خوراسان تورکلری‌نین دیل و ادبیاتی

🔺خبر در نوع خود جالب بود، ترکی شاهسونی و ترکی سربندی ثبت ملی شدند. دو لهجه ترکی از شمال و جنوب استان مرکزی. به نظر بنده تنها مشخصه بارز این دو لهجه، استفاده از شیوه گلیبم/ گلیمم(به جای گلمیشم) میباشد. در خصوص این ثبت ملی مسائلی وجود دارد که به اختصار در این نوشتار ثبت میشود: 1- اینکه چراغی بر داشته های بومی و زبانی استان مرکزی تابانده شده تا شناسانده شود، در شرایط فعلی که زبان ترکی فاقد رسانه و آموزشهای رسمی است، موضوع قابل توجهی است. ولی قابل ذکر است که استان مرکزی در ادبیات کلاسیک ترکی یکی از ارکان میباشد. تنها ناسخ یکی از کتب اربعه ترکی شناسی در دنیا یعنی کتاب دیوان لغات الترک از اهالی استان مرکزی(شهر ساوه) به نام محمد ابن ابوبکر ساوی ثم دمشقی میباشد. شهرت بین المللی شاعر ترک ساوه، حکیم تیلیم خان، بر کسی پوشیده نیست. در سالهای اخیر ظهور پدیده هایی مانند دکتر علی کمالی و دکتر علی اصغر جمراسی راههای تحقیقات علمی را برای دانش پژوهان هموار کرده است. 2- ترکی شاهسونی مربوط به یک قوم ساکن در استان مرکزی و ترکی سربندی مربوط به سرزمینی به نام سربند است که پیوست سرزمینی و قومی را نشان میدهد. میدانیم که اسم کل شهرستان فعلی شازند تا چند سال پیش، سربند بود. ضمنا به لحاظ لهجه، این دو لهجه ارتباط ارگانیکی با بقیه ترکهای استان از جمله منطقه قره کهریز و خنداب و کمیجان و بخش کمره و منطقه حمزه لوی خمین و همچنین ترکهای استان همدان(بلوک ترک ملایر) و لرستان(ازنا و منطقه گاپله و جابلق و شهر چمن سلطان) دارند. در بسیاری از ارتباطات ترکی بین افراد، اگر طرف مقابل اعلام نکند که مثلا شاهسون(شسون) یا سربندی است، شاید اصلا متوجه تفاوت جزئی لهجه نباشند. 3- در سالهای گذشته نیز مواردی مانند زبان ترکی خلجی، ساز چؤگور، داستان تیلیم خان و مهری، داستان گورجو قیزی، غریب و شاه صنم به روایت سربند و ... ثبت ملی شده اند. این ثبت ها بدون پیوست رسانه ای مخصوصا توسط صدا و سیما و برگزاری نشستهای تخصصی و جشنواره های بومی(مانند جشنهای عاشیقی) و ... فاقد کارآیی لازم است. شاید به نوعی ترغیب به موزه ای کردن باشد. چون موضوع زبان موزه ای شدن نیست، بلکه ارتباطات، فرهنگ، فولکلور، ادبیات و ... میباشد. 4- آفت ممکنه در اینگونه ثبت ها، ایجاد تصور جزیره ای بودن لهجه های ترکی میباشد. در حالیکه در واقعیت و همچنین روند تاریخی به هیچ وجه جزیره ای نبوده است. به عنوان نمونه کتابهای نوحه دخیل مراغه ای، قمری دربندی(دربند اکنون در جمهوری داغستان فدراسیون روسیه واقع است) در کل ایران خوانده میشود. همچنین نسخه های تعزیه در کل ایران حالت سراسری دارد. همینطور داستانها و اشعار شعرای دیگر. داستان شاه صنم و غریب که داستان مشترک تمام ترکهای ایران میباشد با واریانت سربند ثبت ملی شده است. 5- اشتباه نکنیم که ماندگاری یک زبان به ثبت ملی آن ارتباط ندارد. بلکه با آموزش های رسمی و استفاده روزمره آن رابطه مستقیم دارد. لذا اینگونه موارد فقط برای جلوگیری از فراموشی کارآیی خواهد داشت. 6- با توجه به موضوع، لازم بود حداقل خبر مربوطه به همان لهجه‌هایی که ثبت ملی شده‌اند منتشر میشد که اینگونه نشده است. @tilimxan https://t.me/yurdumuz1

🔹سورییه پارلمانی، تورکمان‌لار اوچون اوخول‌لار'دا تورک دیلی‌نین اورگدیلمه‌سین آراشدیریر.

کۆلتور قوْرخودوجودور و دیکتاتوْرلار اۆچون اَن قوْرخولو حادیثه‌دیر! چۆنکی؛ مطالعه ائدن خالق. هئچ زامان کؤله اوْلماز. #آنتونیو_لوبو_آنتونس خوراسان تورکلری‌نین دیل و ادبیاتی @xorasanturk 📚🍀🌹🙏🏻

۱۴۰۵/۶/۱۷ سه‌شنبه ۱۷ شهریور تابستونیتون بخیر 🌿 امیدوارم امروزسهم دلتون از زندگی سلامتی🌿 عشق و اتفاق‌های خوب باشه🌿 روزتون پر از موفقیت🌿 @funnypink

✍🏻 نکته‌ها: اگر همه زبان‌های جهان را بدانی؛ اما؛ زبان مادری یا زبان فرهنگ خود را ندانی، آن بردگی است. اما؛ اگر زبان مادری خود را بدانی و همه زبان‌های دیگر را به آن بیفزایی، آن توانمند سازی است. 📚 جهت تهیه این کتاب و پکیچ کتاب های تورکی علاوه بر سفارش در دایرکت؛ در تلگرام واستاپ؛ روبیکا به شماره ۰۹۱۵۹۷۶۶۰۶۶ پیامک بزنید تا کتاب های درخواستی بوسیله پست ارسال شوند. 💚💙 تلگرام زبان و ادبیات ترکان خراسان @xorasanturk اینستاگرام @esmaeel_salariyan 💚💙🙏 📚🌹🙏🏻

گاهی فاصله‌ی بین دو سرزمین، فقط چند کیلومتر نیست؛ گاهی یک دلِ عاشق می‌تواند خراسان را به آذربایجان پیوند بزند… ❤️ این شعر زیبا را بانوی گرانقدر پوران نجفی از میانه برای من فرستادند؛ شعری در وصف زنان آذربایجان؛ زنانی با وقار، زیبایی، سخت‌کوشی و وفاداری… 🌹 من هم این شعر را با دوتار خراسان و آواز خواندم؛ با اینکه آن روز کسالت داشتم، اما عشق به شعر و فرهنگ آذربایجان نگذاشت صدایم خاموش بماند. 🎶 از دل خراسان، برای دل آذربایجان… اگر صدای دوتار من به دل شما نشست، بدانید که این صدا از یک فرهنگ به فرهنگ دیگر سلام می‌کند. ❤️ آذربایجان جان، خراسان به احترام تو کلاه از سر برمی‌دارد. ❤️‍🔥 ازل گوندن. مرد دوغولوب آذربایجان قادینلاری داش دمیردن سرد دوغولوب آذربایجان قادینلاری حجر کیمی نیگار کیمی شرف کیمی ووقار کیمی چیچک لنمیش باهار کیمی آذربایجان قادینلاری هربیری بیر گؤی اولدوزو قلم قاشی قارا گوزو اونوتمازلار ترلان قیزی آذربایجان قادینلاری _______ #پوران_نجفی #میانه #آذربایجان #خراسان #دوتار_خراسان #رسول_عباس_زاده #موسیقی_خراسان #فرهنگ_آذربایجان #زنان_آذربایجان #موسیقی_ترکی #موسیقی_مقامی

درگز یاریار نغمه های زیبای یاریار خوراسان بزرگ اجرای بانو زهره پاسخی اهل نوخندان، درگز 🕊کانال شاعرانه های فرزندان درگز🕊 @abdollgheibishaeraney

معرفی کتاب: شوق گلستان 🌹💚 نام کتاب: شوق گلستان (ترجمه داستان‌های گلستان سعدی به نثر ترکی معاصر) شرح و ترجمه: اسماعیل سالاریان ویراستار: نظام‌علی قیچلویی طرح جلد و صفحه آرایی: مهدی میمندی ناشر: انتشارات تجدد تبریز سال ۱۴۰۴ مشخصات: ۳۲۰ صفحه؛ قطع وزیری جلد شومیز . 💚👇 کتاب شوقِ گلستان، ترجمه‌یِ گلستان سعدی به نثر ترکی معاصر است که نظم و نثر تُرکی آن با نظم و نثر فارسی گلستان سعدی هم‌سنگی می‌کند و خواننده را در رساندن به معنی و مفاهیم یاری می‌نماید.. مترجم تلاش کرده است، در باز نویسی و ترجمه داستان‌های آن، با رعایت اصول دستور زبان‌های فارسی و تُرکی، همراه با ویرایش فنی، اثری زیبا با ترجمه‌ای روان و خوش آهنگ، هم در نظم و هم در نثر آنرا به زیباترین و جذاب‌ترین شکل، همراه با توضیحات کامل بزبان تُرکی به رشته تحریر در آورد. 💚👇 جهت تهیه این کتاب و پکیچ کتاب های تورکی علاوه بر سفارش در دایرکت؛ در تلگرام واستاپ؛ روبیکا به شماره ۰۹۱۵۹۷۶۶۰۶۶ پیامک بزنید تا کتاب های درخواستی بوسیله پست ارسال شوند. 💚💙 تلگرام زبان و ادبیات ترکان خراسان @xorasanturk اینستاگرام @esmaeel_salariyan 💚💙🙏

قولاق آسین ای جماعت،،، بوگونلرین شرحیدی بو روایت... انادیلیم تورک @na 👇👇👇👇 🐬  @na10541 🐬

🟥 📣 ای قلم اهلی، ای کتاب اهلی، ائشیدین آییق اولون: کاغاذ بندی اون میلیون تومن. الیزده‌کی کتابلارین قدرین بیلین. سیز آلله اونلاری ضایعاتچی‌لارا وئرمه‌یین. 😁

🔸کوراوغلو کیمدیر؟ دانیشیر دکتر ارگین افشار/ یازیچی، آراشدیرمان و تبریز دانشگاهینین تورک دیل و ادبیاتی اوستادی. @yekanoghlu یئکن اوغلو کانالینا قوشولون

دوغانین (طبیعتین) تۆرکجه آدلارین اؤیرنک: دریا: دنیز (Dəniz) دریاچه: گؤل (Göl) جزیره: آدا (Ada) شبه جزیره: یارێم آدا (Yarımada) خلیج: کؤرفز (Körfəz) تالاب: گؤلمچه (Gölməçə) مرداب: باتاقلیق (Bataqlıq) باتلاق: باتلاق (کلمه تورکی) (Batlaq) موج: دالغا (Dalğa) موج کوچک: لپه (Ləpə) ساحل: چیمرلیک٬ ساحیل (Çimərlik, Sahil) چشمه: بولاق (Bulaq) سرچشمه: پینار (Pınar) رودخانه:‌ چای٬ اێرماق (Çay, Irmaq) نهر: آرخ (Arx) جوی آب: قنات٬ قنوو (Qənat, Qənov) چاه: قویو (Quyu) آب‌ریز: زینه (Zinə) جایی که آب آنجا را گود کرده باشد: چاپاغان (Çapağan) زمینی که همیشه از خود آب پس بدهد : گۆزه (Gözə) آب نشتی: سێزقێن (Sızğın) درختی که وسطش کنده شده و داخلش آب باشد: نوو (Novo) ناودان: نووچا، نوودان (Novça, Novdan) زلال: دورو (Duru) گل‌آلود: بولانیق (Bulanıq) عمیق: درین (Dərin) کم‌عمق: دایاز (Dayaz) خاک: توپراق (Topraq) خشکی: قورولوق (Quruluq) خشک: قورو (Quru) کوه: داغ (Dağ) قلّه: تپه٬ زیروه (Təpə, Zirvə) صخره: قایا (Qaya) سنگ: داش (Daş) آسمان: گۆی (Göy) شب: گئجه (Gecə) روز: گۆندۆز (Gündüz) خورشید: گۆنش (Günəş) ماه: آی (Ay) ستاره: اولدوز (Ulduz) ابر: بولود (Bulud) مه: چن (Çən) غبار: دومان (Duman) شبنم: چیی٬ گئجه شئهی (Çiğ, Gecə Şehi) آبشار: شلاله٬ شیرران (Şəlalə, Şırran) گل: گۆل٬ چیچک (Gül, Çiçək) نهال: فیدان (Fidan) درخت: آغاج (Ağac) جنگل: مئشه٬ اورمان (Meşə, Orman) دشت: چؤل (Çöl) باغ: باغ (کلمه تورکی) (Bağ) زمین: یئر (Yer) شرق: دوغو (Doğu) غرب: باتێ (Batı) شمال: قوزئی (Quzey) جنوب: گۆنئی (Güney) باد: یئل (Yel) طوفان: فئرتئنا٬ قاسێرغا (Fırtına, Qasırğa) گردباد: بورولغان (Burulğan) گرد و خاک: توز توپراق (Toz Topraq) آب: سو (Su) باران: یاغێش٬ یاغمور (Yağış, Yağmur) بارندگی: یاغینتی (Yağınt) قطره: دامجی٬ داملا (Damcı, Damla) رنگین‌کمان: گؤی قورشاغی (Göy Qurşağı) تانری قیلینجی(Tanrı Qılıncı) تگرگ: دولو (Dolu) برف: قار (Qar) بهمن: شپه (Şəpə) یخ: بوز (Buz) یخ‌زده: دون (Don) آتش: اود (Od) آتش‌سوزی: یانقین (Yanqın) ملایم: اێلێق (Ilıq) گرم: ایستی (isti) سرد: سویوق (Soyuq) خنک: سرین (Sərin) جوش: قاینار (Qaynar) بخار: بوغ (Buğ) آب‌پز: پۆشلمه (Pöşləmə) بخارپز: پۆتلمه (Pötləmə) 📚 خوراسان تورکلری‌نین دیل و ادبیاتی @xorasanturk 🌹🍀🙏🏻

دوغانین (طبیعتین) تۆرکجه آدلارین اؤیرنک: دریا: دنیز (Dəniz) دریاچه: گؤل (Göl) جزیره: آدا (Ada) شبه جزیره: یارێم آدا (Yarımada) خلیج: کؤرفز (Körfəz) تالاب: گؤلمچه (Gölməçə) مرداب: باتاقلیق (Bataqlıq) باتلاق: باتلاق (کلمه تورکی) (Batlaq) موج: دالغا (Dalğa) موج کوچک: لپه (Ləpə) ساحل: چیمرلیک٬ ساحیل (Çimərlik, Sahil) چشمه: بولاق (Bulaq) سرچشمه: پینار (Pınar) رودخانه:‌ چای٬ اێرماق (Çay, Irmaq) نهر: آرخ (Arx) جوی آب: قنات٬ قنوو (Qənat, Qənov) چاه: قویو (Quyu) آب‌ریز: زینه (Zinə) جایی که آب آنجا را گود کرده باشد: چاپاغان (Çapağan) زمینی که همیشه از خود آب پس بدهد : گۆزه (Gözə) آب نشتی: سێزقێن (Sızğın) درختی که وسطش کنده شده و داخلش آب باشد: نوو (Novo) ناودان: نووچا، نوودان (Novça, Novdan) زلال: دورو (Duru) گل‌آلود: بولانیق (Bulanıq) عمیق: درین (Dərin) کم‌عمق: دایاز (Dayaz) خاک: توپراق (Topraq) خشکی: قورولوق (Quruluq) خشک: قورو (Quru) کوه: داغ (Dağ) قلّه: تپه٬ زیروه (Təpə, Zirvə) صخره: قایا (Qaya) سنگ: داش (Daş) آسمان: گۆی (Göy) شب: گئجه (Gecə) روز: گۆندۆز (Gündüz) خورشید: گۆنش (Günəş) ماه: آی (Ay) ستاره: اولدوز (Ulduz) ابر: بولود (Bulud) مه: چن (Çən) غبار: دومان (Duman) شبنم: چیی٬ گئجه شئهی (Çiğ, Gecə Şehi) آبشار: شلاله٬ شیرران (Şəlalə, Şırran) گل: گۆل٬ چیچک (Gül, Çiçək) نهال: فیدان (Fidan) درخت: آغاج (Ağac) جنگل: مئشه٬ اورمان (Meşə, Orman) دشت: چؤل (Çöl) باغ: باغ (کلمه تورکی) (Bağ) زمین: یئر (Yer) شرق: دوغو (Doğu) غرب: باتێ (Batı) شمال: قوزئی (Quzey) جنوب: گۆنئی (Güney) باد: یئل (Yel) طوفان: فئرتئنا٬ قاسێرغا (Fırtına, Qasırğa) گردباد: بورولغان (Burulğan) گرد و خاک: توز توپراق (Toz Topraq) آب: سو (Su) باران: یاغێش٬ یاغمور (Yağış, Yağmur) بارندگی: یاغینتی (Yağınt) قطره: دامجی٬ داملا (Damcı, Damla) رنگین‌کمان: گؤی قورشاغی (Göy Qurşağı) تانری قیلینجی(Tanrı Qılıncı) تگرگ: دولو (Dolu) برف: قار (Qar) بهمن: شپه (Şəpə) یخ: بوز (Buz) یخ‌زده: دون (Don) آتش: اود (Od) آتش‌سوزی: یانقین (Yanqın) ملایم: اێلێق (Ilıq) گرم: ایستی (isti) سرد: سویوق (Soyuq) خنک: سرین (Sərin) جوش: قاینار (Qaynar) بخار: بوغ (Buğ) آب‌پز: پۆشلمه (Pöşləmə) بخارپز: پۆتلمه (Pötləmə) @turktarikhi20

گون تکین باخ گوزلیم ،                     صبح گلستان اوسته تا دوشه بیر باخوشون،                      لاله و ریحان اوسته سنیلن خرم اولار،               پوزگون اورک ای گوزلیم صورتین جلوه سی،                 دوشه اگر ایوان اوسته اسدالله بابایی (معنوی) سلام سحریز خئیرلی گون آیدین عزیز دوس لاریم 🕊کانال شاعرانه های فرزندان درگز🕊 @abdollgheibishaeraney

ﭼﻜﻴﺮ ﻗﻠﺒﻴﻢ آﻏﻴﺮ دردی 💙💚 قیمت کتاب‌های تورکی به کوشش اسماعیل سالاریان که اغلب آنها قیمت‌های قبلی بسیار نازل دارند با همان قیمت‌ها تقدیم علاقمندان زبان و ادبیات ترکی می‌گردند. 💎 ✍🏻 ۱_ اصلی کرم (روایت خراسان و آذربایجان) ۲ _ تمثیل و مثل ترکی جلد۲ ۳_ داستان شاه اسماعیل و گلزار (روایت خراسان و آذربایجان) ۴_ مثنوی ترکی یوسف و زلیخا ۵_ نگاهی به فرهنگ ترکان خراسان ۶_کور اوغلو ۷_ مثل‌لرین حکایه‌لری ۸_ ملا نصیرالدین حکایه‌لری ۹_ رباعیات ترکی ـ فارسی خیام ۱۰ _ ترکی خراسان و قواعد آن ۱۱ _نگاهی به ادبیات ترکان خراسان ۱۲_ کنایات و اصطلاحات ترکی ۱۳ـ  ناغیل‌لار بوغچاسی ۱۴ـ معنوی ناغیل‌لار (ترجمه داستان‌های مثنوی معنوی مولانا به نثر ترکی معاصر) ۱۵ـ باخشی‌های خراسان و گونه‌های ادبیات انها ۱۶ـ شوق گلستان (ترجمه داستان‌های گلستان سعدی به نثر ترکی معاصر) ۱۷ـ عاشیق غریب و شاه (روایت خراسان و آذربایجان) ۱۸ ـ طاهر و زهره (روایت ترکی خراسان و ترکمنی) 💎 💥جهت سفارش پکیچ کتاب‌های تورکی به شماره همراه 09159766066 پیام بنویسید تا کتاب‌های درخواستی بوسیله پست ارسال شوند. 💎💎 زبان و ادبیات ترکان خراسان @xorasanturk 🌺🍀🙏🏻

🔺سیاحت‌در‌میان‌ترکمنان‌سالورخراسان- تربت‌جام/۲ غلام‌بخشی‌سالور،چهره‌هنری‌ترکمن ازچهره‌های‌شناخته‌شده‌هنری‌دربین‌نه‌فقط‌سالورها،بلکه‌ترکمن‌صحرای‌ایران می باشد. او‌برای‌حفظ‌ارزش‌های‌هویتی‌ترکمن،راهی‌جست، راهی که نام‌او‌را‌اعتبار‌ویژه‌دادو آن"نوازندگی دوتارترکمنی"بود غلام‌بخشی‌دغدغه حفظ‌هنر و سنت‌های قوم سالوررادردل‌غربت‌تربت‌جام‌داشت‌لذا موسیقی‌را‌آموخت وآموزش‌دادو باصدای‌هنر‌به‌جهان معرفی گردید‌.و موسیقی‌و‌بخشی‌گری‌را‌حلقه‌اتصال‌به‌گذشته ترکمن‌هایافت اودرپاسخ‌به‌اهمیت‌دوتارترکمن‌عبارت‌ارزشمندی‌را‌مطرح‌می‌نماید" -ترکمن‌هارا‌با‌این شاخصه‌هامی‌شناسند:"اسب،قالی،دوتار و دون" پس‌کوشیدم‌دوتاررابه‌مانندبقیه‌نوازندگان‌سالورترویج دهم.بلکه‌فرزندانمان‌نیزاین‌راه‌را‌بروند. سوال‌:چراازتربت‌جام‌به‌ترکمن‌صحراکوچ‌نکردید؟ -چرااتفاقاحدود۵۰خانواررفتندامااکثرشان‌برگشتندچونکه‌درطول‌صدسال‌گذشته‌منتظربودندشرایط‌بازگشت‌به‌موطن‌خودترکمنستان‌‌فرارسدونرسیدبعلاوه بخاطروابستگی‌های‌فامیلی‌درتربت،ازدواج وغیره‌سازگارنشدندودوباره‌برگشتند -چراعلاقمندبه‌ماندگاری‌درتربت‌هستید؟ -زیرامردم‌تربت‌به‌ما‌بسیاراحترام‌قائل‌هستند #دکترسارلی ۱۴۰۵/۶/۱۵

🎦حضور غرفه صنایع دستی روستای باصفای #عباس_آباد #برزآباد در همایش کوهنوردی شهرستان بام و صفی آباد روستای #نوده همراه با آهنگ #کوراوغلو @turkanxorasan @barazabadabasabad

🟥 📣 ای قلم اهلی، ای کتاب اهلی، ائشیدین آییق اولون: کاغاذ بندی اون میلیون تومن. الیزده‌کی کتابلارین قدرین بیلین. سیز آلله اونلاری ضایعاتچی‌لارا وئرمه‌یین. 😁