علوم و فنون دوازدهم
Open in Telegram
مطالب این کانال برگرفته از سایر کانال ها و گروه های ادبیات فارسی کشور می باشد.
Show moreIran279 081The category is not specified
666
Subscribers
No data24 hours
-47 days
-2730 days
Posts Archive
Repost from N/a
🌴🌴🌴
#فنون_ادبی_دوازدهم
🔴 ➖ درس سوم ، مراعات نظیر
⭕️ ➖ مراعات نظیر در لغت به معنی مراعات تناسب ها و هماهنگی هاست و در اصطلاح ادبی آوردن واژه هایی در سخن است که با هم نوعی تناسب از نظر جنس ، نوع ، مکان ، زمان ، همراهی و ... داشته باشند مانند کلمات گندم ، نان ، خمیر ، نانبا و تنور در دو بیت زیر از مولوی :
زخاک من اگر گندم برآید
از آن گر نان پزی مستی فزاید
خمیر و نانبا دیوانه گردد
تنورش بیت مستانه سراید
☆ ➖ در نمونه زیر از قیصرامین پور واژههای شعاع ، ضربدر ، مساحت ، حساب ، محیط ، شکسته ، رسم ، خطوط ، منحنی ، بلاغت ، انتشار ، متن و کتاب ، مراعات نظیری نو و بدیع ایجاد کرده اند :
شعاع درد مرا ضربدر عذاب کنید
مگر مساحت رنج مرا حساب کنید
محیط تنگ دلم را شکسته رسم کنید
خطوط منحنی خنده را خراب کنید
بلاغت غم من انتشار خواهد یافت
اگر که متن سکوت مرا کتاب کنید
☆ ➖ در بین کلمات مصراع اول بیت زیر مراعات نظیر های متعدد و به تعبیری شبکه مراعات نظیر ایجاد شده است :
ابر و باد و مه و خورشید و فلک درکارند
تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری
☆ - ابر و باد : مراعات نظیر یا تناسب ملازمت و همراهی
☆ - مه و خورشید : مراعات نظیر یا تناسب نوع ، جنس و مکان
☆ - مه و خورشید و فلک : مراعات نظیر یا تناسب مکانی
☆ - ابر و باد و مه و خورشید و فلک : مراعات نظیر یا تناسب همراهی
⭕️ ➖ تداعی و تناسب و ارتباط واژههایی که با هم مراعات نظیر میسازند بسیار میتواند باشد در زیر به نمونه هایی از این تداعی و تناسب ها اشاره می شود :
🔵 ۱ ➖ هم جنسی : هرگاه واژه هایی که مراعات نظیر می سازند از یک نوع یا از یک جنس باشند مانند واژههای سمن ، سنبل و نسرین در بیت زیر :
رسم بدعهدی ایام چو دید ابر بهار
گریهاش برسمن و سنبل و نسرین آمد
🔵 ۲ ➖ زمانی : هرگاه واژههایی که مراعات نظیر می سازند از نوع زمان باشند مانند واژه های تیر ، دی و اردیبهشت در بیت زیر :
بسی تیر و دی ماه اردیبهشت
برآید که ما خاک باشیم و خشت
🔵 ۳ ➖ نوعی : هرگاه واژههایی که مراعات نظیر می سازند اعضا و اجزای یک مجموعه باشند مانند واژه های کمان ، سپر و پیکان در بیت زیر :
هر کو نظری دارد با یار کمان ابرو
باید که سپر باشد پیش همه پیکان ها
🔵 ۴ ➖ تشابه : هر گا واژه هایی که مراعات نظیر میسازند رابطه همانندی داشته باشند مانند واژههای دهن و غنچه در بیت زیر :
به بزمگاه چمن دوش مست بگذشتم
چو از دهان توام غنچه در گمان انداخت
🔵 ۵ ➖ همراهی : هرگاه واژههایی که مراعات نظیر می سازند رابطه ملازمت و همراهی داشته باشند مانند واژه های شمع و پروانه در بیت زیر :
ما آتش عشقیم که در موم رسیدیم
چون شمع به پروانه مظلوم رسیدیم
☆ ➖ در تشابه و همراهی بیشتر جنبه عرف ادبی و گاهی عرف عام حاکم است نه عرف عقلی ، مثلاً وقتی سخن از چشم می شود ، چشم همراهی با نرگس را که همانندی با آن دارد می طلبد
🔵 ۶ ➖ مکانی : هرگاه واژه هایی که مراعات نظیر می سازند تناسب مکانی داشته باشند مانند واژههای کعبه ، زمزم ، رکن ، مقام و حجر در بیت زیر :
درگهش کعبه فضل است و کفش زمزم جود
قدمش رکن و مقام است و رکابش حجر است
☆ ➖ تلمیح نیز در مراعات نظیر نقش اساسی دارد از این رو بسیاری از تداعی و تناسب ها ، جنبه تلمیحی دارند یوسف با زلیخا ، فرعون با موسی ، مجنون با لیلی و ... مانند :
مجنون رخ لیلی چون قیس بنی عامر
فرهاد لب شیرین چون خسرو پرویزم
☆ ➖ هر مصراع این بیت داستان عاشقانه ای را به یاد می آورد و تناسبی که در مصراع اول و در مصراع دوم احساس می شود از آنجاست که نام هایی که در هر مصراع آمدهاند قهرمانان یک داستان هستند
☆ ➖ اگرچه اصل مراعات نظیر و تداعی ها ، عرفی ( ادبی یا اجتماعی ) و یا عقلی و یا تلمیحی است ولی بعضی در مراعات نظیر ، به تداعی و تناسب های لفظی نیز نظر داشته و از این رو تناسب را به تناسب لفظی و تناسب معنوی نیز تقسیم کردهاند مانند مراعات نظیر و تناسب حروفی که در بیت زیر وجود دارد :
دال زلف و الف قامت و میم دهنش
هر سه دامند و بدان صید جهانی چو منش
👈 یا تناسب عددی که در دوبیت زیر وجود دارد :
ده بار زِ نُه سپهر و از هشت بهشت
هفت اخترم از شش جهت این نامه نوشت
کز پنج حواس و چار ارکان و سه روح
ایزد به دو عالم چو تو یک گل نسرشت
☆ ➖ آرایه مراعات نظیر از لوازم اولیه سخن ادبی است زیرا سخن ادبی وقتی ارزش پیدا می کند که در بین اجزای آن تناسب و تقارب وجود داشته باشد از این رو کمتر سخن ادبی می توان یافت که آرایه مراعات نظیر نداشته باشد و به سبب همین اهمیتی که این آرایه در ادب فارسی دارد ، اسامی و اصطلاحات متعددی چون : مراعات نظیر ، تناسب ، مراعات النظیر ، مؤاخات ، توفیق ، تلفیق ، مناسب ، متناسب ، ائتلاف و ... برای نامیدن این آرایه به کار رفته است
☆ ➖ تدوین از : #جهانگیر_عظیمی
🌴🌴🌴
Repost from بیاض | عاطفه طیّه
یکی از پسران هارونالرشید پیش پدر آمد خشمآلود که فلان سرهنگزاده مرا دشنامِ مادر داد.
هارون ارکان دولت را گفت جزای چنین کس چه باشد؟
یکی اشاره به کشتن کرد و دیگری به زبان بریدن و دیگری به مصادره و نفی!
هارون گفت: ای پسر کرم آن است که عفو کنی و اگر نتوانی تو نیزش دشنام مادر ده نه چندان که انتقام از حد درگذرد. آنگاه ظلم از طرف ما باشد و دعوی از قِبَل خصم.
نه مرد است آن به نزدیک خردمند
که با پیل دمان پیکار جوید
بلی مرد آن کس است از روی تحقیق
که چون خشم آیدش، باطل نگوید
(گلستان سعدی)
@atefeh_tayyeh
🔰 شناسنامه کنکور تخصصی تربیت معلم
📅 زمان ثبت نام: ۲۱ تا ۲۷ آبان ماه
✍ زمان برگزاری: ۶ و ۷ اردیبهشت ماه
🔹 تاثیر کنکور: ۵۰ درصد از دروس تخصصی سه سال آخر
🔹 تاثیر سوابق: ۵۰ درصد قطعی از دروس عمومی و تخصصی سال دوازدهم
👩🏫 ظرفیت پذیرش: بیشتر از ۳۰ هزار نفر
شرایط پذیرش (تراز، سن و معدل): به احتمال زیاد در دفترچه ی ثبت نام کنکور که ۲۱ آبان میاد مشخص میشه
✅ اعلام نتایج اولیه: هنوز مشخص نیست (شاید همزمان با کنکور سراسری یا جداگانه باشه)
📝 زمان انتخاب رشته: اطلاعاتی ازش منتشر نشده و معلوم نیست دفترچه ی جداگانه ای از کنکور سراسری داشته باشه یا مشترک.
💢 زمان دعوت به مصاحبه: هنوز مشخص نیست. فرایند مصاحبه و گزینش: اعلام نشده ولی احتمالا بازه ی زمانیش از سال های قبل بیشتره
☑️ اعلام نتایج نهایی: مشخص نیست ولی خب طبیعتا اواخر شهریورماه
🟠 ورود به دانشگاه: احتمالا مثل کنکور ۱۴۰۲ دانشگاه فرهنگیان ورودی مهر و دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران ورودی بهمن ماهه
** دُردانههای شعر فارسی (۵۲)
#عباسرسولیاملشی
منعم مکن از دیدن قد و رخ و چشمش
من انس به سرو و گل و بادام گرفتم
" شاطر عباس صبوحی" - دورهی قاجار
# وزن عروضی و اختیارات شاعری
وزن : مستفعلُ مستفعلُ مستفعلُ مستف
( مفعولُ مفاعیلُ مفاعیلُ فعولن )
اختیارات شاعری : اختیار زبانی حذف همزه در هجای پنجم مصراع اوّل - اختیار زبانی بلند تلفظ کردن مصوّت کوتاه در هجای دهم مصراع اوّل و هجای ششم مصراع دوم
َ# آرایههای ادبی
بیت لف و نشر مرتب دارد. ( واژههای سرو، گُل و بادام در مصراع دوم به ترتیب به قد، رخ و چشم در مصراع اوّل برمیگردند.)
قد - رخ - چشم : مراعاتنظیر
تکرار صامت " م " در بیت : واجآرایی
بیت تشبیه مضمر دارد. ( قد به سرو، رخ به گل و چشم به بادام تشبیه شده است.)
# معنی و مفهوم بیت
شاعر چنان به دیدار قد رعنا، چهرهی زیبا و چشم جذّاب معشوق الفت و خو گرفته است که فراق این همه زیبایی برایش امکانپذیر نیست.
او از ملامتگران میخواهد که او را برای دیدن این همه زیبایی منع نکنند؛ چرا که شاعر چنان به مشاهدهی آنها انس پیدا کرده است که بدون یار زنده نیست و مُرده متحرک است.
زنده بودن و طراوت و شادابی او تنها با دیدن معشوق مقدور است.
سعدی میگوید:
از دَر درآمدی و من از خود بِه در شدم
گویی کَز این جهان بِه جهان دِگر شدم
گفتم ببینمش مَگَرم دردِ اشتیاق
ساکن شود، بدیدم و مشتاقتر شدم
یکشنبه ۷ / ۸ / ۱۴۰۲ - لنگرود
** دُردانههای شعر فارسی (۵۲)
#عباسرسولیاملشی
منعم مکن از دیدن قد و رخ و چشمش
من انس به سرو و گل و بادام گرفتم
" شاطر عباس صبوحی" - دورهی قاجار
# وزن عروضی و اختیارات شاعری
وزن : مستفعلُ مستفعلُ مستفعلُ مستف
( مفعولُ مفاعیلُ مفاعیلُ فعولن )
اختیارات شاعری : اختیار زبانی حذف همزه در هجای پنجم مصراع اوّل - اختیار زبانی بلند تلفظ کردن مصوّت کوتاه در هجای دهم مصراع اوّل و هجای ششم مصراع دوم
َ# آرایههای ادبی
بیت لف و نشر مرتب دارد. ( واژههای سرو، گُل و بادام در مصراع دوم به ترتیب به قد، رخ و چشم در مصراع اوّل برمیگردند.)
قد - رخ - چشم : مراعاتنظیر
تکرار صامت " م " در بیت : واجآرایی
بیت تشبیه مضمر دارد. ( قد به سرو، رخ به گل و چشم به بادام تشبیه شده است.)
# معنی و مفهوم بیت
شاعر چنان به دیدار قد رعنا، چهرهی زیبا و چشم جذّاب معشوق الفت و خو گرفته است که فراق این همه زیبایی برایش امکانپذیر نیست.
او از ملامتگران میخواهد که او را برای دیدن این همه زیبایی منع نکنند؛ چرا که شاعر چنان به مشاهدهی آنها انس پیدا کرده است که بدون یار زنده نیست و مُرده متحرک است.
زنده بودن و طراوت و شادابی او تنها با دیدن معشوق مقدور است.
سعدی میگوید:
از دَر درآمدی و من از خود بِه در شدم
گویی کَز این جهان بِه جهان دِگر شدم
گفتم ببینمش مَگَرم دردِ اشتیاق
ساکن شود، بدیدم و مشتاقتر شدم
یکشنبه ۷ / ۸ / ۱۴۰۲ - لنگرود
🍁🍂
C᭄❁࿇༅══════┅─
@daneshhayeadabi
┄┅✿░⃟♥️❃─═༅࿇࿇༅═─🦋🎶═
☀️کنکور اختصاصی تربیت معلم اردیبهشت ۱۴۰۳ برگزار خواهد شد
🔹وزیر آموزش و پرورش در جلسه هیات امنای دانشگاه فرهنگیان با اشاره به اهمیت ارتقای سطح کیفی آموزشی دانشگاه فرهنگیان، بر تقویت این دانشگاه تاکید کرد و افزود: همه تلاشمان بر این است که جذب معلم به مسیری اصلی خود یعنی تربیت معلم برگردد.
🔸وی افزود: در همین راستا در اردیبهشت ماه ۱۴۰۳، برای اولین بار، کنکور تربیت معلم برگزار میشود تا بدین وسیله گزینش و انتخاب معلم ما اختصاصی شود .
🔹صحرایی خاطرنشان کرد: آیین نامه برگزاری این کنکوردر ستاد ملی تعلیم و تربیت نیز به تصویب رسیده است.
🔸در ادامه این جلسه که با حضور غلامعلی حداد عادل، میثم لطیفی، عبدالحسین خسرو پناه و نمايندگانی از وزارت علوم تحقیقات و فناوری، سازمان برنامه و بودجه، اعضای هیئت رئیسه دانشگاه فرهنگيان و...برگزار شد. مسائل مختلفی در حوزه دانشگاه فرهنگیان مورد بررسی قرارگرفت.
Repost from فارسیِ احسان
#دستنویس_درس_اول_دوازدهم_۱۴۰۳
استفاده از این جزوه ها ، کاملا مجاز است
نیازی به آوردن نام بنده نیست
در پخش آن کوشا باشید 🙏❤️
Repost from N/a
آمد نفس صبح و سلامت نرسانید
بوی تو نیاورد و پیامت نرسانید
یا تو به دم صبح سلامی نسپردی
یا صبحدم از رشک سلامت نرسانید
#خاقانی
https://t.me/khaneheydosti
Repost from ادبیات نهایی و کنکور | آرش یاری
✅♦️ اطلاعیه مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت نظام آموزش و پرورش
💎 مهرماه ۱۴۰۲
http://www.adabiatyari.ir
Telegram & Instagram: @adabiatyari
Telegram & Instagram: @arashyariiii
Repost from بیاض | عاطفه طیّه
رسالۀ تحفةالفقراء کهنترین شناختنامۀ نجمالدین کبری (۵۴۰_۶۱۸) است به زبان فارسی. این رساله دربردارندۀ اطلاعاتی نویافته و فایدهمند است دربارۀ دنیای تصوف و نظام خانقاهی. در باب پنجم کتاب که آخرینِ آن است دربارۀ نهایت شیخ نجمالدین و واقعۀ او سخن گفته شده، همچنین دربارۀ مجدالدین بغدادی، داستانی مشهور و جالب توجه دارد که اکنون ما را با صحتوسقمش کاری نیست.
داستان از این قرار است که یکی از شاگردان و مریدان شیخ نجمالدین به نام مجدالدین بغدادی که خود عارفی نامآور است با مادر سلطان محمدشاه که زنی جمیله و دلودماغدار بوده سروسرّی پیدا میکند و چون حاسدان سخن به سلطان میرسانند او بر شیخ مجدالدین خشم میگیرد و دستور به هلاکت او میدهد. مجدالدین را به جیحون میاندازند و شیخ نجمالدین خبردار میشود. خونش میجوشد و آه از نهادش برمیآید. سپس از لجِ سلطان محمد! سر به سجده میگذارد و از خداوند به دعا میخواهد که مملکت از سلطان محمد بستاند و به چنگیزخان مغول بدهد!
خلاصهای از متن را بخوانیم:
«سرهنگان بیامدند و شیخ مجدالدین را به لب جیحون یافتند. سبک بگرفتند و در جیحون انداختند و شهید کردند...
شیخ را خبر شد، بغایت متغیّر گردید. درحال سجده رفت و زمانی در آن سجده بود. سر از سجده برداشت و گفت: از حضرت عزّت درخواستم تا خونبهای فرزندم مجدالدین، مملکت از سلطان محمدشاه بستاند و به چنگیزخان بدهد. حقتعالی اجابت فرمود.
سلطان را خبر شد از آن واقعه، بغایت اندوهگین شد و بر خود سخت بترسید و بسیاری بگریست و عاقبت برخاست و پیاده پایبرهنه به حضرت شیخ برفت و طشتی پر زر بیاورد و شمشیر و کفن بر سر نهاد و سر برهنه کرد و به صفالنعال بایستاد و گفت: اگر دیت میباید داد، اینک زر و اگر قصاص میفرماید، اینک سر من.
شیخ فرمود: دیت او جملۀ مُلک توست، از حضرت عزّت درخواستم تا از تو ستاند و به چنگیزخان دهد و نیز سرِ تو و سرِ بسی خلق برود و ما نیز بر سرِ شما برویم و موافقت کنیم به جانبازی و سراندازی!»
😐
چرا ای نجمالدین! این چه دعایی بود؟ سلطان محمد گناهکار، ولی چرا این بلا به دعا خواستی که چنگیزخان مغول بیاید، سرِ بسی خلقِ بیگناه برود، خودت و مریدانت نیز بر سر ایشان بروید و خیر سرتان موافقت کنید به جانبازی؟!
(تحفةالفقراء، تألیف ابن عفیفالدین، پژوهش و ویراست بهروز ایمانی، نشر تمثال ۱۳۹۸، صص ۷۷_۷۹)
@atefeh_tayyeh
Repost from بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار
پانزدهم مهرماه زادروز سهراب سپهری
شعری از سهراب سپهری با صدای خسرو شکیبایی
نشانی
«خانۀ دوست کجاست؟» در فلق بود که پرسید سوار،
آسمان مکثی کرد
رهگذر شاخۀ نوری که به لب داشت به تاریکی شنها بخشید
و به انگشت نشان داد سپیداری و گفت:
«نرسیده به درخت،
کوچهباغیست که از خواب خدا سبزتر است
و درآن عشق به اندازۀ پرهای صداقت آبیست
میروی تا ته آن کوچه که از پشت بلوغ، سر به در میآرد،
پس به سمت گل تنهایی میپیچی،
دو قدم مانده به گل،
پای فوّارۀ جاوید اساطیر زمین میمانی
و تو را ترسی شفّاف فرامیگیرد
در صمیمیّت سیّال فضا، خشخشی میشنوی،
کودکی میبینی
رفته از کاج بلندی بالا، جوجه بردارد از لانۀ نور
و ازو میپرسی
خانۀ دوست کجاست؟»
بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی
@AfsharFoundation
Repost from N/a
رقابت میترا حجازیپور، استادبزرگ شطرنج زنان با پرچم فرانسه در برابر آتوسا پورکاشیان، استاد بزرگ شطرنج زنان با پرچم آمریکا در شبکههای اجتماعی با واکنشهای زیادی مواجه شده است. استاد شفیعی کدکنی هم با انتشار عکسی از رقابت این دو دختر ایرانی در صفحه شخصی اش، متن زیر را به اشتراک گذاشت:
ای مامِ رنجها
.
.
.
ابری چه گونه ابری! اندوه،
دیدهای؟
با آذرخشواژهٔ خود
زار میزند:
هرگز ندیده بودم چشم تو را چنین
در خون و اشک غوطهور،
ای مامِ رنجها!
ای میهنی که در تو به خواری
مثلِ اسیرِ جنگی یک عمر زیستیم
زین گونه زیستیم و به هِقْهِق گریستیم
Repost from N/a
#کارنامه_نهایی
#خبر
🔺رئیس سازمان سنجش در نشست خبری:
روز جمعه نتایج اولیه نهایی کنکور اعلام میشود
🔹کارنامه نهایی که ملاک انتخاب رشته است تا عصر جمعه در اختیار داوطلبان قرار خواهد گرفت. همه مراحل سنجش و پذیرش با تغییرات اعمال شده تا یکشنبه روی سایت سازمان قرار خواهد گرفت.
