انجمن علمی-دانشجویی تاریخ علم

اطلاعیهٔ برگزاری نشست یک‌روزهٔ «علم و دموکراسی» گروه مطالعات علم، موسسهٔ پژوهشی حکمت و فلسفهٔ ایران ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ نشست «علم و دموکراسی» در روز چهارشنبه ۲۱ خردادماه ۱۴۰۴ در مؤسسهٔ پژوهشی حکمت و فلسفهٔ ایران برگزار می‌شود. شرکت در این برنامه برای همهٔ علاقه‌مندان آزاد و رایگان است. ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ برنامهٔ نشست «علم و دموکراسی» صبح ▨ علم، حقیقت و دموکراسی | ۹:۳۰ الی ۱۱ (دکتر امیراحسان کرباسی‌زاده) ـ پذیرایی و استراحت | ۱۱ الی ۱۱:۳۰ ▨ علم در جامعهٔ مردم‌سالار | ۱۱:۳۰ الی ۱۳ (دکتر امیراحسان کرباسی‌زاده) ــــــــــــــــــ عصر ▨ علم و نظارت اجتماعی | ۱۴:۳۰ الی ۱۶ (دکتر حسین معصومی همدانی) ـ پذیرایی و استراحت | ۱۶ الی ۱۶:۳۰ ▨ هم‌سازی علم و دموکراسی | ۱۶:۳۰ الی ۱۸ (دکتر حسین شیخ‌رضایی) ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ محل برگزاری: تهران، خیابان نوفل لوشاتو، کوچه شهید آراکلیان، شماره ۴، مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران، سالن دکتر نصر شرکت در این برنامه برای همهٔ علاقه‌مندان آزاد و رایگان است. @sciencestudies_IRIP

انجمن علمی دانشجویی تاریخ علم برگزار می‌کند: کارگاه یک‌روزهٔ آشنایی با حروفچین لاتک ویژهٔ رشته‌های هنر و علوم انسانی دوشنبه نوزدهم خردادماه ۱۴۰۳، ۱۰ صبح تا ۱۷ پژوهشکدهٔ تاریخ علم دانشگاه تهران احتمالاً به این موضوع برخورد کرده‌اید که آثار مکتوبتان در نرم‌افزار Word به زیبایی خیلی از کتاب‌های چاپی موجود نمی‌رسد، یا که تعدد زیرنویس‌ها و نسخه‌بدل‌ها فایل Word شما را بلااستفاده می‌کند. LATEX جایگزین مناسب انواع نرم‌افزارهای حروفچین است که علاوه بر انعطاف‌پذیری و سفارشی‌سازی بالا پروژهٔ شما را به آراسته‌ترین شکل ممکن در می‌آورد. این کارگاه مناسب تمام کسانی است که با رایانه حروفچینی می‌کنند، تمام کسانی که در حال تصحیح متن، نوشتن پایان‌نامه، مقاله یا کتاب هستند. اطلاعات بیشتر: +989353373897 (@mehbang)

با سلام تقویم دور دوم انجمن های علمی دانشجویی دانشگاه تهران @cftis

همایش روز ملی ریاضیات و بزرگداشت خیام دوشنبه ۱۲ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۳ سالن دکتر هشترودی دانشکده ریاضی دانشگاه تهران

‌ 💎 معرفی کتاب: «نورشناسی در هند اسلامی در سدهٔ هفدهم: ابن‌صالح و آینه‌های سوزان سهموی» اثر رشدی راشد Roshdi Rashed (2025), L’optique dans l’Inde islamique au XVIIe siècle: Ibn Ṣāliḥ, Sur les miroirs ardents paraboliques, Walter de Gruyter GmbH & Co KG. ⬇️دریافت صفحات نخست کتاب 🔺 معرفی کتاب به قلم: امیرمحمد گمینی پژوهشکدۀ تاریخ علم دانشگاه تهران روایت مشهور «افول علم در نیمه دوم تمدن اسلامی» یکی از کلیشه‌های رایج در افواه و گاه درونی‌شده در تاریخ‌نگاری اسلامی است که نیازمند بازنگری جدی است. این روایت که ریشه در آثار مستشرقان اوایل قرن بیستم دارد معمولاً ادعا می‌کند که پس از قرن ششم یا هفتم هجری (دوازده یا سیزده میلادی)، فعالیت‌های علمی در جهان اسلام به رکود یا زوال رفت. اما پژوهش‌های نیمهٔ دوم قرن ببستم این تصویر ساده‌انگارانه را به چالش کشیده است. رشدی راشد از جمله پژوهشگران فعال در این زمینه است. رشدی راشد بازنشستۀ دانشگاه پاریس و از پژوهشگران به‌نام در حوزۀ تاریخ ریاضیات در دورۀ اسلامی است. او تاکنون آثار متعددی در قالب مقالات پژوهشی، تصحیح و ترجمه از عربی به فرانسه دربارۀ تاریخ ریاضی، نجوم و فیزیک، منتشر کرده است. بیشتر آثار او دربارۀ علم در نیمۀ اول دوران اسلامی و عالمانی مانند خوارزمی، ابن‌هیثم، ابن‌سهل، ثابت بن قره و دیگر ریاضیدانان نیمۀ اول دوران اسلامی بوده است؛ اما به تازگی متوجه آثار ریاضیدانان اواخر دوران اسلامی نیز شده و به آثار ایشان نیز می‌پردازد. اگرچه تاکنون مطالعات پژوهشی مختلفی دربارۀ دانشمندان نیمۀ دوم دوران اسلامی مانند نصیرالدین طوسی، قطب‌الدین شیرازی غیاث‌الدین کاشانی، شمس‌الدین خفری و دیگران صورت گرفته است اما همچنان روایت رایجِ «افول علم» در نیمۀ دوم دوران اسلامی بر سر زبان‌ها است؛ روایتی که هم از نظر شواهد تاریخی و هم از منظر عواملی که برای آن برمی‌شمارند، نادرست و ساده‌انگارانه است. واقعیت این است که پژوهشگران تاریخ علوم، دهه‌ها است به اهمیت آثار علمی دانشمندان قرون هفتم تا سیزدهم هجری پی برده و مشغول تحقیق و شناسایی و معرفی آرا و آثار ایشان هستند. تمدن اسلامی از حدود قرن نهم و دهم هجری، به سه حوزۀ سلطنت بزرگ تقسیم شد: عثمانی، صفوی و گورکانی. از ریاضیدانان مهم دوران صفوی می‌توان به محمدباقر یزدی و از دوران عثمانی، میریم چلبی و از دوران گورکانیِ هند به عبدالرحیم بن ‌صالح اشاره کرد. راشد در کتاب اخیر خود با عنوان علم مناظر در هند اسلامی قرن هفدهم [میلادی]، به تصحیح، شرح و ترجمۀ رساله‌ای دربارۀ آینه‌های سوزان سهموی از همین ابن صالح پرداخته است. عبدالرحیم بن صالح از ریاضیدانان دوران گورکانی است و بعضی آثار خود را به شاه جهان (1592-1666م) تقدیم کرده است. آینه‌های سوزان مبحثی در اپتیک قدیم (نورشناسی) بود که به چگونگی طراحی آینه‌ها (یا عدسی‌هایی) می‌پرداخت که می‌توانستند نور خورشید را در نقطه‌ای متمرکز کنند. علاوه بر این، این کتاب دو رسالۀ دیگر در این زمینه را نیز در خود دارد. یکی رساله‌ای از ریاضیدان ایرانی، احمد بن جعفر غُندجانی (زنده در اواخر قرن پنجم هجری) و دیگری مقاله‌ای از رساله‌ای به نام الأسرار النصیریة في علل الأعمال الهندسیة است که نویسنده‌اش معلوم نیست و در نسخه‌ای از کتابخانۀ خدابخش در پتنۀ هندوستان نگهداری می‌شود. هر دوی این رساله‌های کوتاه در شرح بر کتاب في مایحتاج إلیه الصانع من اعمال الهندسة نوشتۀ ابوالوفا بوزجانی به نگارش درآمده‌اند. #انعکاس_کتاب 🔵@inekas

عزیزان دانشگاه تهران می توانند با کد تخفیف: tehran ، علاوه بر تخفیف‌های ذکر شده در سایت از ۲۰ درصد تخفیف اضافه نیز بهره‌مند شوند. سقف تخفیفات نام نویسی زودهنگام ۶۵ درصد است. دوستان خود را نیز از این فرصت آگاه سازید. با تشکر

💠 سومین مدرسه فصلی طومار اندیشه 🌱 بهار ۱۴۰۴ 💠 درآمدی بر شناسایی مهم‌ترین نهادهای حامی علوم انسانی در ایران و جهان 🌾 خوشه‌ی موضوعی: فرصت‌های تأمین مالی در علوم انسانی ▪️مهلت ثبت‌نام زودهنگام: ۲۴ اردیبهشت تا ۱۴ خرداد ▫️آخرین مهلت ثبت‌نام: ۲۰ خرداد 👤 ۴ استاد | ۵ ارائه | فقط آنلاین 📃با گواهی طومار اندیشه 1️⃣ مؤسسه حامی علوم انسانی 👤جواد درویش | مدیرعامل موسسه حامی پنج‌شنبه ۲۲ خرداد | ساعت ۱۷ تا ۱۸:۳۰ 2️⃣ بنیاد ملی علم ایران 👤حمید امیرچخماقی | مشاور ریاست بنیاد ملی علم ایران پنج‌شنبه ۲۲ خرداد | ساعت ۱۹ تا ۲۰:۳۰ 3️⃣ بنیاد تحقیقات آلمان (DFG) 👤پیمان اسحاقی | دانشگاه آزاد برلین شنبه ۲۴ خرداد | ساعت ۱۸ تا ۱۹:۳۰ 4️⃣ شورای تحقیقات اروپا (ERC) 👤ادموند هایس | دانشگاه لایدن پنج‌شنبه ۲۹ خرداد | ساعت ۱۸ تا ۱۹:۳۰ 5️⃣ بنیاد گِردا هِنگِل آلمان 👤پیمان اسحاقی | دانشگاه آزاد برلین پنج‌شنبه ۲۹ خرداد | ساعت ۲۰ تا ۲۱:۳۰ ثبت‌نام از راه تلگرام و ایمیل: @toumareandisheh Toumareandisheh@gmail.com 📝هزینه، طرح‌درس‌ و رزومه‌‌ را در سایت بخوانید. 🆔 سایت | تلگرام | اینستاگرام

با عرض سلام امروز روز رأی گیری انجمن های علمی دانشجویی دانشکده الهیات است. دوستان لطفا تشریف ببرید سایت نگارستان و به کاندیدای مورد نظر خود رأی دهید. متشکرم https://cultural.ut.ac.ir/

یک روز با تاریخ علم در دانشکدهٔ فیزیک دانشگاه صنعتی شریف در ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۴ و به فاصلهٔ یک روز از سالروز بزرگداشت حکیم عمر خیام، گروهی از فارغ‌التحصیلان و دانشجویان پژوهشکدهٔ تاریخ علم دانشگاه تهران، در تالار جناب دانشکدهٔ فیزیک دانشگاه صنعتی شریف به معرفی تاریخ علم پرداختند. در این نشست، دانشجویان رشته‌های فیزیک و فلسفهٔ علم گرد هم آمدند تا با مباحثی از تاریخ نجوم آشنا شوند. ابتدا به معرفی رشته تاریخ علم و آشنایی با جزئیات پژوهش در تاریخ علم و به نقش تاریخ در درک تحول علم و کاربردهای هر یک از گرایش‌های تاریخ علم پرداخته شد. سپس با تکیه بر مباحث کتاب در آسمان، روند شکل‌گیری تفکر قیاسی و استقرایی در نجوم قدیم مورد بررسی قرار گرفت. در ادامه، چالش‌های تصحیح نسخه‌های خطی و اصطلاحات مرتبط با این حوزه تشریح شد و به تحلیل برخی از مباحث کیهان‌شناسی در کتاب جهان دانش شرف‌الدین مسعودی، از جمله دلایل مرکزیت، کرویت و سکون زمین، پرداخته شد.

📌یادآوری 📌تقویم انتخابات انجمن های علمی دانشجویی دانشگاه تهران 🗳زمان انتخابات دانشکده الهیات : یکشنبه ۴ خرداد ماه١۴٠۴ @cftis

پنجمین نشست ماهانهٔ اهالی تاریخ علم چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۴ (۲۱ مه) ساعت ۲۰ به وقت رسمی ایران محمد باقری قصهٔ نامکرر من و نسخه‌های خطی آرزو اقرلو ارجاعات به ابن هیثم دربارۀ مباحث نورشناسی در رساله شرح التذکره فتح‌الله شروانی پیوند اطاق مجازی: skyroom.online/ch/shevar/historyofscience

✨ گروه نجوم شریف برگزار می‌کند ✨ ✨ کارگاه مرکزیت و سکون زمین ✨ 🔭 کارگاهی در بررسی استدلال‌های ریاضی و طبیعی (فیزیک)، کرویت، مرکزیت و سکون زمین از منظر قدما و آشنایی با جزئیات پژوهش در تاریخ علم 🗣️ ارائه دهندگان: احسان رمضانی، متینه خراسانی، آرزو آقرلو فارغ التحصیلان پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران ⏰ زمان: دوشنبه ۲۹ اردیبهشت ساعت ۱۲:۰۰ تا ۱۵:۰۰ 🏢 مکان برگزاری: دانشکده فیزیک، تالار جناب افرادی که خارج از دانشگاه علاقه به حضور داخل این کارگاه را دارند مشخصات خود را به آیدی @bbaliens تا آخر روز ۲۸ اردیبهشت بفرستند. #کارگاه

انتشار دو مقاله از پژوهشکده تاریخ علم در کتاب: İSLAM ASTRONOMİSİNDE EVRENİN MEKANİK YORUMU VE BATIDA ALIMLANIŞI Editör: F. PATTABANOĞLU تفسیر مکانیکی جهان در نجوم اسلامی و کاربرد آن در غرب Mechanical Planetary Models In Islamic Astronomy Amir Gamini ʿAbd al-Jabbār al-Kharaqī and His Muntaha al-İdrāk fī Taqāsīm al-Aflāk: The First Comprehensive Hayʾa Work in 6th Century A.H./12th Century A.D. Hanif Ghalandari https://akmb.gov.tr/e-yayinlar/islam-astronomisinde-evrenin-mekanik-yorumu-ve-batida-alimlanisi/

🟠 گزارش تصویری سمینار اثبات مرکزیت و سکون زمین؛ به تاریخ ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۴. #گزارش_تصویری ➖➖➖➖➖➖➖➖➖ ✨انجمن نجوم دانشگاه خوارزمی 🆔 Telegram | Instagram | Linkedin | YouTube | Aparat

نشست آشنایی دانشجویان دانشگاه خوارزمی با رشتهٔ تاریخ علم و پژوهشکدهٔ تاریخ علم دانشگاه تهران این نشست روز شنبه، ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۴، با همکاری انجمن‌های علمی تاریخ و فیزیک دانشگاه خوارزمی و انجمن علمی پژوهشکدهٔ تاریخ علم دانشگاه تهران برگزار شد. هدف این رویداد، معرفی رشتهٔ تاریخ علم، گرایش تاریخ نجوم و آشنایی با یکی از متون تاریخ نجوم بود. در بخش نخست، آرزو اقرلو به فعالیت‌های پژوهشکدهٔ تاریخ علم، وضعیت این رشته در ایران، فرصت‌های پژوهشی و شغلی آن و پیش‌نیازهای مطالعاتی برای ورود به این حوزه پرداخت. در بخش دوم، متینه خراسانی با توضیح مختصری از تاریخ نجوم دوران باستان، از جنبهٔ ریاضی در نجوم قدیم و مبانی فکری آن در طبیعیات گفت تا ذهن شنوندگان برای خوانش یکی از آثار تاریخ نجوم آماده شود. در بخش پایانی احسان رمضانی با تمرکز بر کتاب جهان دانش، تعدادی از دلایل اثبات کرویت و سکون زمین از دید قدما را شرح داد و تلاش کرد تا دانشجویان را با نحوهٔ بررسی نسخه‌های خطی آشنا کند. این نشست با پرسش و پاسخ دربارهٔ مسیرهای مطالعاتی تاریخ علم و معرفی منابع پژوهشی پایان یافت.

انجمن علمی- دانشجویی نجوم و تاریخ دانشگاه خوارزمی با همکاری پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران برگزار می‌کند: سمینار «اثبات مرکزیت و سکون زمین» 📜 خوانش و بررسی بخش‌هایی از متون نجومی کهن، با تمرکز بر دلایل و استدلال‌های دانشمندان گذشته در اثبات سکون و مرکزیت زمین 🪐⏳ روایتی علمی-تاریخی از کیهان‌شناسی سنتی در بستری از متون معتبر کلاسیک 🗓 زمان: شنبه ۲۰ اردیبهشت، ساعت ۱۲ تا ۱۳:۳۰ 🏛 مکان: سالن شماره ۲، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی 🔗 کانال انجمن علمی تاریخ: @Historykhu 🔗 کانال انجمن علمی نجوم: @Khu_astronomy

سلام وعرض ادب پیام آقای دکتر قائدان (معاون محترم فرهنگی دانشجویی دانشکده) : با سلام . خدمت همه فعالان فرهنگی بویژه دبیران انجمنها وتشکلها عرض می کنم دوشنبه پس فردا انشاء الله ساعت 10 الی 12 جلسه نشست با رئیس دانشکده و تریبون آزاد برگزار خواهد شد . لطفا هم خودتان حضور جدی و پر شور داشته باشید و هم سایر دانشجویان را تشویق به حضور نمایید . این بهترین فرصت است که دانشجویان می توانند کاملا آزادانه مطالبات صنفی ، فرهنگی ، سیاسی ، آموزشی خود را مطرح کنند. در این جلسه جناب دکتر یزدانی، دکتر علیجانی مسئول محترم نهاد، دکتر ملتی معاون اداری و مالی و اینجانب حضور خواهیم داشت تا صدای شما بویژه کسانی که مدعی هستند صدای دانشجو شنیده نمی شود را بشنویم . از دانشجویان انتظار می رود نظم و انضباط ، رعایت زمان جهت صحبت و ادب و اخلاق زیبنده یک دانشجوی الهیاتی را در بیان مسائل و گفتگوها ی خود رعایت کنند . ضمنا کسانی که علاقمند هستند مجری برنامه بوده و زمان صحبتها را تنظیم کنند در پی وی به بنده اطلاع دهند . با تشکر

جلسه رونمایی از کتاب کاشانی‌شناخت: پژوهشی در آثار ریاضی غیاث‌الدین جمشید کاشانی تصنیف: یونس کرامتی

نشست رونمایی و معرفی کتابِ لب الحساب صحبت‌های سرکار خانم نرگس عصارزادگان دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد تاریخ علم (مصحح کتاب) مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب – شنبه 13 اردیبهشت 1404 @mirasmaktoob .