گەشە(توسعه): سید هاشم هدایتی

تجارب تلخ و شیرین یک انسان معمولی(قسمت چهار) سید هاشم هدایتی 🔹«دستاورد مهمی بود کە فهمیدم: "بدون نقد خود، حق ندارم دیگران را نقد کنم"!»     🔹« هرگز از دوست داشتن دیگران پشیمان نشده ام. دوست داشتن، روح انسانیت است !»           🔹« شفاف نبودن، ریشه ی بسیاری از تنش های خانوادگی است. کاش صریح تر باشیم !»             🔹« آرزوی بیشتر از توان عاقبت خوشی ندارد. شناخت ظرفیت خود، مهم است !»                 🔹« اگر بالاترین درجه علمی و بیشترین ثروت عالم را داشته باشی، بدقولی از  چشمت می اندازد!» 🔹«کاش ما توانستیم _ دستکم _ با خودمان روراست باشیم. ریا و تظاهر، آفات خود بودن اند!» 🔹« سخت ترین لحظات زندگی آنجا است که ستمی بر تو یا کسی می رود اما تو کاری از دستت بر نمی آید!» 🔹«گاهی سر در راههایی نهادم که هنوز هم درستی آن ها برایم در پرده ی ابهام است !»              🔹«به همان اندازه که از تفرعن و خودبزرگ بینی لطمه خورده ام از تواضع کردن سود جسته ام !» 🔹«گاهی فکر می کنم اگر خالق کائنات سر پوش نبود چە مصیبت بار می شد روابط انسان ها!» 🔹«افرادی کە بە نام دفاع از حق تندروی کردە اند، خود بزرگ ترین دشمنان حق بودە اند!» 🔹« گاهی وجود عینک رنگی بر چشمانم ، اجازه نمی داد  حقیقت را آنگونه که هست ببینیم!» 🔹«گاهی ابتلای به مرض حرافی و زیاده گویی، فرصت عمل کردن را از دستم می ربود!» 🔹«تجربه می گوید؛ همکلامی با افراد عقده ای، نشان دهنده بی شعوری است و جز سبک شدن فرد، بهرەای ندارد!» 🔹«چقدر لذت‌بخش است  شنونده سخنان کسانی باشی کە می دانی روی تک تک کلماتشان فکر می کنند!» 🔹«خود را مدیون کسانی می دانم که بی رحمانه عملکرد مرا مورد نقد قرار داده اما به خودم بی احترامی نکرده اند!» 🔹« بدون هدفگذاری،ممکن است حرکت ما، رفتن به بیراهه باشد. اول نشانه گذاری بعد کشیدن کمان!» 🔹« فکر می کنم ناخشنودی از مورد نقد دیگران  قرار گرفتن نوعی خروج از مسیر حق جویی است!» 🔹« گمان نکنم مسکوت گذاشتن وقایع گذشته  به تشخیص مسیر آینده کمکی بکند. بیان حقایق مفیدتر از کتمان آن است" 🔹« هرگاه توانستم خودم را به جای کسی بگذارم که رفتارش را تحلیل می کنم، واقع بینانه تر قضاوت کردم!» t.me/KDproblems                   

🎤 فراخوان نشست دوم گروە وتووێژ _ گفتگو 🔹اجزا و ابعاد توسعه باسلام و احترام بە آگاهی می رساند: پیرو پیشنهادهای برخی از دوستان برنامه دومین نشست شبانه گروه به شرح زیر اعلام مس شود: 🔹گفتگو پیرامون اجزاء و ابعاد توسعه 🔹مهمان نشست: آقای کورش احمدی، فوق لیسانس مدیریت و از کارشناسان باسابقه توسعه در کردستان 🔹مدیر نشست: دکتر سید هاشم هدایتی 🔹زمان نشست: سه شنبه ۲۱ ،آذرماه ساعت ۹ شب 🔹مدت نشست: حداکثر دو ساعت توضیحات: ۱.در ابتدا مهمان یک ربع توضیحات ابتدایی خود را ارایه می دهد، سپس پرسش های مدیر جلسه و حاضرین به مدت چهل و پنج دقیقه مطرح و مهمان پاسخگو خواهد بود ۲. یک ساعت دوم برای ابراز نظر سایر دوستان لحاظ خواهد شد ۳. نظریات مهمان و سایر دوستان می تواند به صورت صوتی یا مکتوب باشد ۴. در زمان برگزاری نشست درج هرگونه مطلب خارج از موضوع نشست ممنوع است ۵. نظریات دوستان می تواند به زبان کردی یا فارسی ارایه شود. ۶. در روزهای قبل و بعد از نشست دوستان می توانند مطالب مرتبط را در پیج گروه درج کنند که به عنوان مکمل بحث های نشست مورد استفاده قرار خواهد گرفت دبیرخانه گروه وتووێژ https://t.me/wetowezh

🎤 فراخوان نشست دوم وتووێژ _ گفتگو 🔹اجزا و ابعاد توسعه باسلام و احترام بە آگاهی می رساند: پیرو پیشنهادهای برخی از دوستان برنامه دومین نشست شبانه گروه به شرح زیر اعلام مس شود: 🔹گفتگو پیرامون اجزاء و ابعاد توسعه 🔹مهمان نشست: آقای کورش احمدی، فوق لیسانس مدیریت و از کارشناسان باسابقه توسعه در کردستان 🔹مدیر نشست: دکتر سید هاشم هدایتی 🔹زمان نشست: سه شنبه ۲۱ ،آذرماه ساعت ۹ شب 🔹مدت نشست: حداکثر دو ساعت توضیحات: ۱.در ابتدا مهمان یک ربع توضیحات ابتدایی خود را ارایه می دهد، سپس پرسش های مدیر جلسه و حاضرین به مدت چهل و پنج دقیقه مطرح و مهمان پاسخگو خواهد بود ۲. یک ساعت دوم برای ابراز نظر سایر دوستان لحاظ خواهد شد ۳. نظریات مهمان و سایر دوستان می تواند به صورت صوتی یا مکتوب باشد ۴. در زمان برگزاری نشست درج هرگونه مطلب خارج از موضوع نشست ممنوع است ۵. نظریات دوستان می تواند به زبان کردی یا فارسی ارایه شود. ۶. در روزهای قبل و بعد از نشست دوستان می توانند مطالب مرتبط را در پیج گروه درج کنند که به عنوان مکمل بحث های نشست مورد استفاده قرار خواهد گرفت دبیرخانه گروه وتووێژ https://t.me/wetowezh

🎤 فراخوان نشست دوم 🔹اجزا و ابعاد توسعه باسلام و احترام بە آگاهی می رساند: پیرو پیشنهادهای برخی از دوستان برنامه دومین نشست شبانه گروه به شرح زیر اعلام مس شود: 🔹گفتگو پیرامون اجزاء و ابعاد توسعه 🔹مهمان نشست: آقای کورش احمدی، فوق لیسانس مدیریت و از کارشناسان باسابقه توسعه در کردستان 🔹مدیر نشست: دکتر سید هاشم هدایتی 🔹زمان نشست: سه شنبه ۲۱ ،آذرماه ساعت ۹ شب 🔹مدت نشست: حداکثر دو ساعت توضیحات: ۱.در ابتدا مهمان یک ربع توضیحات ابتدایی خود را ارایه می دهد، سپس پرسش های مدیر جلسه و حاضرین به مدت چهل و پنج دقیقه مطرح و مهمان پاسخگو خواهد بود ۲. یک ساعت دوم برای ابراز نظر سایر دوستان لحاظ خواهد شد ۳. نظریات مهمان و سایر دوستان می تواند به صورت صوتی یا مکتوب باشد ۴. در زمان برگزاری نشست درج هرگونه مطلب خارج از موضوع نشست ممنوع است ۵. نظریات دوستان می تواند به زبان کردی یا فارسی ارایه شود. ۶. در روزهای قبل و بعد از نشست دوستان می توانند مطالب مرتبط را در پیج گروه درج کنند که به عنوان مکمل بحث های نشست مورد استفاده قرار خواهد گرفت دبیرخانه گروه وتووێژ https://t.me/wetowezh

🔹معرفی کتاب سرچشمه، تالیف جوزف جاورسکی 🔹مترجم؛ دکتر هوشنگ عزتی امینی کردستانی 🔹مطالعه این کتاب ارزشمند را به دوستان عزیزم به ویژه دلبستگان گفتگو و فعالیت های گروهی اثربخش توصیه می کنم 🔹برای آشنایی با مترجم محترم مختصری از سوابق تحصیلی و کاری وی را به اطلاع می رسانم: لیسانس مهندسی عمران کارشناسی ارشد مدیریت اجرایی دکترای مدیریت استراتژیک مدیرکل راوترابری استان کردستان رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل شرکت تولیدی تجهیزات ایمنی راه ها رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل شرکت آزمایشگاه فنی ومکانیک خاک کشور عضواصلی هیئت مدیره سازمان توسعه راههای ایران رئیس هیئت مدیره شرکت مهندسین مشاور عیوق 🔹ترجمه ها  و تالیفات؛ یک کتاب تالیفی و هشت عنوان ترجمه حاصل فعالیت های علمی اوست: ۱-پیتردراکر متفکر ماندگار چاپ چهارم ۲_مدارسی که یاد می گیرند چاپ چهارم ۳- حضور چاپ سوم ۴-پنجمین فرمان. ویرایش جدید چاپ سوم ۵-هم رخدادی چاپ اول ۶-سرچشمه چاپ اول و سه کتاب: کوچ خارق‌العاده، یک کوچ بگیرید کوچ باش و بازآفرینی فرد،سازمان وجامعه پیشتاز در  فرآیند چاپ t.me/KDproblems

چه باید کردهای توسعه کردستان(3) 🔹در ادامه معرفی ظرفیت های موجود، به برخی از مزیت های نسبی که قابلیت تبدیل شدن به مزیت رقابتی دارند اشاره می کنم. با این یادآوری که در این سلسله یادداشت ها بنا ندارم خیلی روی آمارهای رسمی و غیر رسمی تاکید کنم. چراکه سال هاست با تکیه بر آمار، سخن گفته شده است. و بارها نیز جنگ عدد و رقم، اصل قضیه را به فراموشی سپرده است. اصل قضیه این است که هرگاه سخن از توسعه کردستان به میان می آید کسانی می گویند زیر ساخت ها و عوامل اقتصادی و منابع لازم برای توسعه وجود ندارد و عقب ماندگی منطقه یک واقعیت مبتنی بر فقر در مزیت های نسبی است. چرا که حجم تولیدات آن ها از ظرفیت لازم برای ایجاد صنایع تبدیلی مربوطه برخوردار نیست. اما در واقع چنین نیست. همانطوری که سال 1374 در مورد صنایع چوب و کاغذ براین باور بودم که کردستان از پتانسیل لازم آب و هوایی و خاک برای کشت و توسعه صنایع چوب برخوردار است و بر اساس آن باور تعاونی چند منظوره ای تشکیل شد، اگر همتی و اراده ای در سیستم حکمرانی وجود داشته باشد، می توان از زمینه های کشت چوب صنوبر برای توسعه صنایع چوب و کاغذ منطقه بهره گرفت. 🔹خام فروشی محصولات باغداری: در بخش قبلی از یادداشتم به ظرفیت انکار ناپذیر گندم اشاره کردم که به دلیل دیم بودن، پایه اصلی آن، زمین است. اگر زمین موجود با آب موجود پیوند بخورد حجم تولیدات گندم  کردستان چند برابر می شود. البته  فراورده های گنم هم به جای خود. این حرف من نیست حرف هزاران کردستانی است که می گویند ظرفیت زمین در کنار آب های فراوان خدادادی این فرصت را به کردستانی ها می دهد که در کنار توسعه کشت گندم آبی، هزاران هکتار ظرفیت باعداری را نیز توسعه دهند، کما اینکه در دوسه دهه اخیر این روند سیر تکاملی قابل توجهی داشته است: اولا سطح زیر کشت باغداری قابل افزایش است و به تبع آن،  بازار محصولات باغی و تنوع محصولات باغی می توانند به استراتژی های اثربخش تبدیل شوند. ثانیا با افزایش حجم تولیدات باغی، ایجاد کارخانجات بزرگ صنایع تبدیلی مربوطه نیز توجیه بردار شده و ضمن ایجاد امکانات زیر بنایی از ارزان فروشی در اوج و پیک تولیدات باغی، جلوگیری کرده و از خام فروشی تولیدات آن ممانعت کرد. بدون اشاره به آمار و ارقام به چشم های مان اعتماد می کنیم که به ما می گویند از اول بهار تا اواسط پاییز غالب محصولات باغی کردستان بدون ایجاد کمترین ارزش افزوده برای باغداران کردستانی راهی مناطق دیگر می شود 🔹به این حجم از ظرفیت های هدر رفته باید به محصولاتی چون سیب زمینی، چغندر، فبفل، بادمجان، گوجه فرنگی و امثالهم اشاره کرد که در پیک برداشت با نازلترین قیمت از منطقه خارج و سود اصلی ناشی از نگهداری و تبدیل آن ها به به فراوری، به جیب دلالان و تاجران سایر مناطق می رود. چرا نباید نگهداری و فراوری سیب زمینی با ایجاد کارخانجات بزرگ در کنار مزارع سیب زمینی کردستان انجام شود؟ چرا نباید نگهداری و فراورده های گوجه فرنگی، ایجاد کارخانجات بزرگ رب و سس را در منطقه توجیه بردار کند؟ چرا نباید حجم بالا و قابل افزایش تولید خیار، فلفل، بادمجان  و سایر محصولات مشابه ایجاد کارخانجات مدرن خیارشور و ترشی جات. در منطقه را موجه سازد؟ از این پرسش ها نمی توان به آسانی گذشت. تجارب کشورها و مناطقی که به لحاظ زمین و آب قابل رقابت با کردستان نیستند به ما می گوید اگر اراده ای برای توسعه کردستان وجود داشته باشد، زمین و آب می تواند در حوزه زراعت و باغداری مسیر کردستان به سوی توسعه را هموار سازد! t.me/KDproblems

https://youtu.be/WfwTdFAXNzY?si=Kwd_zllKFt76XTN_ براستی حیف است قبل از وداع با زندگی کتاب اعتراف تولستوی را ندید و نشنید t.me/KDproblems

توسعه کردستان و ضرورت تحلیل حوادث مهم تاریخ معاصر! 🔹 سی سال پیش, پس از اتمام دورە کارشناسی مدیریت، با حضور در اداره کل تعاون کردستان درگیر مقوله مهمی شدم به نام توسعه. از آن زمان تاکنون هرازچندگاهی با نگارش مقالات علمی و یادداشت های کارشناسی، و البته انتشار چند عنوان کتاب مرتبط، کوشیده ام در مورد ماهیت توسعە، فرایند و عوامل موثر بر آن به ویژه در کردستان. ادای وظیفه کنم. به گمانم پی بردن به شناخت عوامل تاریخی اثرگذار بر روند و وضعیت توسعه کردستان از اهمیت زیادی برخوردار است که غالبا مورد غفلت قرار گرفته است. انکار نمی توان کرد که توسعه در خلاء شکل نمی گیرد بلکه عوامل متعدد و متنوعی در گذر زمان بر میزان موفقیت آن تاثیر می گذارند. به نظر می رسد بدون درک ارتباط بین وضعیت توسعه و شناخت حوادث تاریخی امکان برنامه ریزی برای توسعه وجود ندارد. 🔹 انتظار می رود تحلیلگران آشنا با تاریخ و تاریخ دانان حرفه ای و نکته سنج در این زمینه نقش آفرینی کنند و با معرفی و تحلیل حوادث مهم اثرگذار بر روند توسعه کردستان، با برنامه ریزان حوزه توسعه در جهت مدیریت حال و آینده توسعه، همفکری کنند. نظر به اینکه هنوزدر این زمینه آثار تحلیلی، تاریخی قابل توجه ای عرضه نشده است شاید بتوان گفت در غیاب مورخان حرفه ای، یکی از راهکارهای ممکن و مفید، پرداختن به تاریخ شفاهی است. در این باب هرکس می تواند با شناخت اجمالی از قواعد تاریخ نگاری با ضبط و ثبت خاطرات افراد شاخص به ویژه شخصیت های اثرگذار بر عوامل اقتصادی. سیاسی، فرهنگی و اجتماعی پنجاه سال اخیر، ذهن مردم و متخصصان حوزه توسعه را روشن و به توانمند کردن مدیریت توسعه کردستان کمک کند 🔹 بدیهی است عوامل متعددی در در تاریخ، به ویژه در پنجاه سال اخیر بر وضعیت توسعه مناطق کردنشین ایران تاثیر گذاشته اند که پرداختن به هریک از آنان می تواند برای آینده این مناطق مفید باشد. در این باره می توان لیست بلندی تهیه کرد و دراختیار افراد و گروه های فعال در جامعه مدنی قرار داد. به منظور پرهیز از اطاله کلام به مواردی از آن اشاره می کنم: 🔹 عوامل اثرگذار بر روند توسعه کردستان در پنجاه سال اخیر: #. پدیده انقلاب اسلامی در سال ۵۷ با مجموعه عناصر و اجزای آن #. مبارزه مسلحانه گروه های مسلح در کردستان #. شکل گیری اسلام سیاسی در کردستان به منزله جریانی که داعیه حکمرانی دینی داشته و برای دستیابی به قدرت مبارزه سیاسی می کند #. تشدید جریان ناسیونالیسم کُردی فعال در عرصه سیاسی و نظامی(کوردایه تی) #. حضور فعال جریان های چپ مارکسیست، لنینیست و مائوئیست در دهه اول انقلاب. #. جریان های سنتی مذهبی ( روحانیت، تشیخ و تصوف، نهاد مسجد و جمعه و جماعت و تکایا و خانقاه ها) #. جبهه بندی: پدیده انقلاب _ ضدانقلاب و ایجاد دو دستگی ناشی از آن در میان کُردها #. وجود کثرت و تفاوت مذهبی میان کُردها، به ویژه شیعه و سنی #. مرزی بودنه مناطق وسیعی از کردستان #. بحران ناشی از جنگ و درگیری‌های دهه اول انقلاب در غرب کشور و برخوردهای افراطی ناشی از آن به ویژه پاکسازی های زیانبار در آموزش و پرورش و حذف نیروهای توانمند بومی از دایره مدیریت ارشد استان #. ویژگی سیستم سنتی کشاورزی و تحولات ناشی از اصلاحات ارضی اوایل دهه چهل #. نهاد قانونگذار و نمایندگان مناطق کردنشین در مجلس در دوره های مختلف #. جریان روشنفکری؛ نویسندگان. شعرا، هنرمندان و نخبگان علمی و ادبی #. فعالان زن و جریان های شبه فمنیستی و جوانان و ورزشکاران #. نهادها و موسسات علمی و پژوهشی. تکنوکرات ها؛ مهندسان، پزشکان، تجار و بیزنس من ها #. فرهنگ و زیرساخت های ذهنی جامعه در مورد توسعه #. مقوله امنیت سرمایه گذاری و عوامل مختل کننده آن وعوامل متعدد دیگر #. واقعیت این است که ما در مورد هیچ یک از عوامل بالا متن و مستندات تحلیلی قابل اعتنایی نداریم و جامعه به شدت نیازمند ارتقای سطح شناخت خود در چنین مواردی است. t.me/KDproblems

تکایه ئەو فایلە ببینن بەڕاستی جێ شانازییە بۆ کورد و بۆ زمانی کوردی t.me/KDproblems

داخەکەم بۆ کۆچی دوایی مامۆستای بیرمەند و ڕەنج کێشم مامۆستا عەتاوڵای ئەحمەدپەنا هێشتا دەنگە زوڵاڵ و پر لە هەست و خۆشەویستی و بۆچوونە مرۆڤ دۆستانەکەی لە کەلاسی دەرسی دانشی ئیجتماعی دەبیرستانی شەوانەی سەقز لە ساڵەکانی ١٣٥٤بەدواوە لە ناو مێشک و دڵمدا دەنگ ئەداتەوە زۆر زۆر بەداخەوە پاش شۆڕشی ۵۷ کەوتە بەر پەلاماری بێ ڕەحمی و مەحرووم کرا لە ئەویندارییەکەی کە بریتی بوو لە تەدریس و فێرکردنی ڕۆڵەکانی من زۆر  بەختەوەر بووم قەت پێوەندم لە گەڵی ئەو دانشمەندە بیرقووڵەدا نەپچڕا و تا دوو حەوتە پێش کۆچی دوایی بەردەوام لە فەزای مەجازیدا بەهرەمەند ئەبووم لە دەرس و ئامژگاری و مێهرەبانی و سەرچاوەی خۆشەویستی ئەو پیاوە مەزن و مرۆڤ دۆستە بە ئەو پەڕی خەم و پەژارەو مل کزییەوە سەرەخۆشی ئەکەم لە بنەماڵەی بەڕێزی ئەحمەدپەنا و وەکیلی، بە تایبەت کاک هێرش و کاک هۆشیاری کوڕی هیوادارم دەس نویس و نووسراوە بە نرخەکانی لە چاپ بدرێن تا گۆشەیەکی بچووک لە بیرو بۆچوونە قووڵ و دلنەوازەکەی وەک یادگارییەک لە کتێبخانەکانی وڵاتەکەماندا بمێنێتەوە سەید هاشمی هیدایەتی t.me/KDproblems

https://pooyeshfekri.com/%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d9%85%d8%af%d8%b1%d8%b3%d9%87-%d8%b1%d9%88%db%8c%d8%a7%db%8c%db%8c/ 🔹🔹🔹 پیشنهاد به کسانی که دل در گرو توسعه زادگاه خود دارند: لطفا این کتاب را یا بخوانید یا بشنوید t.me/KDproblems

تجارب تلخ و شیرین یک انسان معمولی(قسمت سوم) سیدهاشم هدایتی 🔹 توضیح: به اشتراک گذاری اندوخته های گرانقیمت, یک رسالت انسانی است! آنچە در این پست می بینید بخشی از تجارب تلخ و شیرینی است که هر روز یکی از آن ها در وضعیت واتساپ و نیز صفحه اینستاگرام بنده درج شده بود. به امید خدا تا توان باشد به این کار ادامه خواهم داد! 🔹« افسوس دیر متوجه شدم، مسئول همه چیز و همه کس نیستم و لازم نیست در مورد همه چیز و همه کس نظر بدهم!» 🔹« وجود تعصب بارها موجب شد از درک حقیقت عاجز باشم و آنچه را دوست داشتم به نام حقیقت معرفی کنم!» 🔹« زمان زیادی گذشت تا دریابم همیشه روزگار باب میل من حرکت نمی کند. گاهی باید چشم را بست و خود را به سرنوشت سپرد!» 🔹« تجربه به من آموخت برای قضاوت در مورد نحوه راه رفتن دیگران باید کفش های آنان را به پا داشته باشم!» 🔹« بارها به دلیل ندیدن پشت صحنه در تحلیل وقایع به خطا رفته ام. دیدن مو هنر نیست درک پیچش مو مهم است!» 🔹« در طول سالیان زندگی خود اطمینان یافتم که هرگز نمی توان رازی را برای همیشه از همگان مخفی نگه داشت!» 🔹« دادگاه درون پا بر جاست: هر کار کردم جزایش را دیدم: اگر نیک بود،خوشحالی و اگر بد بود، بدحالی!» 🔹« رویاپردازی همیشه به من حس خوش داده اما واقع بینی آرامش را برایم به ارمغان آورده است !» 🔹« یک راز مهم:  "اول باید تمام وظایف خود را انجام داده سپس دست به دعا شده و خواهان استجابت شوم" !» 🔹« هر جا بیشتر خودنمایی کردم بیشتر از چشم ها افتادم. مشک آن است که خود ببوید !» 🔹« کاش هنگام دردمندی به جای فریاد و باخبر کردن دیگران، خود به داد خود می رسیدم!» 🔹«مادام عینک مطلق گرایی بر چشم دارم آرامش را از خود و اطرافیانم گرفته ام. !» 🔹«کاش زودتر یاد می گرفتم احترام کردن به عزیزانم، ضروری تر از دوست داشتن شان است !» 🔹«کاش درک می کردیم: همه ما در موقعیت های مختلف رفتارهای متفاوت انجام می دهیم!»               🔹«کاش به جای آن همه اصرار برای تغییر دیگران، بیشتر به فکر تغییر دادن خود بودم !» 🔹«کاش به جای نفی مخالفان، آنان را درک می کردم  قطعا به آرامش بیشتری می رسیدم!» 🔹« تجربه می گوید با موعظه و توصیه نمی شود جامعه را موفق کرد.  الگوی عملی لازم است 🔹« کاش هرگز جرات توهین به دیگران را نمی یافتم. هربار توهین کردم، تحقیر شدم!» 🔹« هرگز ندیدم  انسان های شرافتمند، مخالفان خود را با القاب رکیک و ناپسند معرفی کنند!» 🔹« کاش آنقدر شجاعت داشتم که بپذیرم، شکست. همواره بخشی از زندگی انسان ها است!» t.me/KDproblems

چه بایدکردهای توسعه کردستان(2) مزیت های رقابتی: کشت گندم 🔹 لازمه حرکت به سمت توسعه، درهر جامعه ای، شناسایی ظرفیت های موجود آن است. در مسیر توسعه کردستان نیز شناخت ظرفیت های موجود به عنوان پیش نیاز، حائز اهمیت است . در هفتاد سال  پیشینه برنامه ریزی و توسعه حکومتی در کشور، طی مطالعات متعدد زمینه ها و پتانسیل های توسعه در کردستان شناسایی شده است و برای بخشی از آن ها برنامه ها و طرح هایی نیز به مرحله اجراء درآمده است اما به دلیل موفقیت های ناکافی در این عرصه و تغییرات مستمری که به تدریج در شناسایی ظرفیت های جدید و انتظارات مردم بوجود می آید، ضروری است در هر مقطع، با توجه به میزان توسعه یافتگی، راهکارهای جدیدی ارائه شود. پیشنهادهای جدیدی کە نه صرفا از زبان کارشناسان سازمان های دولتی بلکه از زبان افکار عمومی کردستان ارائه شود. برای کمک بە این فرایند دراین یادداشت ها، ضمن پرهیز از بحث های صرفا تئوریک و نظری، به مواردی اشاره می شود که در واقعیات جامعه کُردستان قابلیت اجرا دارند. 🔹 در نگرش سنتی برنامه ریزی، مزیت های نسبی به ظرفیت های طبیعی جامعه تلقی می شود اما از منظر استراتژیک، تاکید بر این است که اولا ظرفیت های نسبی قابلیت تبدیل به "مزیت های رقابتی" را داشته باشند، ثانیا دانش و توانمندی های منابع انسانی  و فرصت های پیش رو نیز مورد توجه قرار بگیرد. با این نگاه در این زنجیره یادداشت ها به ظرفیت هایی (نظیر: خاک. آب، هوا، نیروی انسانی و فرصت های محیطی) اشاره می کنم که در حال حاضر و با توجه به واقعیات جامعه، قابلیت تبدیل به مزیت رقابتی را دارند. بدیهی است برای عملیاتی شدن این موارد طراحی و اجرای فرایندهای قانونی و اجرایی لازم می نماید که قاعدتا به دلیل حاکم بودن سیاست تمرکزگرایی در مدیریت توسعه کشور مسئولیت اصلی آن بر دوش دولت خواهد بود. با این وصف این به معنای سلب اختیار و حذف بخش خصوصی و نهادهای مدنی نیست و هرکدام از این سه رکن می بایست مستقلا و تعاملا نقش خود را ایفا کنند. امیدوارم پس از گذشت بیش از هفتاد سال از آغاز برنامه ریزی و توسعه در ایران و تجارب تلخ و شیرین، سرانجام تعامل بین این سه رکن جامه عمل بپوشد: 🔹 اینکه هنوز کشاورزی در راس اقتصاد کردستان قرار دارد واقعیتی انکار ناپذیراست، هم به واسطه میزان سرمایه نهفته درآن و هم میزان اشتغال و حجم درآمدزایی. با این وصف به نظر می رسد هنوز هم بخش کشاورزی کردستان برای رسیدن به اشتغال کامل، ظرفیت های ناشناخته زیادی دارد. به عنوان مثال به برخی از آن ها اشاره خواهم کرد: 🔹 خام فروشی گندم: به استناد آمارو اطلاعات رسمی  گندم  مهمترین محصول کشاورزی کردستان است. بیش از 600 هزار هکتار از زمین های استان کردستان زیر کشت گندم قرار دارد که متاسفانه فقط حدود 30 هزار تن آن آبی است. طبق اعلام استانداری کردستان در سال 1402 بیش از  یک میلیون  و سیصد هزار تن گندم در کردستان تولید شده است( رتبه اول تولید دیم گندم در کشور)  که یک میلیون و یکصد و پنجاه هزار تن  مازاد بر نیاز استان(با ارزش قریب بیست هزار میلیارد تومان) از سوی مراکز خرید گندم خریداری شده است. استان کردستان بیش از ده درصد تولید گندم کشور را تولید می کند و در سال های اخیر همواره جزو سه استان گندم خیز کشوربوده است. 🔹 با توجه به اینکه کشت گندم یکی از مهمترین مزیت های رقابتی کردستان است، پیشنهاد می شود: اولا از خروج گندم خام کردستان به خارج از منطقه، ممانعت بە عمل آید. با توجه به تکنولوژی موجود امکان نگهداری آرد در محل وجود دارد و می توان ضمن تکمیل ظرفیت کارخانجات کنونی آرد در استان، ده ها کارخانه تولید آرد جدید نیز احداث و با احداث سیلوها و انبارهای مدرن گندم و آرد، امکان نگهداری آن را فراهم و به اشتغال هزاران جوان بیکار کردستانی کمک کرد. استفاده کنندگان از گندم کردستان می توانند کارخانجات خود را به این منطقه منتقل سازند. ثانیا با ایجاد کارخانجات فراوری آرد نظیر تولید ماکارونی، آردهای صنعتی،  انواع کیک و کلوچه وسایر محصولات آردی، این بخش از صنایع را گسترش داده و درآمد سرانه کردستانی ها را افزایش داد. در این راستا می توان علاوه بر سرمایه گذاران داخلی و ایرانیان خارج از کشور، از سرمایه گذاران خارجی همسایه نظیر اقلیم کردستان عراق نیز دعوت به عمل آورد تا سرمایه های خود را در صنایع تبدیلی گندم کردستان به جریان بیندازند                        t.me/KDproblems

چطور یک مکتب اقتصادی کل علم اقتصاد را تسخیر کرد؟ ✔️ هاجون چانگ (Ha-Joon Chang) استاد پژوهشی کالج سواسِ دانشگاه لندن است. در سال ۲۰۱۳، مجلۀ پراسپکت، او را به‌عنوان یکی از ۲۰ متفکر برتر جهان معرفی کرد. 🔴 وقتی هاجون چانگ در سال ۱۹۸۶ برای خواندن اقتصاد از کرۀ جنوبی به بریتانیا رفت، مهم‌ترین چیزی که آزارش می‌داد، فرهنگ غذایی به‌شدت بسته و محافظه‌کارانۀ انگلیسی‌ها بود. غذاهای انگلیسی کم‌تنوع و بدمزه بودند و به سختی می‌شد رستورانی پیدا کرد که سبک دیگری از غذا را ارائه دهد. در عوض در دانشگاه با معرکۀ آرای جالب‌توجهی بین مکاتب اقتصادی مختلف مواجه بود که دربارۀ هر موضوعی با هم وارد کارزارهای فکری می‌شدند و به علم اقتصادی پویایی می‌دادند. 🔴 چانگ که طی این سال‌ها به استاد اقتصاد برجسته‌ای تبدیل شده است، گمان می‌کند امروز داستان برعکس شده. فرهنگ غذایی انگلستان متنوع و رنگارنگ شده است، ولی علم اقتصاد تقریباً به‌طور کامل به انحصار یک شیوۀ فکری درآمده است. 🔴 تا دهۀ ۱۹۷۰، علم اقتصاد را طیف متنوعی از «مکاتب» فرا گرفته بود. اگر بخواهیم فقط مهم‌ترین‌ها را نام ببریم، عبارت‌اند از کلاسیک، نئوکلاسیک، کِینزی، توسعه‌گرا، اتریشی، شومپیتری، نهادگرا، و رفتارگرا که هر یک حاوی دیدگاه‌ها و روش‌های پژوهشِ متفاوتی بودند. این مکاتب اقتصادی -یا رویکردهای گوناگون به اقتصاد- دیدگاه‌های متمایزی داشتند؛ به این معنی که دارای ارزش‌های اخلاقی و جهت‌گیری‌های سیاسی مغایر با هم بودند، و در همان حال نحوۀ عملکرد اقتصاد را نیز به شیوه‌های متفاوت می‌فهمیدند. 🔴 گاهی، مکاتب اقتصادی متعارض در «تقابل‌های مرگ‌بار» روبه‌روی هم قرار می‌گرفتند. مثلاً اتریشی‌ها در مقابل مارکسیست‌ها در دهۀ ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰، یا کِینزی‌ها در مقابل نئوکلاسیک‌ها در دهۀ ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰. در مواقع دیگر، روابط متقابلشان صلح‌جویانه‌تر بود و طی گفتگوها و آزمایش‌های علمی استدلال‌هایشان را قوی‌تر می‌کردند. 🔴 اما، از دهۀ ۱۹۸۰، اقتصاد وضعیت غذای بریتانیایِ قبل از دهۀ ۱۹۹۰ را پیدا کرده است. یک سنت، یعنی اقتصاد نئوکلاسیک، تنها گزینۀ موجود در منو است. مانند سایر مکاتب، این مکتب هم نقاط قوت خود را دارد؛ همچنین دارای محدودیت‌هایی جدی است. غلبۀ اقتصاد نئوکلاسیک دلایل مختلفی دارد. بخشی از آن‌ها به عواملی آکادمیک مثل سیطرۀ روزافزون ریاضیات در اقتصاد برمی‌گردد، اما برخی هم غیرآکادمیک است. در واقع «سیاست زور» نیز به‌طور جدی در شکل‌گیری این پیشرفت نقش داشته است. 🔴 بی‌میلی ذاتی مکتب نئوکلاسیک به زیر سؤال بردنِ توزیع درآمد، ثروت و قدرت، که زیربنای همۀ نظم‌های اجتماعی و اقتصادی موجود هستند، آن را مقبولِ نخبگان حاکم کرده است. 🔴 اقتصاد نئوکلاسیک امروزه چنان مسلط است که اصطلاح «اقتصاد» مترادف با آن شده است. طوری که امروزه تعداد اندکی از اقتصاددانان نئوکلاسیک، حتی وجود مکاتب دیگر را به رسمیت می‌شناسند، تصدیق شایستگی‌های فکری آن‌ها که جای خود دارد. آن‌ها می‌گویند برخی ایده‌ها، مانند اقتصاد مارکسیستی، «اصلاً اقتصاد محسوب نمی‌شوند». و اندک دیدگاه‌های مفیدِ دیگر مکاتب نیز قبلاً در همین اقتصاد نئوکلاسیک، ادغام شده‌اند. حرف این نیست که اقتصاد نئوکلاسیک بد است، مسئله این است که تسلط صرفاً یک مکتب اقتصادی بد است. 🔴 سیطرۀ کامل یک نوع مکتب اقتصادی، نه‌تنها تأثیر بدی روی علم اقتصاد می‌گذارد، بلکه برای زندگی ما نیز مضر است، چرا که نظریۀ اقتصادی حاکم هنجارهای فرهنگی را نیز شکل می‌دهد. مثلاً با تسلط اقتصاد نئوکلاسیک که تصور می‌کند انسان‌ها خودخواه هستند، رفتار خودخواهانه عادی شده است و افرادی که به شیوه‌ای نوع‌دوستانه عمل می‌کنند به‌عنوان «آدم‌های ساده‌لوح» مورد تمسخر قرار می‌گیرند، اما اگر نظریه‌های اقتصادی رفتارگرا یا نهادگرا حاکم بودند، معتقد می‌شدیم که انسان‌ها انگیزه‌های پیچیده‌ای دارند که خودخواهی فقط یکی از آن‌هاست. 📌 آنچه خواندید مروری کوتاه است بر مطلب «چرا رستوران علم اقتصاد اين روزها فقط يک غذا دارد؟» که در شمارۀ بیست‌وهشتم فصلنامۀ ترجمان علوم انسانی منتشر شده است. این مطلب در تاریخ ۱۳ آبان۱۴۰۲ در وب‌سایت ترجمان نیز بارگذاری شده است. این مطلب نوشتۀ هاجون چانگ است و شهریار سرفلاح آن را ترجمه کرده است. برای خواندن نسخه کامل این مطلب و دیگر مطالب ترجمان، به وب‌سایت ترجمان سر بزنید. 📌 ادامۀ مطلب را در سایت ترجمان به كانال برنامه ريزي استراتژيك بپیوندید؛ https://t.me/Strategic_Planning_with_Raji

چه باید کردهای توسعه کردستان(1) در مورد توسعه، سخن بسیار است و غالبا از منظرهای مختلف و گاه متضاد: اینکه توسعه چیست؟ اهداف آن کدام است؟ ابعاد و اجزای آن کدامند؟ مسیر تقدم و تاخر این اجزا چگونه است و اولویت با کدام جنبه آن است؟ فرایند توسعه و مراحلی که باید طی شود تا یک کشور یا منطقه توسعه یافته تلقی شود. شاخص هایی نیز برای سنجش میزان توسعه یافتگی تعریف شده است تا جایی که دیگر نمی توان بدون ارایه مستندات مربوط به شاخص های توسعه، کشور یا منطقه ای را توسعه یافته یا توسعه نایافته معرفی کرد. با وجود کاستی هایی که در زمینه ارایه آمار و اطلاعات در مورد شاخص های توسعه وجود دارد اما به طور نسبی می توان به ارزیابی میزان توسعه هر جامعه ای مبادرت ورزید. در مورد میزان توسعه یافتگی کردستان، موانع و عوامل آن نیز تا کنون حرف های زیادی زده شده است. در کنار سایر تحلیلگران توسعه کردستان، صاحب این قلم نیز در این حوزه پیش تر دوکتاب تالیف و در تنظیم دوکتاب هم سهیم بوده و ده ها مقاله و یادداشت نظری و یا مستند به آمار و اطلاعات موجود را در نشریات و فضای مجازی منتشر کرده است. فارغ از کامل یا ناقص بودن اطلاعات موجود، سازمان های متولی نیز سالانه اطلاعاتی را دراختیار مردم و تحلیلگران قرار می دهند. مهمتر از همه مردمان این دیار نیز خود بهترین ارزبابی کننده میزان توسعه یشفتگی منطقه خود هستند. به نظرم می رسد تکرار آن سخنان سودی برای جامعه کردستان ندارد. گرچه امیدوارم متولیان دولتی و نهادهای عمومی و بخش خصوصی توسعه کردستان با شفاف سازی وضعیت واقعی توسعه کردستان را به اطلاع مردم برسانند اما انکار نمی توان کرد هر رهگذر غیر متخصصی هم با مشاهده واقعیات کردستان و مقایسه آن با مناطق توسعه یافته یا توسعه نایافته می تواند ارزیابی نسبی از میزان توسعه یافتگی کردستان داشته باشد. نگارنده بنا ندارد در این یادداشت ها وارد چالش مربوط به ارزیابی میزان توسعه یافتگی کردستان شود اما به عنوان فردی که بیش از سه دهه است به لحاظ رشته تحصیلی ونیز تجارب شغلی مرتبط با توسعه فعالیت داشته است به این قناعت رسیده است که کردستان با داشتن هزاران تحصیلکرده و کارشناس و صاحب نظر و صدها کارآفرین موفق و ارتقای سطح آگاهی آحاد مردم در حوزه های مختلف فرهنگی، اجتماعی و سیاسی، و تحولات نسبی در حوزه های کشاورزی، صنایع و معادن و خدمات، در مسیر توسعه قرار گرفته است اما هنوز تا رسیدن به حداقلی از شاخص های قابل قبول، راه درازی در پیش دارد. در واقع پیمودن راه توسعه همانند همه پدیده های بشری امری نسبی است و هیچ جامعه ای نمی تواند مدعی تحقق صددرصد شاخص های توسعه باشد زیرا این راه، راهی باز و دائمی و پویا و غیرقابل توقف است. امیدوارم متولیان توسعه کردستان و سازمان هایی که آمار و اطلاعات در اختیار دارند گزارشی مقایسه ای دستکم در مورد چند شاخص مهم توسعه نظیر: اشتغال عوامل اقتصادی، درآمد سرانه، میزان سرمایه گذاری های ریالی و ارزی، میزان به کارگیری تکنولوژی و امثالهم ارایه و کردستان را با مناطق دیگری از کشور مقایسه و مردم را از آخرین وضعیت توسعه کردستان آگاه سازند با این وصف همانطوری که در یادداشت قبلی اشاره کردم بنا دارم در زنجیره یادداشت هایی با عنوان" چه باید کرد های توسعه کردستان" هرآنچه از دانش و تجربه خود و گفتگو با برخی خبرگان منطقه به دست آورده ام روش ها، طرح ها، فعالیت ها و اقدامات و زمینه های مختلفی که می توانند به توسعه منطقه یاری رسانند را به تحریر درآورده و دراختیار علاقه مندان قرار دهم. امیدوارم از سر صدق بنویسم و بر دل های صادق بنشیند و خاری از پایی درآورد و سنگی از سر راهی بردارد و روزنه ای باشد در تاریکی. نامناسب نمی دانم خاضعانه از خوانندگان محترم این یادداشت ها درخواست کنم در صورت تمایل هرسخنی حاوی پیشنهادی – ولو کوچک و محدود – پیرامون توسعه کردستان به نظرشان می رسد را با حقیر درمیان بنهند تا در صورت رضایت با نام خودشان در یادداشت های آینده مورد استفاده قرار دهم. مختصر اینکه بنویسند: "کدام کار می تواند به توسعه کردستان کمک کند؟" t.me/KDproblems

🔹یک نقطه از کتاب توسعه لطفا بشنویم و اندیشه کنیم ببینیم تک تک ما در این باب چه نقشی داریم t.me/KDproblems

کردستان و گفتمان توسعه 🔹سال گذشته در جریان اعتراضات مردمیT در سلسله یادداشت های آسیب شناسی جنبش ژینا به برخی از گفتمان های فعال درعرصه رقابت بین نیروهای طرفدار، منتقد و مخالف جمهوری اسلامی اشاره کردم و به صورت گذرا درمورد نقش آفرینی هریک سخن گفتم، از جمله گفتمان های: مدنی و دموکراسی خواهی، ناسیونالیسم محلی، ناسیونالیسم ایرانشهری، اصلاح طلبی، سرنگونی طلب و انقلابی. بدیهی است هریک از این گفتمان ها دارای ویژگی ها و اصول و مبانی و شیوه کنشگری خاص خود هستند. متاسفانه در این میان "گفتمان توسعه" به عنوان یکی از گفتمان های مهم و شاید کاهش دهنده برخوردها و تنش ها، سهوا یا عمدا، مورد غفلت قرار گرفته است، گفتمانی که در صورت شناخته شدن و میدان داری می توانست و می تواند بخش زیادی از استکاک ها را به همراهی تبدیل و از هدر رفتن توان و امکانات طرف های درگیر ممانعت کند. 🔹"گفتمان توسعه" دارای رویکردی علمی و خشونت پرهیز است. ایجاد رفاه، دستیابی به اشتغال کامل مجموعه عوامل انسانی و اقتصادی، دستیابی به عزت نفس برای آحاد مردمان، آزادی انسان از هر قید و بند اسارتگر از مهمترین ویژگی های گفتمان توسعه است. نوگرایی و مدرنیسم، اعتنای جدی به توسعه منابع انسانی درکنار بهره گرفتن از دستاوردهای علمی و تکنولوژی از اجزای لاینفک گفتمان توسعه است. 🔹به باور صاحب این قلم در شرایط کنونی – با توجه به محدودیت های بسیار و تقریبا غیرقابل حذف برای فعالان سیاسی کُرد– تمسک به گفتمان توسعه می تواند جامعه کُردستان را به سوی پیشرفت و پویایی رهنمون شود. امری که متاسفانه و صد دریغا بیش از چهل سال است از فضای گفتمانی فعالان سیاسی کُرد رخت بربسته است. کاش احزاب و سازمان های سیاسی و مدنی کردستان – درهرنقطه از سر زمین کردستان – به این قناعت برسند که پیگیری گفتمان توسعه می تواند مردم ما را از انفعال سیاست زده کنونی به سمت امید و برون رفت از فضای یاس و نا امیدی سوق دهد 🔹نظر به اهمیت گفتمان توسعه، خواهم کوشید در حد فهم و آگاهی خود در زنجیره یادداشت های تحت عنوان "چه باید کردهای توسعه کردستان" ابعاد ریزتری از فرایند توسعه کُردستان را در معرض دید هم میهنان عزیزم قرار دهم با این امید که متولیان توسعه ی کشور و همه فعالان سیاسی و اجتماعی – با هر نگاه و برداشتی – دست در دست هم داده و با ایجاد هم افزایی به توسعه و رشد جامعه یاری رسانند. به نظر می رسد گفتمان توسعه تنها گفتمانی است که می تواند همه نیروهای سیاسی، با دیدگاه های متفاوت را در کنار هم قرار داده و از هدر رفتن منابع ارزشمند انسانی و اقتصادی جلوگیری کند! t.me/KDproblems