️ادب واندیشه
Open in Telegram
حسن حاجی صدری 🌺 ادب و اندیشه دریچه ای به روشنایی و آگاهی شعر،داستان،مقاله،نقد،موسیقی،هنر،کتاب،تحلیل
Show more1 881
Subscribers
No data24 hours
-57 days
-830 days
Data loading in progress...
Similar Channels
Tags Cloud
Incoming and Outgoing Mentions
---
---
---
---
---
---
Attracting Subscribers
May '26
May '260
in 0 channels
April '26
+2
in 0 channels
Get PRO
March '260
in 0 channels
Get PRO
February '26
+20
in 0 channels
Get PRO
January '26
+10
in 1 channels
Get PRO
December '25
+36
in 1 channels
Get PRO
November '25
+25
in 0 channels
Get PRO
October '25
+15
in 2 channels
Get PRO
September '25
+24
in 1 channels
Get PRO
August '25
+46
in 3 channels
Get PRO
July '25
+35
in 3 channels
Get PRO
June '25
+19
in 1 channels
Get PRO
May '25
+34
in 4 channels
Get PRO
April '25
+31
in 1 channels
Get PRO
March '25
+43
in 1 channels
Get PRO
February '25
+67
in 0 channels
Get PRO
January '25
+63
in 2 channels
Get PRO
December '24
+66
in 2 channels
Get PRO
November '24
+77
in 0 channels
Get PRO
October '24
+45
in 3 channels
Get PRO
September '24
+70
in 0 channels
Get PRO
August '24
+87
in 0 channels
Get PRO
July '24
+78
in 2 channels
Get PRO
June '24
+77
in 1 channels
Get PRO
May '24
+78
in 2 channels
Get PRO
April '24
+76
in 0 channels
Get PRO
March '24
+89
in 3 channels
Get PRO
February '24
+101
in 1 channels
Get PRO
January '24
+91
in 0 channels
Get PRO
December '23
+98
in 0 channels
Get PRO
November '23
+135
in 7 channels
Get PRO
October '23
+111
in 1 channels
Get PRO
September '23
+100
in 0 channels
Get PRO
August '23
+129
in 0 channels
Get PRO
July '23
+94
in 0 channels
Get PRO
June '23
+99
in 0 channels
Get PRO
May '23
+97
in 0 channels
Get PRO
April '23
+96
in 0 channels
Get PRO
March '23
+113
in 0 channels
Get PRO
February '23
+142
in 0 channels
Get PRO
January '23
+141
in 0 channels
Get PRO
December '22
+115
in 0 channels
Get PRO
November '22
+66
in 0 channels
Get PRO
October '22
+68
in 0 channels
Get PRO
September '22
+65
in 0 channels
Get PRO
August '22
+23
in 0 channels
Get PRO
July '22
+55
in 0 channels
Get PRO
June '22
+30
in 0 channels
Get PRO
May '22
+47
in 0 channels
Get PRO
April '22
+78
in 0 channels
Get PRO
March '22
+23
in 0 channels
Get PRO
February '22
+26
in 0 channels
Get PRO
January '22
+19
in 0 channels
Get PRO
December '21
+19
in 0 channels
Get PRO
November '21
+9
in 0 channels
Get PRO
October '21
+13
in 0 channels
Get PRO
September '21
+9
in 0 channels
Get PRO
August '21
+15
in 0 channels
Get PRO
July '21
+25
in 0 channels
Get PRO
June '21
+28
in 0 channels
Get PRO
May '21
+20
in 0 channels
Get PRO
April '21
+34
in 0 channels
Get PRO
March '21
+18
in 0 channels
Get PRO
February '21
+46
in 0 channels
Get PRO
January '21
+20
in 0 channels
Get PRO
December '20
+584
in 0 channels
| Date | Subscriber Growth | Mentions | Channels | |
| 28 May | 0 | |||
| 27 May | 0 | |||
| 26 May | 0 | |||
| 25 May | 0 | |||
| 24 May | 0 | |||
| 23 May | 0 | |||
| 22 May | 0 | |||
| 21 May | 0 | |||
| 20 May | 0 | |||
| 19 May | 0 | |||
| 18 May | 0 | |||
| 17 May | 0 | |||
| 16 May | 0 | |||
| 15 May | 0 | |||
| 14 May | 0 | |||
| 13 May | 0 | |||
| 12 May | 0 | |||
| 11 May | 0 | |||
| 10 May | 0 | |||
| 09 May | 0 | |||
| 08 May | 0 | |||
| 07 May | 0 | |||
| 06 May | 0 | |||
| 05 May | 0 | |||
| 04 May | 0 | |||
| 03 May | 0 | |||
| 02 May | 0 | |||
| 01 May | 0 |
Channel Posts
⚜⚜⚜
💢سرابِ شرق؛ «پشتیبانی قطرهچکانی»
✍یداله کریمی پور
بسیاری بر این پندار بیهوده پافشاری میکنند که امضای سندهای همکاری ۲۵ ساله یا عضویت در سازمانهایی نظیر «شانگهای»، برای جمهوری اسلامی گونه ای «چتر حمایتی» ایجاد کرده است. این در حالی است که در هیچیک از اسناد امضا شده میان تهران با پکن و مسکو، بندی مشابه ماده ۵ ناتو (دفاع متقابل در صورت حمله) وجود ندارد. این توافقها صرفا چارچوبهایی برای مبادلات تجاری و مانورهای دیپلماتیک اند، نه پیمانهای نظامی برای روز واقعه.
پکن و مسکو نه ناجی جمهوری اسلامی خواهند شد و نه فدایی آن. منطق آنها ساده است: پشتیبانی تا جایی که هزینه اش از سودش بالاتر نرود.
در تنشهای اخیر، این دو قدرت بیشتر شبیه به تماشاچیانی رفتار کردهاند که به بازیگرِ تحت فشار در میدان، تنها «آب و ابزار» میرسانند؛ تا صرفا زمان بازی را طولانیتر کند. حضور آنها در رزمایشهای مشترک اخیر نیز نه برای دفاع از تهران، بلکه پیامی نمادین به واشینگتن و تلآویو بود؛ هشداری مبنی بر اینکه «حمله تمامعیار ممکن است منافع اقتصادی و منطقهای ما را به خطر اندازد»، نه اینکه آنها حاضر باشند هزینهی جنگِ شخص دیگری را بپردازند.
واقعیت این است که اگر پکن و مسکو دریابند فروپاشی یا تغییر ساختار قطعی است، هرگز خود را فدای وضعیت موجود نخواهند کرد. در چنین لحظه ای، استراتژی آنها از «حمایت» به نفوذ در جایگزین تغییر مییابد.
آنها از همین حالا نیز ممکناست کانالزنی با لایههای تکنوکرات و هستههای امنیتی- نظامی را آغاز کرده باشند تا در صورت وقوع سناریوی فروپاشی، از روی کار آمدن یک دولت کاملاً متمایل به غرب جلوگیری کنند. برای پکن و مسکو، ایرانی آشفته و ضعیف، بهمراتب مطلوبتر از ایرانی است که متحد آمریکا باشد و پای ناتو را به مرزهای روسیه یا مسیرهای انرژی چین باز کند.
لب کلام
ایران در استراتژی جهانیِ روسیه و چین، نه یک «شریک برابر»، بلکه یک کارت بازی و یک سپر بلای ژئوپولیتیک بوده است. در سال ۱۴۰۴ نیز، با تشدید فشارهای بینالمللی و فرسایش توان داخلی، مشخص شده است که شرق تنها تا مرز «تأمین منافع خود» کنار ایران میایستد.
بنابراین، گره زدن سرنوشت بقای ملی به پشتیبانی کشورهایی که «بیطرفی در بحران» و «معامله با برنده» دکترین اصلی آنهاست، خطای محاسباتی بزرگی است. در روزی که شعلههای جنگ تمامعیار یا شورشهای مهارناپذیر زبانه بکشد، تهران خواهد یافت که در زمین بازی، تنها مانده و متحدان شرقی، در حال مذاکره با نظم جدید برای سهمخواهی از ویرانهها هستند.
🌺[⬅️ادب و اندیشه➡️]🌺
🆔https://t.me/hajsadri
| 2 | ✅10 کشور برتر دنیا از لحاظ داشتن منابع طبیعی ارزشمند
🔹جایگاه ایران
داشتن منابع طبیعی برای هر کشور با ثروتمند بودن آن رابطه مستقیم دارد.
همان طور که در تصویر بالا مشاهده می کنید، روسیه بیشترین منابع طبیعی جهان را دارد و ذغال سنگ، گاز، نفت، الوار و معادن طلا و دیگر فلزات گران بها، از اصلی ترین منابع طبیعی این کشور هستند.
ایران نیز بعد از آمریکا، عربستان سعودی و کانادا، با 27 تریلیون دلار، پنجمین کشور بزرگ دنیا از لحاظ داشتن منابع طبیعی است.
اما اینکه داشتن این حجم وسیع از منابع طبیعی و این ثروت عظیم چقدر به سطح رفاه مردم کمک کرده موضوعی است که دلایل مختلفی دارد.
🌺[⬅️ادب و اندیشه➡️]🌺
🆔https://t.me/hajsadri | 148 |
| 3 | 🧿سی کاریکاتور بسیار هنرمندانه ، تأثیرگذار و تماشایی
🔎🔎ادب واندیشه🔎🔎
🆔https://t.me/hajsadri | 117 |
| 4 | 🌹ترانه: سراب آرزو
🎙️خواننده: مرضیه
🎵آهنگساز: پرویز یاحقی
✍ترانه سُرا: بیژن ترقی
🌺[⬅️ادب و اندیشه➡️]🌺
🆔https://t.me/hajsadri | 114 |
| 5 | 🌹سکوت جاودان
🎙️خواننده: مهستی
🎵آهنگساز: انوشیروان روحانی
✍ ترانه سرا: نواب صفا
🌺[⬅️ادب و اندیشه➡️]🌺
🆔https://t.me/hajsadri | 111 |
| 6 | 🔰عبدالمجید ارفعی، نخستین مترجم استوانه کوروش بزرگ به پارسی، درگذشت
عبدالمجید ارفعی، پژوهشگر برجسته زبانهای باستانی و از چهرههای شاخص مطالعات میخی در ایران، بامداد چهارشنبه ششم بهمن ۱۴۰۴ درگذشت.
پروفسور ارفعی از معدود متخصصان ایرانی زبان اکدی و کتیبههای خط میخی بود که دههها در زمینه متون هخامنشی، ایلامی و میانرودان پژوهش و تدریس کرد و نقش مهمی در تربیت نسل جدیدی از پژوهشگران ایران باستان داشت.
وی به عنوان نخستین مترجم استوانه کوروش بزرگ به زبان پارسی شناخته میشود؛ ترجمهای که مستقیما از متن بابلی انجام شد و جایگاهی ماندگار در تاریخ پژوهشهای ایرانشناسی یافت. این اقدام علمی، دسترسی دقیق فارسیزبانان به یکی از مهمترین اسناد دوره هخامنشی را فراهم ساخت.
او از معدود متخصصان ایرانی در حوزه زبانهای عیلامی و اکدی بهشمار میرفت و بخش مهمی از فعالیت حرفهای خود را به مطالعه و ترجمه اسناد و کتیبههای دورههای باستانی اختصاص داد.
او تحصیلات خود را در مؤسسه شرقشناسی دانشگاه شیکاگو گذراند و در ترجمه لوحههای گلی تختجمشید نقشی مهم داشت.
🌺[⬅️ادب و اندیشه➡️]🌺
🆔https://t.me/hajsadri | 109 |
| 7 | 📝📝📝
🔖برگی از یک کتاب
تا مدتها #علمای_اخلاق میگفتند که با #اصلاح_شدن آدمی جهان اصلاح میشود. در واقع اینان متوجه بدیهای اجتماعی نبودند. بعدها معادله را معکوس کردند و گفتند با تغییر دادن جهان، آدمی ازنو متولد میگردد و با ایجاد بعضی دگرگونیهای اجتماعی، اخلاق آدمی بهبود مییابد؛ ولی این هردو فقط نیمی از حقیقت را دیدهاند. #حافظ در ششصد سال پیش میگوید تا جهان بر اینمدار است، آدمی بهکمال نخواهد رسید. از طرفی عیبهایی در آدمی هست که تا برطرف نگردد ساختن جهانی بهتر بهدست او امکانپذیر نخواهد بود. پس ساختن جهان نو و اعتلای انسان باید دوشبهدوش هم پیش برود. این بی آن، محال است.
آدمی در عالم خاکی نمیآید بهدست
عالمی از نو بباید ساخت وز نو آدمی
بدینگونه در همساز کردن ناهمسازیها نهتنها انقلاب و اصلاح را در فلسفه خود جمع میکند، بلکه توجه میدهد که باید انسان و اجتماع با هم بهبود یابد والّا کار دچار لنگی خواهد بود.
📙حافظ اندیشه؛ نظری به اندیشۀ حافظ
✍مصطفی رحیمی
🌺[⬅️ادب و اندیشه➡️]🌺
🆔https://t.me/hajsadri | 87 |
| 8 | 🔹🔹🔹
💢روش مقابله با افکار منفی
🔹گام اول:
شناسایی افکار منفی بهصورت دقیق (Label Your Thoughts): با ذهن آگاه (mindfulness) و بدون قضاوت، افکار منفی را شناسایی و نامگذاری کنید.
مثلاً: من شکستخورده ام → تفکر همه یا هیچ
همه از من بدشون میاد → ذهنخوانی
●این فرآیند باعث فعال شدن قشر پیشپیشانی مغز و کاهش فعالیت آمیگدالا میشود. (Lieberman et al., 2007)
🔹گام دوم:
بازسازی شناختی (Cognitive Restructuring): پس از شناسایی فکر منفی، آن را به چالش بکشید:
• آیا این فکر واقعاً درست است؟
• چه شواهدی برای و علیه آن دارم؟
• اگر دوستم چنین فکری داشت، چه میگفتم؟
این روش، اساس بسیاری از مداخلات درمان شناختی-رفتاری است.
(Hofmann et al., 2012)
🔹گام سوم:
جایگزینی با افکار واقعگرایانه و سازنده (Positive Reframing): به جای استفاده از جملات منفی یا اغراقآمیز، افکاری را جایگزین کنید که واقعبینانهتر و همراه با پذیرش و رشد شخصی باشند.
●به جای: من شکست خوردم، پس بیارزشم
بگوییم: من در این موقعیت شکست خوردم، اما این بخشی از فرایند رشد است. (Gross & John, 2003)
🔹گام چهارم:
تقویت با تمرینات روزانه (Daily Practice & Neuroplasticity): با تمرینات روزانه مانند نوشتن سه فکر مثبت قبل از خواب، تمرین شکرگزاری، مدیتیشن ذهنآگاهی و تمرینات CBT، به مغز کمک کنید مسیرهای مثبتنگر جدید ایجاد کند.
➕میتوانید برای آرامسازی و تنظیم هیجان، از تکنیک تنفس ۴-۷-۸ استفاده کنید:
• ۴ ثانیه دم بگیرید،
• ۷ ثانیه نگه دارید،
• ۸ ثانیه بازدم کنید.
تکرار، کلید تغییر پایدار در سیستم عصبی است. (Davidson & McEwen, 2012)
🌺[⬅️ادب و اندیشه➡️]🌺
🆔https://t.me/hajsadri | 97 |
| 9 | 🌜🌜🌜
⭐️بی کس وطن
✍سید اشرف الدین گیلانی مشهور به نسیم شمال،شاعر دوره مشروطه
🔰ای غرقه در هزار غم و ابتلا، وطن
ای در دهان گرگ اجل مبتلا، وطن
ای یوسف عزیز دیار بلا، وطن
قربانیان تو همه گلگون قبا وطن
بی کس وطن ،غریب وطن ،بینوا وطن
🔰ای جنت معارف ویران شدی چرا؟
از رخت علم یکسره عریان شدی چرا؟
در آتش جهالت بریان شدی چرا؟
ای بی معین و مونس بی اقرباء، وطن
بی کس وطن ،غریب وطن ،بینوا وطن
🔰ای باغ پر شکوفه ،گل و یاسمن چه شد؟
آن نزهت و طراوت سرو سمن چه شد؟
بر عاشقان کشته مزار و کفن چه شد؟
گریان به حال زار تو مرغ هوا ،وطن
بی کس وطن ،غریب وطن ،بینوا وطن
🔰عریان ز چیست پیکرت، ای مادر عزیز؟
کو لعل و گنج و گوهرت، ای مادر عزیز؟
شد خاک تیره بسترت، ای مادر عزیز
نوباوگان تو ز غمت در عزا وطن
بی کس وطن ،غریب وطن ،بینوا وطن
🔰مادر ببین عروس وطن بی جهاز شد
آخر به طعنه دست اجانب دراز شد
هر شقه ات نصیب پلنگ و گراز شد
ای خاک تو جواهر لعل و طلا، وطن
بی کس وطن ،غریب وطن ،بینوا وطن
🔰تبریزیان تمام دچار مصیبتند
تهرانیان تمام به زلزال و وحشتند
گیلانیان تمام گرفتار محنتند
از بهر مرد و زن شده محنت سرا وطن
بی کس وطن ،غریب وطن ،بینوا وطن
🔰اسلام رفت غیرت اسلامیان چه شد
ناموس رفت همت ایرانیان چه شد
دست بلند نادر گیتی ستان چه شد
ای تیره بخت دست ز پیکر جدا وطن
بی کس وطن ،غریب وطن ،بینوا وطن
🔰در هیچکس حمیت و دین و ثبات نیست
جان کندن است زندگی ما حیات نیست
از هیچ سمت راه گریز و نجات نیست
ای مبتلا به درد و غم بی دوا وطن
بی کس وطن ،غریب وطن ،بینوا وطن
🔰آن عقربی که بر وطن افتاد حاضر است
آن خائن ستمگر جلاد حاضر است
آن خط و ثبت و دفتر و اسناد حاضر است
کردند بر تو نا خلفان ظلمها وطن
بی کس وطن ،غریب وطن ،بینوا وطن
🌺[⬅️ادب و اندیشه➡️]🌺
🆔https://t.me/hajsadri | 92 |
| 10 | 🔹🔹🔹
❇️حافظ کیست؟
✍دکتر حسن انوری
👈قسمت سوم
حافظ بهجز آنکه قرآن را از بر داشت مفاهیم و موضوعهای قرآنی را نیز میشناخت و به آنها میاندیشید. به این سبب است که در شعر او بارها اشارههای آشکار و پنهان به داستانهای قرآنی شده است.
من از آن حسن روز افزون که یوسف داشت دانستم
که عشق از پردۀ عصمت برون آرد زلیخا را
من ملک بودم و فردوس برین جایم بود
آدم آورد در این دیــــر خرابآبادم
حافظ با فرهنگ، تاریخ و اسطورههای سرزمین خویش نیز آشنا بود. او در شعرهایش، گاه به شخصیتهای اسطورهای مانند سیاوش و شخصیتهای تاریخی ایران مانند اسکندر اشاره میکند.
آیینۀ سکندر جام می است بنگر
تا بر تو عرضه دارد احوال ملک دارا
همان مرحله است این بیابان دور
که گم شد در او لشکر سلم و تور
حافظ ساختار غزل را دگرگون کرد. پیش از او، معمولاً همۀ بیتهای یک غزل، مفهوم و مضمونی یگانه داشتند، مانند غزلهای عاشقانۀ سعدی و غزلهای عارفانۀ مولوی.
اما در غزلهای حافظ هر یک از بیتها مضمون و معنایی مستقل دارند، یعنی در یک غزل چند مضمون و اندیشۀ متفاوت بیان شده است، و بیتها از نظر معنا با بیتهای پیش و بعد از خود پیوستگی ندارند. به همین دلیل، برخی از تکبیتهای غزلهای او به جملههای قصار یا ضربالمثل تبدیل شده است.
بعضی صاحبنظران معتقدند که حافظ، در به کارگیری این شیوه در غزلهایش از سورههای قرآن کریم تأثیر پذیرفته است، زیرا آیههای قرآن کریم نیز از نظر مفهوم و معنا به یکدیگر پیوسته نیستند، بلکه هر آیه معنا و مفهومی مستقل دارد.
حافظ اندیشهها و مفهومهای دشوار فلسفی و عرفانی را با واژههایی زیبا، ظریف و در حد کمال و در قالب غزل آراسته است. این آراستگی و معناهای گوناگون و شگفتانگیز شعر سبب شده است تا او و دیوانش را لسانالغیب (زبان غیب) بنامند و با دیوانش فال بگیرند و هر کس شعرهای او را متناسب با درک و نیت خود معنی و تفسیر کند.
از دیگر ویژگیهای برجستۀ شعر حافظ طنزپردازی و سخن گفتن به کنایه است. بیان کنایی و طنزآلود او، شعرهایش را شیرینتر و خواندنیتر کرده است. طنز او ظریف و هنرمندانه است و هیچگاه از دایرۀ ادب خارج نمیشود.
حاشا که من به موسم گل ترک می کنم
من لاف عقل میزنم این کار کی کنم
شعرهای حافظ نشان میدهد که او مرد مطالعه و کتاب بوده است.محققان گفتهاند که او کشاف زمخشری، تفسیر امام فخر رازی، کیمیای سعادت غزالی، مرصاد العباد نجمالدین دایه و کلیله و دمنه را بارها مطالعه کرده و علاوه بر این دیوانهای شاعران پیش از خود و همعصر خود را بارها خوانده است.
از میان این شاعران میتوان فردوسی، سنایی، عطار، کمالالدین اسماعیل، رودکی، خیام، مولوی، سعدی و خواجوی کرمانی را نام برد که هر یک به گونهای در بینش او و در موضوع و آرایش غزلهای او تأثیر داشتهاند.
حافظ همانگونه که از شاعران بسیاری تأثیر پذیرفته، بر معاصران و آیندگان نیز تأثیر فراوان گذاشته است. شاعران سبک هندی، بیشترین تأثیر را در شکل غزل، از حافظ گرفتهاند. مثلاً در بسیاری از غزلهای صائب تبریزی (شاعر سبک هندی) هر یک از بیتها دارای معنی مستقل هستند.
تأثیر شعرهای حافظ از مرزهای ایران فراتر رفته است و مضمونهای بدیع و کلام ظریف و زیبای غزلهایش بر بعضی از شاعران و فیلسوفان اروپایی، مانند گوته و نیچه تأثیر گذاشت. گوته، شاعر آلمانی، دیوان شرقی خود را تحت تأٍیر حافظ سروده است.
دیوان حافظ، مشهورترین و محبوبترین کتاب شعر، در میان مردم ایران است. محققان و شعردوستان، دیوان حافظ را بارها، در ایران و خارج از ایران تصحیح و چاپ کردهاند.
از میان چاپهای پرشمار دیوان حافظ، به :
تصحیح قدسی (1314 ق)
تصحیح خلخالی (1306 ش)
تصحیح قزوینی، غنی (1320 ش)، تصحیح نیساری (1353 ش)،
تصحیح خانلری (1362 ش)
و حافظ بهسعی سایه (1373 ش)، تصحیح هوشنگ ابتهاج میتوان اشاره کرد.
پژوهشگران و حافظشناسان بارها شعر حافظ را شرح و تفسیر کردهاند مانند شرح سودی تألیف بسنوی (1006 ق) که به شرح چگونگی کلام، واژهها و ارزش ادبی حافظ پرداخته شده است، و در بعضی از شرحها مانند شرح عرفانی غزلهای حافظ تألیف ابوالحسن عبدالرحمان ختمی لاهوری (قرن 11 ق) از اندیشه و نظریههای عرفانی حافظ سخن به میان آمده است.
. ⭐=⟨ادب واندیشه⟩=⭐
🆔≥https://t.me/hajsadri | 96 |
| 11 | 🔹🔹🔹
❇️حافظ کیست؟
✍دکتر حسن انوری
👈قسمت دوم
حافظ در اواخر قرن هشتم، در شیراز وفات یافت.
شعرهای او به صورت غزلهای پراکنده در دست باقی ماند. پس از مرگ حافظ ظاهراً یکی از دوستانش به نام محمد گل اندام شعرهای او را جمعآوری و تدوین کرد.
آرامگاه حافظ در شیراز، به حافظیه معروف است و بنای زیبایی دارد و اینک یکی از مراکز حافظپژوهی در ایران است.
دیوان حافظ، مجموعهای است از غزلها، چند قصیده و قطعه، تعدادی رباعی و دو مثنوی بلند.
مشهورترین شعرهای حافظ، غزلهای او هستند که تعدادشان به پانصد میرسد. اندیشههای او را بیشتر باید در غزلها و مثنویهایش جستجو کرد که جنبههای گوناگون و مفهومهایی بسیار گسترده و عمیق دارند.
عشق، عرفان و رندی از مفهومهای اصلی شعر حافظ هستند.
عشق در شعر حافظ، گاه به معنای عشق زمینی یعنی عشق به انسان، زندگی و اطرافیان است و گاه مفهومی الهی و عرفانی، یعنی عشق به خداوند و هستی دارد.
بینش عرفانی حافظ با عقاید رایج صوفیان زمانهاش متفاوت بود. در زمان او صوفیان به خرقه، خانقاه، طریقت و یا به سلسلهای وابسته بودند و با عقاید و آیینها و سلسلههای دیگر اختلاف داشتند. او اختلافهای بین صوفیان را نتیجۀ کوتاهفکری و فرقهگرایی میدانست و معتقد بود که آنها عرفان حقیقی را نمیشناسند.
حافظ در غزلهایش از این اختلافات و همچنین، از زهد خشک و ظاهربینانۀ بسیاری از صوفیان و کوتهبینی آنان انتقاد کرده است:
صوفـی نهـاد دام و سر حقهبـاز کـرد
بنیـاد مکـر بـا فـلـک حقهبـاز کـرد
بوی یکرنگی از این نقش نمیآید خیز
دلق آلـودۀ صوفی بـه می ناب بشوی
انسان کامل در نظر حافظ، کسی است که عاشق، عارف، اخلاقگرا و آزاداندیش و به دور از ریا و تظاهر باشد.
شخصیت «رند» در شعرهای حافظ همین ویژگیها را دارد، و بیش از هر چیز، به دنبال راستی، بینیازی، وارستگی، دوری از تعصب و فروتنی در برابر خداوند و آسانگیری و ترک تعلّق در زندگی است.
راز درون پرده ز رندان مست پرس
کاین حـال نیست زاهد عالیمقام را
حافظا می خور و رندی کن و خوش باش ولی
دام تزویر مکن چون دگران قرآن را
در زمان حافظ گروههای گوناگونی بودند که خود را صوفی یا عارف مینامیدند. حافظ به هیچ یک از این گروهها و طریقت آنها وابسته نبود و بینش عرفانیش مخصوص خود او بود.
با وجود این، برای دستیابی به حقیقت، پیروی از مرشد و راهنما (دلیل) را ضروری میدانست.
اما او مرشد و راهنمایش را در تخیل خویش آفرید و به او نام پیر مغان و پیر میفروش داد.
مرید پیر مغانم زمن مرنج ای شیخ
چرا که وعده تو کردی و او بهجا آورد
بندۀ پیر مغانم که ز جهلم برهاند
پیر ما هرچه کند عین عنایت باشد
پیر مغان حافظ، که آفریدۀ خیالی اوست، نگاهی حکیمانه به زندگی، انسان و سرنوشت دارد. اشتباه و لغزشهای انسان را میبخشد. حافظ این مرشد و راهبر را پیر میکده، پیر دُریکش، پیر میخانه و پیر خرابات نیز نامیده است.
به پیر میکده گفتم که چیست راه نجات
بخواست جام می و گفت عیب پوشیدن
پیر دُردیکش ما گرچه ندارد زر و زور
خوش عطابخش و خطاپوش خدایی دارد
حافظ خانقاههای صوفیان را جایگاه دروغ و تظاهر میدانست، از این رو در اعتراض به این دوروییها، میکده، میخانه، دیر مغان و خرابات را که زاییدۀ تخیلات عارفانۀ اوست، جایگاه و پناهگاه رندان و عارفان واقعی میداند:
در خرابات مغان نور خدا میبینم
وین عجب بین که چه نوری ز کجا میبینم
عرفان حافظ، آزاداندیشانه و بهدور از تعصب و سختگیری است. حافظ عشق به خداوند، زندگی، آدمیان و طبیعت را فضیلت میداند. اما دستیابی به این فضیلتها را برای آدمی دشوار میبیند.
تحصیل عشق و رندی آسان نمود اول
وآخر بسوخت جانم در کسب این فضایل
حافظ بدون آن که از اصطلاحات و عبارات فلسفی در شعرهایش استفاده کند، به بیان اندیشههای فلسفی پرداخته و دربارۀ آفرینش، مرگ و سرنوشت انسان سخن گفته و بارها به ناتوانی انسان در برابر سرنوشت اعتراف کرده است.
ز انقلاب زمانه عجب مدار که چرخ
ازین فسانه هزاران هزار دارد یاد
جهان پیر است و بیبنیاد از این فرهادکش فریاد
که کرد افسون و نیرنگش ملول از جان شیرینم
⭐=⟨ادب واندیشه⟩=⭐
🆔≥https://t.me/hajsadri | 90 |
| 12 | 🔹🔹🔹
❇️حافظ کیست؟
✍دکتر حسن انوری
👈قسمت اول
🔹حافظ، خواجه شمسالدین محمد (اوایل قرن هشتم ـ 792 هـ. ق) شاعر و غزلسرای برجستۀ ایرانی است که شعرهایش زبان و بیان شیوا، استوار و اندیشهای ژرف و انسانی دارد.
او در شیراز به دنیا آمد، همۀ عمر در آن شهر زندگی کرد و در همانجا وفات یافت.
قرآن را از حفظ داشت و در غزلهایش (حافظ = از بردارندۀ قرآن) تخلص میکرد. صاحبنظران او را بزرگترین شاعر غزلسرای ایران میدانند.
از خاندان، تاریخ تولد و حوادث دوران کودکی حافظ اطلاعی در دست نیست. اما استادان او را میشناسیم و میدانیم که از نوجوانی به آموختن قرآن، فراگرفتن علوم دینی و ادبی پرداخته است؛ و در جوانی نزد استادان بزرگ زمان خود مانند قاضی عضدالدین ایجی (صاحب دانشنامۀ کلامی معروف مواقف)، قوامالدین عبدالله، و مولانا بهاءالدین عبدالصمد و میرسیدشریف جرجانی دانش آموخت، تا آن که خود به تدریج، در علوم بلاغی و ادبی و قرآنی استاد شد.
🔹دوران حافظ، زمانهای پی آشوب بود. پادشاهانی از خاندانهای گوناگون، بر بخشهای مختلف ایران حکومت میکردند و بیشتر اوقات برای تصرف سرزمینهای یکدیگر باهم میجنگیدند.
دوران جوانی حافظ همزمان با حکومت ابواسحاق اینجو (ف 758 هـ . ق) امیر فرهنگپرور و نرمخوی خاندان اینجو، در فارس بود اما مدت حکومت او، دیری نپایید
امیر مبارزالدین محمد از خاندان مظفریان (آلمظفر) که فرمانروایی شجاع، متعصب و بیرحم بود، از یزد به شیرازلشکر کشید و پس از ششماه که شهر را در محاصره داشت موفق به تصرف آن شد.
چندی بعد نیز فرمان قتل ابواسحاق را صادر کرد. حافظ اندوه و دریغ خود را از به پایان رسیدن حکومت ابواسحاق، بارها در شعرهایش بیان کرده است.
راستـی خـاتـم فـیـروزۀ بـواسـحـاقـی
خوش درخشید ولی دولت مستعجل بود
در دوران فرمانروایی امیر مبارزالدین ریاکاری، تملق و تظاهر به دینداری برای رسیدن به مقام رواج یافته بود.
حافظ در غزلهایش، به این دوران سخت و خونبار اشارههای فراوان دارد، و گاه نیز از سر طنز امیرمبارزالدین را محتسب نامیده است:
محتسب شیخ شد و فسق خود از یاد ببرد
قصۀ ماست کـه بـر هـر سر بـازار بمانـد
جنگ خانوادگی، کور کردن پدر و فرزند و برادر برای رسیدن به قدرت به خصوص در قرنی که حافظ میزیست رسم رایج خاندانهای حکومتی بود.
شاه شجاع، بزرگترین پسر امیر مبارزالدین، که میدانست که پدرش به سبب تعصب و بیرحمی میان مردم پشتیبانی ندارد او را از سلطنت برکنار کرد و سپس نابینا و زندانی نمود و خود حکومت را در دست گرفت (759 هـ . ق).
شاع شجاع امیری شعردوست بود و خود نیز شعرهایی سروده است و حافظ با او دوستی و مصاحبت داشت.
او شادی خود را از به حکومت رسیدن شاه شجاع، در شعرهایش نشان داده و او را فریادرس خوانده است:
از غم هجر مکن ناله و فریاد که دوش
زدهام فـالـی و فـریـادرسـی مـیآیـد
شاه شجاع، نزدیک به 27 سال حکومت کرد و در 786 درگذشت.
دوران سالخوردگی حافظ همزمان بود با حکومت شاهمنصور، آخرین پادشاه خاندان مظفریان، که در سال 790 هـ . ق با برانداختن امیران دیگر خاندان، خود بر شیراز مسلط شد و در 795 هـ . ق در جنگ با امیر تیمور گورکانی کشته شد. حافظ این شاه را که به همت و شجاعت شهرت داشت، در چند شعر ستایش کرده است.
بیـا کـه رایت منصور پـادشـاه رسیـد
نوید فتح و بشارت به مهر و ماه رسید
ز قاطعان طـریق این زمان شوند ایمن
قوافل دل و دانش کـه مـرد راه رسید
حافظ در شعرهایش اشاراتی نیز به وقایع دردناک زندگی خصوصی خود دارد. او مرگ زن و فرزند جوانش را با سوز و اندوه چنین تصویر کرده است.
بلبلی خوندلـی خـورد و گلی حاصل کرد
باد غیرت به صدش خار پریشاندل کرد
آه و فـریاد کـه از چشم حسود مه چرخ
در لحد ماه کمان ابـروی من منزل کرد
⭐=⟨ادب واندیشه⟩=⭐
🆔≥https://t.me/hajsadri | 127 |
| 13 | 🏴درگذشت استاد غلامرضا ارژنگ را به خانواده و بستگان ایشان تسلیت می گوییم
🌺[⬅️ادب و اندیشه➡️]🌺
🆔https://t.me/hajsadri | 475 |
| 14 | ❤️عشق پاک
🎤گلپایگانی
🪕جهانبخش پازوکی
✨🍃🍂🌺🍃🍂🌺
🍃🍂🌺🍂🌺
🍂🌺🍂
🌺
ای از عشق پاک من همیشه مست
من تو را آسان نیاوردم به دست
بارها این کودک احساسِ من
زیر باران های اشکِ من نشست
من تو را آسان نیاوردم به دست
در دل آتش نشستن کار آسانی نبود
راه را بر اشک بستن کار آسانی نبود
با غروری هم قد و بالای بامِ آسمان
بارها در خود شکستن کار آسانی نبود
بارها این دل به جرم عاشقی
زیر سنگینیه بار غم شکست
من تورا آسان نیاوردم به دست
در به دست آوردنت بردباریها شده
بیقراری ها شده شب زنده داری ها شده
در به دست آوردنت پایداری ها شده
با ظلم و جور روزگار سازگاری ها شده
🌺
🍂🌺🍂
🍃🍂🌺🍃🍂🌺
✨🍃🍂🌺🍃🍂🌺🍃
⭐️⭐️ادب واندیشه⭐️⭐️
🆔https://t.me/hajsadri | 268 |
| 15 | 🔻🔻🔻
📖 مثنوی: یاد آزادی به خیر
✍ابوالقاسم حالت
در هوای دانهچیدن، زآشیان مرغی پرید
هر طرف پرواز کرد و دانه از جایی نچید
صبح رفت امّیدوار و شام آمد ناامید
بر فراز خانهای هنگام برگشتن رسید
دید بر شاخ درختی یک قفس آویخته
مرغکی شیرین در آنجا شورها انگیخته
هر زمان کنج قفس آوازخوانی میکند
گشته پیر از غم ز بس یاد جوانی میکند
تا غمش در پرده مانَد، شادمانی میکند...
گفت: بهبه! این چه نیکو زندگانی میکند!
همچو او، من در قفس ایکاش مسکن داشتم
زندگی این است؛ کاش این زندگی من داشتم
کار من پیچیده همچون گیسوی جانانه است
وز غمِ روزی دلم صدچاک همچون شانه است
در قفس، این مرغ کِی پابند آب و دانه است؟
رزقش آمادهست و مینالد، مگر دیوانه است؟!
آنکه در اینجاست، جانش از بلاها ایمن است
زآنکه هر تارِ قفس، تیرِ بلا را جوشن است
مرغ نادان با شعف بال و پر از هم باز کرد
در هوای دانهای سوی قفس پرواز کرد
پس خطاب از دور بر آن مرغ خوشآواز کرد:
ای که خوشبختی تو را با دلخوشی دَمساز کرد!
بِه که از راه محبّت منّتی بر ما نهی
واین دو روزِ عمر، ما را در برِ خود جا دهی
گفت: رو، رو! ایمنی در خانهی صیّاد نیست
ظلموجور اینجا فراوان است، عدل و داد نیست
آنچه آوازش گمان کردی، به جز فریاد نیست
بِه که در سختی بمیرد هر کسی آزاد نیست
دَم مزن از کامرانی، کامرانی نیست این
مردن از این زندگی بِه، زندگانی نیست این
این سخنها چون شنید آن مرغک خونینجگر
بال و پر بهرِ پریدن باز کرد از یکدگر
گفت: اینسان پندها بهرم ندارد جز ضرر!
پر کشید اندر هوا و کرد از هر سو گذر
چون که چشم تیزبین را باز کرد او در فضا
دانهی چندی نمایان دید در دامِ قضا
تا که دید آن دانهها را، خنده کرد و گشت شاد
شد به پایین، چینهای ناچیده در دام اوفتاد
ناگهان آن لحظه کرد از جوجگان خویش یاد
نالهای کرد از جگر، آهی برآورد از نهاد
گفت: شد روز سپیدم تیره چون شام سیاه
آه آه از دست حرص و آزِ بیجا آه آه!
دید نتْوان داد مفت آزادی خود را ز دست
در نجات خود ز بس کوشید، جان خویش خَست
لاجرم آخر پرش خونین شد و بالش شکست
تا به کوشش چند تاری را ز یکدیگر گسست
خواست پیش جوجگان خود رود، حالی نداشت
رفت پروازی کند، دیگر پر و بالی نداشت
ناگهان دستی گرفت او را و کردش در قفس
بر رُخش بربست راه چاره را از پیش و پس
هرچه زد فریاد، کس او را نشد فریادرس
آنزمان دریافت کو را دادرس مرگ است و بس
چون به دام افتاد و شد بیچاره اندر دستِ غیر
با دوصد افسوس گفتا: یاد آزادی بهخیر...
🌼🌼ادب واندیشه🌼🌼
🆔https://t.me/hajsadri | 266 |
| 16 | 💞غزل
✍قصاب کاشانی
(ازشاعران دوره صفوی)
🎤خوانش:
«حسن حاج صدری»
🎻موسیقی: سه گاه
🌿🌿🌿🌿🌿
🔹تا کِی به بزم شوقِ غمت جا کند کسی؟
خون را به جای باده تمنا کند کسی؟
🔹تا مرغ دل پرید، گرفتار دام شد
صیاد، کِی گذاشت که پر ، وا کند کسی؟
🔹دنیا و آخرت به نگاهی فروختیم
سودا چنین خوش است که یکجا کند کسی!
🔹ای شاخ گل! به هر طرفی میل میکنی
ترسم درازدستیِ بیجا کند کسی
🔹نشکفت غنچهای که به باد فنا نرفت
در این چمن چگونه دلی وا کند کسی؟
🔹خوش گلشنیاست، حیف که گلچینِ روزگار
فرصت نمیدهد که تماشا کند کسی
🔹عمر عزیز خود مَنِما صرف ناکسان
حیف از طلا که خرج مُطلّا کند کسی
🔹بر روضههای خُلد، قدم میتوان گذاشت
قصاب! اگر زیارت دلها کند کسی
💦💦ادب واندیشه💦💦
🆔https://t.me/hajsadri | 185 |
| 17 | 🌞جشن #اسفندگان
روز بزرگداشت بانوی ایرانی
🎤سراینده و گوینده:
#هما_ارژنگی
🌷🌷ادب و اندیشه🌷🌷
🆔https://t.me/hajsadri | 160 |
| 18 | 🔊 #صوتی
🎤گفتگو با استاد جلال خالقی مطلق ادیب،پژوهشگر و شاهنامه پژوه برجسته معاصر
🌺دربارهی جشن اسفندگان (روز پنجم اسفند ماه)
🌺روز زن و جشن سپندارمذ
🍎🍎ادب واندیشه🍎🍎
🆔https://t.me/hajsadri | 155 |
| 19 | 💎🍃💎
💟جشن اسفندگان
✍حسن حاجی صدری
🌿🌿🌿🌿🌿
🔰یکی از جشنهای شایسته وبزرگی که ایرانیان باستان ونیاکان خردمند ما آن را ارج می نهادند و با شکوه تمام برگزار می کردند جشن«سپندار مذگان»بوده است که در پنجمین روز از ماه اسفند با آیین و آداب خاصی برگزار می شده و با آن به استقبال بهار و نوروز می رفتند
🔰نیاکان آگاه ما در این روز خجسته برای «سپندار مذ»که همان ایزد یا فرشتهٔ مادینهٔ اهورا مزدا(خداوند)بوده است جشنی می آراستند واز او برای آبادانی سرزمین و عشق و مهربانی یاری می طلبیدند
به تعبیر و تفسیر آنها«سپندار مذ»ایزد یا فرشته ای است که به فرمان یزدان پاک در جهان خاکی ما نگاهبان زمین است و به این سرزمین برکت وآبادانی ارزانی می دارد ودر جهان مینوی نمودار بردباری،سازش،نرمخویی،فروتنی ومهربانی است واز تمام آفریدگان خداوند نگاهبانی می کند
این فرشته یا ایزد به همراه شش فرشتهٔ دیگر که امشاسپندان خوانده می شوند یعنی:
بهمن(منش نیک،نگهبان جانوران)
اردیبهشت(نگهبان گیاهان ومرغزاران)
شهریور(فرشتهٔ مهربانی وجوانمردی و نماد فرمانروایی الهی که نگهبان فلزات و فره شهریاران دادگر است)
خرداد(رسایی وکمال است وفرشتهٔ نگهبان آبها ونابودگر دیو مرگ)
و امرداد(نماد جاودانگی و بی مرگی است
همانند وزیران توانمندی از تمام آفرینش و آفریده های او پاسبانی ونگهبانی می کنند
🔰چنانکه می دانیم هم در ادیان ایرانی وهم در ادیان ابراهیمی از جمله در دین مبین اسلام خداوند یکتا دارای زن و فرزند نیست و همانند و شریکی ندارد اما از اینکه «سپندارمذ»را دختر او نامیده اند به دو منظور بوده است
یکی آنکه در این روز به زنان و دختران ارج بنهند و برای آنها منزلتی درخور قایل شوند ودیگر آنکه مردم را به کشت وکار بر روی زمین ترغیب نمایند زیرا هرکس به زنان عشق و محبت بورزد و آنان را بزرگ بدارد وبا کشت وکار سرزمین ایران را آباد نماید فرشتهٔ نگهبان زمین ومادر زمین(سپندارمذ) از او خشنود خواهد شد واین خشنودی اسفند خشنودی ورضایتمندی اهورامزدا(خدای آسمانی)را در پی خواهد داشت
🔰ابوریحان بیرونی(۳۶۲-۴۴۰)در کتاب آثارالباقیه در مورد جشن اسفندگان چنین روایت کرده است:
«روز پنجم اسفند روز سپندارمذ است وبرای به هم افتادن دو نام به همدیگر آن را چنین نامیده اند و معنای آن خرد وشکیبایی است
سپندارمذ فرشته ای است که نگهبان زمین و فرشتهٔ پاسبان زنان پارسا و شوهردوست نیکخواه می باشد
در روزگار پیشین به ویژه این روز جشن زنان بود و در این جشن مردان به زنان بخشش می کردند و هنوز این آیین در اصفهان وری ودیگر سرزمینها به جاست وبه فارسی مردگیران نامند زیرا که زنان بر شوهران اقتراحها کردندی و آرزویها خواستندی از مردان»
🔰مطابق این روایت بیرونی وآثار بازمانده از ایران باستان این روز عید و جشن زنان و زمین بوده است و مردان وظیفه داشته اند در این روز عشق و مهر خود را با اهدای هدایایی به زنان ابراز نمایند وحتی گفته شده در این روز زنان فرمانروای مطلق بوده اند و مردان باید از آنان فرمانبری کنند
🔰جشن اسفندگان تنها چند روز پس از «والنتاین»غربیان است که روز عشق و محبت است
حدس زده می شود به احتمال زیاد اسفندگان ایرانی وآریایی از طریق رومیان به دنیای مسیحیت رفته باشد وامروزه غربیان مسیحی آن را بر اساس این جشن ایرانی پایه ریزی کرده باشند هرچند در روم باستان هم پیشینه ای داشته باشد
🔰امروزه با گسترش ارتباطات بعضی خانواده های ایرانی خصوصا جوانان ماتحت تأثیر جشن شادمانی آنها به مناسبت کریسمس یا والنتاین به جشن و شادمانی می پردازند
چرا باید غم واندوه و عزا چنان عرصه را بر ذهن و روح مردم خاصه جوانان ما تنگ کرده باشد که از هر رویدادی که اندکی برای آنان شادی و نشاط به ارمغان آورد واز غم وافسردگی آنان بکاهد استقبال کنند
خانواده های ایرانی وبویژه جوانان آگاه وروشن بین ما اگر اندکی به تاریخ و فرهنگ ایرانی خود نگاهی خردمندانه بیفکنند شایسته وبایسته است که برای ارج نهادن و مهر ورزیدن به زنان،مادران و دختران وتلاش وکوشش برای آبادانی ایران زمین وپاک وپالوده داشتن محیط زیست واهمیت دادن به کشت وکار جشن بزرگ اسفندگان را گرامی بدارند ورونقی دوباره به آن بدهند
🌺🌺ادب واندیشه🌺🌺
🆔https://t.me/hajsadri | 189 |
| 20 | ❤️پنجم اسفند ماه، جشن اسفندگان، روز مهر ایرانی گرامی باد
❣❣❣❣❣
🌞روز مهر و مهرورزی به آفریننده و آفرینش
🌞روز مهر و سپاس به زن و زمین
🌞روز مهر ایرانیان به ایرانیان
🌞روز مهر ایرانیان به سرزمین ایران
🌺🌺ادب واندیشه🌺🌺
🆔https://t.me/hajsadri | 168 |
