Таълим касаба уюшмаси
前往频道在 Telegram
Тошкент вилояти таълим ва фан тизимидаги касаба уюшма аъзолари учун ҳуқуқий, услубий тавсия ва маслаҳатлар.
显示更多4 681
订阅者
+224 小时
-167 天
+4230 天
数据加载中...
吸引订阅者
九月 '26
九月 '26
+12
在1个频道中
八月 '26
+158
在4个频道中
Get PRO
七月 '26
+155
在4个频道中
Get PRO
六月 '26
+50
在6个频道中
Get PRO
五月 '26
+59
在9个频道中
Get PRO
四月 '26
+52
在4个频道中
Get PRO
三月 '26
+85
在4个频道中
Get PRO
二月 '26
+97
在3个频道中
Get PRO
一月 '26
+230
在4个频道中
Get PRO
十二月 '25
+133
在4个频道中
Get PRO
十一月 '25
+118
在3个频道中
Get PRO
十月 '25
+118
在4个频道中
Get PRO
九月 '25
+223
在5个频道中
Get PRO
八月 '25
+232
在4个频道中
Get PRO
七月 '25
+114
在3个频道中
Get PRO
六月 '25
+67
在2个频道中
Get PRO
五月 '25
+75
在2个频道中
Get PRO
四月 '25
+57
在4个频道中
Get PRO
三月 '25
+129
在8个频道中
Get PRO
二月 '25
+266
在8个频道中
Get PRO
一月 '25
+114
在3个频道中
Get PRO
十二月 '24
+132
在7个频道中
Get PRO
十一月 '24
+123
在1个频道中
Get PRO
十月 '24
+320
在14个频道中
Get PRO
九月 '24
+248
在5个频道中
Get PRO
八月 '24
+245
在7个频道中
Get PRO
七月 '24
+252
在5个频道中
Get PRO
六月 '24
+107
在3个频道中
Get PRO
五月 '24
+147
在6个频道中
Get PRO
四月 '24
+119
在3个频道中
Get PRO
三月 '24
+173
在4个频道中
Get PRO
二月 '24
+178
在7个频道中
Get PRO
一月 '24
+307
在7个频道中
Get PRO
十二月 '23
+190
在9个频道中
Get PRO
十一月 '23
+180
在9个频道中
Get PRO
十月 '23
+178
在3个频道中
Get PRO
九月 '23
+176
在0个频道中
Get PRO
八月 '23
+190
在0个频道中
Get PRO
七月 '23
+161
在0个频道中
Get PRO
六月 '23
+128
在0个频道中
Get PRO
五月 '23
+383
在0个频道中
Get PRO
四月 '23
+122
在0个频道中
Get PRO
三月 '23
+95
在0个频道中
Get PRO
二月 '23
+239
在0个频道中
Get PRO
一月 '23
+281
在0个频道中
Get PRO
十二月 '22
+267
在0个频道中
Get PRO
十一月 '22
+198
在0个频道中
Get PRO
十月 '22
+245
在0个频道中
Get PRO
九月 '22
+395
在0个频道中
Get PRO
八月 '22
+317
在0个频道中
Get PRO
七月 '22
+236
在0个频道中
Get PRO
六月 '22
+196
在0个频道中
Get PRO
五月 '22
+358
在0个频道中
Get PRO
四月 '22
+266
在0个频道中
Get PRO
三月 '22
+265
在0个频道中
Get PRO
二月 '22
+187
在0个频道中
Get PRO
一月 '22
+268
在0个频道中
Get PRO
十二月 '21
+185
在0个频道中
Get PRO
十一月 '21
+215
在0个频道中
Get PRO
十月 '21
+100
在0个频道中
Get PRO
九月 '21
+168
在0个频道中
Get PRO
八月 '21
+225
在0个频道中
Get PRO
七月 '21
+134
在0个频道中
Get PRO
六月 '21
+158
在0个频道中
Get PRO
五月 '21
+132
在0个频道中
Get PRO
四月 '21
+126
在0个频道中
Get PRO
三月 '21
+129
在0个频道中
Get PRO
二月 '21
+157
在0个频道中
Get PRO
一月 '21
+393
在0个频道中
Get PRO
十二月 '20
+1 701
在0个频道中
| 日期 | 订阅者增长 | 提及 | 频道 | |
| 05 九月 | +1 | |||
| 04 九月 | +5 | |||
| 03 九月 | +1 | |||
| 02 九月 | +1 | |||
| 01 九月 | +4 |
频道帖子
#Савол_беринг_жавоб_берамиз
Меҳнат дафтарчасини узоқ йиллар берилмай келганда компенсация ундириш мумкинми?
Фуқаро иш жойида маълум сабабларга кўра раҳбар билан келишолмасдан таъзиқлар билан мажбуран ишдан кетган. Фукаро меҳнат дафтарчасини иш берувчига бир неча бор оғзаки мурожаат қилишига қарамасдан меҳнат дафтарчасини бермаган. Ишдан кетганига 6 йил бўлди. Ишдан кетганлиги тугрисида уйига хат келган. Меҳнат дафтарчасини олиб кетиш учун ташкилот фукарога хат ҳам юбормаган. Савол. Меҳнат дафтарчасини ўз вактида бермаганлиги учун компенсация талаб килиб судга даъво ариза киритса бўладими, ёки муддати ўтган ҳисобланадимиУшбу масалани иккита алоҳида қисмга ажратиб баҳолаш лозим, 1) Меҳнат дафтарчасининг ўзини қайтариб олиш ва 2) 6 йиллик кечиктирилган давр учун компенсация (ўртача иш ҳақи) талаб қилиш. Келинг икки масалани ҳам бирма бир кўриб чиқамиз: Меҳнат кодексининг 171-моддасига асосан, ходим томонидан ўз вақтида олиб кетилмаган меҳнат дафтарчаси ходим мурожаат қилган кундан эътиборан уч кундан кечиктирмай берилиши шарт. Ушбу ҳужжатни талаб қилиб олиш бўйича даъво муддати қўлланилмайди. Фуқаро исталган вақтда (ҳатто 6 йилдан кейин ҳам) иш берувчидан меҳнат дафтарчасини қайтариб беришни талаб қилишга ва беришмаган тақдирда суд орқали уни мажбурий олиб беришни сўрашга тўлиқ ҳақли. Бироқ, пул компенсациясини ундириш бўйича даъво муддати ўтган ҳисобланади ва суд орқали 6 йиллик пул ундириш эҳтимоли жуда паст. Меҳнат кодексининг 171-моддаси иккинчи қисмига кўра, агар ишдан бўшатилган куни ходимга меҳнат дафтарчасини бериш имкони бўлмаса, иш берувчи кейинги иш кунидан кечиктирмай ходимга «меҳнат дафтарчасини олиб кетиш ёки почта орқали юборишга розилик бериш» ҳақида расмий билдиришнома (хабарнома) юбориши шарт. Агар бундай билдиришнома юборилмаган бўлса, Меҳнат кодексининг 320-моддаси учинчи қисмига асосан иш берувчи ходимни меҳнат қилиш имкониятидан ғайриқонуний равишда маҳрум қилган ҳисобланади ва етказилган зарарни (мажбурий прогул вақти учун ўртача иш ҳақини) тўлаши керак. Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 560-моддасида якка тартибдаги меҳнат низоларини кўриб чиқиш учун судга мурожаат қилишнинг қатъий муддатлари белгиланган: ➖ Ишга тиклаш тўғрисидаги низолар бўйича — буйруқ нусхаси топширилган кундан бошлаб 3 ой; ➖ Бошқа барча меҳнат низолари (шу жумладан пуллик талаблар ва компенсациялар) бўйича — ходим ўз ҳуқуқи бузилганлигини билган ёки билиши керак бўлган кундан эътиборан 6 ой . Мурожаатда кўрсатилишича, фуқаронинг уйига ишдан кетганлиги тўғрисида хат келган. Демак, ходим ўзининг ишдан бўшатилганини ва шу пайтда унга меҳнат дафтарчаси берилмаганини (ҳуқуқи бузилганини) айнан 6 йил аввал билган. Орадан 6 йил ўтиб кетгани эса қонунда белгиланган 3 ёки 6 ойлик муддатдан, ҳатто фуқаролик қонунчилигидаги умумий 3 йиллик даъво муддатидан ҳам бир неча баравар кўпдир. Саволингизни: @yuristgamurojaat ga қолдиринг
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g
| 2 | #Кадровик
Агар ходим ишга тикланса, унинг ўрнига келган ходим ишдан бўшатиладими?
Меҳнат кодексининг 168-моддаси меҳнат шартномасини тарафларнинг хоҳиш-иродасига боғлиқ бўлмаган ҳолатларга кўра бекор қилиш тартибини белгилайди, мазкур модданинг биринчи қисми 2-бандига асосан шу ишни илгари бажариб келган ходимнинг аввалги ишга тикланганлиги муносабати билан ходим билан меҳнат шартномасини бекор қилиш белгиланган. Яъни суднинг қарорига кўра ўз ишига тикланган ходимнинг ўрнига қабул қилинган шахс МКнинг 168-м 1-қ 2-банди билан ишдан бўшатилади.
Бироқ МКнинг 144-моддасига биринчи қисмига асосан агар меҳнат шартномасида белгиланган меҳнат вазифасига доир ишни холисона сабабларга кўра давом эттириш имкони бўлмаса, иш берувчи ходимга унинг мутахассислиги ва малакасига мувофиқ келадиган бошқа ишга ўтказишни, бундай иш бўлмаган тақдирда эса иш берувчида мавжуд бўлган бошқа ишни таклиф этиши шарт.
Мазкур модданинг 2-қисмига кўра Ходим билан тузилган меҳнат шартномаси ушбу Кодекс 143-моддасининг иккинчи қисмида, 161-моддаси иккинчи қисмининг 2 ва 3-бандларида, 168-моддаси биринчи қисмининг 2, 4, 5 ва 9-бандларида, 489-моддаси биринчи қисмининг 1-бандида назарда тутилган асосларга кўра бекор қилинган тақдирда, ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган мажбурият иш берувчининг зиммасига юклатилади.
Яъни бу дегани, агар ходим МКнинг 168-м 1-қ 2-банди билан ишдан бўшатилаётган бўлса, иш берувчида уни бошқа иш билан таъминлаш мажбурияти ётади. Ишдан бўшатилаётган ходимга бошқа иш таклиф қилишга мажбур.
Саволингизни: @yuristgamurojaat ga қолдиринг
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g | 565 |
| 3 | #Савол_беринг_жавоб_берамиз
Мактабда тўғри дарс тақсимоти бўлганми?
Ассалому алайкум. Мен — Тажибоева Жанат Рахметуллаевна, Қўнғирот туманидаги 12-сонли умумтаълим мактабида 12 йиллик иш тажрибасига эга, I тоифали қозоқ тили ва адабиёти фани ўқитувчисиман. Мактабда 2025–2026 ўқув йилида 26 соат фан юкламаси бўлганига қарамай, менга 18 соат, тоифасиз ёш мутахассисга 8 соат берилди. 2026–2027 ўқув йилида эса менга 17, ёш мутахассисга 10 соат ажратилди. Энди яна бир қозоқ тили ва адабиёти ўқитувчисини ишга қабул қилишмоқчи. Саволим: мавжуд соатлар чекланган бўлса, I тоифали ва 12 йиллик стажга эга ўқитувчининг юкламаси тўлиқ таъминланмасдан янги ходим қабул қилиниши қонунийми? 27 соат мавжуд бўлганда янги вакансия қандай очилади? Янги ходимга менинг соатларим ҳисобидан дарс ажратиш мумкинми? Даража, стаж ва мутахассислик ҳисобга олиниши шартми? Агар ҳуқуқларим бузилган бўлса, қайси ваколатли органга қандай тартибда мурожаат қилишим керак?
Кўп йиллик педагогик стажингиз ва I малака тоифангиз инобатга олинганда, дарс тақсимотидаги ҳуқуқий устуворлигингиз қонунчилик асосида баҳоланиши лозим.
3271-сонли Низомнинг 15-бандига мувофиқ, дарс соатлари педагогларнинг белгиланган устуворлик мезонлари асосида тақсимланади. Шунинг учун I малака тоифасига эга ўқитувчининг дарс соатлари тоифаси бўлмаган янги ходимга асоссиз равишда олиб берилиши мумкин эмас. Низомнинг 16-бандида эса юқори устуворликка эга педагогларга дарс соатларини максимал миқдорда белгилаш назарда тутилган. Агар сиз ўзингизга ажратилиши мумкин бўлган соатларни бошқа ўқитувчига беришга ёзма розилик бермаган бўлсангиз, мазкур ҳолат алоҳида ҳуқуқий баҳоланиши лозим.
Вазирлар Маҳкамасининг 2005 йил 21 декабрдаги 275-сон қарори 3-иловаси 20-бандига кўра, тарификация рўйхати асосида ўқитувчига бир ярим ставка миқдоригача белгиланган дарс соатларининг бир ставкадан ортиқ қисми бўш иш ўрни (вакансия) сифатида қайд этилмайди. Юқори синфларда 1 ставка 20 соат, 1,5 ставка эса 30 соат ҳисобланганда, мактабда жами 27 соат мавжуд бўлса, ушбу соатлар бир нафар ўқитувчининг 1,5 ставкагача бўлган юкламаси доирасига сиғади. Шу сабабли, мавжуд 27 соатни сунъий равишда бўлиб, учинчи ходим учун вакансия яратиш масаласи қонуний асосланган бўлиши шарт.
Шунингдек, дарс юкламасини асоссиз камайтириш ходимнинг меҳнат шартларига ва иш ҳақига таъсир қилган тақдирда, Меҳнат кодекси талаблари асосида алоҳида ҳуқуқий баҳоланади. Иш берувчи меҳнат шартларини қонунчиликда белгиланган тартибсиз ходимнинг аҳволини ёмонлаштирадиган тарзда бир томонлама ўзгартира олмайди.
Шу муносабат билан мактаб директорига ёзма ариза бериб, 3271-сонли Низомнинг 15–16-бандлари ва 275-сон қарор 3-иловаси 20-банди асосида дарс тақсимотини қайта кўриб чиқишни, сизга қонуний устуворлик асосида тегишли юкламани ажратишни ҳамда мавжуд 27 соат ҳисобидан асоссиз равишда янги ходим қабул қилинмаслигини сўраш мақсадга мувофиқ.
Агар масала мактаб даражасида ҳал этилмаса, тарификация рўйхатини кўриб чиқувчи юқори турувчи таълим органига ва меҳнат ҳуқуқларининг бузилиши юзасидан Давлат меҳнат инспекциясига ёзма мурожаат қилишингиз мумкин.
Агар янги ходимни ишга қабул қилишда таниш-билишчилик, манфаатлар тўқнашуви ёки бошқа қонунбузилиш аломатлари мавжуд бўлса, ваколатли ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга ҳам мурожаат қилиш ҳуқуқингиз мавжуд.
Саволингизни: @yuristgamurojaat гa қолдиринг
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g | 598 |
| 4 | #TAKLIF
Ходим иш жойидаги бахтсиз ҳодиса сабабли вафот этган.
Биргина хатолик, аниқроғи, ўша касб бўйича меҳнатни муҳофаза қилиш йўриқномаси ишлаб чиқилмаганлиги ва ходим йўл-йўриқдан ўтказилмаганлиги учун ташкилот раҳбари Жиноят кодексининг 257-моддасига асосан жавобгарликка тортилибди.
Бунда раҳбар Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 декабрдаги 819-сонли қарорига риоя қилмаган. Мазкур қарор талабларидан келиб чиқиб, тегишли касб ва лавозимлар бўйича меҳнатни муҳофаза қилишга доир йўриқномаларни ишлаб чиқмаган.
Юқоридаги модданинг санкциясида 5 йилгача озодликдан маҳрум қилиш жазоси назарда тутилган.
Ҳурматли иш берувчилар, огоҳ бўлинг! Агар ходим меҳнатда жароҳат олса, ёки худо кўрсатмасин, вафот этса, вазият жуда чуқур ўрганилади. Меҳнатни муҳофаза қилиш борасида аниқланган биргина хатолик, бор айбни раҳбариятга юклашга сабаб бўлиши мумкин.
Мана шундай оғир вазиятга тушиб қолмаслик учун, бизга мурожаат қилинг.
Жамоамиз меҳнатни муҳофаза қилиш ва техника хавфсизлиги бўйича бутун-бошли ҳужжатлар пакетини қисқа муддатларда, сифатли қилиб тайёрлаб беришга тайёр.
Контактлар:
👩💻 @yuristkadr_menejer
📱 +99890-010-86-15
📱 +99893-444-48-71
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g | 703 |
| 5 | #Кадровик
Интизомий жазаси борларга "премия" берилмайди.
Меҳнат кодексининг 299-моддаси бешинчи қисмига мувофиқ интизомий жазонинг амал қилиш муддати ичида ходимга нисбатан рағбатлантириш чоралари, шу жумладан меҳнатга ҳақ тўлаш тизимига кирмайдиган ва меҳнат натижаларига асосланмаган мукофотлар ҳам (байрамлар, шу жумладан касб байрамлари, юбилейлар муносабати билан ва ҳоказолар) қўлланилмайди.
Бироқ иш берувчида интизомий жазони ечиш ҳуқуқи бор.
Саволингизни: @yuristgamurojaat ga қолдиринг
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g | 1 463 |
| 6 | #Савол_беринг_жавоб_берамиз
Иш жойининг ўзгариши "Декрет" пулига таъсир қилмайди
Hozir homiladorman uzluksiz stajim 4 yarim yil sentyabrdan ish joyimni özgartirmoqchiman dekret puliga taʼsiri bormi?
“Давлат ижтимоий суғуртаси тўғрисида”ги Қонун (ЎРҚ-1101) ҳамда Вазирлар Маҳкамасининг 796-сонли қарори асосида ҳомиладорлик ва туғиш нафақасини (“декрет пули”) тўлаш тизими тўлиқ янгиланди.
Янги қонунчиликка кўра, декрет пулини олиш учун камида 10 ой суғурта стажи талаб қилинади. Суғурта стажи деганда меҳнат фаолиятингиз давомида сиз учун ижтимоий солиқ тўланган барча даврлар йиғиндиси тушунилади.
Сентябрь ойида янги ишга ўтганингиз билан сизнинг 4,5 йиллик (54 ойлик) стажингиз куймайди ёки ноллашмайди. У Солиқ қўмитаси ва my.mehnat.uz (ЯММТ) базасида автоматик сақланиб қолади ҳамда янги иш жойингиз билан давом этади.
Декрет пулининг фоизи жами суғурта стажингизга қараб белгиланади:
➖ 10 ойдан 24 ойгача стаж учун — ўртача ойлик иш ҳақининг 75 фоизи;
➖ 25 ойдан 60 ойгача (сизнинг ҳолатингизда — 54 ой) стаж учун — 85 фоизи;
➖ 61 ой ва ундан ортиқ (5 йилдан кўп) стаж учун — 100 фоизи.
Сиз ҳозир 85%лик гуруҳга кирасиз. Агар ҳомиладорлик ва туғиш таътилига кетиш пайтингизда (одатда 30-ҳафтада) жами стажингиз 5 йилдан (61 ойдан) ошган бўлса, сизга 100% тўланади. Акс ҳолда, ўртача маошингизнинг 85% миқдорида декрет пули оласиз.
Иш жойини ўзгартирганда нималарга жуда эҳтиёт бўлиш керак?
1. Декрет пули ўртача ойлик иш ҳақидан ҳисобланади. Агар янги ишга ўтиб 12 ойдан кам ишласангиз, ўртача ойлик фақат янги иш жойингизда амалда ишлаган ойларингиз маошидан келиб чиқиб ҳисобланади. Шунинг учун, янги иш жойингизда расмий белгиланган оклад (маош) миқдори қанчалик юқори бўлса, декрет пулингиз ҳам шунга мос равишда юқори бўлади.
2. Декретга чиқиш вақтингизда (тиббиёт муассасаси томонидан меҳнатга лаёқатсизлик варақаси берилганда) сиз янги иш берувчи билан расмий меҳнат шартномасида бўлишингиз ва у my.mehnat.uz порталида рўйхатга олинган бўлиши шарт. Агар декретга кетиш пайтида расман ҳеч қаерда ишламаётган бўлсангиз, ходим сифатида 85%лик тўловни ололмайсиз.
3. Янги ишга кираётганингизда, Меҳнат кодексининг 129-моддасига асосан ҳомиладор аёлларга дастлабки синов муддати (пробатион период) белгиланиши қонунан тақиқланади.
Сентябрдан янги ишга ўтишингиз мумкин, фақат янги иш жойингизда шартномангиз расмийлаштирилганига ва декретга кетиш даврингизда ишда фаол эканлигингизга ишонч ҳосил қилинг.
Саволингизни: @yuristgamurojaat ga қолдиринг
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g | 1 287 |
| 7 | ❗️Dekretdagi o‘qituvchiningavvalgi dars soatlari saqlanishi kafolatlanmagan. U ta’tildan qaytganda, dars soatlariqayta taqsimlanadi.
@Yurist_Xizmati 5730-savol:
Assalomu alaykum Men boshlangʻich sinf oʻqituvchisiman. Maktabda 3ta 1-toifali,1ta 2-toifali oʻqituvchi bor. Qolganlar mutaxasis. 2ta 1-toifali ustozlarga 19va 18 soatdan menga 16 soat dars berishdi sababini sorasam dekretga ketadigan oʻqituvchiga 2 soatingni olib berdik deyishdi 1 oydan keyin oʻzinga qaytadi deyishdi.3271 boyicha dars togʻri taqsimlanganmi?Dekret tatilidan qaytgan ustoz darsini qaytarib oliwga haqlimi?
YURIST JAVOBI:
Mehnat kodeksining 404-moddasida homiladorlik va tug‘ish ta’tili, 405-moddasida esa bola ikki va uch yoshga to‘lguniga qadar beriladigan parvarishlash ta’tili nazarda tutilgan.
Mehnat kodeksining 239-moddasiga ko‘ra, ijtimoiy ta’til davrida xodimning avvalgi ish joyi va lavozimi saqlanadi. Kodeksning 405-moddasida ham bola parvarishlash ta’tilida xodimning ish joyi va lavozimi saqlanishi alohida belgilangan.
Biroq ish joyi va lavozimning saqlanishi o‘qituvchi ta’tilga nechta dars soati bilan chiqqan bo‘lsa, aynan shuncha soat bilan qaytishi shart degani emas. O‘qituvchining ish joyi saqlanadi, dars soatlari esa har bir o‘quv yili uchun alohida tartibda taqsimlanadi.
Adliya vazirligida 3271-son bilan ro‘yxatdan o‘tkazilgan “Umumta’lim muassasalarida sinflarni komplektlash hamda tarifikatsiya ro‘yxatlarini shakllantirish tartibi to‘g‘risidagi nizom”ning 19-bandiga ko‘ra, homiladorlik va tug‘ish ta’tilidan hamda bola parvarishlash ta’tilidan qaytgan o‘qituvchiga dars soatlari Nizomning 15-bandidagi ustuvorlik ketma-ketligi asosida taqsimlanadi.
Demak, ta’tildan qaytgan o‘qituvchi oldingi darslarini “o‘z soatim” deb talab qila olmaydi. Uning malaka toifasi, dars beradigan fanidan milliy yoki xalqaro sertifikati va boshqa ustuvor ko‘rsatkichlari qolgan o‘qituvchilarniki bilan birgalikda baholanadi.
Agar siz hamda 19 va 18 soat olgan o‘qituvchilar birinchi malaka toifasiga ega bo‘lib, boshqa ustuvor ko‘rsatkichlaringiz ham bir xil bo‘lsa, Nizomning 16-bandiga muvofiq dars soatlari teng taqsimlanishi kerak. Biriga 19, ikkinchisiga 18, sizga 16 soat berilishi uchun asoslantirilgan sabab bo‘lishi lozim. “Boshqa o‘qituvchi dekretga ketadi” degan vajning o‘zi teng taqsimlash talabini bekor qilmaydi.
Dekretga ketadigan o‘qituvchi hozir ishlayotgan bo‘lsa, u ham o‘zining ustuvor ko‘rsatkichiga qarab dars taqsimotida qatnashadi. U ta’tilga chiqqach, bo‘shagan soatlar pedagogik kengash tomonidan qayta taqsimlanadi. Sizga bir oydan keyin 2 soat qaytarilishi pedagogik kengash qarori va tarifikatsiya hujjatlarida rasmiylashtirilishi kerak.
Direktor nomiga yozma ariza berib:
· dars taqsimoti bo‘yicha pedagogik kengash bayonnomasidan ko‘chirma berishni;
· sizga 16 soat ajratilganining huquqiy asosini tushuntirishni;
· bir xil ustuvor ko‘rsatkichga ega o‘qituvchilar o‘rtasida soatlarni teng taqsimlashni;
· o‘qituvchi ta’tilga chiqqach, bo‘shaydigan 2 soatni pedagogik kengashda qayta ko‘rib chiqishni so‘rang.
Ta’tildagi o‘qituvchining ish joyi va lavozimi saqlanadi, ammo avvalgi dars soatlari o‘zgarmasdan saqlanishi kafolatlanmagan. U ta’tildan qaytganda dars soatlari 3271-son Nizomning 19-bandi orqali 15-banddagi ustuvorlik ketma-ketligi asosida qayta taqsimlanadi.
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g | 863 |
| 8 | В2 сертификати муддати тугаган ёки яқин қолган ўқитувчилар нима қилади?
@Yurist_Xizmati 5726-савол:
Ассалому алейкум, яхшимисиз?Мен инглиз тили укитувчисиман,менинг "Аптис"сертификатим (Б2) 30 августда тугайди.Директор аввал 24 соат бериб кейин чакириб 4 соатини кайтариб олишини айтди.Мен мени сертификатим хали муддати бор десам,барибир,бир хафтада тугашини ,ва дарс бошлангунга кадар сертификатим булмаслигини айтди.ITEP имтихонига регистрация килгандим,аммо имтихон сентябр бошига имтихон маркази томонидан колдирилди.Савол :дарс бошланишига мени сертификатим булмаса,яъни имтихон ва жавобини кутишга вакт борми?Агар утолмасам бошка имтихонга бориб келишга вакт борми?Умуман сертификати энди тугаганларга бирон бир имконият борми?
ЮРИСТ ЖАВОБИ:
Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 19 майдаги 312-сон қарори 9-бандига кўра, давлат таълим муассасаларида ишлаётган хорижий тил ўқитувчилари камида B2 даражадаги миллий ёки унга тенглаштирилган халқаро сертификатга эга бўлиши шарт.
Сизнинг Aptis B2 сертификатингиз 30 августга қадар амал қилади. Шу санагача у амалдаги сертификат ҳисобланади. Аммо сертификатнинг амал қилиш муддати тугагач, янги сертификат олингунга қадар сиз B2 сертификатига эга ўқитувчи сифатида баҳоланмайсиз.
ITEP имтиҳонининг сентябрь ойига кўчирилгани ёки унинг натижасини кутаётганингиз сертификат талабини вақтинча тўхтатиб турмайди.
Қонунчиликда сертификати энди тугаган ўқитувчига имтиҳон топшириш, натижасини кутиш ёки бошқа имтиҳонга кириш учун алоҳида қўшимча муддат берилиши белгиланмаган.
Шу сабабли директор сертификатингиз тугаганидан кейин:
➖ дарс тақсимотида амалдаги сертификатга эга ўқитувчиларнинг устуворлигини ҳисобга олиши;
➖ сизга дастлаб берилган қўшимча 4 соатни бошқа ўқитувчига тақсимлаши;
➖ B2 сертификати бўлмаганлиги сабабли меҳнат шартномасини бекор қилиш масаласини кўриб чиқиши мумкин.
Бунда дарс соатларини ўзгартириш директорнинг якка ўзи қабул қиладиган оғзаки қарори билан эмас, НИЗОМ (3271) талаблари асосида педагогик кенгаш орқали расмийлаштирилиши керак.
B2 сертификатининг мавжуд эмаслиги меҳнат муносабатларини давом эттиришга қонунчиликда белгиланган монелик сифатида баҳоланиши мумкин. Шу ҳолатда меҳнат шартномасини Меҳнат кодексининг 168-моддаси биринчи қисми 5-банди асосида бекор қилиш ҳуқуқий жиҳатдан асослироқ бўлади.
Бироқ директор сизни дарҳол ишдан бўшатиши шарт эмас. У ITEP имтиҳони натижасини кутишингизга имконият бериши ҳам, бундай имконият бермаслиги ҳам мумкин. Бу масала мактабдаги дарс соатлари, бошқа ўқитувчиларнинг сертификатлари ва иш берувчининг қарорига боғлиқ. Қонунчилик директорни имтиҳон натижасини кутишга мажбур қилмайди.
Хулоса қилиб айтганда, сертификат тугаганидан кейин янги сертификат олиш учун кафолатланган қўшимча муддат мавжуд эмас. Директор сизга натижани кутиш имконини бериши мумкин, аммо бунга мажбур эмас. Шунингдек, у дарс соатларини қайта тақсимлаши ёки белгиланган тартибда меҳнат шартномасини бекор қилиши мумкин.
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g | 1 094 |
| 9 | Она тили сертификати бошланғич синфлардаги дарс тақсимотида устунлик берадими?
@Yurist_Xizmati 5725-савол:
Assalomu alaykum,men boshlangʻich sinf oʻqituvchisiman, sirtqida oʻqib 3-kursdan ishga kirdim va shu yili bitirdim.Men 2025-yil dekabr oyida oʻzbek tili va adabiyoti fanidan Milliy sertifikat oldim. Bu yil dars taqsimotida nizom yangilandi. Unga koʻra Oliy toifali pedagogdan soʻng milliy sertifikat olgan pedagog turar ekan. Boshlangʻich sinf uchun milliy sertifikat endi joriy etildi. Shu inobatga olingan holda men olgan milliy sertifikatim bilan ustunlik qila olamanmi. Agar dars taqsimotida adolatsizlik boʻlsa qayerga murojaat qilishim kerak. Mening sertifikatim hisobga olinmasa men yuqoriga ariza bilan chiqsam ijobiy tomonga hal qilib berishadi mi. Aniq javob kerak.....
ЮРИСТ ЖАВОБИ:
Сизнинг ҳолатингизда иккита масалани бир-биридан ажратиш керак:
1. Бошланғич таълим ўқитувчилари учун жорий этилган миллий сертификат;
2. Она тили ва адабиёти фанидан олинган миллий сертификат.
Бу икки сертификатнинг ҳуқуқий оқибатлари бир хил эмас.
Биринчидан, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026-йил 29-июльдаги 411-сон қарорининг 6-бандига кўра, 2026/2027-ўқув йилидан бошлаб Б+ ва ундан юқори даражадаги бошланғич таълим бўйича миллий сертификатга эга бўлган, бошланғич таълим мутахассислигига эга ўқитувчиларга лавозим маошига 15 фоиз устама тўланиши белгиланган.
Мазкур қарорга 1-илова билан тасдиқланган "Бошланғич таълим ўқитувчиларига миллий сертификат бериш бўйича малака имтиҳонларини ўтказиш тартиби тўғрисида"ги низомнинг 5-бандида эса бошланғич таълим ўқитувчиларига А+, А, Б+, Б, C+, C даражали сертификатлар берилиши назарда тутилган.
Демак, айнан 411-сон қарорда назарда тутилган бошланғич таълим миллий сертификати бошланғич синф ўқитувчилари учун махсус жорий этилган сертификат ҳисобланади.
Иккинчидан, "Умумтаълим муассасаларида синфларни комплектлаш ҳамда тарификация рўйхатларини шакллантириш тартиби тўғрисида"ги низомнинг 15-бандига кўра, дарс соатлари қуйидаги устуворлик асосида тақсимланади:
• олий малака тоифасига эга ўқитувчилар;
• дарс берадиган фанидан педагог ходимларга устама белгилашда қўлланиладиган миллий ёки халқаро тан олинган сертификатга эга ўқитувчилар;
• биринчи малака тоифаси;
• иккинчи малака тоифаси;
• ва кейинги тоифалар.
Бу ерда эътибор берилиши керак бўлган энг муҳим ибора — "дарс берадиган фанидан" деган талабдир.
Сиз бошланғич синф ўқитувчиси бўлсангиз-да, 2025-йилда олган сертификатингиз ўзбек тили ва адабиёти фани бўйича миллий сертификат эканлигини айтгансиз.
Бизнингча, мазкур сертификат сизга она тили ва адабиёти фани ўқитувчиси сифатидаги мақомни бермайди.
Шу сабабли, дарс тақсимотида 15-банднинг иккинчи хатбошисида назарда тутилган устуворликни айнан она тили ва адабиёти фанидан олган миллий сертификат асосида талаб қилиш ҳуқуқий жиҳатдан асосли эмас.
Хулоса қилиб айтганда, ҳозирги ҳолатда она тили ва адабиёти фанидан олган миллий сертификатингиз сизга бошланғич синфларда дарс тақсимотида устуворлик бермайди.
Бироқ келгусида Вазирлар Маҳкамасининг 2026-йил 29-июльдаги 411-сон қарорида назарда тутилган бошланғич таълим миллий сертификатини (Б+ ва ундан юқори даража) олсангиз, ушбу сертификат бошланғич синф ўқитувчиси сифатида сизнинг ҳуқуқий мақомингизни ўзгартиради ва дарс тақсимотида ҳам ҳисобга олиниши лозим бўлади.
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g | 609 |
| 10 | Darslar to‘liq taqsimlanmay turib yangi o‘qituvchi olgan direktorga qanday chora ko‘rish mumkin?
@Yurist_Xizmati 5724-savol:
Assalomu aleykum menda bir savol bor edi bizni maktabda 57 soat dars bor 4 oʻqituvchi ishlaymiz bittamiz oliy toifali B sertifikati bor oʻqituvchiga 20 soat dars berdi 1 tamiz oliy ma'lumotli mutaxassis dikeretdan qaytgan unga 15 soat yana bittamiz oliy ma'lumotli mutaxassisga 10 soat berildi yana bittamizga 8 soat u ham oliy ma'lumotli mutaxassis 4 soat dars qoliyapti maktabni kamchiliklari bor deb pulga ishchi oliyapti murojaat qilamiz desak xohlagan joyinga murojaat qil deyishyapti. Iltimos maslahat va yordam bering shu ishi toʻgʻrimi direktorni? Direktorga chora ham koʻring
YURIST JAVOBI:
Adliya vazirligida 3271-son bilan ro‘yxatdan o‘tkazilgan “Umumta’lim muassasalarida sinflarni komplektlash hamda tarifikatsiya ro‘yxatlarini shakllantirish tartibi to‘g‘risida”gi nizomning 15-bandiga ko‘ra, darslar pedagogik kengash tomonidan quyidagi ustuvorlik asosida taqsimlanadi:
1. oliy toifali o‘qituvchi;
2. tan olingan milliy yoki xalqaro sertifikatga ega o‘qituvchi;
3. birinchi toifali o‘qituvchi;
4. ikkinchi toifali o‘qituvchi;
5. oliy ma’lumotli mutaxassis o‘qituvchi va keyingi toifadagi pedagoglar.
Nizomning 16-bandiga ko‘ra, o‘qituvchida bir nechta ko‘rsatkich mavjud bo‘lsa, faqat eng yuqori ko‘rsatkichi hisobga olinadi. Bir xil ko‘rsatkichga ega o‘qituvchilar o‘rtasida esa darslar teng taqsimlanishi kerak.
Sizlarda oliy toifali o‘qituvchiga 20 soat berilishi asosli. Agar qolgan uch nafar o‘qituvchi bir xil — oliy ma’lumotli mutaxassis bo‘lsa, qolgan 37 soat ular o‘rtasida imkon qadar teng taqsimlanishi lozim.
Tavsiyaviy taqsimot:
· oliy toifali o‘qituvchiga — 20 soat;
· birinchi mutaxassis o‘qituvchiga — 13 soat;
· ikkinchi mutaxassis o‘qituvchiga — 12 soat;
· uchinchi mutaxassis o‘qituvchiga — 12 soat.
Jami — 57 soat.
Muayyan sinflar va fan soatlarini bo‘lib bo‘lmasligi sababli 13, 12 va 12 soat shaklida taqsimlash mumkin. Ammo bir xil ko‘rsatkichdagi o‘qituvchilarga 15, 10 va 8 soat berilishi uchun pedagogik kengashning hujjatlar bilan asoslangan sababi bo‘lishi kerak.
Dekret ta’tilidan qaytgan o‘qituvchiga alohida ustunlik berilmaydi, lekin uning huquqlari ham cheklanmaydi. 3271-son Nizomning 19-bandiga ko‘ra, bola parvarishlash ta’tilidan qaytgan o‘qituvchiga ham darslar 15-banddagi umumiy ustuvorlik asosida taqsimlanadi.
Mehnat kodeksining 24 va 46-moddalariga ko‘ra, direktor ish beruvchi vakili sifatida xodimni ishga qabul qilish vakolatiga ega. Biroq bu vakolat darslarni 3271-son Nizomga zid ravishda taqsimlash huquqini bermaydi. Maktabdagi 57 soat mavjud to‘rt nafar o‘qituvchi o‘rtasida belgilangan tartibda taqsimlanmasdan, qolgan 4 soat uchun yana boshqa xodimni olish asosli emas.
Agar direktor mavjud o‘qituvchilarga tegishli soatlarni bermasdan yangi xodimni ishga qabul qilsa, bu mehnat qonunchiligi va tarifikatsiya tartibini buzish sifatida baholanishi mumkin. Mansabdor shaxsning bunday harakati Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 49-moddasi bo‘yicha javobgarlikka sabab bo‘ladi. Biroq huquqbuzarlik mavjudligi va javobgarlik masalasini vakolatli organ tekshiruv natijasida hal qiladi.
Sizlar direktor nomiga jamoaviy yozma murojaat qilib:
· pedagogik kengash bayonnomasi;
· dars taqsimoti va tarifikatsiya ro‘yxati;
· 15, 10 va 8 soat qilib taqsimlashning asoslari;
· qolgan 4 soatga yangi xodim olish zarurati haqidagi hujjatlarni taqdim etishni so‘rang.
Natija bo‘lmasa, tuman maktabgacha va maktab ta’limi bo‘limiga hamda Davlat mehnat inspeksiyasiga jamoaviy murojaat qiling. Xodimni pul evaziga ishga olish holati bo‘yicha aniq dalillar mavjud bo‘lsa, bu masalani alohida ravishda korrupsiyaga qarshi kurashish organlari yoki prokuraturaga bildirish mumkin.
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g | 643 |
| 11 | Nizomning 16-bandiga ko‘ra, bir xil ko‘rsatkichga ega o‘qituvchilarga darslar teng taqsimlanadi. Shuning uchun yangi olinayotgan o‘qituvchi biologiya bo‘yicha birinchi toifali bo‘lsa, siz bilan bir xil ustuvorlikka ega bo‘ladi. Bunday vaziyatda biologiya fanidan ajratilgan soatlar ikki nafar birinchi toifali o‘qituvchi o‘rtasida teng taqsimlanishi kerak. Masalan, 26 soatni tavsiyaviy tarzda 13 soatdan taqsimlash mumkin. Mutaxassis o‘qituvchi esa ustuvorlikda ulardan keyin turadi.
Biroq bor-yo‘g‘i 26 soat mavjud bo‘lgan sharoitda uchinchi o‘qituvchini qabul qilish masalasi vakant dars soati, mavjud xodimlarning mehnat shartnomalari va pedagogik kengash qarori asosida hal qilinishi kerak. Direktor darslarni yakka o‘zi, og‘zaki qaror bilan taqsimlay olmaydi. Taqsimot pedagogik kengashda muhokama qilinib, bayonnoma bilan rasmiylashtirilishi lozim.3271-son Nizom
Siz direktor nomiga yozma murojaat qilib:
• sinf rahbarlarini tayinlash haqidagi buyruq;
• nomzodlarni tanlashga asos bo‘lgan mezonlar;
• pedagogik kengash bayonnomasi;
• biologiya darslarining tarifikatsiya ro‘yxati;
• yangi o‘qituvchining diplomi, toifasi va ishga qabul qilinganligi haqidagi ma’lumotlarni taqdim etishni so‘rashingiz mumkin.
Qonunbuzilish bartaraf etilmasa, ushbu hujjatlarni ilova qilib tuman yoki shahar adliya bo‘limiga shikoyat qiling. Murojaatda sinf xonasini ta’mirlash talabi Mehnat kodeksining 115-moddasiga zidligi hamda dars taqsimotida 3271-son Nizom talablariga rioya qilinmaganini ko‘rsating.
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g | 681 |
| 12 | Kimlar sinf rahbar bo‘lishi mumkin?
@Yurist_Xizmati 5723-savol:
Assalomu alaykum meni savolim quydagicha -Men bu yil 11 -sinf oʻquvchilarini bitirdim sinf rahbar sifatida, bu yilgi oʻquv yili uchun navbatdagi yuqori sinfga oʻtgan 5-sinf oʻquvchilariga yana sinf rahbarlikni olmoqchi edim maktab direktori sinf xonani remont qilmading degan vaj bilan bermayman deyapti bunga haqqi bormi. Meni sinf rahbarlik faoliyatimda hech qanday eʼtiroz boʻlmagan maktab rahbariyati IBM va MMIBDOʻ, kutubxonachi tomonidan berilsin deb tasdiqlanyapti ammo boshlangʻich sinf oʻqituvchisi yaqinda tugʻruq taʼtilidan qaytgan va hech qachon na boshlangʻich sinfga na yuqori sinfga rahbarlik qilmagan 3 yildan oshmagan tajribaga ega oʻqituvchiga taqdim qilyapti. Bu harakatni qonuniy baholab bering.
Maktabda nomi yoʻq hech qanday shtat va fan oʻqituvchisi sifatida ishlamaydigan lekin attestatsiya imtixonida bizni maktab nomidan ayrim fan oʻqituvchilari boradi bu mumkunmi. Maktabimizda jami bu yil 26 soat biologiya fanidan dars soati chiqdi maktabda 2 ta biolog oʻqituvchi bor biri men 1 toifali 2-miz mutahasis yana bitta oʻqituvchi olmoqchi 1 - toifali bu mumkunmi
YURIST JAVOBI:
Sinf rahbarligi masalasi:
➖ Sinf rahbarligi alohida lavozim hisoblanmaydi. U maktab direktorining buyrug‘i bilan o‘qituvchilardan biriga yuklatiladi.
MMTVning 2023-yil 27-iyundagi 190-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan “Umumiy o‘rta ta’lim muassasasi sinf rahbarining lavozim yo‘riqnomasi”ga kiritilgan so‘nggi o‘zgarishlarga ko‘ra, sinf rahbari:
• oliy pedagogik ma’lumotga ega bo‘lishi;
• maktabda asosiy ish joyi bo‘yicha ishlashi;
• boshqaruvchilik qobiliyatiga ega bo‘lishi;
• o‘quvchilar bilan ishlashga mas’uliyat bilan yondasha olishi kerak.
Oldingi kamida uch yillik pedagogik staj talabi bekor qilingan. Shu sababli tug‘ruq ta’tilidan qaytgan o‘qituvchining ish tajribasi uch yilga yetmaganligi uning sinf rahbari bo‘lishiga to‘sqinlik qilmaydi. Agar u yuqoridagi mezonlarga javob bersa, direktor uni sinf rahbari etib tayinlashi mumkin.
Biroq direktorning sizga “sinf xonasini ta’mirlamadingiz” degan sabab bilan sinf rahbarligini bermasligi asosli emas. Mehnat kodeksining 115-moddasiga ko‘ra, ish beruvchi xodimdan mehnat shartnomasida nazarda tutilmagan ishni bajarishni talab qilishga haqli emas. Sinf xonasini o‘z mablag‘i yoki kuchi bilan ta’mirlash o‘qituvchi va sinf rahbarining mehnat vazifasiga kirmaydi.
Shu bilan birga, ilgari sinf rahbari bo‘lganingiz yoki IBM, MMIBDO‘ va kutubxonachi sizning nomzodingizni qo‘llab-quvvatlagani 5-sinf rahbarligi aynan sizga berilishi shartligini anglatmaydi. Yakuniy qarorni direktor chiqaradi, lekin qaror belgilangan mezonlarga asoslanishi, ta’mirlash kabi o‘qituvchining vazifasiga kirmaydigan shart bilan bog‘lanmasligi kerak.
2.Maktabda ishlamaydigan shaxsning attestatsiyada maktab nomidan qatnashishi:
➖ MMTVning 2026-yil 13-yanvardagi 9-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan umumiy o‘rta ta’lim maktabi xodimlari asosiy lavozimlarining malaka tavsiflariga ko‘ra, fan o‘qituvchisi:
• tegishli fan yo‘nalishi bo‘yicha oliy pedagogik ma’lumotga yoki
• tegishli fan bo‘yicha dars berish huquqini beruvchi qayta tayyorlash diplomiga ega bo‘lishi kerak.
Shaxs maktab bilan mehnat shartnomasi tuzmagan, ishga qabul qilish buyrug‘i chiqarilmagan va maktab xodimi sifatida rasmiylashtirilmagan bo‘lsa, uni maktabning amaldagi fan o‘qituvchisi sifatida ko‘rsatish to‘g‘ri emas. Attestatsiyada maktab nomidan qatnashishning o‘zi ushbu shaxsga maktabda ishlash yoki dars olish huquqini bermaydi. Uning mehnat shartnomasi, ishga qabul qilish buyrug‘i va elektron mehnat tizimidagi ma’lumotlari tekshirilishi kerak.
3.Biologiya fanidan uchinchi o‘qituvchini olish mumkinmi?
➖ Adliya vazirligida 3271-son bilan ro‘yxatdan o‘tkazilgan “Umumta’lim muassasalarida sinflarni komplektlash hamda tarifikatsiya ro‘yxatlarini shakllantirish tartibi to‘g‘risida”gi nizomning 15-bandiga ko‘ra, darslar pedagogik kengash tomonidan ustuvorlik asosida taqsimlanadi. Birinchi toifali o‘qituvchi mutaxassis lavozimidagi o‘qituvchidan yuqori turadi. | 1 145 |
| 13 |  🇺🇿 Aziz vatandoshlar, qadrli ta’lim va fan sohasi fidoyilari!
🇺🇿 O‘zbekiston ta’lim va fan xodimlari kasaba uyushmasi Respublika kengashi Sizlarni xalqimiz hayotidagi ulug‘ va qutlug‘ sana — Vatanimiz mustaqilligining 35 yilligi bilan chin qalbdan muborakbod etadi!
Mustaqillik — bu xalqimizning erkin va farovon hayot sari dadil qadam tashlashi, milliy qadriyatlarimiz va ezgu orzularimiz ro‘yobga chiqishi, Yangi O‘zbekiston bunyodkorligi uchun mustahkam poydevor yaratilgan buyuk tarixiy davrdir.
Bugun yurtimiz taraqqiyoti, yosh avlodning barkamol ta’lim-tarbiyasi va ilm-fan ravnaqi yo‘lida fidokorona mehnat qilayotgan Siz, aziz ta’lim va fan xodimlarining munosib hissangizni alohida e’tirof etamiz. Sizlarning bilim, tajriba va zahmatlaringiz mamlakatimizning ertangi kuni, farzandlarimizning kelajagi uchun beqiyos ahamiyatga ega.
Kasaba uyushmasi bundan buyon ham Sizlarning mehnat huquqlaringiz va qonuniy manfaatlaringizni himoya qilish, munosib mehnat sharoitlarini yaratish hamda ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash borasidagi ezgu sa’y-harakatlarini izchil davom ettiradi.
Ushbu qutlug‘ ayyomda barchangizga mustahkam sihat-salomatlik, oilaviy xotirjamlik, fayzu baraka, sharafli va mas’uliyatli faoliyatingizda ulkan muvaffaqiyatlar tilaymiz!
🇺🇿 Yurtimiz tinch, xalqimiz farovon, Mustaqilligimiz abadiy bo‘lsin!
Ehtirom ila,
O‘zbekiston ta’lim va fan xodimlari kasaba uyushmasi Respublika kengashi
📱 Telegram | 📱 Veb-sayt | 1 103 |
| 14 | ДАРС ТАҚСИМОТИ
Адлиядан 3271-рақам билан рўйхатга олинган “Умумтаълим муассасаларида синфларни комплектлаш ҳамда тарификация рўйхатларини шакллантириш тартиби тўғрисида”ги низомнинг 15-бандида ўқитувчиларга дарс соатлари кўрсаткичларнинг устувор кетма-кетлиги асосида тақсимланиши белгиланган.
1. Олий малака тоифасига эга ўқитувчилар (педагог кадрнинг аттестациядан ўтганлиги тўғрисидаги сертификатнинг амал қилиш муддатига кўра);
2. Дарс берадиган фанидан педагог ходимларга устама белгилашда қўлланиладиган миллий ёки халқаро тан олинган сертификатга эга ўқитувчилар (сертификатнинг белгиланган даражаси ва амал қилиш муддатига кўра);
3. Биринчи малака тоифасига эга ўқитувчилар (педагог кадрнинг аттестациядан ўтганлиги тўғрисидаги сертификатнинг амал қилиш муддатига кўра);
4. Иккинчи малака тоифасига эга ўқитувчилар (педагог кадрнинг аттестациядан ўтганлиги тўғрисидаги сертификатнинг амал қилиш муддатига кўра);
5. Олий маълумотлитоифасиз ўқитувчилар;
6. Қайта тайёрлаш бўйича дипломга эга ўқитувчилар (ўқитувчида қайта тайёрлаш мутахассислиги бўйича 1-5 устуворликлардаги кўрсаткичлардан бири ёки бир нечтаси мавжуд бўлганда тааллуқлилигига кўра тегишли кўрсаткичлар мавжуд бўлган ўқитувчилар билан тенг устуворликка эга бўлади);
7. Ўриндошлик асосида ишлаётган олий маълумотли ўқитувчилар (ўриндошлик асосида ишловчилар, яъни асосий иш жойи бошқа муассаса бўлганлар 1-6 устуворликка эга бўлса ҳам, улар ўриндошлик асосида ишлаганлиги учун 7 навбатдаги устуворликдан фойдаланади);
8. Олий таълим муассасаларининг педагогика йўналиши бўйича учинчи ва ундан юқори курс талабалари (талабаларда 1-6 устуворликлардаги кўрсаткичларга эга бўлса ҳам, улар 8 навбатдаги устуворликдан фойдаланади);
9. Олий маълумотли ўқитувчилар билан таъминлангунига қадар ўрта махсус, профессионал маълумотга эга ўқитувчилар (фақат бошланғич синфларда дарс берувчи ўқитувчилар учун);
10. Олий маълумотли ўқитувчилар билан таъминлангунига қадар умумтаълим муассасасининг тегишли мутахассислиги бўйича раҳбар ходимлари(яъни директор ёки директор ўринбосарлари ўқитувчилар тўлиқ дарс билан таъминлангандан кейин дарс соати олиши мумкин).
🔹Бошланғич синфларда ўқитиладиган фанлар бўйича дарс соатларини тақсимлашда ўқитувчиларнинг бошланғич таълим мутахассислигига эгалиги ёки тегишинча ушбу фанни бошланғич синфларда ўқитиш методикаси бўйича таълим олганлиги инобатга олинади.
🔹Юқоридаги кўрсаткичлар кетма-кетлик асосида максимал дарс соати (1,5 ставка) олиш имкониятига эга бўлган ўқитувчининг ёзма розилиги билан унга ажратилиши мумкин бўлган дарс соатлари бошқа ўқитувчиларга берилиши мумкин.
🔹Ўқитувчи мазкур Низомнинг 15-бандида белгиланган кўрсаткичларнинг бир нечтасига эга бўлганда, кўрсаткичларнинг энг устуворини инобатга олган ҳолда дарс соатлари тақсимланади.
🔹Айнан бир хил кўрсаткичлар мавжуд бўлган бир нечта ўқитувчилар ўртасида дарс соатлари тенг тақсимланади.
🔹Ўқитувчиларга йиллик 1,5 ставкадан (йиллик 2 322 соат) ортиқ дарс соатлари белгиланишига йўл қўйилмайди.
🔹Ҳомиладорлик ва туғиш таътили ҳамда бола парваришидан қайтган ўқитувчиларга, шунингдек, ишловчи пенсионерларга дарс соатлари юқоридаги устувор кетма-кетлиги асосида тақсимланади (уларни таътилдан қайтганлиги ёки пенсия ёшида эканлигини асос қилиб, устуворликка амал қилмасдан дарс соатларини камайтириш мумкин эмас).
Устувор кетма-кетлиги асосида тақсимланиши деганда биринчи ёки олдинги рақамларда кўрсатилган тоифадаги ўқитувчиларга биринчи, кейинги рақамлардаги тоифадаги ўқитувчиларга кейин дарслар тақсимланади.
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g | 2 839 |
| 15 | Ишдан ноҳақ бўшатилдингиз, лекин у жойга қайтиб ишлашни хоҳламайсиз. Судлашишдан фойда борми?
Меҳнат низолари бўйича мурожаат қиладиган кўпчилик фуқаролар бир хил фикрни билдиради: "Мени ноҳақ ишдан бўшатишди, судда ютишимни биламан. Лекин суд орқали ишга тикланганим билан, раҳбарият барибир у ерда ишлашга йўл қўймайди. Судлашиб вақт йўқотишдан нима наф?"
Бу ҳуқуқий жиҳатдан нотўғри ёндашувдир. Олий суд Пленумининг 2023 йилдаги 26-сонли қарорига мувофиқ меҳнат шартномаси ғайриқонуний бекор қилинганда, ходим ишга тикланишни хоҳламаса, бунинг ўрнига йирик миқдорда молиявий компенсация талаб қилиш ҳуқуқига эга.
Амалиётда биз бундай вазиятларда мижоз манфаатларини ҳимоя қилганда суд томонидан қуйидаги тўловларни ундирилиши белгиланган:
Мажбурий прогул учун иш ҳақи. Ишдан бўшатилган кунингиздан то суд қарори чиққунга қадар ўтган барча вақт (мажбурий бекор юрган вақт) учун ўртача ойлик иш ҳақингиз сўзсиз ва тўлиқ миқдорда ундирилади.
Ишга тиклаш ўрнига қўшимча товон пули. Агар сиз аввалги ишингизни давом эттиришни истамасангиз, суддан ишга тиклаш ўрнига камида 3 ойлик иш ҳақи миқдорида қўшимча товон пули ундириб беришни сўраш ҳуқуқига эгасиз. Ушбу товон пули мажбурий прогул ва бошқа тўловлардан ташқари, алоҳида тўлаб берилади.
Маънавий зарар компенсацияси. Иш берувчининг ноқонуний буйруғи оқибатида кўрилган маънавий зарар ундирилади. Пленум қарорига кўра, бу сумма ходимнинг ўртача ойлик иш ҳақидан кам бўлиши мумкин эмас.
Фойдаланилмаган таътил пуллари. Агар ишдан бўшатиш вақтида фойдаланилмаган асосий ва қўшимча таътиллар учун компенсация тўланмаган бўлса, бу маблағлар ҳам тўлиқ ҳисоблаб ундирилади.
Кечиктирилган тўловлар учун фоиз (компенсация). Агар иш берувчи сизга тўланиши лозим бўлган иш ҳақи, таътил пули ёки меҳнат шартномаси бекор қилингандаги бошқа якуний ҳисоб-китобларни ўз вақтида бермаган бўлса, ҳар бир кечиктирилган кун учун Марказий банк қайта молиялаш ставкасининг 10 фоизи миқдорида қўшимча пулли компенсация ундирилади. Энг муҳими — Меҳнат кодексининг 333-моддасига асосан, тўлов кечикишида иш берувчининг айби бор ёки йўқлигидан қатъи назар, ушбу фоизлар сўзсиз тўлаб берилади.
Иш берувчи сизни ноҳақ бўшатган бўлса, «барибир у ерда ишламайман» деб ўз маблағларингиздан воз кечманг. Қонунчилик сизни тўлиқ ҳимоя қилади. Сиз аввалги ишингизга қайтмасдан туриб ҳам, ноқонуний буйруқ чиқарган иш берувчидан ўзингизга тегишли бўлган ўнлаб миллион сўмлик компенсацияларни ундириб олиш ҳуқуқига эгасиз.
Ноҳақ ишдан бўшатилдингизми? Ишдан бўшатиш ҳолати бўйича керакли ҳужжатларни бизга тақдим этинг. Ҳолатни профессионал таҳлил қилиб, ҳуқуқларингизни судда ҳимоя қиламиз.
Саволингизни: @yuristgamurojaat ga қолдиринг
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g | 1 488 |
| 16 | Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ҳамда Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг 2026-2027 ўқув йили учун синф комлектлари ва тарификация рўйҳатларини шакллантириш бўйича ҚЎШМА ХАТИ. | 2 669 |
| 17 | #Савол_беринг_жавоб_берамиз
Ўқитувчи сифатида амалдаги тоифани сақлаш мумкинми?
Assalomu alaykum. Bahorgi attestatsiya jarayonida ayolim majburiy attestatsiyam keldi deb oylab registsatsiya qilayotganda majburiy deb royhatdan otgan. Keyin bildik aslida Esa kuzda majburiy navbati kelar ekan. Keyin 3 yoshgacha farzandimiz bor. Hozirda attestatsiya topshirib chiqdi va kerakli ballni toplay olmadi yani oliy toifaga ota olmadi. Aksincha 1-toifadan 2-toifaga tushib qoldi. Shunda amaldagi toifasini saqlagan holda kuzda majburiy attestatsiya qilib topshirsa bo'ladimi?
Сизнинг вазиятингизда амалдаги қонунчилик аёлингизнинг ҳуқуқларини тўлиқ ҳимоя қилади ва унинг амалдаги 1-тоифаси сақланиб қолиши лозим. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 17 сентябрдаги 572-сон қарори билан тасдиқланган Pedagog kadrlarni attestatsiyadan o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi Nizomга мувофиқ, ҳомиладор аёллар, ҳомиладорлик ва туғиш таътилидаги педагоглар, шунингдек, 3 ёшга тўлмаган фарзанди бор педагог кадрлар навбатдаги мажбурий аттестацияга жалб этилмайди. Низомнинг 6-бандида ушбу имтиёз аниқ белгилаб қўйилган бўлиб, бундай педагоглар боласи 3 ёшга тўлгунга қадар ва ишга қайтганидан кейин яна 1 йил давомида ҳам мажбурий аттестациядан озод этилади.
Шу сабабли, тизимда аёлингиз “мажбурий аттестация” сифатида рўйхатдан ўтиб қолган бўлса ҳам, бу техник ёки инсон омили билан боғлиқ хатолик ҳисобланади ва у қонундан устун тура олмайди. Қонунчилик нуқтаи назаридан, унинг аттестациядаги иштироки фақат “навбатдан ташқари (ихтиёрий)” тартибда баҳоланиши керак.
Низомнинг 7-бандига кўра, навбатдан ташқари (ихтиёрий) аттестацияда иштирок этган педагог кадр аттестациядан ўта олмаган тақдирда ҳам, унинг амалдаги малака тоифаси туширилмайди. Демак, аёлингиз етарли балл тўпламаган бўлса ҳам, унинг 1-тоифаси сақланиб қолиши шарт ва 2-тоифага тушириш учун ҳуқуқий асос мавжуд эмас.
Ҳозирги вазиятда амалий жиҳатдан қуйидаги ҳаракатларни қилиш мақсадга мувофиқ: аёлингиз мактаб директори ҳамда туман Мактабгача ва мактаб таълими бўлими бошлиғи номига ёзма ариза киритиши лозим. Аризада Вазирлар Маҳкамасининг 572-сон қарори 6 ва 7-бандлари асос қилиб кўрсатилиб, 3 ёшга тўлмаган фарзанди мавжудлиги, тизимда “мажбурий” белгиси техник хатолик билан киритилганлиги ва шу сабабли амалдаги 1-тоифани сақлаб қолиш сўралиши керак. Аризага фарзанднинг туғилганлик ҳақидаги гувоҳномаси нусхаси илова қилиниши шарт.
Ушбу ҳужжатлар асосида туман ММТБ ва таълим тизими платформаси маъмурлари маълумотларни тузатиб, аёлингизнинг амалдаги 1-тоифасини қайта тиклашлари лозим бўлади.
Саволингизни: @yuristgamurojaat ga қолдиринг
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g | 1 994 |
| 18 | #Кадровик
Интизомий жазоларни муддатидан олдин ечишга улгириш керак. (Бу ҳафта айни муддао).
Мустақиллик байрами муносабати билан интизомий жазодан озод қилиш мумкин. Бу ходимларга яхши рағбат бўлади.
Меҳнат кодексининг 315-моддасига асосан иш берувчи интизомий жазони ўз ташаббусига кўра, ходимнинг бевосита раҳбарининг, касаба уюшмаси қўмитасининг илтимосномасига, шунингдек ходимнинг илтимосига кўра, бир йил ўтгунига қадар муддатидан олдин олиб ташлаш ҳуқуқига эга. Интизомий жазони муддатидан олдин олиб ташлаш иш берувчининг буйруғи билан расмийлаштирилади.
Агар ходимга интизомий жазо қўлланилганига бир йил тўлмаган бўлса, бу ҳолатда ушбу жазо амалда бўлиб турибди. Бу ҳолатда интизомий жазони муддатидан аввал олиб ташлаш мумкин, бунинг учун иш берувчи томонидан “ходимга қўлланилган интизомий жазони муддатидан аввал олиб ташлаш тўғрисида” буйруқ расмийлаштирилиши керак.
Юқоридаги моддага эътибор берган бўлсангиз, интизомий жазо иш берувчининг ўзини ташаббуси билан, ўша ходимнинг илтимосига биноан, меҳнат жамоаси ёхуд ходимнинг раҳбари илтимосномасига кўра муддатидан аввал олиб ташланиши мумкин.
Саволингизни: @yuristgamurojaat ga қолдиринг
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g | 1 682 |
| 19 | O‘qituvchiga 20 soatdan ortiq dars berish mumkin emasmi?
@Yurist_Xizmati 5722-savol:
Assolomu aleykum. Savolim shuki maktabda uqituvchiman maktabda direktor 20 soatdan ortiq dars olmaysan qonunga to‘g‘ri kelmaydi deydi lekin boshqa fan o‘qituvchilariga 20 soatdan ortiq dars beryabdi 20 soatdan ortiq dars olayotgan o‘qituvchilar toifasi bilan toifam bir xil bazi fanlarda 20 soatdan ortiq dars olish mumkin bazilarda mumkinmas dagan qonun bormi bunday vaziyatda qayerga murojat qilay qonun hamma uchun baravar emasmi direktor ustidan qayerga murojat qilay
YURIST JAVOBI:
Vazirlar Mahkamasining 2005-yil 21-dekabrdagi 275-son qarori 3-ilovasi bilan tasdiqlangan “Xalq ta’limi xodimlari mehnatiga haq to‘lash to‘g‘risida”gi nizomning 20-bandiga ko‘ra, o‘qituvchiga tarifikatsiya ro‘yxati asosida 1,5 stavkagacha dars berilishi mumkin. Bir stavkadan ortiq berilgan dars soatlari bo‘sh ish o‘rni hisoblanmaydi.
Adliya vazirligida 3271-son bilan ro‘yxatdan o‘tkazilgan “Umumta’lim muassasalarida sinflarni komplektlash hamda tarifikatsiya ro‘yxatlarini shakllantirish tartibi to‘g‘risida”gi nizomning 17-bandida ham o‘qituvchiga yillik 1,5 stavkadan, ya’ni 2 322 soatdan ortiq dars berish taqiqlangan.
Bir stavka:
I–IV sinf o‘qituvchisi uchun haftasiga 18 soat;
V–XI sinf fan o‘qituvchisi uchun haftasiga 20 soat.
Shunga ko‘ra, yuqori sinflarda dars beruvchi fan o‘qituvchisiga haftasiga 30 soatgacha, boshlang‘ich sinf o‘qituvchisiga esa 27 soatgacha dars berilishi mumkin.
Demak, barcha fan o‘qituvchilari uchun “20 soatdan ortiq dars olish mumkin emas” degan umumiy qoida mavjud emas. Ayrim fanlarga alohida 20 soatlik cheklov ham belgilanmagan.
Biroq 1,5 stavka olish har bir o‘qituvchiga shuncha dars berilishi shartligini anglatmaydi. Dars soatlari 3271-son Nizomning 15-bandidagi malaka toifasi, sertifikat va boshqa ustuvor ko‘rsatkichlar asosida pedagogik kengash tomonidan taqsimlanadi.
Nizomning 16-bandiga ko‘ra, aynan bir xil ko‘rsatkichlarga ega bir fan o‘qituvchilari o‘rtasida darslar teng taqsimlanishi kerak. Boshqa fan o‘qituvchilariga 20 soatdan ko‘p dars berilgani Sizga ham shuncha soat berilishi shartligini bildirmaydi. Chunki har bir fan bo‘yicha jami soatlar va o‘qituvchilar soni alohida hisoblanadi. Ammo Siz bilan bir fandan dars beradigan, ko‘rsatkichlari bir xil o‘qituvchilarga ko‘proq soat berilib, Sizga asossiz ravishda 20 soat bilan cheklov qo‘yilgan bo‘lsa, bu Nizomga zid bo‘lishi mumkin.
Avvalo direktor nomiga yozma ariza berib, pedagogik kengash bayonnomasi hamda tarifikatsiya ro‘yxati bilan tanishtirishni va 20 soatlik cheklovning huquqiy asosini ko‘rsatishni talab qiling. Masala hal qilinmasa, tuman (shahar) maktabgacha va maktab ta’limi bo‘limiga hamda hududiy Davlat mehnat inspeksiyasiga murojaat qilishingiz mumkin.
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g | 1 885 |
| 20 | авол: ХУСУСИЙ ВА ДАВЛАТ ОЛИЙГОҲЛАРИ ДИПЛОМИ: ҚОНУНАН ФАРҚИ БОРМИ? 🎓⚖️
Ниҳоят ушбу саволга нуқта қўямиз! Кўпчиликни ўйлантирадиган "Хусусий университет дипломи билан ишга кириб бўладими?" ёки "Ушбу диплом давлатники каби тан олинадими?" деган саволларга ҳуқуқий ва амалий жавоблар.
Асосий фактлар ва имкониятлар:
Тенг юридик куч: «Таълим тўғрисида»ги Қонуннинг 31-моддасига кўра, лицензияга эга бўлган хусусий ОТМ дипломлари Ўзбекистонда тўлиқ тан олинади ва давлат олийгоҳлари дипломи билан бир хил кучга эга. 📜
Ишга жойлашишда чеклов йўқ: Давлат ташкилотларида, вазирликларда ёки хусусий секторда ишлашда дипломнинг «хусусий» ёки «давлат»ники эканлиги бўйича ҳеч қандай чеклов қўйилиши мумкин эмас. 💼
Ўқишни давом эттириш: Хусусий ОТМ бакалавриатини тугатган талаба давлат олийгоҳларининг магистратурасида ёки хорижда таълимни бемалол давом эттириши мумкин. 🌍
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g | 1 712 |
