنایی همقدم بود او مهربان بود، مرغ سفید آسمان بود در روزگاری که نشانی از صفا نیست, او را صفا بود با دردمندان، هم صدا بود آری چنین بود، او در خور صد آفرین بود او یک بنفشه از نسیم نوبهاران، او در کویری خشک و سوزان، همچو باران او را دلی انباشته از مهر مردم، یک کلمه انسان بود، انسان (آنسان که باید بود آنسان) حالا اگر پیکرش در زیر خاک است، او را چه باک است؟ اندیشه‎اش در اوجها، در آسمانها، مانند اختر تابناک است او را چه باک است؟

ائلدار موغانلی علیقلی کاتبی" آغ قوش" “علیقلی کاتبی” مظفر درفشی و باشقا دوستلارینین‌ دیلیندن ایضاح: آذربایجانیمیزین ادبی و مدنی شخصیتلریندن بیری‌ده اوستاد علیقلی کاتبی(آغ قوش) اولموشدور. او عؤمورونون بؤیوک بیر حصه‌سینی ادبیات، اینجه صنعت و مطبوعاتیمیزین انکشافی اوغروندا زحمتلره قاتلاشان ضیالیلاریمیزدان ایدی کی تاسفله بیر چوخلاری کیمی اونودولماقدادیر. حال بو کی، گنج نسلیمیزین ایستر ادبیات و اینجه صنعت ساحه‌سینده و ایسترسه‌ده مطبوعات تاریخیمیزده زحمت چکیب و اونلارین انکشافیندا عؤمور صرف ائدن شخصیتلریمیزله ‌تانیش اولماقلاری چوخ واجب بیر مسئله کیمی گؤرونمکده‌دیر. اؤزونه (آغ قوش) تخلصینی سئچن علیقلی کاتبی ۱۲۹۹ینجی ایل مراغه شهرینده آنادان اولوب، گنج ایللرینی ژورنالیسم فعالیتلریله کئچیریب، آذربایجان نهضتی‌نین اشتراکچیلاریندان اولوب و اوتوزونجو ایللرده “آذربایجان”، “بشیر آینده” و “بشریت” روزنامه‌لریله امکداشلیق ائتمیش و انقلابدان سونرا “آذربایجان انجومنی”‌نین اداره هئیتینده فعالیت گؤسترمیشدیر. علیقلی کاتبی‌نین آذربایجان دیلینده بیر چوخ مقاله، شعر و حیکایه‌لری دؤرو مطبوعاتدا چاپ اولوب و کیتاب صورتینده ایشیق اوزو گؤرن یالنیز “تازا بایاتیلار” عنوانلی شعر مجموعه‌سی‌دیر(۱۳۷۸- اندیشه‌نو نشریاتی). اونون «وولقان» آدلی حیکایه‌سی ایلک دفعه اولاراق ۱۳۲۰ینجی ایلده نشر ائدیلیبدیر، آنجاق هله‌لیک بو داستانی الده ائتمک مومکون اولماییب. بو حیکایه‌ایله برابر کاتبی‌نین ۱۳۲۴ینجی ایل نشر اولان “گنج فدایی” حیکاسه‌سی‌ده معاصر حیکایه تاریخیمیزین پارلاق نمونه‌لریندندیر. فارس دیلینده‌ایسه بیر نئچه ترجمه‌سی‌ او جومله‌دن: جستجوی طلا(ژرکوف ۱۳۴۳)، سفر به دور ماه(ژول ورن- بی‌تا )، شوان‌ها(بالزاک ۱۳۳۷) و …کیتابلاری‌دا مختلف ایللرده نشر ائدیلیبدیر. علیقلی کاتبی‌ ۱۳۷۹ینجی ایلده تهران شهرینده وفات ائتمیشدیر. بیز، اوستاد کاتبی و بو کیمی ضیالی شخصیتلریمیز اونودولماسینلار دئیه، آرا بیر اونلارین حیات و یارادیجیلیغی باره ده امکان قده‌ر معلومات یایاجاغیق. بو اومیدله کی عزیز و حؤرمتلی اوخوجولاریمیزا فایدالی اولسون. آشاغیداکی یازیدا‌ آذربایجان یازیچی، شاعر، رسام و ژورنالیستی اوستاد علیقلی کاتبی(آغ قوش) باره‌ده حؤرمتلی شاعریمیز اوستاد مظفر درفشی‌نین یادداشیندا قالان معلوماتلاری سیزه چاتدیراجاغیق. دئمه‌لی‌ییک کی بو یازی بوندان اؤنجه “آذری- ائل‌دیلی و ادبیاتی” درگیسی‌نین ایکینجی نومره‌سینده‌(قیش ۱۳۸۲) یاییلمیشدیر. ائلدار موغانلی *** “علیقلی کاتبی” مظفر درفشی و باشقا دوستلارینین‌ دیلیندن من بیرینجی دفه اولاراق علیقلی ایله ۱۳۲۳- نجو ایلده تبریزده نشر اولان «فریاد» روزنامه‎سی دفترینده تانیش اولدوم. او زامان من نوجاوانلیق و جاوانلیق شوری ایله آلوولانان وطنی شعرلر, فارسجا و آذربایجانجا یازیب تبریزده نشر اولان روزنامه‎لرده او جوٍمله‎دن «فریاد»، «خاورنو» و باشقالاریندا چاپ اولماسینا هیمّت گوستریردیم. «فریاد»ین موٍدیری ندنسه منی گؤرمک اوٍچوٍن پیـغام گؤندر‎میشدی، روزنامه دفترینده بیزیم گؤروٍشده تصادوٍفی اولاراق علیقلی ایله ده تانـیش اولدوم. او گؤروٍشوٍن سونوندا علیقلی ایله منیم آرامدا سوٍرکلی بیر دوستلوق علاقه‎سی یاراندی و من اونو چوخ صداقتلی، ایمانلی و‎ درین دوٍشوٍنجه‎لی بیر انسان تانـیدیم. بو اولدو کی بیزیم دوسلوغوموز داوام ائتدی. سونرالار او ژوٍرنالیستی فعالیـتین «یئنی شرق» و «آزاد ملت» روزنامه‎لرینده ایدامه وئردیگی حالدا منیمله گنج یازیچیلار ییغینجاقلاریندا و دایره‎لرده گؤروٍشوٍموٍز و یولداشلیغیمیز داوام ائدیردی. من علیقلی‎نـین خصوٍصی حیاتـیندا باش وئرن حادثه‌لردن، چتین‎لیکلردن، آلچاق- اوجالاردان خصوصیله حیات یولداشی‎نیـن اوزون خسته‎لیگی نتیجه‎سینده چکدیگی زحمت‎لردن یازماق ایسته‎میرم, لاکین اونون معنوی شخصیتی و‎ انسانی سجیّه‎لریندن نه‎ قده‎ر یازسام آز اولاجاق. علیقلی اخلاقن او قده‎ر حلیم، موٍلاییم. گوٍلر اوٍزلوٍ, دؤزوٍملوٍ بیر انسان ایدی کی دوستلاری اونا «مقدّس انسان» لقبی وئرمیشدیلر. اونیله بیرلیکده زندان چکمیش دوستلار تأیید ائدیردیلر کی چتین‎لیکلرده، آغیر گوٍنلرده و دار گوٍنلرده علیقلی‎نین مؤحکم ایراده‎سی و تدبیر گؤسترمه‎سی اونلارا روحیه وئرمکده بؤیوٍک رول اوینامیشدی و بونا گؤره‎ده او عؤمورونوٍن آخیر گوٍنلرینه کیمی هامی‎نـین علاقه و‎ احترامین اؤزوٍنه جلب ائتمیشدی، من اوندان هئچ زامان، هئچ کیمسه‎یه نیسبت احترامسیزلیـق یا قابالـیق گؤرمدیم. جوٍرعتله دئـیه بیلرم عؤموٍر بویو اونو تانـییانلاردان بیر نفر اونا عداوت و کینه احساس ائتمه‎میشدیر. اونون اجتماعی، سیاسی کاراکئـترلرینه و فعالیت‎لرینه گلدیکلده او درین دوشونجه‎سی اساسیندا انسان‎پرور بیر روحیه‎یه‎ مالیک اولموشدی, اونو انسانلارا، خلقینه، یوردونا, ائلینه، دیلینه، محبت، علاقه و دویغو بسله‎مگینه وادار ائدیردی.

صدیار وظیفه "ائل اوغلونون " حۆسین عاریفین آنادان اوْلماسؽنؽن ۱۰۰ ایللیگی مۆناسیبتیله ”آرخادا قالان ایللر» آدلؽ کیتاب باکی دا نشر ائدیلیب. کوچوروب حاضیرلایان:ادبیات سئونلر. آذربایجانؽن خالق شاعری حۆسین عاریفین آنادان اوْلماسؽنؽن ۱۰۰ ایللیگی مۆناسیبتیله صدیار وظیفه ائل اوْغلۇنۇن ”آرخادا قالان ایللر» (حۆسین عاریف ایله شعیرلشملریم و خاطیره‌لر) کیتابؽ نشر ائدیلیب. ۱۰۴ صحیفه‌لیک کیتابؽن ترتیبچیسی، علمی رئداکتوْرۇ و اؤن سؤزۆنۆن مۆللیفی آذربایجانی  نیظامی گنجوی آدؽنا ادبییات اینستیتۇتۇنۇن آپارؽجؽ علمی ایشچیسی، فیلوْلوْگیا اۆزره فلسفه دوْکتوْرۇ، دوْسئنت "قنداب حاق وئردی علی یئوا"دؽر. کی­تابدا ج­نۇ­بی آذر­بای­جان­دا یا­شا­یان، ایس­تئ­داد­لؽ شا­عیر و تد­قی­قات­چؽ صد­یار و­ظیفه ائل اوْغ­لۇ­نۇن آذر­بای­جا­نؽن گؤر­کم­لی شاعیری، مر­حۇم حۆ­سئین عاریف ایله اوْلان م­عن­وی دوْست­لۇق و اده‌­بی یا­را­دؽ­جؽ­لؽق علاقه لرینی عکس ائت­دی­رن خا­طی­ره و شعیرلشملری یئر آلؽب.  بؤیۆک شهریارؽن «حئیدر­با­بایا سلام» پوْئماسؽنؽن سرحدلری آشماسؽ ایله دیله گلن یۆز­لر­له ق­لم اه­لی­نین حسرت پوْئزییاسؽ و بیر‌ده بۇ پوْئزییانؽن آذر­بای­جا­نؽن شی­مال و ج­نۇ­بۇ آراسؽندا شعیرلشمه فوْرماسؽ یاراندؽ. بۇ، گۆلۆستان مۆقاویله‌سی باغلاناندان بری اوْ تای بۇ تای آراسؽندا باشلانان مکتۇبلاشما عنعنه‌سینین بیر نوْو داوامؽ ایدی و اوْ دئ­مک­دیر کی، آذر­بای­جان عاشؽق اده‌­بیی­یا­تؽن­دا اوْل­دۇ­غۇ کی­می مک­تۇب اده‌­بیی­یا­تؽن­دا دا آذر­بای­جان شا­عیر­ل­ری بیر' بیرلرینین اوزونو گورمه دن آنجاق اثرلریله تانیشلیق اساسیندا شعیرلشیر اونسییت یارادیرلار وادبی محیط لرینه بئله صمیمیلیک یارادان تاثیرات بوراخیرلار" آرخادا قالان ایللر"آذربایجان شاعیرانه یازیلاشمالار ادبییاتینا آدینا نشر اولان ایلک کیتابدیر. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

جعفر تانیش بیزلره آزادلیق تئزدیر قاداسی اویونلار ده ییشیر اویون اویناییر بوردا قوردلار چالیر قویون اویناییر دویون لر اوست اوسته دویون اویناییر بیزلره آزادلیق تئزدیر قاداسی شاه شیخین حکمونون آراسینداییق ساحالماز مین یارا یاراسینداییق بیز بو گون تاریخین هاراسینداییق بیزلره آزادلیق تئزدیر قاداسی دویوشده هئن دئیب کولگه آریریق هئچ نه یوخ اولکه ده اولکه آریریق زنجیری قیرماغا اوزگه آریریق بیزلره آزادلیق تئزدیر قاداسی بیزله اولمویانا لوغاز اوخوروق خیالدا دار قوروب کندیر توخوروق ایچیمیزده بئله قالیب قوخوروق بیزلره آزادلیق تئزدیر قاداسی اؤلنله اولمه ییب سوزده قالمیشیق درینه جومماییب اوزده قالمیشیق جان گئدیب ، گوز گئدیب بیزده قالمیشیق بیزلره آزادلیق تئزدیر قاداسی سولاری پوفله یب ایچمک له اولمور بیر شعار وئرمک له گئچمک له اولمور ائولرده یوز اولوچوب بیچمک له اولمور بیزلره آزادلیق تئزدیر قاداسی بیر عمور گئده نه  ایلدیک آتمیشیق فیکیرداش بیلمه ییب آلیب ساتمیشیق میلیونا بولونوب یالقیز قالمیشیق بیزلره آزادلیق تئزدیر قاداسی هرکسه کور دئیب ائشیریک حله کهنه یارالاری دئشیریک حله منم لیک دئوی ایله شیشیریک حله بیزلره آزادلیق تئزدیر قاداسی رویادان گئرچه یه کئچه بیلمه سک اورکدن اوره یه  کئچه بیلمه سک آغیزدان بیله یه کئچه بیلمه سک بیزلره آزادلیق تئزدیر قاداسی آچاری ائتیرمیش پاسلی قیفیل یق هر آدلیم تله دن هله غافیل یق سلاح اوزگه لرده بیزلر قیلیق یق بیزلره آزادلیق تئزدیر قاداسی قافام دیکتاتور سا دیلیم دئموکرات کینه لر بئینمده آت اوینادیر آت شعاردان شعورا یئتیشم؟!,  هیهات باخ، منه آزادلیق تئز دیر قاداسی https://t.me/Adabiyyatsevanlar

یئنیدن سئومک ایستسم، سئویله‌جک کیم قالدؽ کی؟ - شعرلر. گۆنئل آغازاده‌ کوچوروب حاضیرلایان:ادبیات سئونلر   من دیدرگین اینسانام... دیدرگینتک ائلین‌دن-اوْباسؽندان اوْلمایؽر. ان دیدرگین اینسانلار یاشادؽغؽ عۆنواندان اؤزۆنه یئر تاپمایؽر... غۆربتده یاشامؽرام، غۆربت منده یاشایؽر. بلکه‌ده ایستمه‌دن کیمه‌سه یۆک اوْلمۇشام، رۇحۇمۇن چی‌یینلری ان آغؽر یۆک داشؽیؽر... نه آجام، نه آچؽقدا، نه سوْیۇقدا قالمؽشام. ایستی یئر آختارمؽرام، قلبیم اوْد تۇتۇب یانؽر. سینه‌می بۇز باغلایؽر... من دیدرگین اینسانام، دیدرگینین بۇینۇزۇ، قۇلاقلارؽ اوْلمایؽر، اۇزاقدان خوْش گؤرۆنۆر. بیر آز یاخؽن گئدیرسن، گؤزلرینین ایچین‌دن راحتلؽق بوْیلانمایؽر...     کیم قالدؽ کی؟   گؤز یاشؽمؽ اؤزۆم سیلسم، اۆرَییمده ناکام سئوگی... یئنیدن سئومک ایستسم، سئویله‌جک کیم قالدؽ کی؟   عشق بۇلاغؽندان سۇ ایچدیم، دادؽ منه آجؽ گلدی... دره-تپه چوْخ یوْل کئچدیم، قدیربیلن کیم قالدؽ کی؟   بۇ دۆنیایا بیر‌ده گلسم، سیر اوْلارام قلبلرده‌کی... جاهان سیرینی من بیلسم، ایناناجاق کیم قالدؽ کی؟   دیلیم دردلریمی سایسا، سؤز تۆکنر نیطقیمدکی... یوْللار اۇزۇن، عؤمۆر قؽسا، یاشاداجاق کیم قالدؽ کی؟     اینسان   اینسان، کیمه وفالؽسان، کیمه صادیقسن؟ دئ: - نه‌یه گۆونیب قلبه گیریرسن؟ دئ: - نه‌یه گۆونیب عشقه دۆشۆرسن؟ سن کیمسن، اینسانؽ سئچیب اینساندان اؤزۆندن عاجیزه ظۆلم ائدیرسن؟ بیر جان یاراتماغا قادیرسنمی، هئچ؟ اؤز دوْغما جانؽنا صادیقسنمی، هئچ؟ ایسترسن نؤکر اوْل، ایسترسن سۇلتان، دۆنیانؽ گز دوْلان، گۆجۆنه گۆون. ایسترسن، ان چتین سؽناقلاردان کئچ، ایمتاحان ائدرسه سنی یارادان... عاجیز وارلؽغؽنی سمایا تۇتۇب ایمداد دیلَییرسن تکجه تانرؽدان. آیاغؽن آلتؽندا بیر اوْوۇج توْرپاق، باشؽنؽن اۆستۆنده بیر تۇتۇم بۇلۇد. نه‌یه خَیانتدن دۇستاقسان، اینسان؟ باشؽندا دوْغما ال، علین یاد ساچدا، سن یادا دوْغماسان، دوْغمایا یادسان؟ وار اوْلدۇن نیدایلا، ایتدین سۇاللا، سن ائله عادیجه اینسانسان، اینسان...     گؤزۆن آیدؽن   سن گئتمیشدین، یوْلۇن آچؽق، گؤزۆم هله‌ده یوْل چکیر. بلکه اؤلدۆم گؤزۆاچؽق، بلکه منه ائله گلیر. دؤنمۆسنمی؟ گؤزۆن آیدؽن! گلیشین‌دن بیخبه‌رم. بس کؤلگه‌ده نییه قالدؽن؟ من آیدؽنلؽق ایچیندَیم... ایندی دانؽش آجؽ-آجؽ، دارا چکسین باخؽشلارؽن. نئینه‌یه‌جک دار آغاجؽ؟ بوْغۇب منی دۇیغۇلارؽم. بیر یالاندؽن، آیاق تۇتدۇن، یئریمدین منه سارؽ. سن شیطاندان گۆج اۇمۇردۇن، من سئویرم الله‌ؽنؽ.     خَیالؽمؽن رنگلری   من هئچ بؤیۆمدیم کی، بلکه سوْلدۇ آرزۇلار، بلکه اۆمیدسیز قالدؽم، هئچ ناغؽلسؽز قالمادؽم... خَیالؽمؽن رنگلری قارالارؽ آغارتدؽ، بختیمه کؤلگه سالدؽ. کیمی یالان دانؽشدؽ، گؤزلریمی بوْیادؽ. کیمینین ناغؽللارؽ عمرۆمۆن یوْللارؽندا توْز پمبه رنگده قالدؽ... من هئچ بؤیۆمدیم کی، دۆنیام هله رنگارنگ. دایان، تلسمه، دوْستۇم، سن هارا تلسیرسن؟ هله رۆزگار اسه‌جک. سئوگیلره ایپ تاخؽب اۇچۇرارؽق چرپلنگ... هله قالؽب اوْیۇنلار، اوْیۇندا اۇدۇزانلار گؤزلرینی یۇمۇرلار. ان یاراماز آداملار آختاراندا تاپؽلار... آرتؽق بسدی، یوْرۇلدۇم. بۇ دفعه سیز اۇدۇزۇن، بیر دفعه‌ده من اۇدۇم. یۇمسۇن هر کس گؤزۆنۆ: بیردفه‌لیک گیزلنیم، تاپماسؽنلار ایزیمی... https://t.me/Adabiyyatsevanlar