Татар дулкыны

Urals бәясе, Argus мәгълүматлары буенча, узган атнада баррель өчен 40 доллардан түбән төшкән. Хәзерге вакытта Urals котировкалары 2023 елның мартыннан бирле минимумда тора, дип өсти Bloomberg. Источник: https://t.me/bbbreaking/219500

Евросоюзда США Президенты ярдәмчесе (помощник) Стив Уиткоффның Россия-Украина конфликтының барлык нечкәлекләрен аңламавына "шаккаттылар" ("потрясены" непонимание тонкостей). Politico Европа түрәсенә (чиновника) сылтама белән хәбәр итә. Уиткофф берничә тапкыр Мәскәүгә Россия Президенты белән очрашуларга килгән. Европа вазыйфаи затлары (должностные лица) Уиткоффның мәгълүматны ышанычлы һәм төгәл тапшырырга сәләтле булуына ышанмый (не уверены, что способен). Шуңа күрә Европа лидерлары Америка лидеры Дональд Трамп белән турыдан-туры аралашырга омтыла (стремятся). Источник: https://t.me/bbbreaking/219462

Ониомания - шоппинг-ка контрольсез тартылу (тяга). Россиядә хатын-кызларга табиб ярдәм тәкъдим итә башладылар. Пациентларга психотерапевтның дүрт консультациясеннән курс тәкъдим итәләр. Аларның бәясе 20 меңнән 40 мең сумга кадәр. Катлаулы (сложных) очракларда "шопоголичек" үзәкләргә җибәрәләр. Бәясе көненә 2-5 мең сум тәшкил итә. Депрессия, борчылу (тревожность) яки психик тайпылышлар (расстройства) очрагында программага медикаментоз терапияне кертәләр. Шулай ук антидепрессантлар һәм кәеф стабилизаторларын бирәләр. Гипнотерапия (глубокое расслабление) дә кулланыла. Кызлар, зинһар, маркетплейслар белән сак булыгыз 🙏 Источник: https://life.ru/p/1810851

Милли мәгариф (национальное образование) - күп сораулар тудыра торган өлкә. Бу татар халкының хыялы (мечта) һәм кайгы (боль). ТАТАР-ИНФОРМ Галимҗан Ибраһимов исемендәге институтның (АН РТ) милли мәгариф бүлеге җитәкчесе (руководитель) белән әңгәмә. Без «охов» и «ахов» әңгәмә. Тулы әңгәмә: https://www.tatar-inform.ru/news/ucebnik-tatarskogo-kotoryi-segodnya-kazetsya-legkim-cerez-paru-let-okazetsya-v-samyi-raz-6006539 Гөлназ Мөхәрләмова: ... Безнең мониторинг шуны күрсәтә: балаларның туган телгә мөнәсәбәте (отношение) дә, аны белү дәрәҗәсе (уровень) дә елдан-ел кими бара (снижается)... ... Бүген балаларга җиңел тоелган татар теле дәреслеге (учебник) бер-ике елдан балаларга бөтенләй җиңел булмаячак... ... Быел туган тел дәресләре саны кимеде. Бүген бу үзгәрешләр (изменения) 1 нче сыйныфка гына кагылды (коснулись), татар теленең бер сәгате во внеучебную деятельность күчерелде... ... Барыннан да бигрәк борчый (Больше всего беспокоит). Бүген татар теле һәм әдәбияты укытучылары күбесенчә өлкән буын (поколение) кешеләре. Бу идеягә тугры калган кешеләр... Источник: https://www.tatar-inform.ru/news/ucebnik-tatarskogo-kotoryi-segodnya-kazetsya-legkim-cerez-paru-let-okazetsya-v-samyi-raz-6006539

Балаларны урам себерүче (дворник) эше белән куркытуны (запугивание) Рособрнадзор тыйган (запретил). Рособрнадзор башлыгы сүзләренә караганда (по словам): "син имтихан тапшырмаячаксың (не сдашь), урам себерүче булып эшләячәксең" - бу сүзләр мотивация түгел һәм гаиләләрдә фаҗигаләргә (трагедия) китерә.

Ата-аналарыгыздан үтенеп сорыйм, бу сүзләрне кулланмагыз, - дип өстәде Анзор Музаев.

Шулай ук укучылар һәм аларның ата-аналары өчен яңалык: Укучыларның киләсе елда ЕГЭ предметларының берсен яңадан тапшыру (пересдача) мөмкинлеге сакланачак. Источник: https://www.kommersant.ru/doc/8210588

Татарлар в комиксы могут? Әллә бу сәнгать (искусство) татарларга билгеле түгелме? Могут. Әгәр сез комикслар белән кызыксынасыз икән, сезгә һичшиксез монда! t.me/tatar_comics Әгәр сез әле Казанда 🐉 булсагыз, өч җөмләне ятларга кирәк: 😥 Милли китапханә 😥 22 ноябрь, 14:00 😥Комикслар лабораториясе күргәзмәсе ачылуы Чарага керер алдыннан, сылтамага басып, зинһар, теркәлегез. Кубрәк белер өчен: https://t.me/tatardesign_official/5724 Источник: t.me/tatar_comics

Оренбургта «Хөсәения» мәдрәсәсенең тарихи бинасын (здания) торгызу (восстановительные) эшләре башланды. Мәчет һәм мәдрәсә үзе XIX гасыр ахырында төзелгән. Оренбург ныгытмасы читендәге (на окраине оренбургской крепости) җирне 1890 елда татар сәүдәгәр (купец) Әхмәт Хөсәенов сатып алган. Ул шунда мәчет һәм өч катлы арткы мәдрәсә төзи башлаган. Дәресләр үзләре элегрәк, 1889 елда ук башланган. Революциядән соң дини мәктәп һәм мәчет ябылганнар. Мәдрәсәнең өч катлы бинасында татар педагогика техникумы, мәчеттә студентлар өчен тулай торак (общежитие) урнаштырылган. Соңрак бу бина МВД-га күчте. Ә «иске мәдрәсә-нең» бер катлы бинасы коммуналь фатирларга әйләнде. Соңрак бер катлы йорт өстенә икенче кат өстәделәр. Икенче кат беренче каттан стилистик яктан нык аерыла иде. Күптән түгел бина авария хәлендә дип танылды. Бина Оренбург өлкәсе мөселманнары идарәсе (управление мусульман) милкенә (в собственность) тапшырылган. Аларның сүзләренә буенча, алар тарихи бинаны саклап калачак, ә бина үзе дин тотучыларга (верующим) хезмәт итүен дәвам итәчәк. Источник: https://t.me/islamiccapital/6997

Рубрика: күршеләрнең хәле ничек? 1. Финляндия артиллерия өйрәнүләрен башлый. Өйрәнүләр чиктән (от границы) 100 километр ераклыкта узачаклар. 2. Шул ук вакытта Финляндия Россиягә законсыз рәвештә чиген узган ир-атны җибәрде. Евгений сәяси сыену (политическое убежище) сорады. Ул Россиянең иң атаклы ЧВК хезмәт иткән. Ул шулай ук Россия армиясен тәнкыйтьләде (критиковал). 3. Чит илдә яшәүче Грузия гражданнарына чит илдә тавыш бирүне тыячаклар (запретят). Мондый тавыш бирү Молдавиядәге сайлау нәтиҗәләрен билгеләде (определило). 4. Грузиядә ЕС тәкъдиме буенча (по рекомендации) эшләнгән коррупциягә каршы бюроны ябачаклар. 5. Үзбәкстан Президенты Шәүкәт Мирзиеев тәкъдим итте: 2026-2035 елларны Үзәк Азиядә суны рациональ файдалану (использование) унъеллыгы (десятилетие) дип игълан итәргә. Бу яңалык сизелмичә узачак... Әмма, безнең карашка, бу якындагы унъеллыкның иң мөһим проблемасы. Фотографиядә Казахстан һәм Үзбәкстан чигендә (на границе) Арал диңгезе. Источник: t.me/bbbreaking https://t.me/bbbreaking/219419 https://vestikavkaza.ru/articles/cto-takoe-aralskoe-more-pocemu-pogiblo-mozno-li-ego-vozrodit.html

Борынгы сугышы: Адәм балалары vs бакланнар (дәвамы). Шаяртам дип уйлыйсызмы? Мин чынлап әйтәм. Без кечкенә вакыйгаларга әһәмият (внимание) бирмибез. Ә бу вакытта... Бурятиядән шул ук зур баклан Татарстанда күзәтелгән (был замечен). Фән кешесенә сүз бирик. КФУ тикшеренүчесе (исследователь) Илгизәр Рәхимов сүзләренчә:

Проблеманы зур баклан тудыра. Көньяк кош, шушы көннәрдә генә аны Казанка өстендә күрдем. Ул актив балык ашаучы. Ул - чит ил агенты, кирәкмәгән кош безнең төбәк өчен. Бакланалар республиканың балык хуҗалыкларында (хозяйствах) балыкны актив ашыйлар һәм шуның белән зур зыян китерәләр. Ничек көрәшергә, әлегә белмибез. Аларны атарга ярамый, алар аучылар төркеменә (в группу охотничьих) кермиләр. Метод табарбыз дип өметләнәм.

Источник: https://www.tatar-inform.ru/news/issledovatel-iz-kfu-soobshhil-o-vrede-baklana-dlya-mestnoi-fauny-6006271

Борынгы сугышы: Адәм балалары vs бакланнар. Бурятиядә (Байкал янында) 2026 елда зур бакланның санын киметү (сокращение) буенча чаралар (мероприятия) башланырга тиеш. Моңа кадәр Северобайкальск шәһәре халкы видео яздырган. Алар ун ел элек Байкалда "мәрсин (осётр) һәм ленкаларны күрергә" мөмкин булганлыгын сөйләделәр. Хариус яки омульны да тотарга мөмкин иде. Хәзер балык "ашка да җитми". Цыденов (Бурятия башлыгы): «(санын) киметергә кирәк, белмим ничек, пилотсыз очкычлар (БПЛА) белән куарга мөмкин булса да»,— дип өстәде ул. Бакланнарны 2022 елдан аталар. ләкин бу ысул нәтиҗәле (эффективным) булмаган. Аннары әлеге проблеманы хәл итү буенча (по решению) фәнни эшләр башланды. Перспективалы метод тапканнар - йомырка салу урынын юк итәргә (уничтожить), күкәйне зарарларга (испортить), ләкин тышкы яктан алар сәламәт күренергә тиеш, кошлар Яңа йомырка салмасын өчен. Источник: https://www.kommersant.ru/doc/8209919

Свиристельләр (тәрҗемә бармы?) Казанга иртәрәк очып килгәннәр. Казанда свиристельләр ноябрь аенда ук очып килгәннәр. Бу типик булмаган иртә срок булып санала. КФУ орнитологы Илгизәр Рәхимов моны болай дип аңлатты: төньякта (на севере) салкыннар гадәттәгедән иртәрәк (раньше обычного) башланган, ә Татарстанда кышлау өчен (для зимовки) яраклы җылы һава саклана. Свиристельләр артыннан төбәккә гадәттә кар бөртекләре (снегири), чечеткалар, туночкалар, бакалар (подорожники) һәм кайчак ак ябалаклар (совы) оча. Источник: https://www.tatar-inform.ru/news/vse-eshhe-letayut-orlan-beloxvost-i-baklan-ucenyi-ob-anomalnom-povedenii-ptic-v-noyabre-6006264

Казан ОПГ-лары турындагы "Слово пацана. Кровь на асфальте" США халыкара кинофестивалендә иң яхшы сериал дип таныдылар. Источник: https://m.business-gazeta.ru/news/687756

Монда уйныйбыз, монда уйнамыйбыз, ә монда балык төрдек (завернули). Россия 2025 елның өч кварталында Евросоюзга 1,3 млрд еврога ашламалар (удобрения) экспортлаган. 2022 елдан 2025 елга кадәр бу максималь күрсәткечләр (показатели). Ә мәсәлән, 2024 ел белән чагыштырганда (в сравнении) экспорт 5%-ка арткан. Мондый рекордлы экспорт Евросоюз тарафыннан 2025 елда өстәмә пошлиналар кертү фонында ирешелгән (достигнут). Россия белән Евросоюз арасындагы мөнәсәбәтләрне болай тасвирлап (описать) була: "монда уйныйбыз, монда уйнамыйбыз, ә монда балык төрдек". Бу җөмлә русча билгеле. Аның кайдан килгәнен бөтен кеше белми (без, мәсәлән). Комик Винокуров җырчы ролен уйнады. Җырчы образында Винокуров пианистка нинди ноталар уйнарга, кайсылары юк икәнен аңлатты. Ә кәгазьдәге майлы тапны (пятно) алар анда балык төрүләре белән аңлатты. Источник: https://t.me/bbbreaking/219413

Маркетплейсарлар vs Банклар. Хәзерге вакытта маркетплейслар карталар белән түләгәндә алар үзләре ташламалар (скидки) бирә. Шуның нәтиҗәсендә (в результате) классик банкларның түләүләре кыскара. Банклар маркетплейс ташламаларын чикләргә (ограничить) тәкъдим иттеләр (яхшы түгел). Федерация Советын хуплады (поддержали). Дәүләт Думасында мондый чикләүләр сатып алучыларга зыян (вред) китерәчәк дип саныйлар (дөрес). Кешеләр товарларны маркетплейс карталары белән түләсәләр, арзанрак (дешевле) сатып ала. Монда проблема юк, барысы да гадел (дөрес). Дежур искәртү: башкаларны тыярга, үзеңә рөхсәт итәргә - Адәм заманыннан бирле социаль максима. Шундый максима бик еш - явызлык (зло), бик сирәк - яхшылык. Хәер (впрочем), барысы да алай ук җиңел түгел... Вакыт булса - Остром "Управляя общим". Источник: https://ria.ru/20251115/aksakov-2055151174.html

Рубрика: жаль, что я не в Казани Чәршәмбе (среда) көнне тарихчы Марат Гатин белән очрашу булачак. Ул Улсуа Джучи тарихы буенча "Алтын Урда" дигән яңа монография авторы. Татар дәүләтләре (государства) тарихы турында тере (живое) форматта аралашу булачак. Маратом Гатин шулай ук тарихи китаплар язу серләре (секрет) турында да сөйләячәк. Шулай ук рус текстының татарча дубляжы татар теле дәрәҗәсен арттырырга мөмкинлек бирәчәк. Түләү һәм нечкәлекләр (подробности): https://tatar-inform.timepad.ru/event/3670840/ Источник: https://t.me/TatarTarih1/64

Татарстанда туристлар ешрак (чаще всего) 3 - 4 көн ял итә. Кыска сәфәрләрнең (путешествий) популярлыгы төбәкнең транспорт белән барып җитү мөмкинлеге белән бәйле. Казан "ял көннәре турлары" өчен төп шәһәрләрнең берсе булып тора. Бигрәк тә илнең үзәк өлешендә (из центральных регионов страны) яшәүчеләр арасында. Источник: https://t.me/milliardtatar/19542

Минцифры-ның "ак исемлеге (список)". 5 сентябрьдә Минцифры беренче чиратта ак исемлеккә кергән сервисларны игълан итте. Бу «в контакте» һәм «Одноклассники» социаль челтәрләре, Max мессенджеры, Mail.ru, Дзен, «Яндекс» сервислары, Ozon һәм Wildberries, Rutube, Avito, «Госуслуги», хөкүмәт һәм президент сайтлары, федераль Дистанцион Электрон тавыш бирү платформасы (ДЭГ), шулай ук элемтә операторларының Зур Дүртлеге һәм «Ростелеком»ның шәхси кабинетлары Соңгы көннәрдә Минцифры мобиль интернетны сүндергәндә мөмкин булган сервислар өстәде: 📍Федераль һәм төбәк хакимиятләре (региональные власти) сайтлары, дәүләт органнары сайтлары; 📍Дәүләт мәгълүмат (информационные) системалары (мәсәлән, Госуслуги, Налоги); 📍Почта России 📍Альфа-Банк 📍РЖД и туристический портал Туту.ру; 📍навигатор 2ГИС 📍такси "Максим" 📍сайт прогнозов погоды Gismeteo 📍РИА Новости, РБК, "Комсомольская правда", "Газета", "Лента", Rambler. Источник: https://t.me/bbbreaking/219361

Ижау (Ижевск) халыкара аэропортына Калашников исеме бирелгән. Удмуртия татарларына зур сәлам! Ә без шул вакытта Удмуртиянең милли картасын карарбыз. Источник: https://t.me/bbbreaking/219347

Чебурашка яһүдмы? Чебурашка әфлисун (с апельсинами) тартмасында килде. СССР шул вакытта Израильдән әфлисуннар импортлаган. Димәк, Чебурашка - яһүд, депутат Андрей Макаров сүзләренчә. Дәүләт Думасында шундук җанлы дискуссия башланды. Кайбер депутатлар сүзләренчә, СССР әфлисуннар шулай ук Марокко һәм Испаниядән импортланган. Ә Елена Ямпольская сүзләренчә, Чебурашкада "мөгаен, Куба тамырлары бар". Дискуссияне күзәтүне дәвам итәбез. Источник: https://t.me/bbbreaking/219303