Татар дулкыны

Россиядә яртылаш чыршылар сата башладылар. Мондый чыршы кече габаритлы фатирлар өчен булдырылган. Аны стенага яки почмакка (в угол) терәп куярга мөмкин. Мондый Чыршы 7-16 мең сум тора. Тулы кыйммәтле чыршы бәясе буенча 😁 Источник: https://www.rbc.ru/life/news/691c264e9a79476aac1a83c9

РЖД яңартылган плацкарт тәкъдим итте. Яңа плацкарт 2027 елда файдалануга тапшырылачак (будет введен). Яңа вагоннар уңайлырак һәм иркенрәк (просторнее) булачак: урыннар саны 58-гә җитте (увеличилось), полклар озынрак һәм киңрәк булдылар. Хәзер һәр урын пәрдәләр, индивидуаль яктырткычлар, һава үткәргечләр (воздуховоды), USB-портлар һәм 220 В розетка белән җиһазландырылган (оснащены). Вагонда ике санузел һәм аерым душ кабинасы каралган (предусмотрено). Источник: https://ria.ru/20251118/platskart-2055624002.html

"Пенсионер схемасы" фатир сату. Сез бу турыда ишетмәдегезме? Юк? Без дә шулай. Бу мошенниклык схемасы. Мошенниклар эшкә сәләтле (дееспособный) карт кешене табалар. Аны фатирын сатарга күндерәләр (уговаривают). Килешү төзегәннән соң (после сделки) - полициягә гариза (заявление) белән мөрәҗәгать итәргә күндерәләр. Гаризада фатир акыл тоныклыгы (затускнение разума) вакытында сатылган дип күрсәтергә. Бу очракта килешү гамәлдә түгел (недействительной) дип таныла һәм фатир беренче хуҗасына кайтарыла. Акча шулай ук кире кайтырга тиеш... Әмма бу һәрвакытта да шулай булмый. Мошенниклар үз % ала 🤬 Нәкъ менә "пенсионер схемасы" белдерүләрдә (в объявлениях) иң еш очрый башлады (рәсемнәрне карагыз). Риелторлар сүзләренчә, бу тренд киләчәктә дә сакланачак. Источник: https://tass.ru/obschestvo/25478217

Халыкара базарларда татар сәүдәгәрләре (купцы): Кытайга үтеп керү (проникновение), фарсы камуфляжы һәм хаҗ (хадж) 1803 елда император Александр I кәрваннарны Петропавловск һәм Семипалатинск (хәзерге Казакъстан) аша (через) Урта Азиягә җибәрергә рәсми рөхсәт (официальное разрешение) бирә. Шуннан соң бу шәһәрләр бик тиз җанлы сәүдә үзәкләренә (в центры) әверелә. Монда да төп рольне татар сәүдәгәрләре уйный. Алар Семипалатинскидан беренче кәрваннарны оештырып кына калмадылар (не только организовывали). Алар шулай ук Синьцзян белән сәүдә итүдә төп сәүдәгәрләр булалар. Бу шәһәрләрдә татар сәүдәгәрләренең мондый активлыгын нәрсә белән аңлатып була? Бу шундый рәсми (официальный) момент белән аңлатыла: Кытай хөкүмәте (правительство) рус сәүдәгәрләренә Кульджу һәм Чугучак-ка керүне тыйган. Әмма татар сәүдәгәрләре Кытай хөкүмәте Указы белән файдаландылар (пользуются). Алар рус сәүдәгәрләренә приказчик булып ялланганнар (нанимались). Яки мөстәкыйль (самостоятельную) сәүдә итә башлаганнар. Шунысы кызык, Кытай хакимияте татар сәүдәгәрләренә каршылык (препятствия) тудырмаган. Аларның сәүдәсе, киресенчә, төбәк администрациясе тарафыннан (со стороны) хупланды (поддерживалось). Чөнки татар сәүдәгәрләре халкына кирәкле товарларны алып кергәннәр. Татар сәүдәгәрләренең уңыш сәбәпләре (причины). Бер яктан, аларның бу төбәктә конкуренциясе булмаган. Икенче яктан - алар Россия Хөкүмәтеннән ярдәм (помощь) алдылар. Россия Хөкүмәте Азиядә үз йогынтысын (влияние) көчәйтергә омтылган, шуңа күрә алар чит динле сәүдәгәрләргә ярдәм иткәннәр. Татар сәүдәгәрләренең Якын һәм Урта Көнчыгыш (Ближний и Средний Восток) белән сәүдә итү нечкәлекләре (подробности) турында күбрәк укыгыз. Источник: https://milliard.tatar/news/tatarskie-kupcy-na-mezdunarodnyx-rynkax-proniknovenie-v-kitae-persidskii-kamuflyaz-i-xadz-8580 Актуаль сүз | Татар яңалыклары | Новости на татарском

РАН психология институтын сораштыру: ⏺️Россиядәге барлык кешеләрнең 20% Кояш Җир тирәли әйләнә (Солнце вертится вокруг Земли) дип ышана; ⏺️39% убырлы карчыклар (ведьмы, нинди матур сүзләр "убырлы карчык") һәм сихерчеләр (колдуны) булуына ышана; ⏺️34% экстрасенслар киләчәкне алдан әйтә ала. Бер кеше өч нәрсәгә дә ышана ала. Арабызда (среди нас) шундый кешеләр булырга тиеш 😦 Источник: https://rg.ru/2025/11/18/opros-kazhdyj-piatyj-rossiianin-schitaet-chto-solnce-vrashchaetsia-vokrug-zemli.html

Санкт-Петербургта белем алучы Иран җырчысы һәм музыканты Реза Дезаипур үзләренең милли уен коралында (инструменте) Илһам Шакиров репертуарыннан "Ай, былбылым" җырын башкара (исполняет песню). Источник: https://t.me/vatantat/11815 Бу җырның тарихы турында укырга һәм татарча башкаруда тыңларга монда мөмкин https://t.me/tatar_word/511 Актуаль сүз | Татар яңалыклары | Новости на татарском

Бүгенге иганәчеләр (спонсоры) - касыйм татарлары һәм мишәрләр 😁 Сезгә тарих кызык булса, Касыйм ханлыгы турында кыска пост бар иде: https://t.me/tatar_word/140

Мишәрләр vs казан татарлар! Battle on the TatNews Tatar ground. Шаяртабыз) Барысын да яратабыз 💞 Источник: https://t.me/tatnewstatar/8149 Актуаль сүз | Татар яңалыклары | Новости на татарском https://t.me/tatar_word/672

Учим татарский по мемам! Чыгыш - выступление. Сәхнәдә чыгыш - выступление на сцене. ТГ: t.me/tatar_word/671 ВК-видео: https://vkvideo.ru/clip-233885313_456239035

Элегрәк без Мәскәү-Санкт-Петербург югары тизлекле магистрале (ЮТМ) (высокоскоростная магистраль) турында язган идек. Юл вакыты 2 сәгать 15 минут тәшкил итәчәк. Business-gazeta алга таба үсеш турында мәкалә (статью) язды. 2023 елның августында Путин Казанга кадәр ЮТМ төзү идеясен хуплады (поддержал). Мәскәү — Казан ЮТМ төзелешен 2028 елда башлау планлаштырыла. Башта Түбән Новгородка кадәр юл төзеләчәк, ә 2032 елда Түбән Новгород-Казан юлын төзеләчәк. ЮТМ юл вакытын Мәскәүдән Казанга 11,5 сәгатьтән 3,5 сәгатькә кадәр кыскартачак! Хәзер самолетта күбрәк вакыт чыга (аэропортка кадәр вакытны исәпкә алсак). Источник: https://www.business-gazeta.ru/news/688009

"Г.Камал исемендәге театр" тукталышы "Иске татар бистәсе" тукталышы исеменә алыштырыла. Әлеге карар (решение) Камал театрының яңа бинага (в здание) күчүе белән бәйле. Источник: https://t.me/shahrikazan/40923

Яшьлекнең яңа сере (секрет). Анар (гранат) һәм чикләвекләрне даими куллану (регулярное потребление) иммун системасын яшәртергә ярдәм итә (способствует). Nature Aging хәбәр итә. Бу продуктлар күзәнәкләрнең (клетки) торышын яхшырта ала. Бу продуктлар күзәнәкләргә май кислоталарын нәтиҗәле кулланырга (эффективно использовать) ярдәм итә. Май кислоталары энергия чыганагына әверелә (становятся источником). Эксперимент вакытында катнашучылар 28 көн дәвамында анар һәм чикләвекләрнең зур булмаган порцияләрен кулланганнар (употребляли). Нәтиҗәдә (в итоге), күзәнәкләрнең ярлылану (клеточное истощение) билгеләре кимегән һәм күзәнәкләрнең метаболизмы яхшырган. Шул ук вакытта экспертлар бу продуктларны артык күп ашарга киңәш итми (не рекомендуют). Көндәлек рационга анар һәм чикләвекләрне чамалап (в меру) өстәргә кирәк. Источник: https://aif.ru/society/science/na-upotreblenie-granatov-i-orehov-omolazhivaet-immunnuyu-sistemu Первоисточник: https://www.nature.com/articles/s43587-025-01012-y

Касыйм (Рязань өлкәсе) татарларының come-back (возращение). Татар хәйриячелеге (благотворительность) - тирән тарихи һәм дини тамырлары булган феномен. XIX гасырдан башлап хәйриячелек киңәя. Татар сәүдәгәрләре (купечество) зур өлеш керткән. Татар сәүдәгәрләре - дини һәм мәгариф учреждениеләрендә хәйриячеләр генә түгел, алар шулай ук милли тиңдәшлекне (идентичность) формалаштыруда актив катнаштылар. Империянең татар халкы яшәгән шәһәрләрендә мөселман хәйрия һәм мәгърифәтчелек (благотворительные и просветительские) җәмгыятьләре оештырыла. Шундый шәһәрләрнең берсе Касыйм шәһәре була, анда ике төп оешма (организация) эшли: Касыйм Мөселман хәйрия җәмгыяте (общество) (1897 – 1917) һәм Касыйм мөселман-прогрессистлар җәмгыяте (1905 – 1917). Бу җәмгыятьләр эшендә җирле (местное) сәүдәгәрләр зур роль уйный. Мәсәлән, Кастровлар гаиләсе, Б. Давыдов, Х. Мусаев һ. б. Беренче җәмгыятьнең төп максаты (цель) - матди һәм рухи (материальная и духовная) ярдәм, касыйм мөселманнарының тормышын һәм көнкүрешен яхшырту. 1899 елда җәмгыятьтә 252 кеше була. Алар үзләре дә мәктәпләр, мәдрәсәләр ачтылар. 1911 елда Баһаветдин Давыдов Касыймда башлангыч (ибтидә) мәктәбен оештыра. 1906 елда Касыймда үз китапханә-уку бүлмәсен ачыла. Аның фонды: 1000-нән артык мөселман (шул исәптән татарныкы да) һәм 500-дән артык рус телле китап. Килүчеләр саны шаккаттыра. Мәсәлән, 1912 елда китапханәгә элек 4702 кеше килгән. Статистика буенча 1917 елга Касыйм өязендә барлыгы 4413 татарлары яшәгән. Икенче җәмгыяте (общество) - "Касыйм мөселман-прогрессистлар җәмгыяте". Ул 1905 елда оеша. Җәмгыяте мәктәпләргә, мәдрәсәләргә һәм аерым укучыларга ярдәм итә; эшмәкәрләргә һәм һөнәрчеләргә (предпринимателям и ремесленникам) процентсыз ссуда бирә; китаплар бастыра, дини һәм әдәби очрашулар үткәрә. Нәшер ителә торган (издаваемых) китапларның тематикасы төрле: дәреслекләр, юридик әдәбият һәм авыл хуҗалыгы буенча әдәбият. Касыйм татарларының хәйрия оешмалары турында тулырак мәкаләдә (в статье) укырга мөмкин: http://www.nauteh-journal.ru/index.php/2/2025/%E2%84%9607/2/e7e5c409-675c-4596-b3b0-c49991e25ded Актуаль сүз | Татар яңалыклары | Новости на татарском https://t.me/tatar_word/662

Коррупция эшләре фонында Украинага күбрәк акча юнәлтү Еврокомиссия Рәисенең сүзләр шаккаттыра (поражает). Бу алкоголикны тагын бер ящик аракы биреп дәвалау (лечение) белән бер үк нәрсә, дип белдерде Венгрия премьер-министры Виктор Орбан. Охшаш (схожие) сүзләрне Польша Минобороны башлыгы да әйтте. Коррупциягә каршы эш фонында Зеленский Төркиягә 19 ноябрьдә юл тотачак. Ул Россия белән сөйләшүләрне активлаштырырга тели. Трампның махсус илчесе (специальный посол) Стивен Уиткофф шулай ук Төркиягә 19 ноябрьдә киләчәк. Ул Зеленский белән сөйләшүләрдә катнашачак, дип хәбәр итә Reuters. https://t.me/bbbreaking/219514

Әгәр зур булмаган каналлы блогерны беләсез икән, аңа җибәрегез. Конкурс шартлары бик гади. "Татмедиа" агентлыгы туган телләрне популярлаштыру юнәлешендә (в направлении) эшләүче блогерлар арасында конкурс үткәрә икән. Эшләрне 20 ноябрьгә кадәр кабул итәләр, ике көн бар әле. Конкурс ике юнәлештә үтә - язылучысы (подписчики) 5 меңгә кадәр һәм 5 меңнән күбрәк булган блоглар арасында. 1-нче урын – 60 000 сум, 2-нче урын – 50 000 сум, 3-нче урын – 43 000 сум. Тулырак: https://tatmedia.tatarstan.ru/index.htm/news/2468919.htm Источник: https://t.me/aitcheinde/1993 Фото-источник: https://www.tatar-inform.ru/news/samil-sadykov-budem-gotovit-blogerov-rabotayushhix-na-raznyx-yazykax-5904857

Свердловск өлкәсендә мәктәп: татар телен укыту инде 123 ел алып барыла.

- Гомумән Азигулово авылда татар теле ишетеләме, кешеләр сөйлиме?

- Әйе, ләкин бу күбесенчә минем яшьтәге кешеләр, инде олы буын (поколение), яшьләр русча сөйләшергә тырыша. Мәктәптә, кызганычка каршы, тәнәфесләрдә дә рус теле ешрак ишетелә, ләкин алар татар телен беләләр һәм аңлыйлар, татар теленнән олимпиадаларда катнашалар. Мөгаен (наверное), бу катнаш (смешанные) гаиләләр булу белән бәйледер. Мәсәлән, әгәр сыйныфта бер рус баласы булса, барысы да рус телендә сөйләшәчәк. Безнең заманда мәктәптә барысы да татарча сөйләшә иде, хәтта аны белмәгән кешеләр дә бик кыска вакыт эчендә татарча сөйләшә башладылар (көлә). Хәзер инде алай түгел.

- Сезнең мәктәптә татар теле һәм туган әдәбият укытылуы турында ишеткәч, мин шаккаттым. Сезнең мәктәп турында сөйләгез әле, аның тарихы революциягә кадәр үк башлана бугай?

- Безнең мәктәп революциягә кадәр үк оештырылган иде. Бу карарны Шәймәрданов тәкъдим итте. Тарихыбыз нәкъ менә шул вакытта башлана, гәрчә (хотя) моңарчы хосусый (частные) мәдрәсәләр булса да, анда кешеләрне муллалар укытканнар. 1933 елда 350 кешегә исәпләнгән 5 сыйныфлы яңа мәктәп бинасы (здание) төзелә, ә 1986 елда 450 укучыга исәпләнгән тагын да зуррак бина төзелә, балалар бүген дә шунда ук укыйлар. 1960 елларга кадәр мәктәптә барлык фәннәр дә татар телендә укытыла. Бөек Ватан сугышы тәмамланганнан соң ук укытучыларны Татарстаннан җибәрә башлаганнар, еш кына үзләре рус телендә генә сөйләшүчеләрне җибәргәннәр. Шулай итеп, безнең авылга Александр Зиннатович исемле кеше килде. Мәктәптә балаларга татарча сөйләшүне тыйдылар (запретили), ул укыту методикасын үзгәртте һәм мәктәпне тәмамлаучылар рус телен белделәр, акцентсыз диярлек сөйләштеләр. Хәзер без киресенчә белән очрашабыз – мәктәптәге тәнәфесләрдә балаларны татарча сөйләшергә мәҗбүр итә (заставить) алмыйбыз, кызганычка каршы (к сожалению)... Тулырак: https://milliard.tatar/news/skola-v-sverdlovskoi-oblasti-obucenie-tatarskomu-yazyku-vedetsya-uze-123-goda-8570

Казанның ЦУМ масштаблы реновациядән соң нинди булачагы билгеле булды. ЦУМ урынында халык-сәнгать һөнәрләре (промыслы) һәм осталары (ремесла) үзәге ачылачак. Анда остаханәләр (мастерские), җитештерү мәйданчыклары һәм мастер-класслар үткәрү өчен урыннар барлыкка киләчәк. ЦУМ балачактан ук истә калды. Ул вакытта бик ошады. Реновациядән соң икенче тормыш алыр дип ышанабыз. Источник: https://t.me/tatnewstatar/8143

Әни белән кыз 👑 Видео: Зөләйха Камалова Источник: https://t.me/milliardtatar/19409 Актуаль сүз | Татар яңалыклары | Новости на татарском https://t.me/tatar_word/141

Тәтеш районы Келәш авылында дөньякүләм акциягә "Татарча диктант" 91 яшьлек Сания әби Абдуллина да кушылды. Шунысы искитмәле, 2 генә хатасы булды. Источник: https://t.me/shahrikazan/40904 Сания әби безгә үрнәк булыр. Татар телен өйрәнүне дәвам итәчәкбез. Мәскәүдә татар теле курслары монда: https://t.me/tatar_word/419

Хмм 🫣

Шәһәр читендәге йорт, кич, күптәнге ике ахирәт (подруги) тын гына сөйләшә-сөйләшә чәй эчә… Шулвакыт тәрәз шакыйлар. Әллә җил, әллә агач ботагы шулай шаяра, әллә караңгы кичтә кемдер килгән?

Казан. К.Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры. Сылтаманы калдырыйк. Теләсәгез, үзегез дә нәрсә эшләргә беләсез. https://tinchurinteatr.ru/repertoire/kto-stuchit-v-moyo-okno-1761040898/ Премьераның беренче көненә билетлар бетте инде.