Ustaz Muhammad Ferej

بسم الله الرحمن الرحيم ✨ ከዑምራ በኋላ ምን ይደረጋል? ከነቢዩ ﷺ የህይወት መንገድ፣ ከታላቁ ቦታ መካ ህጎች እና ከሲራ እውቀቶች ✨ በቅድሚያ ለዚህ ዑምራ ለመረጠንና ላሳካልን አላህ ቁጥር ስፍር የሌለው ምስጋና የተገባው ይሁን ። الحمد لله رب العالمين አልሀምዱ ሊላሂ ረቢል ዓለሚን የዑምራ ስነስርዓትን ማጠናቀቅ የዒባዳ ማብቂያ ሳይሆን፣ የአላህን ምህረት እና የቦታውን ታላቅነት እያሰቡ አዲስ የኢባዳ እና የእውቀት ምዕራፍ የሚከፈትበት ጊዜ ነው! 🌿 1. ከተህሊል (እህራምን ከመፍታት) በኋላ ጸጉርን በመላጨት ወይም በመቀነስ የዑምራ እህራም ያበቃል ፤ በእህራም ምክንያት ተከልክለው የነበሩ ነገሮች (እንደ ሽቶ፣ የተሰፋ ልብስ መልበስ፣ ጋብቻ ... ) በሙሉ የተፈቀዱ ይሆናሉ። ነገር ግን የመካ ከተማን ክብር የሚመለከቱ ክልከላዎች አይነሱም፡ * ዛፎቿን መቁረጥ፣ እንስሳቶቿን ማደን ወይም የወደቀ እቃ ማንሳት የተከለከለ ነው ባለቤቱን ፈልጎ ለመስጠት ካልሆነ በስተቀር ። * ነቢዩ ﷺ እንዲህ ብለዋል፡ «ይህችን ሀገር አላህ ሰማያትንና ምድርን የፈጠረ ዕለት የተከበረች አድርጓታል... እሾኋ አይቆረጥም፣ እንስሳዋም አይሸበርም» (ቡኻሪ)። 💍 2. የነቢዩ ﷺ እና የሶሃቦች መንገድ ከዑምራ በኋላ :- * ትምህርት እና ምክር፡ ነቢዩ ﷺ ከዑምራ በኋላ ሶሃቦችን ይመክሩ እና የዲን ትምህርት ያስተምሩ ነበር። * ጋብቻ ፡ በዑምራቱል ቀዷእ ነቢዩ ﷺ እህራም ከፈቱ በኋላ ወደ መዲና ሲመለሱ ("ሲረፍ" በተባለ ቦታ) እመቤታችን መይሙናን አግብተዋል (ሙስሊም)። * ቃልን ማክበር፡ ነቢዩ ﷺ በመካ የቆዩት ከመካ ሙሽሪኮች ጋር የተስማሙበትን 3 ቀናት ብቻ ነበር፤ ጊዜው ሲያልቅ ወዲያው ተመልሰዋል ። 🕋 3. በመካ የመቆያ ጊዜን በዒባዳ ማሳለፍ መካ ውስጥ የሚያሳልፉት ጊዜ ታላቅ እድል ነው፤ በመሆኑም የሚከተሉትን ዒባዳዎች ማብዛት ይወደዳል፡ * በመስጂደል ሀራም ሶላት ማብዛት፡ በመስጂደል ሀራም የሚሰገድ አንድ ሶላት ከሌላ ቦታ 100,000 ሶላት ይበልጣል። * ጠዋፍን ማብዛት፡ ለተጓዥ (ሙሳፊር) ከመስጂደል ሀራም ውጭ የማይገኘውን የጠዋፍ ዒባዳ ማብዛት እጅግ የተወደደ ነው። * ተደጋጋሚ ዑምራ ማድረግ (ከተንዒም/መስጂደ ዓኢሻ)፡ በቂ ጊዜ ያለው ሰው ወደ ተንዒም በመሄድ እንደገና እህራም አድርጎ ተጨማሪ ዑምራ ማድረግ ይችላል። * ሶደቃ እና ፊድያ ማውጣት፡ ድሆችን መመገብ እና ሶደቃ ማብዛት፤ እንዲሁም በእህራም ወቅት ስህተት የሰራ ሰው ግዴታ የሆነበትን ፊድያ (እርድ ወይም ሶደቃ) መክፈል አለበት። * ከወንጀል መጠንቀቅ፡ መልካም ስራ እንደሚደራረብ ሁሉ መካ ውስጥ ወንጀል መስራትም ቅጣቱ የበረታ ነው፤ አላህ እንዲህ ብሏል፡ {በእሷም ውስጥ በበደል መንገድ መሳሳትን የሚፈልግ ሰውን አሳማሚ ቅጣት እናቅመዋለን} [ሐጅ: 25]። 🕊️ 4. መካ በነቢያት ዓይን 🔹 የኢብራሂም (ዐለይሂ አሰላም) ዱዓ፡ ለዚች ቦታ ሰላምን፣ ተውሂድን እና በረካን ለምነዋል፡ {ጌታዬ ሆይ! ይህንን ሀገር ጸጥተኛ አድርገው፤ እኔንም ልጆቼንም ጣኦታትን ከመገዛት አርቀን} [ኢብራሂም: 35]። 🔹 የሙሳ (ዐለይሂ አሰላም) ተልቢያህ፡ ነቢዩ ሙሳ (ዐለይሂ አሰላም) ወደ መካ ሲመጡ ተልቢያህ ይሉ ነበር፤ ነቢዩ ﷺ እንዲህ ብለዋል፡ «ሙሳ ወደ አላህ ድምፁን ከፍ አድርጎ ተልቢያህ እያለ ከተራራዎቿ ሲወርድ የሚታየኝ ይመስለኛል» (ሙስሊም)። 📸 5. የታሪክ ቦታዎችን መጎብኘት (ለእውቀት እንጂ ለዒባዳ ሳይሆን) በመካ ያሉ የታሪክ ቦታዎችን መጎብኘት የዑምራ አካል አይደለም፤ ለዒባዳ ተብሎም አይደረግም። ነገር ግን ለታሪክ እና ለሲራ እውቀት ትልቅ ጥቅም አለው፡ * ጀበሉን-ኑር እና የሒራእ ዋሻ ፡ የመጀመሪያው ወህይ ቁርኣን የወረደበትን ቦታ እና ነቢዩ ﷺ ከነቢይነት በፊት ያደርጉት የነበረውን የብቸኝነት ግዜ መረዳት። * የሠውር ዋሻ (ጋረ ሠውር)፡ የነቢዩ ﷺ እና የአቡበክር (ረዲየላሁ ዐንሁ ) የሂጅራ ጉዞ እና ያደረጉትን በጥንቃቄ የተሞላ እቅድ ማስተንተን። * የተከበሩ ቦታዎች (ዐረፋ፣ ሙዝደሊፋ፣ ሚና)፡ የነቢዩን ﷺ የመጨረሻ የሐጅ ንግግር (ሁጥበቱል ወዳዕ) እና የታሪክ ሁነቶችን ማስታወስ። * ጉብኝቱ ለታሪክ እውቀት ብቻ መሆን አለበት፤ ቦታዎቹ ልዩ በረካ አላቸው ወይም ሶላት መስገድ ልዩ ምንዳ ያስገኛል ብሎ መታመን የለበትም። 📌 አላህ የሁሉንም ዑምራ የተቀበለ ያድርገው፤ ወንጀልንም የሚያብስ ያድርግልን! ለሐጅና ዑምራ ደጋግመን የምንመጣ ያድርገን አሚን 🤲🤲🤲

ጠዋፍ (الطواف) የጠዋፍ (الطواف) ትሩፋት በሸሪዓዊ ማስረጃዎቹ :- በተከበረችው ካዕባ ዙሪያ የሚደረገው ጠዋፍ አላህ ዘንድ በጣም ከተወደዱና ታላላቅ ከሆኑ ኢባዳዎች (አምልኮዎች) አንዱ ነው፤ ይህም በሐጅ፣ በዑምራ ወይም በነፍል (በፍላጎት የሚደረግ) ጠዋፍ ሊሆን ይችላል። 1. ጠዋፍ (الطواف) ጥሩ ንግግር የተፈቀደበት ሶላት ነው ጠዋፍ በአላህ ዘንድ ባለው ታላቅ ምንዳና ደረጃ ከሶላት ጋር ይመሳሰላል፤ ነገር ግን አላህ በእርሱ ውስጥ ንግግርን ፈቅዷል። * ከአብደላህ ኢብኑ አባስ (ረዲየላሁ ዐንሁማ) እንደተወራው ነቢዩ ﷺ እንዲህ ብለዋል፦ «الطَّوافُ حَولَ العَتِيقِ صَلاةٌ، إلَّا أنَّ اللَّهَ أذِنَ فيه بالكَلَامِ، فَمَن تَكَلَّمَ فَلا يَتَكَلَّمَنَّ إلَّا بِخَيْرٍ» («በካዕባ ዙሪያ የሚደረግ ጠዋፍ ሶላት ነው፤ ነገር ግን አላህ በእርሱ ውስጥ ንግግርን ፈቅዷል፤ ስለዚህ የሚናገር ሰው ከመልካም ነገር በስተቀር አይናገር።») (ቲርሚዚ፣ አል-ነሳኢ እና አል-ሐኪም) 2. የወንጀል መማር (መሰረዝ) ጠዋፍ ለወንጀሎችና ለስህተቶች መማሪያ፣ እንዲሁም ከአሳት ነፃ ለመውጣት ምክንያት ነው። * ከአብደላህ ኢብኑ ዑመር (ረዲያላሁ አንሁማ) እንደተወራው ነቢያችን ﷺ እንዲህ ሲሉ ሰምቻለሁ ብለዋል፦ «مَنْ طَافَ بِهَذَا الْبَيْتِ أُسْبُوعًا [أي سبعة أشواط] فَأَحْصَاهُ كَانَ كَعِتْقِ رقَبَةٍ» («በዚህ ቤት ዙሪያ ሰባት ጊዜ ጠዋፍ ያደረገና ያሟላ ሰው፣ ባሪያን ነፃ እንዳወጣ ይቆጠርለታል።» (ቲርሚዚ፣ ኢብኑ ማጃህ እና አሕመድ) 3. በእያንዳንዱ እርምጃ ሁሉ ምንዳ መጻፍና ደረጃን ከፍ ማድረግ በጠዋፍ ወቅት በእግር እንቅስቃሴ ሁሉ ለጣዋፊው መልካም ምንዳ ይፃፍለታል፣ ኃጢአቱም ይታበስለታል። * ከኢብኑ ዑመር (ረዲያላሁ አንሁማ) እንደተወራው ነቢዩ ﷺ እንዲህ ብለዋል፦ «لا يَضَعُ قَدَمًا وَلا يَرْفَعُ أُخْرَى إِلا حَطَّ اللَّهُ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةً وَكَتَبَ لَهُ بِهَا حَسَنَةً» («አንድ እግሩን አያኖራም፣ ሌላዋንም አያነሳም፤ አላህ በእሷ ኃጢአቱን ያበሰለትና መልካም ሥራን የፃፈለት ቢሆን እንጂ።») (ቲርሚዚ እና አሕመድ) 4. አል-ሐጀሩል አስወድንና ሩክነል የማኒይን የመዳሰስ ታላቅነት በጠዋፍ ወቅት አል-ሐጀሩል አስወድንና ሩክነል የማኒይን መዳሰስ ኃጢአትን ያረግፋል፤ እንዲሁም አል-ሐጀሩል አስወድ በትክክል ለዳሰሰው ሰው በትነሣኤ ቀን መስካሪ ሆኖ ይመጣል። * ኃጢአትን ለማንሳት ያለው ማስረጃ፦ ነቢዩ ﷺ እንዲህ ብለዋል፦ «إنَّ مَسْحَهُمَا يَحُطُّ الْخَطَايَا» («እነርሱን መዳሰስ ኃጢአትን ያረግፋል።») (ቲርሚዚ እና አል-ነሳኢ) * የሐጀሩል አስወድ ምስክርነት ማስረጃ፦ ነቢዩ ﷺ ስለ ሐጀሩል አስወድ እንዲህ ብለዋል፦ «وَاللَّهِ لَيَبْعَثَنَّهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَهُ عَيْنَانِ يُبْصِرُ بِهِمَا، وَلِسَانٌ يَنْطِقُ بِهِ، يَشْهَدُ عَلَى مَنْ اسْتَلَمَهُ بِحَقٍّ» («በአላህ ይሁንብኝ! አላህ በትነሣኤ ቀን የሚያይበት ሁለት ዓይኖችና የሚናገርበት ምላስ ኖሮት በትክክል ለዳሰሰው ሰው የሚመስክር ሆኖ ይቀሰቅሰዋል።») (ቲርሚዚ፣ ኢብኑ ማጃህ እና አሕመድ) 5. ዱዓእ የሚቀበልበትና የፋድል (የበረከት) ስፍራ መሆኑ ጠዋፍ ለዱዓእ እና ለተጣጣሪነት ታላቅ ስፍራ ነው፤ በተለይም አል-ሙልተዘም ዘንድ (በሐጀሩል አስወድና በበር መካከል)፣ በሩክነል የማኒና በሐጀሩል አስወድ መካከል ዱዓእ ተቀባይነት ይኖረዋል። * ከሶሃቦች (ረዲያላሁ አንሁም) አል-ሙልተዘም ዘንድ ተጣብቆ ዱዓ ማድረጋቸው ተረጋግጧል፤ እንዲሁም በሩክነል የማኒና በሐጀሩል አስወድ መካከል በቁርኣን እንደመጣው ማለት የሱና አካል ነው፦ {وَمِنْهُم مَّن يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ} [البقرة: 201] («ከእነርሱም "ጌታችን ሆይ! በዱንያ መልካምን፣ በጨረሻይቱም ዓለም መልካምን ስጠን፤ ከእሳት ቅጣትም ጠብቀን" የሚል አልለ»።) (አቡ ዳዉድ) 6. የተውሒድ ምልክትና ለአላህ የመሸነፍ መግለጫ ጠዋፍ አላህ ለነቢያትና ለምእመናን ያዘዘውን ትእዛዝ መፈጸም ነው፤ እንዲሁም የባሪያው ህይወትና አካላቱ በሙሉ በአላህ ውዴታ ዙሪያ የሚዞሩ መሆኑን በተግባር የሚያሳይ መግለጫ ነው። * አላህ ተዓላ እንዲህ ብሏል፦ {وَعَهِدْنَا إِلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ أَن طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَالْعَاكِفِينَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ} [البقرة: 125] («ወደ ኢብራሂምና ወደ እስማኤልም፦ ቤቴን ለጠዋፍ አድራጊዎች፣ ለተቀማጮችም፣ ለሩኩዕና ሱጁድ አድራጊዎች አጽዱ በማለት ቃል ኪዳን ያዛል ።») እንዲሁም አላህ እንዲህ ብሏል፦ {وَلْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ} [الحج: 29] («በጥንታዊውም ቤት ይዙሩ ( ጠዋፍ ያድርጉ)።») አላህ ጠዋፍን ከሚያበዙ መልካም ባሪያዎቹ ያድርገን!

*ረቡዕ ቀን ከዙህር እስከ አስር ዱዓ መቅቡል ነው።* ከጃቢር ኢብን አብደላህ (ረዲየላሁ ዐንሁ) እንደተላለፈው፦ ነቢዩ ﷺ በሰኞ፣ በማክሰኞ እና በረቡዕ ቀናት ዱዓ አደረጉ፣ በረቡዕ ቀን ደግሞ በሁለቱ ሶላቶች መካከል (በዙህር እና በዐስር መካከል) ዱዓቸው ተቀባይነት አገኘ። ጃቢርም እንዲህ አሉ፦ "ከባድ እና አስፈላጊ ጉዳይ በገጠመኝ ቁጥር ያንን ሰዓት እመርጣለሁ፣ በዚያ ሰዓት ዱዓ አደርጋለሁ፣ መልስም አገኛለሁ" (በአሕመድ ዘገባ፣ አንዳንድ የሐዲስ ሊቃውንት ሐሰን (ጥሩ) ብለውታል)። عن جابر بن عبدالله رضي الله عنه: أن النبي ﷺ دعا يوم الاثنين والثلاثاء والأربعاء، فاستُجيب له بين الصلاتين يوم الأربعاء (بين الظهر والعصر)، وقال جابر: "فما نزل بي أمر مهم غليظ إلا توخّيت تلك الساعة فأدعو فيها فأعرف الإجابة" (رواه أحمد، وحسّنه بعض المحدثين). فبناءً على هذا الحديث، يرى بعض العلماء أن ما بين الظهر والعصر يوم الأربعاء وقت مرجوّ لإجابة الدعاء، خاصة في الأمور المهمة. በዚህ ሐዲስ መሰረት፣ አንዳንድ ዑለማዎች እንደሚሉት በረቡዕ ቀን በዙህርና በዐስር መካከል ያለው ጊዜ ዱዓ ተቀባይነት የሚያገኝበት ተስፋ የተጣለበት ሰዓት ነው፣ በተለይም ለአስፈላጊ ጉዳዮች። ማስታወሻ: ይህ ሐዲስ በአንዳንድ ዑለማዎች ዘንድ ደካማ (ደዒፍ) ተብሎ የተመደበ በመሆኑ ጥንካሬው ላይ የሊቃውንት ልዩነት እንዳለ ልብ ይበሉ። *ربنا آتنا في الدنيا حسنة وفي الآخرة حسنة وقنا عذاب النار* ረበና ኣቲና ፊዱንያ ሀሰነተን ወፊል ኣኺረቲ ሀሰነተን ወቂና ዐዛበአናር *ጌታችን ሆይ በአዱንያም መልካሙን በአኼራም መልካሙን ስጠን ከእሳት ቅጣትም ጠብቀን ። አሚን 🤲🤲🤲*

*የኔ ነብይ (ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም)* *በጣም እወዶታለሁ !!!* ነቢዩ ሙሐመድን (ሶለል ዐለይሂ ወሰለም) ከራሴ፣ ከቤተሰቤ፣ ከሀብቴና ከዚህ ዓለም ቁስ ሁሉ አብልጬ እወዳቸዋለሁ። እንኳንም ተወለዱልኝ፤ እንኳንም የእኔ ነቢይ ሆኑልኝ! ከሳቸው ታላቅ ኡመት አባል በመሆኔ የታደልኩ ነኝ። ለዚህ ታላቅ የጸጋ ዕድል ላበቃኝ አላህ ቁጥር ስፍር የሌለው ምስጋና ይድረሰው—አልሐምዱ ሊላህ!الحمد لله ለእሳቸው ያለኝን ጥልቅ ፍቅር የምገልጸው በቃል ወይም በስሜት ብቻ ሳይሆን በተግባርና በጽኑ መከተል ነው፦ #ሙሉ_ታዛዥነት፦ ያዘዙትን በደስታ በመፈጸም እና የከለከሉትን በጥብቅ በመራቅ። #ጽኑ_ተከታይ ፦ የሠሩትን በመሥራት እና የተዉትን ሙሉ በሙሉ በመተው አድናቂያቸውና ተከታያቸው በመሆን። በዲን ውስጥ የሚፈበረኩ አዳዲስ ፈጠራዎች (ቢድዓ) የነቢዩን (ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም) ፍቅር መግለጫ ሊሆኑ ከቶ አይችሉም። ነቢዩ (ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም) ያልሠሩትን፣ ያላዘዙትን እና ቅን ባልደረቦቻቸው (ሶሐባዎች) ያላደረጉትን አዲስ ነገር በዲን ውስጥ መጨመር የፍቅር ምልክት ሳይሆን፣ የሳቸውን መመሪያና የዲኑን ሙሉነት አለመቀበል ነው። እውነተኛ አፍቃሪ የነቢዩን (ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም) ፈለግ ያለምንም ጭማሪና ቅናሽ የሚከተል (ኢቲባዕ የሚያደርግ) እንጂ በራሱ አዳዲስ መንገዶችን የሚቀይስ አይደለም። *አላህ በሱናቸው ላይ ያፅናን፤ ከእውነተኛ አፍቃሪዎቻቸውና ተከተዮቻቸው ያድርገን! የቂያም እለትም ሸፈዓቸውን ይለግሰን ።* አሚን🤲🤲🤲

የስራ ማጣት ወቅት የህይወት ማብቂያ ሳይሆን የትዕግስት፣ የጥረትና የኢማን ፈተና ነው። አንድ ሙስሊም በችግር ጊዜ ተስፋ ሳይቆርጥ፣ አላህ ላይ ሙሉ ተወኩል በማድረግና ምክንያቶችን በማድረስ ከተንቀሳቀሰ፣ አላህ ከማያሰበው በኩል መውጫ መንገድ እንደሚያዘጋጅለት ጥርጥር የለውም። ከእያንዳንዱ ጨለማ በኋላ ብርሃን አለና በጽናትና በሰብር ሰበቡን በማድረስ መቀጠል የመፍትሄው ዋና ቁልፍ ነው። ያ አላህ ሐላል ሪዝቃችን ሰፊ አድርግልን 🤲 ያ አላህ ስራ ላጡ ስራ ለተበላሸባቸው ወገኖቻችን ሰፊ የስራ የሪዝቅ በርህን ክፈትላቸው 🤲 ያ አላህ የኑሮ ውድነትን አንሳልን በሰጠህን ሪዝቅ መብቃቃትን ለግሰን 🤲

بسم الله الرحمن الرحيم ስራ ጠፋ ?(አየሩ ተመቷል ?) አብሽር :- በተለያዩ ምክንያቶች የስራ ፈትነት፣ የንግድ ኪሰራ ወይም የኢኮኖሚ ፈተና ሲያጋጥም የሰው ልጅ መንፈስ ሊደክምና ተስፋ ሊቆርጥ ይችላል። ሆኖም በእስልምና አስተምህሮ ውስጥ ማንኛውም ፈተና ጊዜያዊና ከአላህ አቅም በላይ ያልሆነ፣ ከጀርባውም በርካታ ሂክማዎችን (ጥበቦችን) የያዘ ነው ። ቸሩ አላህ የፍጥረታቱን ሲሳይ (ርዝቅ) ሙሉ በሙሉ የወሰነና የመደበ በመሆኑ፣ የስራ ማጣት ወቅት ተስፋ መቁረጫ ሳይሆን ወደ አላህ የመመለሻ፣ ራስን የመፈተሻና አዳዲስ የሪዝቅ በሮችን የመፈለጊያ አጋጣሚ ነው። እነሆ ከቁርኣንና ከሐዲስ የተወጣጡ አስር ወሳኝ ኢስላማዊ ምክሮች፦ 1. ተስፋ አለመቁረጥና አላህ ላይ መጠጋት (ተወኩል) አላህ የሰው ልጅን ሲሳይ (ርዝቅ) ሰጪ ነው። ችግሮች ሁሉ ጊዜያዊ መሆናቸውን ማመን ያስፈልጋል። - ከቁርኣን፦ አዛኙ ጌታችን አላህ እንዲሀ ይላል :- «وَمَن يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ» «በአላህ ላይ የሚመካ ሰው እርሱ በቂው ነው።» (ሱረቱ አጥ-ጠላቅ፡ 3) 2. እስቲግፋርን (ከአላህ ምህረት መጠየቅን) ማብዛት እስቲግፋር የሲሳይ በሮችን እንደሚከፍትና ጭንቀትን እንደሚያስወግድ ከአላህ ቃል ተገብቷል። - ከቁርኣን፦ ቸሩ ጌታችን አላህ እንዲሀ ይላል :- «فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّارًا ۝ يُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَيْكُم مِّدْرَارًا ۝ وَيُمْدِدْكُم بِأَمْوَالٍ وَبَنِينَ» «ጌታችሁን ምህረት ጠይቁ፤ እርሱ መሀሪ ነውና አልኳቸው። በእናንተ ላይ ዝናብን በብዛት ይልካል፤ በገንዘቦችና በልጆችም ይረዳችኋል።» (ሱረቱ ኑህ፡ 10-12) 3. ምክንያቶችን ማድረስና ጥረት ማድረግ (አስባብ) በቤት ተቀዝቅዞ ከመቀመጥ ይልቅ ወጥቶ መፈለግና ጥረት ማድረግ የእስልምና ትእዛዝ ነው። - ከሐዲስ፦ ነብያችን ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ይላሉ «احْرِصْ عَلَى مَا يَنْفَعُكَ، وَاسْتَعِنْ بِاللَّهِ وَلَا تَعْجَزْ» «ለአንተ ጠቃሚ በሆነው ነገር ላይ ሁሉ ጉጉ ሁን፤ በአላህም ተረዳ፤ አትድከም (ተስፋ አትቁረጥ)።» (ሶሂህ ሙስሊም) 4. ማንኛውንም ሃላል ስራ አለመናቅ ስራ መምረጥ ወይም ትንሽ ነው ብሎ መተው አይገባም። በገዛ እጅ ሰርቶ መብላት ከማንም ዘንድ ከመለመን ይበልጣል። - ከሐዲስ፦ነብያችን ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ይላሉ «مَا أَكَلَ أَحَدٌ طَعَامًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ أَنْ يَأْكُلَ مِنْ عَمَلِ يَدِهِ» «ማንም ሰው ከእጁ ስራ የሚበላውን ያህል የተሻለ ምግብ በልቶ አያውቅም።» (ሶሂህ ቡኻሪ) 5. ከእያንዳንዱ ችግር ጋር እፎይታ እንዳለ ማመን የስራ ማጣት ፈተና አልፎ የተሻለ እድል እንደሚመጣ በፅኑ ማመን። - ከቁርኣን፦ ለጋሹ ጌታችን አላህ እንዲሀ ይላል :- «فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا ۝ إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا» «ከችግር ጋር በእርግጥ እፎይታ አለ። ከችግር ጋር በእርግጥ እፎይታ አለ።» (ሱረቱ አል-ኢንሺራህ፡ 5-6) 6. አላህን መፍራትና ህጋዊ (ሃላል) መንገድን ብቻ መከተል በችግር ጊዜ እንኳን ቢሆን ወደ ጥፋትና ወደ ሃራም መንገድ አለመሄድ። - ከቁርኣን፦ ሁሉን አስተዳዳሪ የሆነው ጌታችን አላህ እንዲሀ ይላል :- «وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا ۝ وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ» «አላህንም የሚፈራ ሰው ለእርሱ መውጫን ያደርግለታል። ካላሰበበትም በኩል ይረዝቀዋል።» (ሱረቱ አጥ-ጠላቅ፡ 2-3) 7. ቋሚ ዱዓ (ጸሎት) አዘውትሮ ማድረግ ከድህነት፣ ከዕዳና ከጭንቀት አላህ እንዲጠብቀን አዘውትሮ አላህን መለመን። - ከሐዲስ፦ ነቢዩ صلى الله عليه وسلم እንዲህ ብለው ይለምኑ ነበር፦ «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ، وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ، وَضَلَعِ الدَّيْنِ، وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ» «አላህ ሆይ! ከጭንቀትና ከሀዘን፣ ከድካምና ከስንፍና፣ ከስስታምነትና ከፍርሃት፣ ከዕዳ መከማቸትና በሰዎች ከመሸነፍ በአንተ እጠበቃለሁ።» (ሶሂህ ቡኻሪ) 8. የዝምድና ግንኙነትን መቀጠል (ሲለቱ አረሂም) ከቤተሰብና ከዘመድ ጋር መልካም ግንኙነት ማድረግ መዘያየር የሲሳይ የሪዝቅ በሮችን ይከፍታል። - ከሐዲስ፦ነብያችን ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ይላሉ «مَنْ سَرَّهُ أَنْ يُبْسَطَ لَهُ فِي رِزْقِهِ، وَأَنْ يُنْسَأَ لَهُ فِي أَثَرِهِ، فَلْيَصِلْ رَحِمَهُ» «ሲሳዩ ሪዝቁ እንዲሰፋለትና እድሜው እንዲረዝምለት የሚወድ ሰው የዝምድና ግንኙነቱን ይቀጥል።» (ሶሂህ ቡኻሪ) 9. ምስጋናን (ሹክር) ማብዛት ባለን ትንንሽ ፀጋዎች ላይ አላህን ማመስገን የተሻለና ተጨማሪ ነገር እንዲሰጠን ያደርጋል። - ከቁርኣን፦ አዛኙ ጌታችን አላህ እንዲሀ ይላል :- «لَئِن شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ» «ብታመሰግኑ በእርግጥ እጨምርላችኋለሁ።» (ሱረቱ ኢብራሂም፡ 7) 10. በሶላትና በትዕግስት መታገዝ በችግር ጊዜ ሶላትን በወቅቱ መስገድና በትዕግስት አላህን መጠበቅ መንፈሳዊ ጥንካሬን ይሰጣል። - ከቁርኣን፦ አዛኙ ጌታችን አላህ እንዲሀ ይላል :- «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ» «እናንተ ያመናችሁ ሆይ! በትዕግስትና በሶላት ተረዱ።» (ሱረቱ አል-በቀራህ፡ 153) ______ በስራ ማጣትና በችግር ጊዜ የሚደረጉ አጭርና ተስፋ ሰጪ ዱዓዎች፦ - ሀላል ርዝቅ የመጠየቂያ ዱዓ፦ «اللَّهُمَّ اكْفِنِي بِحَلَالِكَ عَنْ حَرَامِكَ، وَأَغْنِنِي بِفَضْلِكَ عَمَّنْ سِوَاكَ» «አላህ ሆይ! ከሃራም ይልቅ በሃላልህ አብቃቃኝ፤ ከአንተ ሌላ ካለ ማንኛውም አካልም በችሮታህ አብቃቃኝ (ጥቅመኝ)።» (ቲርሚዚ) - አዲስና ጠቃሚ ስራ የመጠየቂያ ዱዓ፦ «اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْمًا نَافِعًا، وَرِزْقًا طَيِّبًا، وَعَمَلًا مُتَقَبَّلًا» «አላህ ሆይ! ጠቃሚ እውቀትን፣ መልካም (ሃላል) ሲሳይንና ተቀባይነት ያለው ስራን እጠይቅሃለሁ።» (ኢብኑ ማጃህ) - ከጭንቀትና ከችግር የመገላገያ ዱዓ፦ «اللَّهُمَّ لَا سَهْلَ إِلَّا مَا جَعَلْتَهُ سَهْلًا، وَأَنْتَ تَجْعَلُ الْحَزْنَ إِذَا شِئْتَ سَهْلًا» «አላህ ሆይ! አንተ ገራም (ቀላል) ያደረግከው እንጂ ምንም ቀላል ነገር የለም፤ አንተ የፈለግከውን አስቸጋሪ ነገር ብትፈልግ ቀላል ታደርገዋለህ።» (ኢብኑ ሂባን) ባጠቃላይ፣-

አሰላሙ አለይኩም ወራህመቱላሂ ወበረካቱሁ ተቋርጦ የነበረው ደርስ በአላህ ፍፈቃድ ዛሬ ይጀመራል።

*ከሀራም ለመላቀቅ ይፈልጋሉን ?* *هل تريد الإقلاع من الذنوب ?* ከሀራም (ከአላህ ክልከላዎች) መራቅና ወደ ሐላል ወደ ኢማን ማዘንበል የጠንካራ እምነት (ኢማን) ምልክት ነው። በዚህ መልካም መንገድ ላይ ለመጽናትና መንፈስዎን ለማጠናከር የሚረዱ ዋና ዋና ነጥቦች፦ 1- ሶላትን በወቅቱ በጀመዓ መስገድ፦ ሶላት ከእኩይና ከሀራም ነገሮች ሁሉ የሚከለክል ትልቁ መከላከያ ነው። 2- መጥፎ አጋጣሚዎችንና ቦታዎችን መሸሽ፦ ወደ ሀራም የሚወስዱ መንገዶችን (ማህበራዊ ሚዲያ፣ መጥፎ ጓደኞች፣ ወይም አላስፈላጊ ቦታዎች) መራቅ። 3- ጥሩ ጓደኞችን መያዝ፦ ወደ መልካም ነገር የሚያስታውሱዎትና ወደ አላህ መንገድ የሚወስዶትን መልካም ጓደኞችን መርጦ መያዝ ። 4- ዱዓ ማብዛት፦ አላህ ከሀራም ነገሮች እንዲያርቆትና በሐላሉ እንዲያብቃቃዎት በቋሚነት እሱን ይለምኑት ። 5- ጊዜን በጠቃሚ ነገር ማሳለፍ፦ ትርፍ ጊዜዎን መስጅዱ ውስጥ በመሆን : በቁርዓን፣ በትምህርት ፣ በዚክር : በኢስቲግፉር : በስራ ወይም በስፖርት በማሳለፍ አእምሮዎ ወደ ሀራም እንዳያስብ ማድረግ። 6- ተውበት ኢስቲግፋር ማድረግን ማብዛት ፦ በሆነ አጋጣሚ ስህተት ቢሰሩ እንኳ ተስፋ ሳይቆርጡ ወዲያውኑ ወደ አላህ ተመልሰው ምህረትን መጠየቅ። 7- መልካም ስራዎችን አቅሞ በፈቀደው መጠን ማዘውተር ለምሳሌ:- ሰላት : ጾም : ሰደቃ : የቀብር ዚያራ : የታመመን መጠየቅ ... ወዘተ 8- በዚህ መንገድ ላይ መጽናት ትዕግስት ማድረግ ዋናው ቁልፍ ነው። *ያ አላህ በሀቅ መንገድ ላይ አጽናን*🤲 *ያ አላህ ከሀራም መንገድ አርቀን*🤲 *ያ አላህ ዱንያ አኼራችንን አሳምርልን*🤲 https://t.me/ustazmuhammadferej

የሙስሊምን ደካማ ጎን የመከታተል መዘዝ :- عَوَاقِبُ تَتَبُّعِ عَوْرَاتِ المًسْلِمِينَ አላህ (ሱብሃነሁ ወተዓላ) ባሪያዎቹን በምህረቱ የሚያቅፍ፣ ነውራቸውን በመሸፈን የሚታወቅ እጅግ በጣም ነውር ሸፋኝ (አስ-ሲቲር) የሆነ አምላክ ነው። «إنَّ اللَّهَ حَيِيٌّ سِتِّيرٌ يُحِبُّ الحَيَاءَ وَالسَّتْرَ» (رواه أبو داود) «አላህ እጅግ አፍሪ (እፍረተ-መልካም) እና ነውርን ሸፋኝ ነው፤ እፍረትንና ነውርን መሸፈንን ይወዳል» (አቡ ዳዉድ ዘግበውታል) ነገር ግን የሰዎችን ነውርና ጉድለት ለመፈለግና ለማጋለጥ የሚሮጥን ሰው፤ አላህ ከእርሱ ጋር ይጣላል፣ ነውሩንም ያጋልጥበታል። ቀጥሎ የቀረበው ሐዲስ ታላቅ የነቢዩ (ሶልለላሁ ዓለይሂ ወሰልለም) ንግግር ልባችን አላህን እንዲፈራና ምላሳችንን ሊገስጸው የሚገባ ከባድ ማስጠንቀቂያ ነው! عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الأَسْلَمِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَا مَعْشَرَ مَنْ آمَنَ بِلِسَانِهِ، وَلَمْ يَدْخُلِ الإِيمَانُ قَلْبَهُ، لاَ تَغْتَابُوا الْمُسْلِمِينَ، وَلاَ تَتَّبِعُوا عَوْرَاتِهِمْ، فَإِنَّهُ مَنْ تَتَّبَعَ عَوْرَةَ أَخِيهِ الْمُسْلِمِ تَتَّبَعَ اللَّهُ عَوْرَتَهُ، وَمَنْ تَتَّبَعَ اللَّهُ عَوْرَتَهُ يَفْضَحْهُ وَلَوْ فِي جَوْفِ بَيْتِهِ» (رواه أبو داود) አቡ በርዛ አል-አስለሚ (ረዲየላሁ ዓንሁ) እንዳስተላለፉት፤ የአላህ መልእክተኛ (ሶልለላሁ ዓለይሂ ወሰልለም) እንዲህ ብለዋል፡ «በአንደበቱ አምኖ እምነት ወደ ልቡ ያልገባችሁ የሰዎች ስብስብ ሆይ! ሙስሊሞችን አታማ (ሐሜት አትሥሩባቸው)፤ ነውራቸውንም (ሕደታቸውንም) አትከታተሉ፤ የሙስሊም ወንድሙን ነውር የተከታተለን ሰው አላህ ነውሩን ይከታተልበታል፤ አላህ ነውሩን የተከታተለበትን ሰው ደግሞ በገዛ ቤቱ ውስጣዊ ክፍል ውስጥ እንኳ ቢሆን ያጋልጠዋል (ያዋርደዋል)።» (አቡ ዳውድ ዘግበውታል) ያ አላህ የሰውን አይብ ከመከታተል ጠብቀን ያ አላህ የእኛን አይብ ከሰው ሰትርልን ለእኛ አሳየን እንድናርምም ወፍቀን ።

የሀገራዊ ምክክር ሂደቱ ውጤታማ እና ስኬታማ እንዲሆን የሁሉም ዜጋ ንቁ ተሳትፎና መልካም ፍላጎት ወሳኝ ነው። በምን አስተዋጽዖ እናድርግ ካላችሁኝ የሚከተሉትን ነጥቦች በመተግበር በያለንበት እንሳተፍ፡ 1. ዱዓ — አላህ ለሀገራችን ሰላም፣ አንድነት እና መልካም ውጤት ለህዝቦችዋ በመልካም ነገር መተጋገዝንና ብልጽግናን እንዲያጎናጽፍልን ሁሉም በያለበት ዱዓ ላይ መበርታት አለበት ። 2. ሰብር (ትዕግስት) — የተለያዩ ሀሳቦችን ለማዳመጥ እና ሂደቱ ጊዜ እንደሚወስድ ተረድቶ ውጤቱን በትዕግስትና በጥሩ ተስፋ መጠበቅ። 3. በልበ ሰፊነት — ልዩነቶችን አክብሮ አዳዲስ እና የተለዩ ሀሳቦችን ለመቀበል ዝግጁ መሆን ። 4. በእርጋታ በጥሩ ስሜት ማዳመጥ — የእኛን ጥያቄ ሰለመመለሱ ብቻ ሳይሆን የሌላውን ወገን ስሜት፣ ስጋት እና ፍላጎት በትክክል ለመረዳት ማዳመጥ ። 5. ቅንነትና ግልጽነት — በውይይቶች ላይ ያለ ምንም ስውር አጀንዳ፣ ሀገራዊ ጥቅምንና እውነትን መሰረት አድርጎ መሳተፍ። 6. የጋራ መፍትሄ ላይ ማተኮር — በታሪክና በባለፈው ቅሬታ ላይ ብቻ ሳይታጠሩ፣ ለወደፊቱ ሰላምና እድገት እንዲሁም መግባባትና አንድነት የሚያበጁ መፍትሄዎችን በማስቀደም ላይ መስራት። 7. ይቅር ባይነትና እርቅ — ያለፉ በደሎችንና ቁስሎችን በመፈወስ ለሀገር ሰላምና ለትውልድ ብሩህ ተስፋ ሲባል በይቅርታ ለመራመድ መዘጋጀት። *ያ አላህ ለተመካካሪዎች ያንተ ውዴታ እዝነት በረከት ያለበትን ሀሳብ አመላክታቸው ።*🤲 *ያ አላህ ተመካካሪዎችን ከሸይጧናዊና : ሀገርንና ህዝብን ከሚጎዳ ሀሳብ ጠብቃቸው ።*🤲 *ያ አላህ ኢትዮጵያንና ህዝቦችዋን አንተ ወደምትወደው መንገድ ምራልን ። አሚን*🤲

*فضل إكرام ذي الشيبة* *ሸበቶን የማክበር ትሩፋት* عن أبي موسى الأشعري رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: «إِنَّ مِنْ إِجْلَالِ اللَّهِ إِكْرَامَ ذِي الشَّيْبَةِ الْمُسْلِمِ، وَحَامِلِ الْقُرْآنِ غَيْرِ الْغَالِي فِيهِ وَالْجَافِي عَنْهُ، وَإِكْرَامَ ذِي السُّلْطَانِ الْمُقْسِطِ»(رواه أبو داود، وحسّنه الألباني). አቡ ሙሳ አል-አሽዐሪይ (ረዲየል ዐንሁ) እንዳስላለፋት፡ የአላህ መልእክተኛ (ሶለላሁ ዐለይሂ ወሰለም) እንዲህ ብለዋል፡ «አላህን ከማክበርና ከማላቅ መካከል፡ ሙስሊም የሆነን ሽማግሌ (የሸበተን) ማክበር፣ በቁርኣን ድንበር የማያልፍና (ያልተገባ ማጋነን የማያደርግበት) ከእሱም የማይርቅን (የቁርኣን) ሀፊዝ ማክበር፣ እንዲሁም ፍትሃዊ የሆነን መሪ ማክበር ይገኙበታል።» *(አቡ ዳውድ ዘግበውታል)*