خانه کتاب کالاگان

اگر گِرد کسی بسیار گَردی اگرچه بس عزیزی، خوار گردی عطار نیشابوری | اسرارنامه

اثر بارنوم؛ «این دقیقاً منم!» تا حالا شده یک تست شخصیت یا متنی درباره‌ی ویژگی‌های شخصیتی بخوانید و با خودتان بگویید: «عجب! دقیقاً من را توصیف کرده!» این می‌تواند نمونه‌ای از اثر بارنوم (Barnum Effect) باشد؛ تمایل ما به اینکه توصیف‌های کلی و مبهم را طوری برداشت کنیم که انگار دقیقاً و به‌طور اختصاصی درباره‌ی خودمان نوشته شده‌اند. روان‌شناس آمریکایی برترام فورر (Bertram Forer) در سال ۱۹۴۹ آزمایشی انجام داد: از دانشجویانش آزمون شخصیت گرفت و به هرکدام گفت نتیجه‌ی اختصاصی خودشان را دریافت می‌کنند. اما همه، دقیقاً یک متن یکسان دریافت کردند. با این حال، بیشتر دانشجویان آن متن را توصیفی دقیق از شخصیت خودشان دانستند. اثر بارنوم یادآور نکته‌ای ظریف است: گاهی چیزی که بسیار شخصی و دقیق به نظر می‌رسد، آن‌قدر کلی است که می‌تواند درباره‌ی بسیاری از ما صدق کند. پس شاید بد نباشد هنگام خواندن چنین توصیف‌هایی، یک لحظه مکث کنیم و بپرسیم: «آیا این واقعاً درباره‌ی من است، یا می‌تواند درباره‌ی خیلی‌های دیگر هم درست باشد؟» منابع: Forer, B. R. (1949). The Fallacy of Personal Validation: A Classroom Demonstration of Gullibility. Journal of Abnormal and Social Psychology, 44(1), 118–123. Dickson, D. H., & Kelly, I. W. (1985). The “Barnum Effect” in Personality Assessment: A Review of the Literature. Psychological Reports, 57(2), 367–382.

من گرفتم که قمار از همه عالم بردی دست آخر همه را باخته می‌باید رفت! #صائب_تبریزی

با احترام؛ موجود شدند 💚🦢

درباره‌ی نام این کتاب صادق هدایت چندین بار پرسیده بودید: زندهومن یسن بد نیست بدانیم که این نام در چند چاپ به این شکل نوشته شده، در حالی که نگارش دقیق‌تر آن «زَندِ وهْمَن [وهومن] یَسْن» است. اما این اسم یعنی چه؟ زَند یعنی تفسیر و شرح. وهْمَن یا بهمن نام یکی از ایزدان در جهان‌بینی زرتشتی است که با خرد و دانایی و منش نیک پیوند دارد. یَسن هم نام یکی از بخش‌های اوستاست. پس «زَندِ وَهْمَن یَسن» را می‌توان ساده و امروزی این‌طور گفت: «تفسیرِ بهمن یشت» بهمن یشت، بخشی از اوستا بوده که اصل اوستایی آن از میان رفته و آنچه امروز از آن در دست داریم، بیشتر در قالب ترجمه و تفسیرِ فارسی میانه به ما رسیده است. کتاب؛ متنی است پر از پیشگویی درباره‌ی دوره‌های گوناگون جهان، آینده‌ی ایران، دگرگونی‌های روزگار و پایان جهان. شاید همین آمیختگیِ تاریخ، اسطوره و پیشگویی است که هنوز خواندنش را کنجکاوی‌برانگیز می‌کند. #صادق_هدایت

بخشی از کتاب‌هایی که دوستان کالاگان به ما سپردند، حالا به خانه‌ی سالمندان، زندان و دریانوردان تحویل داده شدند. ممنونیم از تمام دوستانی که با بخشیدن یک کتاب، کمک کردند قصه‌ای خوانده شود، خیالی زنده شود، و شاید لحظه‌ای دشوار، قدری آسان‌تر بگذرد. کالاگان، به لطف شما، هنوز می‌تواند کتاب‌ها را به مقصدهای تازه برساند. 💚🦢 سپاس از همراهی سرکار خانم ساناز قنادی و آقایان کهنسال، آرش فهمیده و آرمین صاف‌دل عزیز. #کالاگان

بخشی از کتاب‌هایی که دوستان کالاگان به ما سپردند، حالا به خانه‌ی سالمندان، زندان و دریانوردان تحویل داده شد. ممنونیم از تمام دوستانی که با بخشیدن کتاب، کمک کردند قصه‌ای دوباره خوانده شود، خیالی دوباره زنده شود، و شاید لحظه‌ای دشوار، به مدد خواندن؛ کمی آسان‌تر بگذرد… سپاس از همراهي خانم ساناز قنادي و آقايان كهنسال، آرش فهمیده و آرمين صاف‌دل عزیز. کالاگان، به لطف شما، هنوز می‌تواند کتاب‌ها را به مقصدهای تازه برساند. 💚🦢 #کالاگان

واژه‌هایی که فقط یک حرف، معنایشان را عوض می‌کند صَواب / ثَواب صَواب: درست و صحیح، رأی درست ثَواب: پاداشِ کار نیک عَلَم / اَلَم عَلَم: پرچم، بیرق اَلَم: درد و رنج خار / خوار خار: تیغِ گیاه خوار: پست، حقیر، فرومایه غَریب / قَریب غَریب: بیگانه، دور از وطن قَریب: نزدیک #واژه‌ها

دو شعر، دو زبان، یک بی‌قراری نزار قبانی «اعتيادي على غيابك صعبٌ واعتيادي على حضورك أصعب.» «به نبودنت خو گرفتن دشوار است؛ و به حضورت خو گرفتن، دشوارتر.» علیرضا بدیع چون طفل که از خوردنِ داروست پریشان با دوست پریشانم و بی‌دوست پریشان #هم‌_حسی

به نام خداوند بزرگ اینجا بندر انزلی- غازیان- کرد محله؛ خانه سالمندان است. فقط همین یک خط. نمی‌دانم این نوشته قرار بوده یادداشتِ یک روز باشد، یا شاید فقط تلاشی برای به خاطر سپردنِ یک چیز ساده: اینکه من هنوز اینجا هستم.

باز می‌پرسمت از مسئله‌ی دوری و عشق و سکوتِ تو جوابِ همه‌ی مسئله‌هاست… #فاضل_نظری

وأنا إذا قررتُ ألّا أراكَ، فصدّقني أنكَ لو جلستَ على رمشي، فلن أراكَ و من اگر تصمیم بگیرم تو را نبینم؛ باور کن اگر روی مژه‌هایم بنشینی نیز تو را نخواهم دید. #محمود_درویش

اثر تماشاگر؛ وقتی همه شاهدند، چه کسی کمک می‌کند؟ تصور کنید کسی در خیابان به کمک نیاز دارد و شما تنها شاهد ماجرا هستید. احتمالاً احساس می‌کنید باید کاری کنید. حالا تصور کنید چند نفر دیگر هم آنجا هستند. عجیب است، اما حضور دیگران در بعضی موقعیت‌های اضطراری می‌تواند باعث شود هر فرد دیرتر برای کمک اقدام کند. به این پدیده «اثر تماشاگر» می‌گویند. یکی از توضیح‌های مهم این پدیده، پخش شدن مسئولیت است: وقتی افراد دیگری هم حضور دارند، ممکن است ناخودآگاه فکر کنیم: «حتماً یکی دیگه کمک می‌کنه.» در پژوهش مشهور دارلی و لاتانه در سال ۱۹۶۸، افرادی که تصور می‌کردند دیگران هم شاهد یک وضعیت اضطراری هستند، نسبت به کسانی که فکر می‌کردند تنها شاهد ماجرا هستند، دیرتر برای گزارش آن اقدام کردند. اما این اثر یک قانون قطعی نیست. پژوهش‌های بعدی نشان داده‌اند که نوع موقعیت، میزان خطر و شرایط حضور دیگران اهمیت زیادی دارد؛ در موقعیت‌های خطرناک حتی ممکن است حضور دیگران به کمک کردن بیشتر منجر شود. یک فراتحلیل با بیش از ۷۷۰۰ شرکت‌کننده، در مجموع اثر تماشاگر را تأیید کرد، اما همین تفاوت‌های موقعیتی را نیز نشان داد. گاهی مشکل این نیست که آدم‌ها بی‌تفاوت‌اند؛ فقط وقتی همه منتظر دیگری‌اند، مسئولیت در میان جمع پخش می‌شود. منابع: Darley, J. M., & Latané, B. (1968). Bystander Intervention in Emergencies: Diffusion of Responsibility. Journal of Personality and Social Psychology, 8(4), 377–383. Fischer, P., et al. (2011). The Bystander-Effect: A Meta-Analytic Review on Bystander Intervention in Dangerous and Non-Dangerous Emergencies. Psychological Bulletin, 137(4), 517–537.

دوست… همین‌قدر بی‌تکلف، همین‌قدر دلنشین…

سه اصطلاحی که معنایشان را از خودِ واژه‌ها می‌شود حدس زد، اما نه کاملاً: مصدّع اوقات • مصدّع: رنجاننده، آزاردهنده، مزاحم • اوقات: زمان‌ها، وقت‌ها • معنی اصطلاح: مزاحم وقت کسی شدن؛ وقت کسی را گرفتن یا او را به زحمت انداختن. مأخوذ به حیا • مأخوذ: گرفته‌شده، درگرفته، گرفتار • حیا: شرم، آزرم • معنی اصطلاح: مقید و پایبند به شرم و حیا به ضرس قاطع • ضرس: دندان، به‌ویژه دندان آسیا • قاطع: بُرنده، قطع‌کننده؛ در اینجا قاطع و محکم • معنی اصطلاح: با اطمینان و یقین کامل؛ به‌طور قطعی و بدون تردید

لا تُغَرِّبْ أحدًا رآك وطنًا… غربت مباش برای کسی که وطن دیده تو را… #محمود_درویش

آوای تنهایی | پری ملکی، سامان احتشامی و گروه خنیا اجرای تالار وحدت