🔥 آذربـایـجــان 🔥

حروف چندکاربردی در درس‌های گذشته دیدیم که دو حرف «ی» و «و» علاوه بر کاربرد خود، برای نشان دادن چند حرف صدادار نیز به کار می‌روند. «ی» در نگارش صدای: i ، ı ، e «و» در نگارش صدای: u ، ü ، o ، ö اما این دو حرف، خود نیز حرف بی‌صدا هستند. «ی» → Y وقتی «ی» صدای Y بدهد، یک حرف بی‌صداست. ابتدای کلمه: یول — yol — راه یاز — yaz —  بنویس وسط کلمه:  قایا — qaya — صخره دایان — dayan — بایست انتهای کلمه:  آی — ay — ماه توی — toy — عروسی «و» → V وقتی «و» صدای V بدهد، یک حرف بی‌صداست. ابتدای کلمه:  وار — var — وجود دارد وئر — ver — بده وسط کلمه:  هاوا — hava — هوا دیوار — divar — دیوار انتهای کلمه: ائوْ — ev — خانه اوْ — ov — شکار جمع‌بندی ی → Y / i / ı / e و → V / u / ü / o / ö ی ، و از حروف چندکاربردی هستند؛ گاهی صدادار را نشان می‌دهند و گاهی خودشان حرف بی‌صدا هستند.حروف ( ی ، و‌ ) در حروف ابجد نگارس عربی و فارسی  در درس حروف چند کاربردی به همه اشاره شد و این دو حرف بک کار برد دیگر هم دارند

ö دانستید که در بسیاری از زبان‌ها این سه حرفı,ü,ö وجود ندارند و معمولاً با صداهای دیگر جایگزین می‌شوند. مثال: برای تلفظ صدای ü یا ö صدای o یا u را جایگزین می‌کنند. برای نمونه: تۆرک  Türk را تُرک Tork می‌گویند. سۆت süt را سود sud گۆل gül را گـُل gol و نیز  دؤش döş را دوش duş کؤچ köç را کوچ  kuç یۆروش yürüş را یورش yureş می گویند. ابجد   abcd   ترجمه فارسی (نمونه برای صدای ü) اۆزۆم🍇üzüm انگور اۆزۆک💍 üzük  انگشتر اۆرک ♥️ ürək قلب اۆز üz    رو ، صورت اۆچ  ‌üç   سه ۳ سۆت🍼süt شیر گۆن ☀️gün خورشید  سۆپۆرگه🧹süpürgə جارو  چۆرۆک çürük  پوسیده سۆرۆجۆ  sürücü راننده (نمونه برای صدای ö ) اؤکوز 🐂Öküz گاو نر اؤپۆش💋öpüş بوسه اؤردک🦆Ördək اُردک اؤلچۆ ölçü  اندازه ، مقیاس اؤزگه özgə بیگانه کؤلگه kölgə سایه چؤرک🍞 çörək نان گؤبلک🍄göbələk گؤز👁️göz چشم گؤزگۆ🪞gözgü آینه کؤرپۆ🌉 körpü  دقت: حرکت‌گذاری الزامی نیست؛ صرفاً برای تشخیص و تأکید بر صدای موردنظر به کار می‌رود.

ı ، ü ، ö در بسیاری از زبان‌ها، مانند فارسی و عربی، این سه حروف صدادار وجود ندارند و معمولاً با صداهای دیگر جایگزین می‌شوند. مثال: برای تلفظ صدای ı، صدای i را جایگزین می‌کنند. برای نمونه: سؽخ sıx را سیخ six می‌گویند. ما نیز به دلیل نزدیکی صدای ı به i، با یک تغییر کوچک در شکل i، نقطه را برمی‌داریم و آن را به صورت ı می‌نویسیم. در حروف ابجد نیز برای نشان دادن این صدا، از «ؽ» استفاده می‌کنیم: اؽـ — ـؽـ — ؽـ — ؽ البته حرکت‌گذاری الزامی نیست؛ این علامت فقط برای تشخیص و تأکید بر صدای ı به کار می‌رود. در ادامه توضیح خواهیم داد که دو حرف صدادار باقیمانده، یعنی: ü ، ö چگونه نوشته می شوند

از۹ حرف صدادار تورکی با  ۵ حرف آشنا هستید امروز نوبت صدای O است این صدا هم مانند E شکل های گوناگونی دارد. مانند ( اُ  ُ او و ) که در فارسی هم بکار می رود.   شکل حرف   نمونه کاربرد 🔺اُ      ‌‌   اُردک ، اُسوه 🔺ُ   ‌       بُز ، رُز ، خُرما 🔸اوْ      اوج ، اوصاف ، اوضاع 🔸وْ      حوله ، خود ، خورشید  🔸وْ      پالتو, چلو ، نو در تورکی از بین اینها شکل های  🔸( او ، و ) را برای نگارش تورکی انتخاب می کنیم و باقی یعنی اینها 🔺(اُ  . ) را کنار می گذاریم  مانند کلمات زیر که در اول ، وسط کلمه می بینید. اوْت 🔥ot (آتش)  قوْل 💪 qol (بازو)  و نمونه های دیگر  ابجد   abcd   معنی فارسی اوْخ     ox     تیر اوْجاق ocaq    اجاق    اوْبا     oba     آبادی، چادر  قوجا qoca      پیر یوخ yox       نه ، نخیر یول yol        راه بهتر است بدانید کلمه ی تورکی با پایان o نداریم  مگر مانند فوتوfoto ، جودو codo و… که عموما غیر تورکی هستند . توجه :  یاد آوری درس حروف چند کابردی گذاشتن حرکه (  ْ ) روی حرف « وْ» بخاطر تشخیص است تاکید صدایo است. الزامی نیست.

از۹ حرف صدادار تورکی با  ۵ حرف آشنا هستید امروز نوبت صدای O است این صدا هم مانند E شکل های گوناگونی دارد. مانند ( اُ  ُ او و ) که در فارسی هم بکار می رود.   شکل حرف   نمونه کاربرد 🔺اُ      ‌‌   اُردک ، اُسوه 🔺ُ   ‌       بُز ، رُز ، خُرما 🔸اوْ      اوج ، اوصاف ، اوضاع 🔸وْ      حوله ، خود ، خورشید  🔸وْ      پالتو, چلو ، نو در تورکی از بین اینها شکل های  🔸( او ، و ) را برای نگارش تورکی انتخاب می کنیم و باقی یعنی اینها 🔺(اُ  . ) را کنار می گذاریم  مانند کلمات زیر که در اول ، وسط کلمه می بینید. اوْت 🔥ot (آتش)  قوْل 💪 qol (بازو)  و نمونه های دیگر  ابجد   abcd   معنی فارسی اوْخ     ox     تیر اوْجاق ocaq    اجاق    اوْبا     oba     آبادی، چادر  قوجا qoca      پیر یوخ yox       نه ، نخیر یول yol        راه بهتر است بدانید کلمه ی تورکی با پایان o نداریم  مگر مانند فوتوfoto ، جودو codo و… که عموما غیر تورکی هستند . توجه :  یاد آوری درس حروف چند کابردی گذاشتن حرکه (  ْ ) روی حرف « وْ» بخاطر تشخیص است تاکید صدایo است. الزامی نیست.

از ۹ حرف صدادار تورکی با ۴ تای آن آشنا هستید امروز نوبت صدای e است این صدا در عربی اشکال گوناگونی مانند (إ ٕ ـه ه ائـ ئـ ) دارد که در فارسی هم بکار می رود. شکل حرف نمونه کاربرد 🔺اِ ‌‌ اِمروز، اِنقلاب 🔺ِ ‌ بِهتر ، کِرمان 🔺ـه سه ، که 🔺ه ‌ راننده ، مانده 🔸ائـ ائتلاف ، رئیس 🔸ئـ سائل ، قائم 🔸ئ هادئ ، قارئ در تورکی از بین شکل های صدای e شکل های 🔸( ائـ ، ـئـ ، ئ ) را برای نگارش تورکی انتخاب می کنیم و باقی یعنی اینها 🔺(آِ ِ ـه ه) را کنار می گذاریم مانند کلمات زیر که در اول ، وسط و انتهای کلمه می بینید. ائو 🏠 ev (خانه) بئش5️⃣ beş (پنج) دئ‌ 🗣️ de (بگو) و نمونه های دیگر ابجد abcd معنی فارسی ائو ev خانه ‌ائل el طایفه ائرکک erkək مذکر، نر ائرته ertə زود هنگام تئز tez زود گئج gec دیر بئش beş پنج نئجه‌ necə چطور یئ ye بخور دئ ‌ de بگو به نقش متفاوت حرف«ا» دقت کردید در واقع در همه‌ی صدا ها حرف «ا» نقش متفاوتی دارد.

حروف صدادار شما که این متن را می‌خوانید پس با ۶ حروف صدادار ( آ ، اَ ، اِ ، اُ ، او، ای) در فارسی و عربی آشنا هستید. نگارش ۴حرف ( آ ، اَ ، ای ، او ) در تورکی همانند نگارش فارسی و عربی هست. مانند : 🐴 آت At 🦶 آیاق Ayaq 🪓 بالتا Balta 🍎 آلما Alma ✋ اَل Əl 🥩 اَت Ət 🦋کـَپـَنَک Kəpənək 🐫 دَوه Dəvə 🪡 اینهİnə 🦮 ایتİt 1️⃣ بیرBir 2️⃣ ایکیİki ⭐ اولدوزUlduz 🧂 دوزDuz ☁️ بولوتBulut 🚰 سوSu امروز شما با تعدادی از کاربرد‌های حرف «ا» آشنا شدید مثال : نقش متفاوت حرف «ا» در صدای‌های (a ,ə,u,i ) پس از ۹‌ حروف صدادار تورکی چهار حرف زیر را می شناسید. A — Ə —U — İ و پنج حرف باقیمانده را در ادامه خواهیم شناخت I — O — Ü — E — Ö

امروز با «حروف چندکاربردی» آشنا می‌شویم در نگارش تورکی با الفبای عربی، بعضی حروف فقط یک صدا یا یک نقش ندارند؛ بلکه با توجه به جایگاهشان در واژه، می‌توانند صداهای متفاوتی را نشان دهند یا نقش متفاوتی داشته باشند. مهم‌ترین این حروف عبارت‌اند از: ا — ی — و — ه برای مثال، حرف و می‌تواند در واژه‌های مختلف نقش‌های متفاوتی داشته باشد: و → V / U / Ü / O / Ö همچنین: ی → Y / İ / I ه → H / Ə و حرف «ا» نیز می‌تواند برای نشان دادن صداهای مختلف به کار رود. مانند : a , Ə , E , İ , I ,U , Ü , O , Ö بنابراین هنگام خواندن یک واژه، نباید همیشه یک حرف را فقط با یک صدای ثابت بخوانیم؛ باید به جایگاه آن حرف و حروف اطرافش توجه کنیم. در ادامه، هرکدام از این حروف را جداگانه و با مثال‌های فراوان بررسی می‌کنیم.

در ادامه باید بدانیم بیشتر کلماتی که با حروف (ث ,‌ ص)(ذ ، ض ، ظ ) (ط) (ح) نوشته می شوند کلمات عربی هستند. چون در زبان تورکی معادل بیشتر آنها را داریم پیشنهاد می کنیم از معادل تورکی آن کلمات استفاده کنید مانند مثال = اؤرنک صبح = گوندوز غذا = یئمک ضیالی = آیدین ظاهر = اوز حالا = ایندی و.... همچنین بعضی کلمات تورکی که عموما بخاطر ورود به زبان فارسی با حرف «ط» نوشته شده‌اند. دقت کنیم با حرف «ت» نوشته شوند مانند : طفنگ توفنگ tüfəng طپانچه توپانچا topança و.... (البته چند سالی هست که در فارسی هم تغییر داده شده اند) «تفنگ ، تپانچه ،...» می نویسند

آنچه باید در مورد حروف زیر بدانید (ت ، ط) (ه ، ح) (س ، ث ، ص) (ز ، ذ ، ض ، ظ) در عربی معیار، «ت» و «ط» دو حرف متفاوت با دو صدای متفاوت هستند؛ در حالی که در فارسی ، هر دو حرف(ت،ط) با صدا t تلفظ می‌شوند. اما در تورکی آذربایجانی، چنین تمایز آوایی میان (ت ، ط) وجود ندارد؛ بنابراین در نگارش تورکی با حروف ابجد، «ت» را نگه می‌داریم و «ط» را کنار می‌گذاریم. همین الگو دربارهٔ گروه‌های دیگر نیز برقرار است: س ✓  ث ✕  ص ✕ ز ✓  ذ ✕  ض ✕  ظ ✕ ه ✓  ح ✕ اصل کلی در نگارش تورکی از هر گروهِ حروف هم‌صدا، تنها یک حرف را انتخاب می‌کنیم و حروف دیگر را کنار می‌گذاریم.

مقایسهٔ صدای «ق، غ، گ» در تلفظ واژه‌های زیر، به صدای حروف ق، غ و گ دقت کنید و تفاوت آن‌ها را با هم مقایسه کنید. 🍒 گیلاس ❄️ قار 🌧️ یاغیش 🌸 گول 💪 قول 🛘داغ 👁️ گؤز 👧 قیز 🧑 اوغلان 🔫 توفنگ 🐑 قویون 🌰سوغان ☀️ گون 🦉 بایقوش 🐢 تیسباغا 🍄 گؤبلک 🥄 قاشیق 🐸قورباغا 👓 گؤزلوک 🐟بالیق 👄آغیز هدف این بخش آشنایی با صدای حروف «ق، غ، گ» در این مرحله فقط به تفاوت صداها دقت می‌کنیم. در ادامه، دربارهٔ حروف «ق» و «غ» و ویژگی‌های آن‌ها به‌طور مفصل توضیح خواهیم داد.

مقایسهٔ صدای «ق، غ، گ» در تلفظ واژه‌های زیر، به صدای حروف «ق، غ - گ» دقت کنید و تفاوت آن‌ها را با هم مقایسه کنید. 🍒 گیلاس ❄️ قار 🌧️ یاغیش 🌸 گول 💪 قول 🦻 قولاغ 👁️ گؤز 👧 قیز 🧑 اوغلان 🔫 توفنگ 🐑 قویون 🧷 سانجاغ 🍄 گؤبلک 🥣 قاب 🐓 تویوغ 👓 گؤزلوک 🍉 قارپوز ☝️ بارماغ ☀️ گون 🦉 بایقوش 🐢 تیسباغا 🌈 گؤی قورشاغی 🥄 قاشیغ 🐟 بالیغ 🕌 گونبز ⛄ قارآدامی 👟 باشماغ هدف این بخش آشنایی با صدای حروف است در ادامه، دربارهٔ حروف «ق» و «غ» و ویژگی‌های آن‌ها به‌طور مفصل توضیح خواهیم داد.

در زبان تورکی، حروف: ق — غ — گ هرکدام صدای مشخص و متمایز به خود دارد. «ق ،غ» از حروف موجود در الفبای عربی هستند. و صداهای آن‌ها در تورکی نیز کاربرد دارند. حرف «گ» هم که بعدها برای نوشتن زبان‌هایی مانند تورکی ،فارسی و.. به حرف ابجد افزوده شد صدایی‌ متفاوت با « ق ، غ » دارد. توجه : تلفظ این سه حرف در زبان فارسی خیلی بهم نزدیک است و با تلفظ تورکی یکسان نیست؛ به‌ویژه: «گ» فارسی ≠ «گ» تورکی بنابراین در نگارش زبان تورکی، نباید تلفظ حروف در زبان فارسی معیار قرار گیرد. هر حرف را با صدای تورکی خودش بشناسیم و بنویسیم.و بخوانیم.

حروف بی صدا که تنها یک شکل و یک صدا دارند. (ب، پ، ج، چ، خ، د، ر، ژ، ش، غ، ف، ق، ک، گ، ل، م، ن) شما به راحتی می توانید کلمات زیر را بخوانید و اگر زبان تورکی بلد هستید پس معنی همه را هم می دانید باغ – باج – بال - باش دام – دار - داغ - داش مال –ماچ -مات - ماش خام – خال - خان - خاچ قال – قار – قاش – قاچ چاپ – چال – چای - چاق یاد – یار- -یات - یاش

پیش نیاز برای آشنایی با حروف ابجد در نگارش زبان تورکی

کلاس های تابستانی آموزش نگارش تورکی دوره اول با حروف ابجد دوره دوم با حروف ABCD با ما همراه باشید