سرخ

▫️

«۵»🔴«کی خسرو و کوروش» 🔻فرجام کار کیخسرو به راستی شگفت آور بود، چون او در اوج نیکنامی و پٌر آوازگی درحالی که فرمانروایی جهان را بر عهده داشت، یک باره آن را کنار گذاشت و راه معنوی پیمود. او که پس از مرگ افراسیاب دیگر سالار جهان شده بود و همه ی شهریاران، پهلوانان و گَوانِ دلیر پیش او سر خم می کردند از کار گیتی کناره گرفت و خود را به مراقبه و نیایش سپرد و به شکلی اسطوره وَش ناپدید شد. او از جاودانان بود که در پایان جهان برای نوسازی زمین و انسانها و فرشكردسازی در روز رستاخیز باز خواهد آمد، در روزی درخشان و منور، در جهان شادمانه ای که آسمان به زمین خواهد پیوست. 🔺اتمام…. ▫️صفحات: تکه هایی از صفحات ۲۰۶ -۲۰۷ 🔘كتاب: اسطوره، ادبیات و هنر ☑️اثر: ابوالقاسم اسماعیل پور مطلق …………………………. ــــــــــــــــــــــ تاریخ، اسطوره؛ کوروش، داریوش و شاهنامه ◾ادغام و جابه‌جایی، دو کنشی است که به قول فروید در رؤیا صورت می‌گیرد و مفسّر خواب باید به آنها توجه داشته باشد. به نظر من در اسطوره هم که نوعی رؤیای دسته‌جمعی است با این کُنش‌ها مواجهیم. چند چهرهٔ نزدیک به هم تاریخی در هم ادغام می‌شوند و یک چهرهٔ تاریخی - اساطیری می‌سازند. در این میان جابه‌جایی حوادث و چهره‌ها هم نقش بزرگی دارد. مثلاً وجوهی از تاریخ کوروش با سیاوش و کیخسرو قابل سنجش است. در جنگ ماساگت‌ها (سکاهای بزرگ)، تاماریس، ملکهٔ آنجا (ترکستان، حدود ازبکستان) سر کوروش را می‌بُرد و در تشت خون می‌اندازد. ماساگت‌ها از اقوام آریایی یا ایرانی بودند که در حدود پانصد‌و‌خرده‌ای پیش از میلاد در آسیای مرکزی حکومت داشتند. آنان از ایام ماقبل تاریخ بین دو دریای آرال و خزر ساکن شده بودند. کوروش بسیار شبیه به کیخسرو است اما سر بریدن، مربوط به داستان پدر کیخسرو یعنی سیاوش است. نقش تاماریس تا حدودی هم یادآور سودابه است. می‌توان گفت که حوادثی از تاریخ و افسانه به هم در آمیخته است. بعدها داریوش بزرگ سرزمین ماساگت‌ها (سکاهای بزرگ) را فتح کرد و انتقام کوروش را گرفت. این بخش در شاهنامه تا حدودی در جنگ بزرگ کیخسرو با افراسیاب نموده شده است. از کسانی که به ارتباط تاریخ و اسطوره یا به عبارت دیگر به تبدیل اسطوره به تاریخ معتقد نیستند باید پرسید آیا کوروش و داریوش و امثال آنان دروغ‌اند یا راست؟ اگر راست‌اند پس چرا خبری از آنان در شاهنامه که تاریخ ایران باستان است نیست؟ بدیهی است که ذکر و یاد آنان در شاهنامه هست، منتها این رجال تاریخی به صورت رجال اساطیری یا افسانه‌ای مطرح شده‌اند و در ماجراهای تاریخی هم تغییراتی رخ داده است. در داستان ماساگت‌ها، سر کوروش را در خیک می‌اندازند، در داستان سیاوش به جای خیک، تشت است. کوروش شاه - پیامبر یا شاه موبد (ذوالقرنین قرآنی) معادل كیخسرو آخرین شاه اساطیری و اولین شاه تاریخی است. بعد از او سخن از داریوش است یعنی گشتاسب و اسفندیار و بهمن که با هم ادغام شده‌اند. کیخسرو آخرین شاه اساطیری است، جهان بعد از او جهان دیگری است (جهان زردشتی). خود کیخسرو در معرفی لهراسب به بزرگان ایران، به این جهان اشاره می‌کند. [شاهنامه، جنگ بزرگ کیخسرو با افراسیاب] شاهِ نامه‌ها استاد دکتر سیروس شمیسا درهم‌آمیختگی تاریخ و اسطوره، صص ۴۳–۴۱ @shafiei_kadkani از کانال #اسطوره #کهن_الگو #ایران #ایرانشهر #شاهنامه #کی_خسرو #کوروش #سیاوش #ابوالقاسم_اسماعیل_پور #و_تو_باز_خواهی_آمد! 📕@Red_Reason

«۴»🔴«کی خسرو و سیاوش» 🔻پادشاهی پرهیزگارانه ی کی خسرو و فرمان روایی نابخردانه کی کاووس در شاهنامه نمونه ای آشکار از دو الگوی شهریاری در ایران زمین است و: «قرار گرفتن این دو الگو کنار هم در شاهنامه نمونه ای از روش آموزش غیر مستقیم و بسیار موثر الگوی های رفتاری در ادبیات ماست. نفرت فردوسی از الگوی کی کاووسی و ستایش از الگوی کی خسروی نشانه ی روشنی است که فردوسی به مطلق سلطنت نمی اندیشد، بلکه او فقط به نمونه ی پرهیزگارانه ی آن نظر دارد و آن را می ستاید. (بهار، ۱۳۸۶: ۱۲۲) روایات اسلامی چندان اهمیت دارد که گفته اند او در روز ششم فروردین، که نوروز بزرگ نام داشت، به هوا عروج کرد. الگوی شاه - پیامبری کی خسرو در شمار الگوهای اساطیری - حماسی شاهنامه است که او را از همه ی شهریاران نیکو خصلت اساطیری ایران ممتاز می سازد. پایان کار و حاصل کار او به راستی رسیدن به پایگاه انسان کامل است. 🔺از سویی، داستان سیاوش و کیخسرو به راستی بازتابی از اسطوره ی یکی از ایزدان در آسیای غربی (به ویژه بین النهرین) است. ایزدی که شهید می شد و دوباره باز می گشت. در اساطیر سومری، این ایزد «دوموزی» و در اساطیر بابلی «تموز» نام داشت. سیاوش می میرد، آنگاه فرزندش کیخسرو بر می گردد و با بازگشت خود به این جهان، همچون ایزد گیاهی، برکت، نعمت و استقلال می آورد و افراسیاب را که دیو خشکی است، از بین می برد و به زیر زمین می راند.(بهار، ۱۳۸۴: ۲۲۶، ۲۶۶) کیخسرو به راستی شاخه ای از درخت خون سیاوش است. اکنون که کیخسرو برومند شده و به شهر بازماندهی پدر می رسد، گیاهی که از خون او رٌسته بود، به درختی سترگ و سر به فلک کشیده تبدیل می شود. (فردوسی،۱۶۸/۳:۱۳۸۲ -۱۶۳) فردوسی کیخسرو را به شاخی از درختی برکنده (سیاوش) ماننده میکند و 'بیدرنگ به توصیف گیاه معروف به «خون سیاوش» می پردازد. (همان، ۱۶۷/۳؛ حمیدیان، ۱۳۷۲: ۳۱۱) به راستی که کیخسرو از خون سیاوش روییده و این یکی دیگر از ویژگی های ممتاز اوست.) 🔺ادامه دارد…. ▫️صفحات: تکه هایی از صفحات ۲۰۵ -۲۰۶ 🔘كتاب: اسطوره، ادبیات و هنر ☑️اثر: ابوالقاسم اسماعیل پور مطلق #اسطوره #کهن_الگو #ایران #ایرانشهر #شاهنامه #کی_خسرو #کوروش #سیاوش #شهید #دوموزی #تموز #ابوالقاسم_اسماعیل_پور #و_تو_باز_خواهی_آمد! 📕@Red_Reason

نام اثر: بهار سیاوش اثر: محمد علی سجادی

«3»🔴«کی خسرو و جام گیتی نما» 🔻دگرگونی شگفت آور همان پیروزی فرجامین نور بر ظلمت است، پیروزی نیکی بر بدی و تیرگی پارسایی بر دٌژکرداری . از کشته شدن ناجوانمردانه ی سیاوش تا پیدایی و بٌرنایی کی خسرو زمانه ی شگفت آوری است سرشار از فساد، تباهی، کشتار، شهر سوزان و ویرانی. همه ی این نشانه های بد و اهریمنی دوره ی آمیزش خیر و شر آمیزش نور و ظلمت را به یاد می آورد، پدیده هایی اهریمنی که در روزگار کی خسرو به اوج خود می رسد. افراسیاب نماد كل ظلمت و تیره روزی هاست و کی خسرو نماد نور و آفتاب و آزادی. کی خسرو زمینه را برای آراستن و آماده کردن جهان برای فرشکرد و نوسازی جهان فراهم میکند. 🔺بنابر اساطیر زرتشتی، پایان هزاره ی سوم هم زمان با پادشاهی کی خسرو است. در شاهنامه «جام گیتی نما» از آنِ کی خسرو است و او با نگریستن در آن، محل زندان بیژن را می یابد. این جام، جامی بوده که «احوال عالم و راز هفت فلک را در آن می دیده اند»(یاحقی،۱۳۸۶ : ۲۷۴) به هر رو جام گیتی نمای کی خسرو هرچه بوده از ابزار مهم کشف و شهودی و جز نیروهای فرا طبیعی او بوده در راه شکست ظلمت و باز کردن سد راه نور و کمک به نجات و رستگاری جهان و هموار ساختن راه فرشکرد در پایان هزاره ی سوم. از این رو، او در شمار یارانِ سوشیانسِ پیروزگر است. 🔺ادامه دارد…. ▫️صفحات: تکه هایی از صفحات ۱۹۵ تا ۲۰۵ 🔘كتاب: اسطوره، ادبیات و هنر ☑️اثر: ابوالقاسم اسماعیل پور مطلق #اسطوره #کهن_الگو #ایران #ایرانشهر #شاهنامه #کی_خسرو #کوروش #جام_جهان_نما #جام_گیتی_نما #ابوالقاسم_اسماعیل_پور #و_تو_باز_خواهی_آمد! 📕@Red_Reason

«۲»🔴«ریشه های اساطیری کی خسرو» 🔻کی خسرو، پسر سیاوش و فرنگیس، هنوز در شکم مادر است که پدر کٌشته می شود. افراسیاب تصمیم به نابودی جنین دارد که با وساطت «پیران ویسه» از این کار چشم می پوشد. زایش کی خسرو شگفت آور بود و در کوه ها و جنگل ها به شکل غیر عادی پرورش یافت. افراسیاب، به محض شنیدن تولد نوزاد، فرمان داد که او را به کوه های بلند ببرند و به شبانان بسپارند… غرض او از این کار این است که ذهن و ضمیر او از گذشته و سرنوشت پدر خالی بماند، خـرد و فرهنگ نیاموزد، مبادا هوشیار شـود... (اما) همه ی آگاهیهای دهر در جامی نمادین به دست اوست، آینه ای که از گذشته تا آینده را باز می تاباند. او آمده است تا هزاره ی آمیزش نیکی و بدی را به سـود نیکی فیصله دهد. (حمیدیان، ۱۳۷۲: ۳۱۰) کی خسرو، از همان آغاز، شهریاری نورانی و درخشان شمرده می شده است. چهره اش بس منور توصیف شـده است، گویی از خورشید گوی سبقت برده باشد. او در نخستین دیدار با گیو پهلوان به صورت جوانی زیبا، نورانی، با جامی در دست و دسته گلی بر گیسو و کنار چشمه ای درخشان وصف شده است. (حمیدیان، ۱۳۷۲: ۳۱۲) 🔺کی خسرو اساطیری به راستی نویددهنده ی تحول عظیمی است که بنا به باورهای آریایی و به ویژه بنا به اساطیر زرتشتی باید در پایان جهان رخ دهد. 🔺ادامه دارد…. ▫️صفحات: ۱۹۴-۱۹۵ 🔘كتاب: اسطوره، ادبیات و هنر ☑️اثر: ابوالقاسم اسماعیل پور مطلق #اسطوره #کهن_الگو #ایران #ایرانشهر #شاهنامه #کی_خسرو #کوروش #ابوالقاسم_اسماعیل_پور #و_تو_باز_خواهی_آمد! 📕@Red_Reason

نوشته: امین افتخاری

🔴«اسطوره ی کی خسرو» 🔻مهم ترین شخصیت های اساطیری شاهنامه عبارت اند از: جمشید، فریدون، کی کاووس، گشتاسب، سیاوش، رستم و زال و کی خسرو و سرانجام، کی خسرو واپسین شخصیت مهم اساطیری اوستا و شاهنامه است که در این جستار بررسی می شود. داستان کی خسرو با این دیباچه آغاز می شود که سه چیز مکمل یکدیگرند: «هنر، نژاد و گوهر (جوهر یا سرشت آدمی)» چون به هر سه رسیدی، «خرد» کامل کننده و نتیجه بخشِ هر سه است: چو هر سه بیابی خرد بایدت شناسنده ی نیک و بد بایدت (فردوسی ۱۳۸۲: ۴۲۵/۱) کی خسرو از این سه چیز بی نیاز بود. چون «تاج بزرگی» بر سر نهاد، همه جا را آبادان، فراخ و سرسبز کرد. به هر جای ویرانی آباد کرد دل غمگینان از غم آزاد کرد زمین چون بهشتی شد آراسته ز داد و ز بخشش پٌر خواسته (همان جا) فردوسی تلاش کی خسرو برای آبادانی میهن را به جمشید و فریدون همانند کرد و او را همتای آنان نشان داد: چو جمّ و فریدون بیاراست گاه ز داد و ز بخشش نیاسوده شاه (همان جا) 🔺ادامه دارد…. ▫️صفحه: ۱۸۹ 🔘كتاب: اسطوره، ادبیات و هنر ☑️اثر: ابوالقاسم اسماعیل پور مطلق #اسطوره #کهن_الگو #ایران #ایرانشهر #شاهنامه #کی_خسرو #ابوالقاسم_اسماعیل_پور #و_تو_باز_خواهی_آمد! 📕@Red_Reason