🔥 آذربـایـجــان 🔥

گون چیخدی، یای اردبیل گون دؤندوسون، قاردا بیل اردبیلی ها چهارفصل را در یک روز تجربه می کنند. صبح که از خواب بیدار می شوی .هوا بهاریست. هنگام ظهر هوا آفتابی است و نیمروز گرد و خاک و طوفانی چنانکه پاییز است و آفتاب که از نیمه گذشت ممکنه برف بیاد و شما چهار فصل را در یک روز تجربه کنید در مورد هوای ناپایدار اردبیل از قدیم این مثل را گفته اند. گون چیخدی، یای اردبیل گون اورتاسین، قاردا بیل gün çıxdı yay Ərdəbil gün döndüsün qarda bil آفتاب که شد. اردبیل تابستان است نیمروزش را یقین برفی بدان شما چطور شنیده اید ؟ بنویسید 🖋️

کودک تورک در آذربایجان، اردبیل، زنجان و... کرد در کردستان، عرب در خوزستان، بلوچ در بلوچستان، ترکمن در ترکمن‌صحرا و دیگر کودکان غیرفارس‌زبان، با زبان مادری خود وارد مدرسه می‌شوند؛ اما باید علم را به زبانی بیاموزند که هنوز آن را نمی‌فهمند. این کودکان ناچارند هم‌زمان با یادگیری علم، زبان معلم را نیز یاد بگیرند؛ درحالی‌که بهترین سال‌های یادگیری و رشد آن‌ها در حال سپری شدن است. این مسئله فقط موضوع زبان نیست؛ بلکه عدالت آموزشی، حقوق کودک، حقوق بشر، برابری فرصت‌ها و حفظ هویت فرهنگی را زیر سؤال می‌برد. چرا یک کودک فارسی‌زبان می‌تواند از روز نخست به زبان مادری خود علم بیاموزد، اما کودک غیرفارس‌زبان باید ابتدا زبان دیگری را یاد بگیرد تا بتواند از آموزش بهره‌مند شود؟ یادگیری زبان فارسی حق همه کودکان است؛ اما محرومیت از آموزش به زبان مادری نباید بهای آن باشد. هیچ کودکی نباید برای آموختن علم، زبان مادری خود را پشت در مدرسه بگذارد. آیدین 🖋️

چرا تورک ها به کفش می گویند باشماق بعد به پا می پوشند ولی به کلاه می گویند پاپاق بعد به سر می گذارن başmaq baş  باش = یعنی  سر ، ابتدا ، شروع ،آغاز  و باش یعنی انتها ، پایان ، پایه  بو باش یعنی این سر  او باش یعنی آن سر  پس از هر چیز وجه پارد ابتدا و انتها و هر دو باش  نام دارد  برای همین باش یک شخص از سر تا پا را می گویند  ماق مصدر ساز است  مانند یازماق ، قوتارماق باشلاماق ، یاشماق ، باشماق  این  پا در فارسی ربطی به پا تورکی ندارد پاپاق در اصل باباق هست  باب یعنی برازنده ، شایسته ، درخور   آق در پسوند به معنی  وسیله و برای معنی می دهد مانند یاتاق ، قوناق ، قاچاق پس ـاق (-aq) با ـماق (-maq) فرق دارد؛ در -maq، حرف m بخشی از پسوند مصدر است.

چرا تورک ها به کفش می گویند باشماق بعد به پا می پوشند ولی به کلاه می گویند پاپاق بعد به سر می گذارن başmaq baş  باش = یعنی  سر ، ابتدا ، شروع ،آغاز  و باش یعنی انتها ، پایان ، پایه  بو باش یعنی این سر  او باش یعنی آن سر  پس از هر چیز وجه پارد ابتدا و انتها و هر دو باش  نام دارد  برای همین باش یک شخص از سر تا پا را می گویند  ماق مصدر ساز است  مانند یازماق ، قوتارماق باشلاماق ، یاشماق ، باشماق  این  پا در فارسی ربطی به پا تورکی ندارد پاپاق در اصل باباق هست  باب یعنی برازنده ، شایسته ، درخور   آق در پسوند به معنی  وسیله و برای معنی می دهد مانند یاتاق ، قوناق ، قاچاق پس ـاق (-aq) با ـماق (-maq) فرق دارد؛ در -maq، حرف m بخشی از پسوند مصدر است.

معنی کلمه آذری در زبان فارسی آذر یعنی آتش 🔥 آذری یعنی آتشی هم خانواده های کلمه ی آذری آذر، آذرین ، آذرخش ، آذرآگین ، آذرگون آنانی که به مردم آذربایجان آذری می گویند . از مردمی حرف می زنند که تورک نیستند ، و به زبان آذری صحبت می کند و معانی مختلفی به آذری می دهند کلمه‌‌ی «آذری» و زبان مردم آذربایجان را در منابع کهن بدین گونه نوشته اند 🔥 ۱. ابن‌مقفع (درگذشتهٔ ۱۴۲ق / ۷۵۹م) قدیمی‌ترین اشارهٔ شناخته‌شده در این مجموعه، نقل ابن‌ندیم از ابن‌مقفع در کتاب الفهرست (ص ۱۳) است. در این نقل، زبان ناحیهٔ فهله «فهلوی» معرفی شده و آذربایجان در شمار پنج ولایت فهله، در کنار اصفهان، ری، همدان و ماه‌نهاوند قرار گرفته است. ۲. خوارزمی، کتاب مفاتیح‌العلوم خوارزمی نیز همین تقسیم‌بندی را آورده است؛ هرچند این نقل احتمالاً مستقل از روایت ابن‌مقفع نیست و ممکن است از مأخذ مشترکی گرفته شده باشد. ۳. حمزهٔ اصفهانی همین تقسیم‌بندی به نقل از حمزهٔ اصفهانی نیز در منابع بعدی، از جمله یاقوت حموی، آمده است. بنابراین نباید این سه نقل را لزوماً سه گواه مستقل به شمار آورد. ۴. یعقوبی، کتاب‌البلدان (۲۷۶ق / ۸۹۱م، ص ۲۷۲) یعقوبی از «العجم الأذریة» و «الجاودانیة القدم» در میان مردم آذربایجان نام می‌برد. این یکی از قدیمی‌ترین کاربردهای صریح واژهٔ «آذریه» در منابع موجود است. تفسیر این عبارت به ایرانیان آذری و ارتباط آن با نام زبان آذری، نیازمند توجه به متن و برداشت پژوهشگران است. ۵. مسعودی، التنبیه والاشراف (ص ۷۸) مسعودی از زبان ایرانیان و تقسیم آن به گونه‌هایی چون فهلوی، دری و آذری سخن می‌گوید. این گزارش از شواهد مهم کاربرد نام «آذری» در تقسیم‌بندی زبان‌های آن دوره است. ۶. ابن‌حوقل، صورةالارض (ص ۳۴۸) ابن‌حوقل زبان مردم آذربایجان و بیشتر مردم ارمنستان را «فارسی» می‌نامد و از رواج زبان عربی نیز سخن می‌گوید. این تعبیر، نامی است که خود ابن‌حوقل به کار برده و به‌تنهایی مشخص نمی‌کند مردم آن زبان را در محل چه می‌نامیده‌اند. ۷. مقدسی، احسن‌التقاسیم (ص ۳۷۸) مقدسی زبان مردم آذربایجان را «عجمی» توصیف می‌کند و از گونه‌هایی چون دری و «منقلق» نام می‌برد. همچنین دربارهٔ زبان فارسی آنان می‌گوید که فهمیدنی است و در حروف به فارسی خراسان شباهت دارد. این دو گزارش باید با توجه به تفاوت مواضع کتاب و عبارت‌های اصلی آن بررسی شوند. ۸. سمعانی، الأنساب سمعانی حکایتی دربارهٔ ابوزکریا کاتب تبریزی (درگذشتهٔ ۵۰۲ق) نقل می‌کند که در شام با هم‌ولایتی خود به زبانی سخن می‌گفت که ابوالعلاء معری آن را نمی‌فهمید. در ضبط نام این زبان اختلاف نسخه وجود دارد: در یک چاپ «الآذریة» و در چاپی دیگر قرائت «الأذربیجیة» نیز مطرح شده است. ۹. یاقوت حموی، معجم‌البلدان (ج ۱، ص ۱۷۲) یاقوت می‌نویسد مردم آذربایجان زبانی دارند که آن را «آذریه» می‌نامند و جز خودشان کسی آن را نمی‌فهمد. این یکی از صریح‌ترین گزارش‌های تاریخی دربارهٔ کاربرد نام آذریه برای زبان مردم آذربایجان است. ۱۰. زکریای قزوینی، آثارالبلاد (۶۷۴ق / ۱۲۷۵م) قزوینی می‌نویسد هیچ شهری از چنگ ترکان بیرون نمانده، جز تبریز. این گزارش به‌تنهایی شاهد مستقیمی دربارهٔ زبان مردم تبریز نیست، اما می‌تواند در کنار دیگر گزارش‌های تاریخی، به‌عنوان قرینه‌ای دربارهٔ وضعیت منطقه بررسی شود. ۱۱. حمدالله مستوفی، نزهةالقلوب و تاریخ گزیده مستوفی زبان مراغه را «پهلوی مغیّر»، زبان زنجان را «پهلوی راست» و زبان گشتاسفی را نزدیک به گیلانی معرفی می‌کند. همچنین عبارتی به زبان تبریزی نقل می‌کند. در تاریخ گزیده نیز از اشعاری با تعبیر «اهل‌الشعر من العجم» یاد شده است. دربارهٔ ضبط «مغیّر» و «معرّب» در نسخه‌ها اختلاف وجود دارد. ۱۲. نمونه‌های متنی و ادبی در منابع و پژوهش‌های مربوط به زبان آذری، نمونه‌های متعددی بررسی شده‌اند؛ از جمله: دوبیتی‌های منسوب به شیخ صفی‌الدین اردبیلی در صفوةالصفا، نوشتهٔ ابن‌بزاز در قرن هشتم قمری؛ غزل دوزبانهٔ همام تبریزی (درگذشتهٔ ۷۱۴ق)؛ اشعار مغربی تبریزی؛ اشعار منسوب به ماما عصمت؛ ده واژه از زبان «آذرباذگان» در نسخه‌ای از لغت فرس اسدی توسی، محفوظ در کتابخانهٔ ملک، شمارهٔ ۵۸۳۹. همچنین اولیا چلبی در سیاحت‌نامه از کاربرد زبان پهلوی در برخی نواحی آذربایجان، از جمله نخجوان و مراغه، گزارش‌هایی آورده است که باید جداگانه و با توجه به عبارت مربوط به هر شهر بررسی شوند. در بررسی ها دسترسی به نسخه های اصلی نویسندگان کهن غیر ممکن بود چون وجود ندارند از جمله کتابهای مفقوده بحساب می آیند .روایات از منابع جدید کتب چاپی آورده شده است. آیدین 🖋️

تو که خود را آذری می نامی حتما بخوان آذری تورک نیست .👇👇👇👇

مرحله دهم: اون دا دئنن آی هیرنیزی هیرنیزی اینجا روایت وارد بخش پایانی می‌شود. فردی که تا این مرحله آزموده شده، تحت فشار قرار گرفته، حیله را آموخته و حتی خودش بازی خورده است، حالا به مرحله‌ای می‌رسد که دیگران را دنبال می‌کند. یعنی کسی که روزی بازیچه دست دیگران بود، حالا خودش وارد چرخه بازی‌دادن دیگران می‌شود. مرحله پایانی: بورکونون ایچی قیرمیزی / بوکونو گؤتور اوچ دفعه دولان ویر بیزی این بخش با کلاه و چرخیدن و حرکت نهایی همراه است و در اجرای بازی، پایان‌بخش این زنجیره حرکات است. نتیجه‌گیری اگر این شعر را با چنین نگاهی بخوانیم، با روایتی روبه‌رو می‌شویم که از فرمان مقام بالاتر آغاز می‌شود، به محفل بزرگان می‌رسد، فرد را از آزمون‌ها و فشارها عبور می‌دهد، حیله و پنهان‌کاری را به او می‌آموزد، او را در معرض فریب قرار می‌دهد و سرانجام به چرخه‌ای می‌رساند که خودش نیز به بازیگر این مناسبات تبدیل می‌شود. شاید پیام پنهان این روایت چنین باشد: برای رسیدن به قدرت باید مراحل زیادی را طی کنی؛ در این مسیر هم آزموده می‌شوی، هم تحقیر می‌شوی، هم از تو سوءاستفاده می‌کنند و هم قواعد پنهان بازی را یاد می‌گیری. اما وقتی وارد این حلقه شدی، ممکن است خودت نیز همان رفتاری را با دیگران داشته باشی که روزی با تو داشتند. نکته مهم دیگر اینکه این بازی و شعر به روایت انزلی محدود نمی‌ماند. روایت‌هایی با نام «Ənzəli-xan» در مناطق دیگری از آذربایجان، از جمله قره‌باغ و اسفستان نیز ثبت شده‌اند که با نسخه انزلی تفاوت‌هایی دارند. همین تفاوت‌ها می‌تواند سرنخ مهمی برای شناخت پیشینه این بازی و تحول آن در مناطق مختلف باشد. شاید وقت آن رسیده باشد که بازی‌های قدیمی تورکان را فقط سرگرمی کودکان ندانیم و آن‌ها را به‌عنوان بخشی از حافظه فرهنگی و اجتماعی خودمان دوباره بررسی کنیم. شما هم اگر این بازی یا شعر را با روایت دیگری در شهر و منطقه خود به یاد دارید، آن را بنویسید. شاید با کنار هم گذاشتن این روایت‌ها بتوانیم به نسخه‌های قدیمی‌تر و معنای اصلی آن نزدیک‌تر شویم. آیدین 🖋️

از بازی کودکی تا بازی قدرت؛ خوانشی متفاوت از شعر قدیمی «انزلی نین اوللی» انزلی نین اوللی ایکی‌لری خوان اکبری اوچ ده بیر قولا دگرلر دؤرده یامبزین ازرلر بئش ده مینیم توشوم آلتی دا ال دیسین اتک دگمه‌سین یئددی ده تک ال گئدرلر سککیزده پاپاق قویارلار دوققورزدا پاپاغین توشمه‌سین اون دا دئنن: آی هیرنیزی هیرنیزی بورکونون ایچی قیرمیزی بوکونو گؤتور اوچ دفعه دولان ویر بیزی بعضی از بازی‌های قدیمی تورکان فقط برای سرگرمی کودکان نبوده‌اند. در پسِ حرکات، واژه‌ها و شعرهای همراه این بازی‌ها، گاهی می‌توان نشانه‌هایی از فرهنگ اجتماعی، روابط انسانی، سلسله‌مراتب و حتی مناسبات قدرت را جست‌وجو کرد. یکی از این بازی‌ها، بازی قدیمی «انزلی» است که ما در دوران کودکی با شعر زیر اجرا می‌کردیم. این شعر در شهرها و مناطق مختلف با تغییراتی در واژه‌ها و ترتیب بعضی عبارت‌ها خوانده می‌شده است. نسخه‌ای که من از دوران کودکی به یاد دارم، چنین است: شیوه اجرای بازی در این بازی، یکی از بازیکنان در حالت خمیده و شبیه رکوع قرار می‌گیرد و دیگران به ترتیب از روی او می‌پرند. با هر مرحله، عبارت مربوط به آن خوانده می‌شود. کسانی که بلد نیستن این جملات را می گویند هر نه کی موللا دئی اگر نتواند جمله را درست بگوید و یا باعث شود کلاه بیافتد .باید خود جای فرد دست به زانو بیایستد تا اینکه انتهای بازی فرد با کلاه بازی کنان را دنبال می کند تا یکی را بگیرد. خوانش اجتماعی و سیاسی شعر برداشت من این است که این شعر را می‌توان فراتر از یک بازی کودکانه و به‌عنوان روایتی نمادین از مسیر رسیدن به پست و مقام در ساختار قدرت تفسیر کرد. در این خوانش، هر مرحله پیامی دارد: مرحله اول: انزلی نین اوللی انزلی در این خوانش نام شهر نیست؛ اشاره به فرمانی دارد که از بالا نازل شده است. فرمانی برای ورود به مسیر رسیدن به پست و مقام. یعنی برای رسیدن به جایگاه موردنظر، باید مراحلی را طی کرد. مرحله دوم: ایکی‌لری خوان اکبری خوان اکبر؛ یعنی سفره بزرگان و محفل صاحبان قدرت. برای ورود به این جمع باید به سفره آنان راه پیدا کرد و در حلقه‌شان قرار گرفت. مرحله سوم: اوچ ده بیر قولا دگرلر در میان تورکان رفتاری وجود دارد که وقتی می‌خواهند با کسی سر به سر بگذارند یا او را به مبارزه دعوت کنند، هنگام عبور با آرنج به دست یا بازوی او ضربه می‌زنند. این حرکت نوعی آزمون است؛ می‌خواهند بدانند طرف مقابل می‌ترسد، عقب‌نشینی می‌کند یا جرئت رویارویی دارد. در خوانش سیاسی، این مرحله آزمون جسارت و میزان تحمل فرد است. مرحله چهارم: دؤرده یامبزین ازرلر یان‌بیز، اشاره به قسمت گوشتی و بالایی باسن دارد. در این مرحله ضربه شدیدتر و آزاردهنده‌تر می‌شود. در بازی فردی که می پرد با باسن خود ضربه ای به باسن فرد دست به زانو وارد می آورد . دیگر فقط تحریک و دعوت به مبارزه نیست؛ نوعی اذیت، آزار و تحقیر نیز در آن وجود دارد. در مسیر رسیدن به مقام، فرد باید فشارها و برخوردهای سخت‌تری را تحمل کند. مرحله پنجم: بئش ده مینیم توشوم در بازی، از بازیکن می‌پرسند: «مینیم توشوم؟» یعنی اجازه می‌دهی سوار تو شوم؟ اگر اجازه بدهد، دیگری بر پشت او سوار می‌شود. در خوانش اجتماعی، این مرحله می‌تواند نماد پذیرفتن سلطه دیگران و تحمل سواری‌گرفتن صاحبان قدرت از فرد باشد. مرحله ششم: آلتی دا ال دیسین اتک دیمه‌سین در این مرحله فرد حیله و قواعد پنهان بازی را یاد می‌گیرد. یعنی در کارها دست داشته باش، اما ردپایی از خودت باقی نگذار؛ دامن تو نباید گیر بیفتد. به عبارت دیگر، در مناسبات پشت‌پرده مشارکت کن، اما مراقب باش مسئولیت و پیامد کارها متوجه خودت نشود. مرحله هفتم: یئددی ده تک ال گئدرلر یک‌دستی می‌زنند؛ یعنی اطلاعات و عملکرد فرد را زیر نظر دارند و از کارهای او باخبرند. در این مرحله فرد متوجه می‌شود که در این جمع، دیگران نیز از رفتار و اقدامات او اطلاع دارند. مرحله هشتم: سککیزده پاپاق قویارلار به مرحله عملی کلاه‌گذاشتن می‌رسیم. در اینجا یک تفاوت جالب زبانی نیز وجود دارد: در تعبیر رایج فارسی می‌گویند «کلاهش را برداشتند»، اما در تعبیر تورکی مورد استفاده در این بازی، «پاپاق قویارلار» یعنی کلاه بر سرش می‌گذارند. در اجرای بازی، کلاه را روی پشت بازیکن خم‌شده قرار می‌دهند. در خوانش سیاسی، این مرحله نماد فریب‌خوردن و بازی‌داده‌شدن فرد است. مرحله نهم: دوققورزدا پاپاغین توشمه‌سین یعنی مواظب باش کلاه نیفتد! در بازی، بازیکن باید هنگام پریدن مراقب کلاه باشد؛ چون افتادن آن به معنای باختن است. در خوانش سیاسی، پس از آنکه فرد فریب خورده یا وارد مناسبات قدرت شده، حالا باید مراقب باشد موقعیت و جایگاهش را از دست ندهد.

انزلی نین اوللی ایکی‌لری خوان اکبری اوچ ده بیر قولا دگرلر دؤرده یامبزین ازرلر بئش ده مینیم توشوم آلتی دا ال دیسین اتک دگمه‌سین یئددی ده تک ال گئدرلر سککیزده پاپاق قویارلار دوققورزدا پاپاغین توشمه‌سین اون دا دئنن: آی هیرنیزی هیرنیزی بورکونون ایچی قیرمیزی بوکونو گؤتور اوچ دفعه دولان ویر بیزی آیدین 🖋️

فوتبال میدان رقابت است نه میدان حماقت

حاجی فیروز در تهران و برخی شهرها، نزدیک عید نوروز، شخصیتی با نام «حاجی فیروز»در خیابان‌ها ظاهر می‌شود.او صورت خود را سیاه می‌کند،لباس رنگارنگ می‌پوشد، ساز کوبه‌ای در دست می‌گیرد، شعر می‌خواند و آمدن بهار را نوید می‌دهد و از مردم هدیه می‌گیرد. اما پرسش این است:حاجی فیروز از چه زمانی با این نام و شکل در فرهنگ نوروزی ظاهر شده است؟ در دربار ناصرالدین‌شاه قاجار، خواجه‌ای آفریقایی با نام حاجی فیروز وجود داشته است.گفته می‌شود او از افراد مورد اعتماد شاه بود در جشن‌های درباری حضور داشت.همچنین روایت‌هایی دربارهٔ علاقهٔ زنان حرمسرا به او و بازگرداندنش پس از تصمیم شاه به انتقال او نقل شده است. آیا حاجی فیروز نوروزی از حاجی فیروز دربار ناصرالدین‌شاه گرفته شده است؟ این را بر پایهٔ سه نکته می توان بررسی کرد نخست: تا زمانی که نمونه‌های قدیمی‌تر و مستندی از نام حاجی فیروز در آیین‌های نوروزی پیدا نشده باشد، دوم:وجود خواجه‌ای آفریقایی با نام حاجی فیروز در دربار ناصرالدین‌شاه سوم: سیاه‌کردن دست و صورت، پوشش حرکات نمایشی و سازهای کوبه‌ای حاجی فیروز از نظر مردم‌شناختی شایستهٔ مقایسه با سنت‌های نمایشی و موسیقایی شرق آفریقاست آیدین

کوسا (Kosa) و کئچل (Keçəl) در آذربایجان کوسا و کئچل دو شخصیت شناخته‌شده در قصه‌ها، آیین‌ها و نمایش‌های مردمی عید نوروز (Bayram) در آذربایجان هستند. این نمایش‌ها با نام‌هایی مانند «کوسا گلدی» (Kosa gəldi)، «کوسا گلین» (Kosa gəlin) و «کوسا کوسا» (Kosa-kosa) نیز شناخته می‌شوند. کوسا (Kosa): شخصیتی با ریش کم‌پشت یا بدون ریش که با ظاهر و ویژگی‌های نمایشی خاص خود در آیین‌های نوروزی حضور دارد. کئچل (Keçəl): شخصیتی کچل و بی‌موی سر، تاس که در برخی نمایش‌های نوروزی آذربایجان ظاهر می‌شود. این دو شخصیت با یکدیگر گفت‌وگو و جدل می‌کنند، حرکات طنزآمیز انجام می‌دهند، مردم را دور خود جمع می‌کنند، نمایش‌های خنده‌آور اجرا می‌کنند، شعر می‌خوانند و از مردم هدیه می‌گیرند. در برخی روایت‌ها، کئچل نقش پادشاه یک‌روزه را بازی می‌کند؛ شخصیتی که می‌توان آن را نمادی از آمدن دوران تازه و دگرگونی طبیعت دانست. در این برداشت، سرما و زمستان جای خود را به گرما و فصل‌های گرم سال می‌دهند. کوسا نیز در برخی روایت‌ها بر الاغی سوار می‌شود و خود را با بادبزن باد می‌زند؛ رفتاری که می‌توان آن را به پایان زمستان و آمدن روزهای گرم تعبیر کرد. پیشینهٔ تاریخی کوسا و کئچل این دو شخصیت با سنت‌های کهن مردمی آذربایجان پیوند دارند. ابوریحان بیرونی در آثار ارزشمند خود، از جمله «آثارالباقیه» و «التفهیم»، به رسمی با نام «کوسه برنشین» اشاره کرده است. گزارش او از مهم‌ترین شواهد مکتوب برای بررسی پیشینهٔ تاریخی این رسم به شمار می‌رود. در روایت مربوط به این آیین، مردی کوسه ــ یعنی کم‌مو یا بی‌ریش ــ را بر الاغی سوار می‌کردند. او با بادبزنی خود را باد می‌زد و از مردم هدیه و پول می‌گرفت. این رسم با آیین‌های تقویمی و باورهای مربوط به دگرگونی فصل‌ها ارتباط داشته است. آیدین

کوسا (Kosa) و کئچل (Keçəl) در آذربایجان

«گؤنوموزو گؤی اسکییه باغلادی» Günümüzü göy əskiyə bağladı 🔹 معنی واژه‌ها ▪️ گؤنوموزو (günümüzü): روزگارمان را ▪️ گؤی (göy): آبی؛ رنگ برگرفته از آسمان آبی سبز ؛ رنگ برگرفته از گؤیرتی (göyərti): سبزه و گیاه ▪️ اسکی (əski): کهنه، تکه‌پارچه ▪️ باغلادی (bağladı): بست در برخی باورهای عامیانه، مردم برای برآورده شدن حاجت خود، تکه‌پارچه‌ای را به درختی مقدس، زیارتگاهی یا مکانی خاص ، یا دست و گردن فرد می‌بندند و چشم‌انتظار برآورده شدن حاجتشان می‌مانند. پارچه‌های بسته‌شده ممکن است به رنگ‌هایی از جمله سبز یا آبی، باشند. 🔹 برداشت از این آتالار سؤزو (Atalar sözü) این است. گویی کار و زندگی و روزگارمان را به تکه‌پارچه‌ای کهنه بسته‌ایم و به امید برآورده شدن حاجت، نشسته‌ایم. خلاصهٔ مفهوم و کاربرد آن: «بیچاره شدیم؛ روزگارمان را به امیدی واهی بستند.» بستن پارچه به درختان، زیارتگاه‌ها و مکان‌های مقدس، از جمله رسم‌هایی است که در برخی جوامع رواج داشته و همچنان نیز در بعضی مناطق دیده می‌شود. برخی پژوهشگران و علاقه‌مندان به فرهنگ‌های کهن، این‌گونه آیین‌ها را با باورهای پیشااسلامی و سنت‌های شمنی مرتبط می‌دانند... آیدین

ایران(Iran) ایران در زبان ترکی «ایران» (با ای کوتاه) به معنای نزدیک در معنای متضاد با «ایراق» استفاده می‌شود همچنین نام دختر است به معنای به مقصد رسیده و عارف که مذکّر آن ایرج می‌شود منبع: شاهمرسی سؤزلوگو

ایراق iraq به تورکی این کلمه به معنی دور است مثال«قادا بالا سیزدن ایراق» یعنی درد و بلا از شما بدور . ایراق در نام این سرزمین به معنی محلی دور در آذر بایجان است. پس از استقلال «کشور عراق » سرزمین ایراق به دوبخش غربی و شرقی تقسیم شد . قسمت غربی در جغرافیای کشور عراق قرار گرفت و ایراق عرب نامیده شد و قسمت شرقی در جغرافیای کشور ایران ماند و ایراق عجم نامیده شد بعد ها ایراق عرب را با املای عیراق و سپس عراق نوشتند . و ایراق عجم را با دستور دولت مرکزی ایران (پهلوی) در جغرافیای خیلی کوچک به «اراک » تغییر نام دادند .

ایشون پرسیدن که « دسته گل به آب دادن» به تورکی چی میشه ؟ جواب : این ضرب المثل هم مانند اکثر ضرب المثل های فارسی بی معنی هست یعنی چه دسته گل به آب دادن مثلا یک گل به آب بدی بهتر است و چند گل به آب بدی بد هست ، اصلا چرا باید به آب بدی به باد بده ! ، اکثر ضرب المثل های فارسی همانطوری هستند چون ترجمه غلط از دیگر فرهنگ ها و زبانها هستند این ضرب المثل هم ترجمه ی غلط از آتالار سؤزو « وریانی سویا وئریب » هست معنی اش هم واضح و مشخص هست .( این عمل در آبیاری کشاورزی کاری پر ضرر هست ) وریان ، ورگان = بند و سد آبی که برای کرت بندی زمین کشاورزی بسته می شود. اگر فردی که آبیاری می کند دقت نکند یا خوابش ببرد بند خاکی ( سد) با هجمه آب خراب می شود ، یا کرت پر از آب می شود و یا آب هدر می رود در هر دو صورت به زیان کشاورز تمام می شود .

Ö ö اؤ ؤ این حرف صدادار برای یک تورک زبان آشناست. ولی بیشتر زبان ها از جمله فارسی و عربی این صدا را ندارند.

Iı ☝️ این حرف صدادار «Iı» متفاوت با «İi» است .