ادبیات سئونلر

صفحه ای از مجلد چهارم-       «فرهنگ ساوالان»     فرهنگ دایره المعارفی ریشه شناختی     تاریخی -تطبیقی-تشریحی زبان ترکی    اوٍدآنا-Od Ana: «اوٍدآنا» در اسطوره‌شناسیِ ترکان، «الهه‌ی آتش» (آتش تانریًجاسیً) است. در زبان‌های گوناگون ترکی با نام‌های «وًوٍت آنا ، وًوت آنا، اوغوت آنا، اووًوت آنا» نیز شناخته می‌شود. ویژگی‌ها: «اوٍدآنا» نگهبانِ اجاق و آتشِ درون آن است. او زنی سالخورده با جامه‌های سرخ است. کفتانی از ابریشمِ سرخ بر تن دارد که با زبانه‌های آتش موج می‌خورد. بر مادیانی جوان و سرخ‌رنگ سوار است. موهایی بلند و سرخ دارد که بافته شده‌اند و زبانه‌های آتش را نمادینه می‌کنند. از او با نام‌های «قیًرخ باشو قیز آنا» و اوٍتوش باش‌لو اوت آنا» نیز یاد می‌شود. پستان‌های او بسیار بزرگ‌اند. اجاق، درست در میانه ی خانه و قلب آن قرار دارد. «اودآنا» به‌طور کلی نگهبانِ اجاق‌ها و آتش‌های خانه‌ها و چادرهاست. برای هر اجاق، یک «ایهəyə-»: «یییهyiyə-»: (روحِ نگهبان( می‌فرستد. او هفت پسر دارد و هر هفت، خدایانِ آتش‌اند. نخستین اجاقِ روی زمین را دخترانِ «اولگن» برافروختند و سپس آن را به «اوٍدآنا» سپردند. اودآنا برای هر آتش و هر اجاق، یک ایه ی نگهبان می‌گمارد. او در خانه‌ای مسی با نه گوشه، در محل تلاقیِ نه رودِ آتش زندگی می‌کند. این خانه، نمادِ پاسداری از خانه  و کشور نیز هست. گفته می‌شود که او  فرزندِ خود را می‌خورد؛ این تصویر، به ماه یتِ آتش که گاه  فروکش می‌کند و گاه شعله‌ور می‌شود، اشاره دارد. «اودآنا» هم‌زمان با جدا شدنِ آسمان از زمین آفریده شده است. در نزد «ترکان قراچای»‌، شکل «تِب آنا-təb Ana» به کار می‌رود و با «خدای اجاقِ ترکان سکایی» به نام «تابیًتیً» پیوند دارد. در اسطوره‌شناسیِ ترکان تاتار، گاه «اودآتا»، «اود ایه‌سی» و «اود آنا» نام‌هایی برای یک موجود واحد شمرده می‌شوند؛ با این حال، تفاوتِ اساسی در این است که اود ایه‌سی تنها به یک اجاق یا آتشِ خاص وابسته است، اما «اودآنا» و «اودآتا» صاحبِ همه ی اجاق‌ها و آتش‌ها هستند و می‌توانند به هر کجا که بخواهند بروند. ایه‌های آتش را نیز «اودآنا» و «اودآتا» برای نگهبانی از این آتش‌ها می‌فرستند. قایناق:آکادمی مشکین https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ناصر -داوران تلگراف سونرا بولود چؤكدو قلميمه شعريمين سسي دييشدي كؤچري قوشلار  بير داها دؤنمه ديلر دفتريمه اينانديرا بيلمه ميشديم  بئيني سلاحليلاري. پنجره لرينين يادداشي قوشسوزلار چيچكسيزلر بويلو تورپاغين ديلين باشا دوشمه ينلر ياغيشدا يويولموش هاواني  ياشايا بيلرديلر مي؟ نه دئديم اينانماديلار نه گؤزلريمي نه ياغيشلي گئجه نين اينيلتيسين. كتابلاريمي اوخوماديلار آنامين اوره ك دؤيونتولرين ده. مركزدن گلن تلگراف نه دئميشدي  يئر به يئر يئرينه يئتيريلدي. سئوگيدن دانيشديم قاياني محبتله ياران چيچكدن سود امه ر سونبولون سوتول ـ سوتول دنيزلنمه سيندن هئيوادان ناردان دانيشديم اينانا بيلمه ديلر آمما مركزدن گلن تلگرافين آلماسيزليغيني

فاطمه_ ملک_ زاده مگر زمین از مدار خارج شود و کرفس های کوهی هرگز نشکوفند نه ..تو می آیی و اندوهِ کلماتِ مرا به یغما میبری        در سایه گاهی به هم ریخته رویایِ باغها را در تاریکی می بینم صدایِ خنده هایمان قبلا زندگی می‌کردند     اندوه ما را از همه چیز تهی کرده      تو در پرسه هایِ باد لمس میشوی     زیرِ پوستم صدایِ تو میدود       ماهِ عجولی به تاکسی مترِ ماشین می تابد ماه تویِ گودال افتاده باید دَرَش بیاورم صورتش را فِرچه سیمی بکشم و گًردِ سالهایِ سیاه را پاک کنم حشره ای از ترس به شکلِ گُل در آمده کتابی رویِ شعرِ احمد کایا باز ست روشنایی هایِ لرزان بازی می‌کنند مثلِ فرمانده ای که سربازش را پا مرغی تنبیه میکند خیابان ها کسالت دارند خیابان ها رگ شان را زده اند تو می آیی کرفس هایِ کوهی باز می‌شوند خوبیّت ندارد بُنکدارِ پیر هی غر غر میکنی تو نمیدانی که       رویا مخدرِ واقعیت ست تو نمیدانی نور را نمی‌توان دزدید و میوه خراب توسطِ خودش نابود می‌شود

    صفحه ابی از مجلد چهارم       «فرهنگ ساوالان » زبان کنگرلی-سومری نیای زبان های ترکی: Kengerli-Sumerian language: the ancestor of the Turkic language Kengerli-sumerische Sprache: der Vorfahr der Turksprachen فهم بهتر زبان کنگرلی-سومری از طریق زبان‌های پروتو-ترکی و ترکی ۱. مقدمه زبان کنگری-سومری، که با نماد 𒅴𒂠 (emegir) شناخته می‌شود، به معنای «زبان مادری» یا «زبان داخلی» است، زبان اصلی مردم ساکن در بین النهرین بود. این مردم با عنوان 𒌦𒊕𒈪𒂵 (uŋ₃ saŋ giŋga) یا مردم «سرسیاه» شناخته می‌شدند و واژه 𒆠𒂗𒄀 (kiengir) (کینگیر-کنگر): به معنای «خون سلطنتی» یا «خوداخلی-نجیب جهان» برای توصیف حاکمان و نجبای سومر به کار می‌رفت. کاوش در بستر زبان ‌شناختی باستان میان‌دوران، به ویژه رابطه بین زبان‌های کنگری-سومری و ترکی، همواره موضوع توجه و بحث علمی بوده است. این جستار این رابطه را بر اساس بررسی منطقی و عملی داده‌های موجود بازنگری می‌کند. تاریخچه خط و کتابت زبان کنگری-سومری: این تاریخچه بر اساس دسته‌بندی Gelb (2017) به مراحل زیر تقسیم می‌شود: 1-کنگری-سومری کهن (۳۵۰۰ تا ۲۶۰۰۲۵۰۰ پیش از میلاد): مرحله ابتدایی خطوط کنگری-سومری. 2-کنگری-سومری قدیم یا کلاسیک (۲۶۰۰۲۵۰۰ تا ۲۳۰۰۲۲۰۰ پیش از میلاد): دوره‌ای با کاربردهای گفتاری و نوشتاری. 3-کنگری-سومری نو (۲۳۰۰۲۲۰۰ تا ۲۰۰۰ پیش از میلاد): با ورود واژگان سامی، هم در گفتار و هم در متون ادبی کاربرد داشته است. 4-دوره متأخر کنگری-سومری (۲۰۰۰ تا ۱۸۰۰۱۷۰۰ پیش از میلاد): عمدتاً مرحله ادبی. 5-پساکنگری-سومری (۱۸۰۰۱۷۰۰ تا ۱۰۰ پیش از میلاد): دوره‌ای که پس از نابودی زبان گفتاری، زبان کنگری-سومری در متون مذهبی، هنری و علمی حفظ شد. دوره پساکنگری-سومری نشان‌دهنده زمانی است که زبان گفتاری منسوخ شد اما بابلیان و آشوریان آن را در متون دینی  و علمی نگه داشتند. با وجود ادعاهایی مبنی بر ادامه استفاده گفتاری در منطقه نیپور تا حدود ۱۷۰۰ پیش از میلاد، افول زبان عمدتاً با سقوط سومین دودمان «اورUr-» در حدود ۲۰۰۰ پیش از میلاد همزمان دانسته می‌شود (Gelb, 2017). حدود ۸۰ درصد آثار ادبی کنگری-سومری در نیپور کشف شده‌اند که بینشی ارزشمند از کاربرد زبان فراهم می‌کنند. این آثار، همراه با واژه‌نامه‌های دو زبانه کنگری-سومری یا آکادی از مدارس نویسندگان دوره متأخر، نقش مهمی در رمزگشایی زبان کنگری-سومری داشته‌اند. ادامه استفاده رسمی و ادبی از زبان کنگری-سومری، به ویژه توسط گویشوران اکادی و آشوری در دوره متأخر، مسیر تحول و شناخت این زبان کهن را تسهیل کرده است (Gelb, 2017). آردی وار https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی قیزلارا باخ قیز لارا... https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی آنا دیلی گونو موناسیبتینه زنجان پاساژ اشراق https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی شیرین لایلا لار https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی شعیر :میرزاعلی اکبر طاهیرزاده"صابیر" دیکلمه سوگند نطقی"اسکویی" https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی یاخشیلیغی اونوتمایین چیچانلار  یازان : علی صمدلی کؤچورن : علی آغ گونئيلی  -  ابرازی کتاب :‌ ژنرالین اوشاقلیغی  - ناغیللاربؤلومو ایرفان ، سیچانلاری مطبخده اؤز گؤزوایله گؤرموشدو. بیری  بؤیوک ، بیری کیچیک ایدی . یقین آنا – بالا ایدیلر . آنا قاباقدا ، بالاسی ایسه اونون آردینجا گئدیردی، ائح، یازیق سیچانلار مطبخ ده نه تاپیب یئسینلر کی . ایرفانین آناسی مطبخی گونده ان آزی اوچ دفعه‌‌سیلیب‌ سوپوروردو. یقین کی ، سیچانلار آجیندان گزیردیلر. ایرفانی گؤره ن کیمی قاچیب گؤزدن ایتیردیلر. ایرفان آناسیندان ننه سیندن خلوتی مطبخده کی ایستولون آلتینا قوروچؤره ک تیکه سی قویدو. سحر هامی دان تئز دوروب مطبخه قاچدی . چؤره ک قیرینتیسی یئرینده یوخ ایدی . یقین کی، اونو سیچانلار یئمیشدی . ایرفان بونا چوخ سئویندی . بس نییه گؤرونموردولر . بلکه مندن قورخوردولار . من کی ، اونلارا یاخینلیق ائتدیم . چؤره ک وئردیم . مطبخ بوش اولان کیمی ایرفان اورایا قاچیر ، کونجده ایلشیب سیچانلارین یولونوگؤزله ییردی . « آها ، گلدیلر. یئنه ایکی دنه دی لر . اؤزلری دیر کی ، وار آنا – بالا .باخ .ینه آنا قاباقدا گئدیر . بالادا اونون آردینجا . یعقین یئنه یئمک آختاریرلار. ایندی جه سیزه یئمک وئره رم » ایرفان قاچیب سویودوجودان ایکی فال کالباس کسیب گتیردی . اونلارین کئچدییی یولون اوستونه قویدو و سونرا گؤزله دی . او ، گؤزله ییردی کی ، ا.نلار کالباسی نئجه یئیجکلر.  ایرفان فیکیرلشیردی ، سیچانلار نییه سئومیرلر ، گؤره سن ؟ اونا تله قورورلار ، زهر وئریرلر، ائولرده سیچانلاری قیرماق اوچون خوصوصی پیشیک ساخلاییرلار . یادینا دوشدوکی، سیچانلار بیر دفعه آناسی نین چکمه لرینی گمیریب زای ائتمیشدیلر. او ، اؤز – اؤزونه دئدی ، ــ  آج قالاندا البته ائدرلر . اونلارین یئمک پایینی وئریر ، هئچ نَیَه توخونمازلار .  ایرفانین چکمه لری آیاغینی سیخیردی . بو تزه و ایستی قیش چکمه سینی هر گون اونا تاکید له گئیدیریردیلر . ایرفان هر گون اونونلا فوتبال اویناییردی . آنجاق چکمه داغیلیب کؤهنلمک بیلمیردی . ایرفان نه قدر چالیشیردی  بو چکمه دن جانینی قورتارا بیلمیردی . ایندی اونون خیالیندان بیر فیکیر کئچدی . نه یاخشی اولاردی ، چکمه لریمی چیچانلار آپارایدیلار . اونا  تزه چکمه آلاردیلار. اؤزو ده آیاغینی سیخمایان چکمه ، ائح ، چیچانلارین او بویدا چکمه لره گوجو چاتارکی ، بیرده کی، چکمه لر سیچانلارین نه یینه لازیمدی . ائح ، هئچ اولماسا دیدیشدیریب ائدردیلر . گئجه هامی یاتمیشدی . ایرفان یاتاغیندان قالخیب مطبخه کئچدی ، ایشیغی یاندیردی . گؤزلرینه اینانمادی . سیچانلار مطبخ ایستولونون آلتیندا دایانیب مادیم – مادیم اونا باخیردی . سانکی اونلار دئییردی : ــ  سن بوگونلر بیزی یاددان چیخارمیسان ، یئمه یه هئچ نه وئرمیرسن . ایرفان اونلارا جاواب وئردی :  ــ  ائح ، فوتبالدان یورغون گلیرم ، یادیما دوشمور کی ، سیزه یئمک وئرم .  ــ  نه یاخشی ایندی یوخودان اویاندین؟  ایرفان اؤز – اؤزونه فیکیرلشدی : ــ  گؤره سن یوخودان نه یه اویاندیم ؟ آیاغینین آغریسی یادینا دوشدو :  ــ  آیاقلاریمین آغریسیندان . ــ آیاقلارین نییه آغریییر؟  ــ  آیاق قابیلاریمدان . آیاقلاریمی سیخیر .  ــ ائح ، اونلارین چاره سی بیزده .  سیچانلار بونو دئیَن کیمی قالخیب گئتدیلر . ایرفان آیاق قابیلارینی گتیریب سیچانلار اوتوران یئره قویدو و گئدیب یاتدی . سحر آیاق قابیلارینی گئینده گؤزلرینه اینانمادی . هر ایکیسینین ایچینی سیچانلار گمیرمیشدی . ایندی آیاغینا نئجه ده راحات اولوردولار . ایرفان اؤز ـ اؤزونه :  ــ  دئمک سیچانلار دا یاخشیلیغی اونوتمورلار ، ـ دئدی .    https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا . اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین https://t.me/Adabiyyatsevanlar

صفحه ای از مجلد چهارم- مقدمه ی         «فرهنگ ساوالان» زبان کنگرلی-سومری نیای زبان های ترکی: Kengerli-Sumerian language: the ancestor of the Turkic language Kengerli-sumerische Sprache: der Vorfahr der Turksprachen فهم بهتر زبان کنگرلی-سومری از طریق زبان‌های پروتو-ترکی و ترکی اشاره:  این  بخش در اصل خلاصه و برداشتی از یک پایاننامه دکترا است که توسط «Dr. İbrahim»  نوشته شده است. ما برداشتی خلاصه گونه و با کم کردن مواردی و افزودن موارد دیگر، مفید و  مناسب دیدیم در این فرهنگ- «فرهنگ ساوالان» قرار دهیم. دانشگاه گلی‌شیم، بخش گردشگری، استانبول، ترکیه ترجمه با اندکی دخل و تصرف و خلاصه چکیده: این پایان ‌نامه به بررسی ارتباطات کیهانی، زبانی و فرهنگی میان زبان‌ های کنگری-سومری و ترکی می‌پردازد و هدف آن غنی‌ سازی درک ما از میراث زبانی و فرهنگی کهن کنگرلی-سومری است. در این تحقیق، اصطلاح «ایمولوژی-İmology» معرفی می‌شود که از واژه کنگری-سومری IM» 𒅎» مشتق شده است. این واژه به معنای «خاک رس» است و به طور گسترده به «نشانه‌ها» و کتیبه‌های روی لوح ‌ها اطلاق می‌شود. ایمولوژی  به بررسی این نشانه ‌ها در قالب منطقی و ساختاری می‌پردازد. با تحلیل جامع شامل مقایسه ‌های صرفی، نحوی و معنایی و همچنین بررسی ریشه‌شناسی برخی واژگان در بافت اجتماعی-فرهنگی آن‌ها، این  پژوهش  شباهت‌های قابل توجهی میان زبان‌های کنگری-سومری و ترکی نشان می‌دهد. نتایج این تحقیق، نگرش سنتی به زبان کنگری-سومری به‌عنوان یک زبان منزوی را به چالش می‌کشد. با بهره‌گیری از روش‌های زبان‌شناسی تطبیقی و تلفیق شواهد تاریخی، اخترشناسی، باستان‌شناسی و زبانی، پژوهش استدلالی قوی برای ارتباط معنادار و غیرتصادفی میان زبان‌های کنگرلی-سومری و ترکی ارائه می‌دهد. این تحقیق نه تنها درک متداول از انزواگرایی زبان کنگری-سومری را زیر سؤال می‌برد، بلکه مسیرهای تازه‌ای برای کاوش در پیچیدگی‌های ارتباطات در میان‌دوران باستان میان‌رودان باز می‌کند. قایناق: آکا دمی مشکین https://t.me/Adabiyyatsevanlar

آذاندان قاباق اوروج آچانلارین سایی یوز قات آذاندان سونرا اوروج آچانلاردان چوخ ایدی، اوروج آچمایا افطار قوناق ایدیق، آذاندان قاباق چایلاشانلار چایلاشدیلار، پاپیریز چه کنلر پاپیریزلارینی چکدیلر،ایکی قوتو زولبیه- بامیه هاوادا گئتدی هامی آذانی گوزله ییردی تویوق پیلوودا وئرسینلر بدنه هله آللاه و اک... دئمه میش دیلر بولودلاریدا سووردولار، رمضان حاقی آذان قورتولمامیشدی میز اوسته ده زیر زیبیلدن باشقا هئچ نه یوخویدو... آذاندان قاباق اوروج آچانلارین سایی یوز قات آذاندان سونرا اوروج آچانلاردان چوخ ایدی. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

نه لر گوردوم دونیادا...

سعید چانتاسینی یوخاریدان گؤتوروب آچدی، ایچینده‌کی پالتارلاری کنارا آتدی، کؤهنه بیر شرف چیخاردی. - بو، قارداشیمین سون یادیگاریدیر. آغ‌دره‌دن دؤیوش یولداشی گتیرمیشدی. قانلی شرفی... او اؤلن گون بو شرف بوینوندا اولوب. اوندا آنام اونو یایدا دا، قیشدا دا بوینوندان آچمادی. قان لکه‌سینی سیغاللادی اوخشادی. قارداشیم... آنامین یئگانه اوغلویدو... - بس سن؟ - من... «اون‌ایکی نفرلیک قوروپدان بئش نفر ده شهیدلیک ذیروه‌سینه یوکسه‌لیب  ساغ قالانلار گئری چکیلمه‌دن شوشا ایستیقامتینده ایره‌لیله‌ییبلر. - من آنامین دوغما اوغلو دئییلم... - سعید گؤزلرینی یومدو، او گئجه‌نین قوخوسو یئنیدن بورنونا دولدو - من آلتی یاشیندا ایدیم...  حیطیمیزده مین پارتلادی. بیزیم ائو کوله دؤندو،  عائله‌‌مدن مندن باشقا هئچ کیم ساغ قالمادی. اوغلو شهید اولان نازیله خالا اؤزونو تهلوکه‌‌یه آتیب منی یانغینین ایچیندن چیخاردی. ائوینه آپاردی. من دینیب دانیشمیردیم. حکیملر دئییردی کی، آغیر تراوما آلیب. بلکه ده هئچ دانیشا بیلمه‌دی. نازیله آنام گئجه‌لر ایشیغی سؤندورموردو «قورخما» - دئییردی - «من وارام». بیر ده گؤردوم  دانیشا بیلیرم. دئدی کی، آللاه اوغلومو آلدی، آمّا قارشیما سنی چیخاردی... عیسی جییرلی گیجگاهینی اوووشدوردو. مایورون باخیشلاریندا درین بیر چات یارانمیشدی. - شهید آناسی‌نین گؤزلرینه باخاراق بؤیوین آدامام من - سعید دوداقلارینی سیخدی - من قورخاق اولا بیلرم - یوخ - الؤوستین اوزو ایلک دفعه‌ جدّی‌لشدی - سن قورخاق دئییلسن، بو آغرینین ایچیندن دوغولان آدام هئچ واخت قورخاق اولا بیلمز. - بو خالقین باغریندا نه قدر فاجعه‌‌لر یاتیر - لئیتئنانت قالالی اوزونو پنجره‌یه توتدو. - هه، آغریلی حادثه‌‌دیر.  گؤزیاشارداجاق قدر - چاووش باباگیل لئیتئنانتین گؤزونون یاشارماسینا ایشاره ائتدی. - منیم گؤزلریم سولانیر. آرواد دئییلیک کی، هر اؤلوم خبرینه آغلایاق - لئیتئنانت اوزونو یانا توتدو. - کیشیلر آغلامادیغینی دئین آدام فاجعه‌‌نین نه اولدوغونو بیلمیر - باباگیل ایصرارلا دئدی. - دئمک فاجعه‌‌نین نه اولدوغونو بیلمیرم... - لئیتئنانتین سسی تیتردی -  بایاق دئدینیز کی... - ۱۹۹۲ده خوجالیدا نئجه اولا بیلردیم... هامی اونا طرف چئوریلدی - من... اورادا اولموشام. او گئجه‌دن ساغ قالان اوشاقلاردان بیرییم. منی قارین آلتیندان چیخارمیشدیلار... آتام دا... آنام دا... او گئجه گولله‌لندی. طيّاره‌نین اوغولتوسو اورک دؤیونتولرینی سسسیزلییه بوغموشدو. لئیتئنانت داوام ائتدی: - سیز دئییرسینیز، هر کس اؤز تورپاغی‌نین قوخوسونو تانیییر... من تانیمیرام. من یادداشیمی ایتیرمیشم. دوشمندن بونون اینتیقامینی آلماغا گئدیرم. بلکه اوندا ایتیردیییم آدامی- اؤزومو تاپارام... - بو دفعه‌ اودمالیییق. باشقا یولو یوخدور. ۲۰ ایلین آغریلارینی آنجاق بو جور اووودا بیلریک - مایور دان‌یئری سوکوتو پوزدو. طيّاره‌ ائنیش ائدنده سعید مایورا یاخینلاشدی. دریندن نفس آلدی، ائله‌بیل اؤزونو دئیه‌جه‌یی سؤزه حاضرلاییردی: - مایور، نئجه دئییم بیلمیرم... آمّا من گئری دؤنمه‌لییم. آنام اوچون گئری دؤنمه‌لییم. اگر او منی ده ایتیرسه  یاشایا بیلمز. مایورون دوداقلاریندا آنلاشیلماز تبسّوم گؤروندو. «کینایه ائدیر» دئیه سعید آنی دوشوندو. - بیز هامیمیز اینتیقام آلماغا گلمیشیک اوغول - یوردلاریمیزین، دوستلاریمیزین، گنجلیییمیزین، آغریلاریمیزین، خاطیره‌لریمیزین اینتیقامینی. سنی او، شعورآلتی اولاراق اؤز اوغلونون اینتیقامی کیمی بؤیودوب. بو سنین یوکوندور، سن گئری قاییدا بیلمزسن! «ناخجیواندان قاراباغا یولا دوشن قوروپون قالان اوچ دؤیوشچوسو شوشا اوغروندا قهرمانجاسینا ووروشوب: ایکیسی شهید اولوب، بیری آغیر یارالی خلاص ائدیلیب. اون ایکی نفرین هامیسی وطن اوردئنی ایله تلطیف اولونوب. ژورنالیست مقاله‌نین سون نقطه‌‌سینی قویوب قارشیسینداکی آداما باخدی: - سیز ناخجیواندان یولا چیخان همین قوروپدان یئگانه ساغ قالان دؤیوشچوسونوز. هم ده ان گنج و ان تجروبه‌سیز. بس هئچ قورخمادینیز؟ آدام آستاجا کؤینه‌یی‌نین آلتیندان قانی قوروموش شرفی چیخاریب ماسانین اوستونه قویدو. بارماغی ایله قان لکه‌سینه توخوندو. - من شهید آناسی‌نین بؤیوتدویو عسگرم. من قورخا بیلمزدیم..   https://t.me/Adabiyyatsevanlar

- اوشاقلار آغلاییردی. اونا گؤره چیخاردیم - قورقود چایینی قورتوملادی. - ائله ده غیرعادی ایش دئییل. پئچئنیئدن(بالاجا شیرنی-کوکی) بیر دیشلک آلیب علاوه‌ ائتدی: - عاقیل! دانیشما اوخو، بلکه سون اوخوماغیندیر... «... فوضولی ایستیقامتینده گئدن توققوشمالاردا قورقود پیریلی و عاقیل داداشلی شهید اولدو. سون گولله‌لرینی یارالی سلاحداشلارینا سیپر ائده‌رک آتدیلار». - هر شئی آللاهین الینده‌دیر. آللاه ایسته‌سه بو طيّاره‌ ایندی یئره چیرپیلار. - بیر اوتوراجاق قاباقدا اَیلشمیش تانری‌وئردی دئدی. طيّاره‌ سیلکه‌لندی، سعیدین رنگی قاچدی. - داغین اوستوندن کئچیریک، هاوا اوینادی - بایاقدان کاپیتان ایله دؤیوش تاکتیکیندن دانیشان مایورون سانکی صحبتی ده لنگر ووروب ایستیقامتینی دَییشدی. - چتینی داغلار بیتنه قدردیر... - لئیتئنانت داشقین هوسولو پیچیلدادی. - داغلار بیتنده ده درد بیتمیر. آمّا اؤیرشیرسن - تهلوکه‌‌سیزلیک کمرلرینیزی باغلایین، کسکین هاوا بوشلوغو زوناسینا داخیل اولوروق. پیلوتون(خلبان) سؤزو بیتمه‌میش طيّاره‌ قفیل آشاغی ائندی. سعید آیاغا قالخیب استولیارا(صندلی) ساریلدی. - منیم نفسیم چاتمیر... - اوتور یئرینه! -  مایور دان‌یئری سرت سسله دئدی. - آیاقدا قالماق داها تهلوکه‌‌لیدیر! - هئچ کیم یئریندن قالخماسین! سول طرفده تضییق(فشار) کسکین دَيیشیر... - پیلوتون تلاشلی سسی گلدی. طيّاره‌ یئنه بوشلوغا دوشدو. بیر نئچه ثانیه‌ سونرا پیلوت ساکیتلشدی: - تهلوکه‌‌ سوووشدو. کمرلر باغلی قالسین. سعید دریندن نفس آلدی، تانری‌وئردی الینی گؤیه قالدیردی. - موحاریبه‌‌یه گئدیرسینیز، طيّاره‌ قضاسیندان قورخورسونوز؟ - عیسی جییرلی اورتایا سؤز آتدی - اؤلومه گئدیرسینیز، کورورتا یوخ. - مگر موحاریبه‌‌ده هامی اؤلور؟ - سعید آستادان سوروشدو. - کاپیتان هوسولو اوّلکی موحاریبه‌‌دن ساغ چیخیب - الؤوست کاپیتان طرفه ایشاره ائتدی- دئمه‌لی هامی اؤلمور. - ساغ قالدیق دئیه گوناهکاریق؟ -  کاپیتانین سسی بوغولدو. - من بئله دئمه‌دیم. - یوخ، دوز دئدین... اؤلمه‌دیییم اوچون گوناهکارام. او تورپاقدا اؤلمه‌لییدیم. اؤله بیلمک ده بیر شرفدیر... - ساکیت اول، دوستوم... اؤلمک اوچون هله واخت وار - مایور دان‌یئری دئدی - داشلی دؤیوشونده بیزیم ساغ قالماغیمیز گوناه دئییل. - داشلی دؤیوشو؟ او دؤیوشه ان جسور دؤیوشچولر قاتیلمیشدی...  هامیسی دا کؤنوللو - الؤوست دیللندی. مایور دان‌یئرینین سسی آغیرلاشمیشدی: - بیز خانلیق طرفده گئدیردیک، موقع‌لر قاریشمیشدی. دومان چؤکوردو، بیر آدامی ایکی مئتر اوزاقدان سئچمک اولموردو. اللرینی بیر- بیرینه سیخدی. - بؤلویوموزدن ۱۸ نفر ایدیک. آخیرینجی دفعه‌ دوزولوشده گؤردوم هامیسینی. سونرا آتش باشلادی. بیز ساغا سوروشدوک. موقع‌یمیزی دَيیشدیک. بو زامان مرمی دوشدو -  یادیما گلیر، تورپاق دا، گؤی ده بیردن-بیره قاپ‌قارا اولدو. او توز-دومان چکیلنده بیرجه نادیری گؤردوم. یارا آلمیشدی. ساغ آیاغی...  تامام قان ایچینده‌یدی سسی تیتردی. - اونو چیینیمه آلدیم. ۵۰ مئتر سورودوم. بیردن ائله بیر پارتلاییش اولدو کی، قولاقلاریم کار اولدو، هئچ نه ائشیتمیردیم. آمّا حیسّ ائدیردیم کی،  تورپاق اوستومه یاغیر... مایور دوداغینی دیشلدی. - گؤزوموزو هوسپیتالدا(خسته‌خانا) آچدیق... - مایورون سسی بیر آنلیق بوغولدو، ائله‌بیل سؤزلر بوینونا دولاندی. - نادیر آیاغینی ایتیرمیشدی...  منیم ایسه قلپه(ترکئش) اورگییمین یانیندان بیر میلیمتر آرالی کئچمیشدی. مایور سوسدو. طيّاره‌نین محرّک‌لرینین اوغولتوسو ایچینده الؤوست کاپیتانین ال آغاجی‌نین سسینی ائشیتدی- مئتالین(دمیر) یئره چوخ یونگول توخونوشونو. - من ائله دئمه‌دیم کاپیتان - الؤوست آرام-آرام سانکی سؤزلری دقتله سئچه‌رک دئدی - بو وضعيّتده دؤیوشه قاتیلماق اؤزو قهرمانلیقدیر. سول طرفده، پنجره کناریندا اَیله‌شن عسگر آستا-آستا دیرسه‌گی ایله یانینداکینا توخوندو‌ - یادیمدادیر... - دئدی - او مایور وار ها... گیجگاهیندا قلپه قالمیشدی. او پارتلاییشدان سونرا تئز-تئز هوشونو ایتیریردی... حتی اؤزونه قصد ائتمیشدی... «آغیر آرتیللئرییا(توپخانا) آتشی زامانی مایور دان‌یئری و کاپیتان هوسولو گئری چکیلمه امرینه باخمایاراق یارالی عسگرلری ترک ائتمه‌دیلر. موقعی دوشمنله بیرلیکده پارتلادیلدی...» سعید تلفونونو چیخاردی. - آنام مندن نیگاران قالاجاق. اونا یازمالییام کی... - بسدیر، آنا اوشاغی - عیسی جییرلی عصبیلشدی - ووروشماغا گئدیرسن،  یوخسا اوشاق باغچاسینا؟ - یوخ من قورخمورام، ساده‌جه آنام نیگاران قالماسین دئیه... - آنانی دا اؤزونله آپارسایدین... - من قورخاق دئییلم. سیزه ثبوت ائده‌جه‌یم!

اون ایکی یولچو حئکایه :گونئل ناطیق کوچورن:ویدا حشمتی حاضیرلایان:ادبیات سئونلر  «تاریخده بیر گون: وطن موحاریبه‌‌سی‌نین ۳-جو گونونده ناخجیواندان قاراباغا اون ایکی نفرلیک بیر قوروپ یولا دوشدو. بو گونو چوخدان گؤزله‌ییردیلر. وطن ده اونلاری...» -«شوشانین داغلاری، باشی دومانلی...» - گیزیر الؤوست(alovsət) آستا سسله زومزومه ائتدی: - گؤره‌سن ایندی ده او داغلاردا دومان گزیر؟ - شوشانین داغلاری چوخ واخت دومانلی اولور، - مایور دانیئری دیللندی: - چونکی او داغلار دومانی اؤزونه ساخلاییر... ناخجیوان داغلارینین دومانی گون چیخان کیمی داغیلیر... - شوشادا اولموسونوز؟ - هه، اولموشام -  مایور یایلیغینی چیخاریب آلنینی سیلدی. - «اوزونده ایللرین یورغونلوغو وار» -  الؤوست دوشوندو: - منیم باشیم هرله‌نیر -  گنج عسگر سعید آتابیلی دیللندی - ائله‌بیل هاوا آزلیق ائدیر. - طيّاره‌ قالخاندا اولور - کاپیتان نادیر هوسولو ساکیت سسله دئدی - کئچه‌جک. گنج عسگر یاخاسی‌نین بیر-ایکی دویمه‌سینی آچیب دریندن نفس آلدی. - سیزده ده بئله اولور؟ - بیزیم تضییقیمیز(فشار) دؤیوشده قالخیر اوغول - کاپیتانین اوزونده یاریمچیق تبسّوم اوینادی. - طيّاره‌ نه‌دیر کی... - بیلمیرم، بئله‌لرینی نییه موحاریبه‌‌یه گؤندریرلر؟ - چاووش عیسی جییرلی اؤز اؤزونه دئییندی. - آغ‌جییرلرین یئری دئییل اورا. - سن دئیه‌سن عسگرلییینی یئنی چکمه‌یه گلمیسن - الؤوست اوزونو گنج عسگره توتدو. - هه، من آران رایوندانام  ناخجیوانا دوشموشم. سونرا دا خواهش ائتدیم  منی جبهه‌یه یازدیلار. آمّا... ائوده‌کیلر بیلمیر. اونسوز دا اینانمازدیلار. آنام همیشه دئییر کی، «سعید تولکودن ده قورخور» - تولکودن بیلمیرم، آمّا طيّاره‌دن قورخورسان، - الؤوست گولدو. - من دؤیوشوب گؤستره‌جم کی، قورخاق دئییلم! - ائله‌بیل کینویا چکیلمه‌یه گلیب - عیسی جییرلی اؤز-اؤزونه دئییندی. - تجروبه‌سیزلیک قورخاقلیق دئییل - مایور دان‌یئری آرایا گیردی. - بیرینجی موحاریبه‌‌ده بئله بیر عسگر واردی. اوشاقلار ساتاشیردی اونا. دؤیوشده یارالینی چیخاردی. سونرا سلاحینی اونوتدوغونو گؤروب گئری قاییتدی. «گئتمه» دئدیلر. دایاندی... دؤنوب الینی یئللدی... و او آندا توستو ایچینده یوخ اولدو. سوکوت چؤکدو. - او واخت خوجالیدا دا بئله حادثه‌‌ اولوب -  لئیتئنانت(نظامی رتبه- استوار) داشقین قالالی دئدی. - اورادا اولموسونوز؟ - بیری سوروشدو. - لئیتئنانت قالالی ۳۳ یاشیندادیر. ۱۹۹۲-جی ایلده خوجالیدا نئجه اولا بیلردی؟ - عیسی جییرلی عصبیلشدی - دوشونجه‌سیز سواللار وئریرسینیز. - سیز هاردانسینیز لئیتئنانت؟ - باکیدانام - لئیتئنانت قالالی دئدی و حیسّ ائدیلمه‌دن یومروغونو دویونله‌دی «جبراییل اوغروندا گئدن آغیر دؤیوشلرده لئیتئنانت داشقین قالالی شهید اولدو. یارالی عسگری کوره‌یینده چیخارارکن سنایپئر(تک‌تیرانداز) گولله‌سینه توش گلدی». - من اوددوغوم تورپاغین قوخوسونو چوخدان اونوتموشام - کاپیتان هوسولو آستاجا دئدی. -  کاپیتان هوسولو، سیز قاراباغدانسینیز ائله‌می؟ - عسگر فرید سوروشدو. - بلی... اوشاقلیغیم شوشادا کئچیب. داغلارین اته‌یینده. او کؤهنه دؤنگه‌لرده - سونرا؟ - سونرا دومان بیزی آلداتدی. ائله بیلدیک چکیله‌جک... چکیلمه‌دی. شوشانی دا ایتیردیم، قوخوسونو دا. ایندی اورا دؤیوشمه‌یه یوخ، ایتیردیییم قوخونو تاپماغا گئدیرم. آرایا سوکوت چؤکدو. یالنیز محرّک‌ین(موتورون) اوغولتوسو ائشیدیلیردی. - صبریم چاتمیر، بیر آن اؤنجه قاراباغا چاتیب دوشمنین باشینی ازمک ایسته‌ییرم - گیزیر عیسی جییرلی دیشلرینی سیخاراق سؤیلدی - توووز دؤیوشلرینده ان یاخین دوستومو ایتیردیم. قیصاص بو گون‌ایمیش. یانینداکی عسگر اونون تیترک اللرینه باخیب: «دؤیوشده کونتوزییا آلیب»(پاتلامادان یارانان بئیین خسارتی) - دئیه دوشوندو. - یادیندادیر قورقود، نغمه دره‌سینده نئجه اوخویوردوق؟ - باش چاووش عاقیلین دردی تزه‌لندی:- «جنّتیم قاراباغ...  نغمه‌لر گولوستانی‌سان،  سئوگی داستانی‌سان...» - سنی جانین اوخوما، قوی قاراباغلی بالاسی اوخوسون - گیزیر قورقود دیللندی و مئتال(دمیر) تکرلری شاققیلدایان سئرویس آراباسینی سورن ستواردئسسا(طیاره ده‌کی قادین مهماندار)یا سسلندی - منه قارا چای وئرین. حربی حکیم مردانلی پاکئت چایی آچان قورقودون سویولموش قولونا باخیب قاشلارینی چاتدی: - قوللارین نه یامان یانیب. جدّی یارادیر- -کئچیب گئدیب - قورقود لاقئید دیللندی - پیس آداما هئچ نه اولمور. - شروردا ائولرین بیرینده یانغین اولموشدو، بو اوغلان ایکی اوشاغی یانغیندان چیخاریب - باش چاووش عاقیل دئدی. -  اؤزو توستودن زهرلنیب، اون گون کومادا قالدی...