ИБРАТЛЫ СӨЗЛЕР...

#Өмирден Анамның мектеби. Жас муғаллимлерге тек сабақ өтиудиң сыры емес,гейде өмир сабақларынанда өтип турамыз,себеби жас кадр жәмәәт пенен писеди,егеледи,бирди көрип пикир етеди,биреуди көрип шүкир етеди. Сонда да енелер мектебинин жөни бөлек. Ертеректе бир муғаллимимиз турмысты меңгере алмай бираз қыйналды. "Үйде қайтып келип отырған қыз бар,оның еки баласы,абысынымның еки баласы бар,бәри жумысқа таслап-таслап кетип қалады,бәри маған қалады,сылпылдвп жүргеним,исиң өнбейди деп енемде бақырғаны бақырған" десе,менде"кишкене келинниң уазыйпасы сол,ата мәканда отырыуы,түтинин түтетиу,жағыныу аңсат емес ,хәмме келеди,кетеди,қайтарсын пайын берип жибересең,ата-ене менен жасаудың да артықмашлық жерлери де бар,хеш нәрсени қайғырмайсаң,балаларың бағыулы,үйиңниң қулпы,гилти десем, билемен ау апа ,бирақ жаныма тийип кетеди,жүргениң хәмме нәрсени жыйнап ,хәмме кетеди жай-жайына,бир өзиме қалады". Түсинип турыппан, ата-ана өзи ушын емес,ал баллары ушын жасайды,солар орнын тауса қууанады,қағылса жәрдем береди,бәрин тәрезиге салып,тең тартып отырады. Келиншекке ақылымды айтып хәр сапары қайтарар едим.Өзиң көтермей жүрсең ,оннанша алғыс алып ,емленип көтер деп алдарқатып қайтараман. Бир күни күйеуи келди: "апа сизге өкпем жоқ,бар ақылыңызды айтып атырсыз,уққанынша уғар,уқпаса кемеси қырда қалажақ деди."Кемеси қырда қалғаны қалай "десем,"апа ,өзимнен үлкен ажапам,ажағам бар,табысты бир жерге жәмлеп биримлеп жай салып шыға беремиз,қартайған ата-анамның жазығы не,қайтып келген қызда орнын тауар,соны мына келиншегим бетине басып ата-анамның кеулине тийипти. Енди буны жумыстан шығарып алып,анамның мектебине беремен. Үлкен ажағам жай баслап қойыпты,көплеп-көмеклеп сол жайды питкериуимиз керек. Усталардың ауқатын писиреди,кишемниң кемиси жоқ,анамның мектебинен он төрт жыл өтипти. Бул еле еки жылға шыдамай атыр"деди. Соның менен жумыстан шығып кетти,бизлер бул уақыяны умыттық.Жақында садақадан тап сол үйге кирип қалдық,биреуге усатаман. Қыйын жағдайдан келиншектиң өзи шығарды.Апа баяғы сизде ислеген муғаллиммен ғой деп атыр. Енениң мектебинен толық,мүдирмей өткен келиншек жүдә бахытлы еди.Цех ашып алыпты,қарауында бес келиншек ислейди екен. Ата енеси булардың балаларына қарап отырған. Қызда жайын тауыпты.Абысыны бөлекленип ,ул-қызын үйлендирипти. Ата-анасын сыйлатқан балаға рахмет,ене мектебинен өткен келинге рахмет дедим. ✍Оралхан Сапарова https://t.me/ibratli_sozler

#Тарийхый_тулғалар ҚАБАҚ АТА—ҚАБАҚХАН Қабақхан дәслеп мүйтен балықшыларының, соңын ала пүткил теңиз жағалаған халықтың ханы болған. Ол Тербенбес таўына жақын жердеги үлкен қумлықты тегислетип үстине қала салған, қалада мектеп, медреселер болған. Қабақхан заманында урыс, жәнжел онша болмаған дейтуғын еди жасы үлкенлеримиз: Қабақхан қала салды, Есимхан оған суў апарды—деген сөзлерди балалығымда көп еситтим. Есимхан дегени бул пүткил қарақалпақты сораған, мәлим мүддет Хорезмди де қосып сораған Есим арнаны қаздырған хан, тарийхый тулға. Жоқарыда еситкен сөзлеримизге қарағанда Қабақхан Есимханнан бурынлаў жасап өткен болады. Қабақлы ата туўралы бир қанша аңыз-әңгимелер бар. Аңызларда Қабақлы ата шөлде қалған мүсәпирлерге суў иштирип пәрмана болады. Оның қабағындағы суў ҳеш ўақытта таўсылмайды. Хийўа ханлары тарийхын изертлеўшилер Қабақханды «Кебек хан» ямаса «Қабақхан»— деп атап өтеди. Қабақхан өзи салған қалаға жерленген . Ҳәзир ол жер «Қабақлы ата» деп аталатуғын үлкен зыярат жайы болып табылады. Арқаның халқы «Қабақлы атаны кийиклер зыярат қылады» деген сөзди көп айтады. ҚАБАҚЛЫ АТА Мәкке-Мәдинедан сабақты алып, Қураны Кәримди қәлбине салған, Ораза намазын ўақтында баслап, Сырлы шайық ата болып жасаған. Қабақлы ата жатар үлкен бийикте, Төбеси турғандай көкке тийип те, Ушқан қус та қант қақпай өтеди, Адам түўе зыяратлар кийик те. Шыйықшы болған Тәжимурат бабаға, Жүсипбек те хызмет еткен Атаға, Алтын гүмбез, шырша қапы қойдырған, Көз тиймесин Бәўетдийин балаға. Пирли бабалар көп өткен дүньяда, Сыйлаймыз жатса да узақ қыяда, Сыйынып барсаңлар берекет берер, Байманбет, Қайыперен, Қабақлы Ата да. (Төренияз Акимниязов)

Мағлыўматты топлаған: Айназар Өтемисов «Тарийх илимлериниң кандидаты, доцент» Таярлаған: Марина Абдуллаева «Түслик Арал халқының салт-дәстүрлери» китабынан алынды.

https://t.me/ibratli_sozler

☘☘☘☘☘☘☘☘☘☘☘☘ --Өмирди неге мегзеттиңиз? - деп сорапты қартайған бир дәрўиштен. --Сынық гүзедеги суўға мегзеттим..-жуўап берипти дәрўиш. --Не себеп?! --Суўды ишсеңде таўсылады, ишпесеңде..!

Жуўмақ өзлериңизден.

https://t.me/ibratli_sozler

АССАЛАЎМА ӘЛЕЙКУМ, ӘЗИЗЛЕРИМ!    Қайырлы таң баршеңизге!     ☘ Аллаҳым сизлерге беккем ден-саўлық, кеўиллерге қәтержамлық, шаңарақлық бахыт берсин!      ☘Қәдириңиз бәлент болып, орныңыз мудамы төрден болсын!     ☘ Жақсы нийет-әрманларыңыз әмелге ассын!     ☘Күниңиз жақсы хабарларға толы болсын!     ☘Бәршеңизге әўмет яр болсын!! 🌤ҚАЙЫРЛЫ ТАҢ! 🌈Дүйшемби күниңиз берекетли болсын. 👉https://t.me/ibratli_sozler

#Мийрас УНЫҢДЫ ШАШАЙЫН БА            Бурынғы ўақытларда жигитлер қыз бенен танысыў ушын жеңгелеринен пайдаланған. Әсиресе, жуўас  жигитлер.        Бизиң аўылда  көп ўақыттан бери үйленбей жүрген бир бойдақ жигит бар еди. Өзи сондай қой аўзынан шөп алмайтуғын  жуўас жигит еди. Бир күни жеңгесиниң қасына  келип: - Кише,  мени бир қыз бенен таныстырсаң-о,- депти. Жеңгеси: - Яқшы қәйним,-  дейди.         Бир күни жеңгеси  кәйнисине: - Дигирманханаға бар, сол жерде бир қыз бар, сол қыз бенен барып таныс, сөйлесип көр,- депти.         Жигит дигирманханага барыпты, барса қыз дигирман айдап  ун  шығарып атырған екен. Жигит қыз бенен сәлемлесипти.         Бирақ  айтатуғын басқа сөз табалмаған  соң  жигит қызға қарап, не қыларын   билмей: - Уныңды шашайын ба? -  депти ғо  бийшара жигит.         Мине  досларым  "уныңды шашайын ба" деген  сөз  соннан қалған екен...      Гүлбәҳәр Қарабаева.            Шымбай.  2026 ж.

#Балалар ўақыты 📹 "Gúbelek" Qaraqalpaqsha multfilm → https://t.me/ibratli_sozler