Таълим касаба уюшмаси

5-kurs talabasi sinf rahbar bo‘lishi mumkinmi? @Yurist_Xizmati 5736-savol:

Assalomu alaykum meni savolim Qizim maktabda ishlaydi ham. ADPI da 5-kurs talabasi Sinf rahbarlik qila oladimi? Malaka oshirishga ketgan óqituvchini órnida( 1oy) Ishlasa bóladimi? Ózini 8 soat darsi bor Óqishga ketgan óqituvchini 18 soat 8+18=26. Talabaga mumkinmi Ona tilidan A Ingliz tilidan B 2 Sertifikati bor Boshlanğich sinf óqituvchisi Qanday imtiyozlari bor

YURIST JAVOBI: 1. 5-kurs talabasi maktabda ishlashi mumkinmi? Ha, mumkin. Vazirlar Mahkamasining 2005-yil 21-dekabrdagi 275-son qaroriga 3-ilovaning 8-bandiga ko‘ra, pedagogika yo‘nalishida tahsil olayotgan yuqori bosqich talabalari umumta’lim tashkilotlarida pedagogik faoliyat bilan shug‘ullanishi mumkin. Shuning uchun qizingiz ADPIning boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi 5-kurs talabasi bo‘lsa, boshlang‘ich sinf o‘qituvchisi sifatida ishlashga haqli. Ish haqi mazkur bandda belgilangan tartibda hisoblanadi. 2. Malaka oshirishga ketgan o‘qituvchining 18 soat darsini bir oyga olsa bo‘ladimi? Malaka oshirishga ketgan o‘qituvchining ish joyi va o‘quv yuklamasi saqlanadi. Ammo u yo‘q bo‘lgan bir oy davomida darslarning o‘tilishi ta’minlanishi kerak. Shu sababli uning 18 soat darsi qizingizga vaqtincha yuklatilishi mumkin. Bunda:

➖direktorning tegishli buyrug‘i chiqarilishi; ➖darslar qaysi muddatga berilayotgani ko‘rsatilishi; ➖vaqtincha qo‘shimcha yuklama uchun haq to‘lanishi; ➖dars va institutdagi o‘qish vaqti bir-biriga to‘g‘ri kelmasligi kerak. Qizingizning 8 soat darsiga yana 18 soat qo‘shilsa, jami 26 soat bo‘ladi. NIZOM (3271)ning 16-bandida o‘qituvchiga 1,5 stavkagacha dars berish imkoniyati nazarda tutilgan. Boshlang‘ich sinf o‘qituvchisining bir stavkasi 18 soat bo‘lgani uchun 1,5 stavka 27 soatni tashkil etadi. Demak, 26 soat miqdor jihatidan ushbu chegaradan oshmaydi. Biroq 16-band tavsiyaviy xususiyatga ega.

3. Sinf rahbari bo‘lishi mumkinmi? MMTVning 2023-yil 27-iyundagi 190-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan yo‘riqnomaning 3-bandiga ko‘ra, sinf rahbari:

▪️kamida uch yillik pedagogik ish stajiga ega; ▪️maktabda asosiy xodim sifatida ishlaydigan; ▪️boshqaruvchanlik qobiliyatiga ega; ▪️o‘quvchilar bilan ishlashga mas’uliyat bilan yondashadigan o‘qituvchilar orasidan tayinlanadi. Boshlang‘ich sinfda sinf rahbarligi, odatda, shu sinfga biriktirilgan boshlang‘ich sinf o‘qituvchisiga yuklatiladi.

Demak, qizingiz maktabda asosiy xodim bo‘lib ishlasa va kamida uch yillik pedagogik ish stajiga ega bo‘lsa, talaba ekanligi sinf rahbari bo‘lishiga to‘sqinlik qilmaydi.

@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

#Кадровик "Cокращение"  Қисқартиришга тушган ходим ишга келмаса нима қилиш керак.  

Мурожаат: Ассалому алайкум мен кадрлар бўйича инспекторман ташкилотимизга сокращения келди. Сокращенияга тушган ходимларга огоҳлантириш хатини бердик. Огоҳлантириш хатини олган ходимлар ишга келмай куйди. Ҳафтасига бир Кун рухсат бердик. Иш излаш учун. Лекин улар ишга келмай куйишди. Огоҳлантириш муддати тугашига бир ой бор ҳали. Қандай интизомий чора кўллашим мумкин. Меҳнат интизомини бир марта қўпол бузди деб ишдан бўшатишим мумкинми. Қандай йўл тутсам тури бўлади, ёрдам берворинг.

Обуначимиз ҳақиқатдан ҳам қизиқ саволни кўтариб чиқишибди. Ҳақиқатдан ҳам қисқартиришга тушган ходимларда бундай ҳолатлар тез-тез кузатилиб туради, бунинг сабаби ишда келажакка бўлган ишончнинг йўқолиши ва янги иш қидиришдаги стресслар билан боғлиқ. Бу ҳолатга икки хил ёндашиш мумкин. келинг ҳар икки ёндашувга бирма-бир тўхталиб ўтамиз. Биринчи ёндашув огоҳлантириш муддатини пуллик компенсацияга алмаштириш орқали масалага ижобий ечим бериш мумкин.  МК 165-моддаси 3-қисми қисқаришга тушган ходимнинг огоҳлантириш муддатини пуллик компенсацияга алмаштиришни назарда тутади, унга   кўра иш берувчи огоҳлантириш муддатларини огоҳлантириш муддатининг давомийлигига мувофиқ келадиган пулли компенсация билан алмаштиришга ҳақлидир. Ходимга огоҳлантириш муддатига мутаносиб пулли компенсация тўлаш иш берувчини қонунчиликда назарда тутилган бошқа тўловларни амалга ошириш мажбуриятидан, шунингдек ўзга тўловларни, агар улар меҳнат ҳақидаги бошқа ҳуқуқий ҳужжатларда ёки меҳнат шартномасида назарда тутилган бўлса, амалга оширишдан озод этмайди. Яъни таътилни пуллик компенсацияга алмаштиришда ходимнинг розилиги шарт эмас Бу ерда иш берувчи ходимга берган огоҳлантириш муддатини пуллик компенсацияга алмаштириш бўйича буйруқ чиқаради ва масалага ижобий ечим беради. Ходим ҳам куймайди, иш берувчи ҳам ходимни ишга келмаслиги билан боғлиқ асабий жараёндан қутилиб, масалага қонуний ечим беради. Иккинчи усул бу ходимга меҳнат интизомини бир марта қўпол тарзда бузгани муносабати билан меҳнат шартномасини бекор қилиш. Бу усулни тавсия қилмайман, аммо ўтказиб юборган ходимларга нисбатан қўллаш мумкин. Яъни Меҳнат кодексининг 161-моддаси иккинчи қисми бешинчи банди ходимнинг ўз меҳнат мажбуриятларини бир марта қўпол равишда бузганлиги  муносабати билан меҳнат шартномасини бекор қилишни назарда тутади. Кўпчилик корхоналарнинг жамоа шартномасида ходимнинг кетма-кет 3 кун иш жойида бўлмаслиги меҳнат шартномасини бир марта қўпол тарзда бузиш ҳисобланади. Албатта иккинчи усулни қўллашда жамоа шартномасидаги ходимнинг меҳнат интизомини бир марта қўпол тарзда бузиши деган қоидаларни яхшилаб ўрганиб чиқиб қарор қабул қилиш лозим бўлади. Иккинчи усул қўлланганда ходимга жобир бўлади, сабаби МКнинг 161-моддаси 2-қисми 5-банди билан меҳнат шартномаси бекор қилинганда  ҳодим қисқартириш билан боғлиқ ходимга бериладиган имтиёзлардан (компенсация, учинчи ойлик ва ишдан бўшатиш нафақаси) фойдалана олмайди. Саволингизни: @yuristgamurojaat ga қолдиринг

@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

Dars taqsimotidan norozimisiz: qayerga murojaat qilish kerak?   Amaliyot shuni ko‘rsatadiki, dars taqsimoti bo‘yicha nizo aksariyat hollarda aynan u kelib chiqqan maktabning o‘zida hal bo‘lmaydi. Chunki taqsimotni amalga oshirgan pedagogik kengash va maktab rahbariyatidan o‘z qarorini bekor qilish soʼraladi.  

Shunga qaramay, avvalo direktor nomiga yozma murojaat qilib, darslarni Nizom (3271)ning 15–16-bandlari asosida qayta ko‘rib chiqishni, pedagogik kengash bayonnomasi va tarifikatsiya ro‘yxatidan ko‘chirma berishni so‘rang. Agar masala hal qilinmasa, quyidagi organlarga murojaat qilishingiz mumkin:

  1. Hududiy maktabgacha va maktab ta’limi bo‘limi yoki boshqarmasi Nizom (3271)ning 20-bandiga ko‘ra, maktab o‘qituvchilar haqidagi ma’lumotlar va dars soatlarini elektron dasturga kiritadi. Nizomning 21–24-bandlariga muvofiq esa tarifikatsiya ro‘yxati hududiy maktabgacha va maktab ta’limi bo‘linmasiga ko‘rib chiqish va tasdiqlash uchun yuboriladi.  

Demak, bu organ faqat umumiy nazorat qiluvchi idora emas, tarifikatsiya ro‘yxatini bevosita ko‘rib chiqadigan va tasdiqlaydigan vakolatli organ hisoblanadi. Murojaatda tarifikatsiyani tasdiqlamaslik yoki qayta ko‘rib chiqish uchun maktabga qaytarish so‘ralishi kerak.

  2. Davlat mehnat huquqi inspektori Dars soatlarining asossiz kamaytirilishi xodimning mehnat shartlari va ish haqiga ta’sir qiladi. Shu sababli bu holat mehnat huquqining buzilishi sifatida Davlat mehnat inspeksiyasida ham ko‘rib chiqilishi mumkin.  

Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 7-noyabrdagi 706-son qaroriga 1-ilovada tasdiqlangan nizomning 43–45-bandlariga ko‘ra, Davlat mehnat inspeksiyasi tashkilotlarda mehnat qonunchiligiga rioya etilishini nazorat qiladi, qonunbuzilishlarni tekshiradi va ularni bartaraf etish yuzasidan ish beruvchiga ko‘rsatma beradi.

  3. Hududiy adliya organlari PQ-3666-son qaroriga 1-ilovada tasdiqlangan nizomning 9-bandi hamda 10-bandining 6-kichik bandiga ko‘ra, adliya organlari fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini huquqiy himoya qilish choralarini ko‘radi, davlat organlari va davlat ishtirokidagi tashkilotlar tomonidan qonunchilikka rioya etilishini nazorat qiladi.  

Adliya organi bunday nizoda maktab va vakolatli organlar tomonidan Nizom (3271) talablari to‘g‘ri qo‘llanganini o‘rganib, qonunbuzilishni bartaraf etish choralarini ko‘rishi mumkin.

  4. Hududiy moliya organlari Bu eng ko‘p e’tibordan chetda qolayotgan, aslida esa tarifikatsiya jarayonida hal qiluvchi vakolatga ega organlardan biridir.  

Bu organ tarifikatsiyani yakuniy tasdiqlash jarayonida muhim vakolatga ega. Nizom (3271)ning 21–24-bandlariga ko‘ra, tarifikatsiya ro‘yxati iqtisodiyot va moliya organiga ham yuboriladi. Kamchilik aniqlansa, u tasdiqlanmaydi va qayta ishlash uchun maktabga qaytariladi.

  Shuning uchun darslar 15–16-bandlarga zid taqsimlangan bo‘lsa, tarifikatsiya tasdiqlanmasidan oldin hududiy iqtisodiyot va moliya organiga murojaat qilish ayniqsa muhim.   Murojaatga diplom, qayta tayyorlash diplomi, malaka toifasi va sertifikat nusxalari, pedagogik kengash bayonnomasi, tarifikatsiya ro‘yxati yoki dars taqsimotiga oid mavjud dalillarni ilova qiling.

@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

#Биласизми ❗️ Ҳозирги кунда Ўзбекистон ҳудудида: 🔹меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдори – 1 360 000 сўм; 🔹базавий ҳисоблаш миқдори – 440 000 сўм; 🔹пенсияни ҳисоблашнинг базавий миқдори – 504 000 сўм; 🔹ёшга доир энг кам пенсия – 983 000 сўм; 🔹ногиронлик пенсиялари, жумладан иш стажи тўлиқ бўлмаган чоғдаги ногиронлик пенсиясининг энг кам миқдори – 1 083 000 сўм; 🔹меҳнатга лаёқатсиз фуқароларга бериладиган ногиронлик нафақаси ва болаликдан ногиронлиги бўлган шахсларга бериладиган нафақа – 1 083 000 сўм; 🔹белгиланган ёшга доир энг кам пенсия миқдоридан (983 000 сўмдан) 1 083 000 сўмгача пенсия олувчиларнинг ёшга доир пенсиялари – 1 083 000 сўм; 🔹зарур иш стажига эга бўлмаган кекса ёшдаги фуқароларга бериладиган нафақа – 878 000 сўм; 🔹иш стажи тўлиқ бўлмаган чоғдаги ёшга доир пенсиянинг энг кам миқдори қўшимча тўловни ҳисобга олган ҳолда – 878 000 сўм.

@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

#Савол_беринг_жавоб_берамиз Меҳнат дафтарчасини узоқ йиллар берилмай келганда компенсация ундириш мумкинми?

Фуқаро иш жойида маълум сабабларга кўра раҳбар билан келишолмасдан  таъзиқлар билан мажбуран ишдан кетган. Фукаро меҳнат дафтарчасини иш берувчига бир неча бор оғзаки мурожаат қилишига қарамасдан меҳнат дафтарчасини бермаган.  Ишдан кетганига 6 йил бўлди.  Ишдан кетганлиги тугрисида уйига хат келган.  Меҳнат дафтарчасини олиб кетиш учун ташкилот фукарога хат ҳам юбормаган. Савол.  Меҳнат дафтарчасини ўз вактида бермаганлиги учун компенсация талаб килиб судга даъво ариза киритса бўладими,  ёки муддати ўтган ҳисобланадими

Ушбу масалани иккита алоҳида қисмга ажратиб баҳолаш лозим, 1) Меҳнат дафтарчасининг ўзини қайтариб олиш ва 2) 6 йиллик кечиктирилган давр учун компенсация (ўртача иш ҳақи) талаб қилиш. Келинг икки масалани ҳам бирма бир кўриб чиқамиз: Меҳнат кодексининг 171-моддасига асосан, ходим томонидан ўз вақтида олиб кетилмаган меҳнат дафтарчаси ходим мурожаат қилган кундан эътиборан уч кундан кечиктирмай берилиши шарт. Ушбу ҳужжатни талаб қилиб олиш бўйича даъво муддати қўлланилмайди. Фуқаро исталган вақтда (ҳатто 6 йилдан кейин ҳам) иш берувчидан меҳнат дафтарчасини қайтариб беришни талаб қилишга ва беришмаган тақдирда суд орқали уни мажбурий олиб беришни сўрашга тўлиқ ҳақли. Бироқ, пул компенсациясини ундириш бўйича даъво муддати ўтган ҳисобланади ва суд орқали 6 йиллик пул ундириш эҳтимоли жуда паст. Меҳнат кодексининг 171-моддаси иккинчи қисмига кўра, агар ишдан бўшатилган куни ходимга меҳнат дафтарчасини бериш имкони бўлмаса, иш берувчи кейинги иш кунидан кечиктирмай ходимга «меҳнат дафтарчасини олиб кетиш ёки почта орқали юборишга розилик бериш» ҳақида расмий билдиришнома (хабарнома) юбориши шарт. Агар бундай билдиришнома юборилмаган бўлса, Меҳнат кодексининг 320-моддаси учинчи қисмига асосан иш берувчи ходимни меҳнат қилиш имкониятидан ғайриқонуний равишда маҳрум қилган ҳисобланади ва етказилган зарарни (мажбурий прогул вақти учун ўртача иш ҳақини) тўлаши керак. Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 560-моддасида якка тартибдаги меҳнат низоларини кўриб чиқиш учун судга мурожаат қилишнинг қатъий муддатлари белгиланган: ➖ Ишга тиклаш тўғрисидаги низолар бўйича — буйруқ нусхаси топширилган кундан бошлаб 3 ой; ➖ Бошқа барча меҳнат низолари (шу жумладан пуллик талаблар ва компенсациялар) бўйича — ходим ўз ҳуқуқи бузилганлигини билган ёки билиши керак бўлган кундан эътиборан 6 ой . Мурожаатда кўрсатилишича, фуқаронинг уйига ишдан кетганлиги тўғрисида хат келган. Демак, ходим ўзининг ишдан бўшатилганини ва шу пайтда унга меҳнат дафтарчаси берилмаганини (ҳуқуқи бузилганини) айнан 6 йил аввал билган. Орадан 6 йил ўтиб кетгани эса қонунда белгиланган 3 ёки 6 ойлик муддатдан, ҳатто фуқаролик қонунчилигидаги умумий 3 йиллик даъво муддатидан ҳам бир неча баравар кўпдир. Саволингизни: @yuristgamurojaat ga қолдиринг

@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

#Кадровик Агар ходим ишга тикланса, унинг ўрнига келган ходим ишдан бўшатиладими? Меҳнат кодексининг 168-моддаси меҳнат шартномасини тарафларнинг хоҳиш-иродасига боғлиқ бўлмаган ҳолатларга кўра бекор қилиш тартибини белгилайди, мазкур модданинг биринчи қисми 2-бандига асосан шу ишни илгари бажариб келган ходимнинг аввалги ишга тикланганлиги муносабати билан ходим билан меҳнат шартномасини бекор қилиш белгиланган. Яъни суднинг қарорига кўра ўз ишига тикланган ходимнинг ўрнига қабул қилинган шахс МКнинг 168-м 1-қ 2-банди билан ишдан бўшатилади. Бироқ МКнинг 144-моддасига биринчи қисмига асосан агар меҳнат шартномасида белгиланган меҳнат вазифасига доир ишни холисона сабабларга кўра давом эттириш имкони бўлмаса, иш берувчи ходимга унинг мутахассислиги ва малакасига мувофиқ келадиган бошқа ишга ўтказишни, бундай иш бўлмаган тақдирда эса иш берувчида мавжуд бўлган бошқа ишни таклиф этиши шарт. Мазкур модданинг 2-қисмига кўра Ходим билан тузилган меҳнат шартномаси ушбу Кодекс 143-моддасининг иккинчи қисмида, 161-моддаси иккинчи қисмининг 2 ва 3-бандларида, 168-моддаси биринчи қисмининг 2, 4, 5 ва 9-бандларида, 489-моддаси биринчи қисмининг 1-бандида назарда тутилган асосларга кўра бекор қилинган тақдирда, ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган мажбурият иш берувчининг зиммасига юклатилади. Яъни бу дегани, агар ходим МКнинг 168-м 1-қ 2-банди билан ишдан бўшатилаётган бўлса, иш берувчида уни бошқа иш билан таъминлаш мажбурияти ётади. Ишдан бўшатилаётган ходимга бошқа иш таклиф қилишга мажбур. Саволингизни: @yuristgamurojaat ga қолдиринг

@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

#Савол_беринг_жавоб_берамиз Мактабда тўғри дарс тақсимоти бўлганми?

Ассалому алайкум. Мен — Тажибоева Жанат Рахметуллаевна, Қўнғирот туманидаги 12-сонли умумтаълим мактабида 12 йиллик иш тажрибасига эга, I тоифали қозоқ тили ва адабиёти фани ўқитувчисиман. Мактабда 2025–2026 ўқув йилида 26 соат фан юкламаси бўлганига қарамай, менга 18 соат, тоифасиз ёш мутахассисга 8 соат берилди. 2026–2027 ўқув йилида эса менга 17, ёш мутахассисга 10 соат ажратилди. Энди яна бир қозоқ тили ва адабиёти ўқитувчисини ишга қабул қилишмоқчи. Саволим: мавжуд соатлар чекланган бўлса, I тоифали ва 12 йиллик стажга эга ўқитувчининг юкламаси тўлиқ таъминланмасдан янги ходим қабул қилиниши қонунийми? 27 соат мавжуд бўлганда янги вакансия қандай очилади? Янги ходимга менинг соатларим ҳисобидан дарс ажратиш мумкинми? Даража, стаж ва мутахассислик ҳисобга олиниши шартми? Агар ҳуқуқларим бузилган бўлса, қайси ваколатли органга қандай тартибда мурожаат қилишим керак?

Кўп йиллик педагогик стажингиз ва I малака тоифангиз инобатга олинганда, дарс тақсимотидаги ҳуқуқий устуворлигингиз қонунчилик асосида баҳоланиши лозим. 3271-сонли Низомнинг 15-бандига мувофиқ, дарс соатлари педагогларнинг белгиланган устуворлик мезонлари асосида тақсимланади. Шунинг учун I малака тоифасига эга ўқитувчининг дарс соатлари тоифаси бўлмаган янги ходимга асоссиз равишда олиб берилиши мумкин эмас. Низомнинг 16-бандида эса юқори устуворликка эга педагогларга дарс соатларини максимал миқдорда белгилаш назарда тутилган. Агар сиз ўзингизга ажратилиши мумкин бўлган соатларни бошқа ўқитувчига беришга ёзма розилик бермаган бўлсангиз, мазкур ҳолат алоҳида ҳуқуқий баҳоланиши лозим. Вазирлар Маҳкамасининг 2005 йил 21 декабрдаги 275-сон қарори 3-иловаси 20-бандига кўра, тарификация рўйхати асосида ўқитувчига бир ярим ставка миқдоригача белгиланган дарс соатларининг бир ставкадан ортиқ қисми бўш иш ўрни (вакансия) сифатида қайд этилмайди. Юқори синфларда 1 ставка 20 соат, 1,5 ставка эса 30 соат ҳисобланганда, мактабда жами 27 соат мавжуд бўлса, ушбу соатлар бир нафар ўқитувчининг 1,5 ставкагача бўлган юкламаси доирасига сиғади. Шу сабабли, мавжуд 27 соатни сунъий равишда бўлиб, учинчи ходим учун вакансия яратиш масаласи қонуний асосланган бўлиши шарт. Шунингдек, дарс юкламасини асоссиз камайтириш ходимнинг меҳнат шартларига ва иш ҳақига таъсир қилган тақдирда, Меҳнат кодекси талаблари асосида алоҳида ҳуқуқий баҳоланади. Иш берувчи меҳнат шартларини қонунчиликда белгиланган тартибсиз ходимнинг аҳволини ёмонлаштирадиган тарзда бир томонлама ўзгартира олмайди. Шу муносабат билан мактаб директорига ёзма ариза бериб, 3271-сонли Низомнинг 15–16-бандлари ва 275-сон қарор 3-иловаси 20-банди асосида дарс тақсимотини қайта кўриб чиқишни, сизга қонуний устуворлик асосида тегишли юкламани ажратишни ҳамда мавжуд 27 соат ҳисобидан асоссиз равишда янги ходим қабул қилинмаслигини сўраш мақсадга мувофиқ. Агар масала мактаб даражасида ҳал этилмаса, тарификация рўйхатини кўриб чиқувчи юқори турувчи таълим органига ва меҳнат ҳуқуқларининг бузилиши юзасидан Давлат меҳнат инспекциясига ёзма мурожаат қилишингиз мумкин. Агар янги ходимни ишга қабул қилишда таниш-билишчилик, манфаатлар тўқнашуви ёки бошқа қонунбузилиш аломатлари мавжуд бўлса, ваколатли ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга ҳам мурожаат қилиш ҳуқуқингиз мавжуд. Саволингизни: @yuristgamurojaat  гa қолдиринг

@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

#TAKLIF Ходим иш жойидаги бахтсиз ҳодиса сабабли вафот этган. Биргина хатолик, аниқроғи, ўша касб бўйича меҳнатни муҳофаза қилиш йўриқномаси ишлаб чиқилмаганлиги ва ходим йўл-йўриқдан ўтказилмаганлиги учун ташкилот раҳбари Жиноят кодексининг 257-моддасига асосан жавобгарликка тортилибди.

Бунда раҳбар Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 декабрдаги 819-сонли қарорига риоя қилмаган. Мазкур қарор талабларидан келиб чиқиб, тегишли касб ва лавозимлар бўйича меҳнатни муҳофаза қилишга доир йўриқномаларни ишлаб чиқмаган.

Юқоридаги модданинг санкциясида 5 йилгача озодликдан маҳрум қилиш жазоси назарда тутилган. Ҳурматли иш берувчилар, огоҳ бўлинг! Агар ходим меҳнатда жароҳат олса, ёки худо кўрсатмасин, вафот этса, вазият жуда чуқур ўрганилади. Меҳнатни муҳофаза қилиш борасида аниқланган биргина хатолик, бор айбни раҳбариятга юклашга сабаб бўлиши мумкин. Мана шундай оғир вазиятга тушиб қолмаслик учун, бизга мурожаат қилинг. Жамоамиз меҳнатни муҳофаза қилиш ва техника хавфсизлиги бўйича бутун-бошли ҳужжатлар пакетини қисқа муддатларда, сифатли қилиб тайёрлаб беришга тайёр. Контактлар: 👩‍💻 @yuristkadr_menejer 📱 +99890-010-86-15 📱 +99893-444-48-71

@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

#Кадровик Интизомий жазаси борларга "премия" берилмайди. Меҳнат кодексининг 299-моддаси бешинчи қисмига мувофиқ интизомий жазонинг амал қилиш муддати ичида ходимга нисбатан рағбатлантириш чоралари, шу жумладан меҳнатга ҳақ тўлаш тизимига кирмайдиган ва меҳнат натижаларига асосланмаган мукофотлар ҳам (байрамлар, шу жумладан касб байрамлари, юбилейлар муносабати билан ва ҳоказолар) қўлланилмайди. Бироқ иш берувчида интизомий жазони ечиш ҳуқуқи бор. Саволингизни: @yuristgamurojaat ga қолдиринг

@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

#Савол_беринг_жавоб_берамиз Иш жойининг ўзгариши "Декрет" пулига таъсир қилмайди

Hozir homiladorman uzluksiz stajim 4 yarim yil sentyabrdan ish joyimni özgartirmoqchiman dekret puliga taʼsiri bormi?

“Давлат ижтимоий суғуртаси тўғрисида”ги Қонун (ЎРҚ-1101) ҳамда Вазирлар Маҳкамасининг 796-сонли қарори асосида ҳомиладорлик ва туғиш нафақасини (“декрет пули”) тўлаш тизими тўлиқ янгиланди. Янги қонунчиликка кўра, декрет пулини олиш учун камида 10 ой суғурта стажи талаб қилинади. Суғурта стажи деганда меҳнат фаолиятингиз давомида сиз учун ижтимоий солиқ тўланган барча даврлар йиғиндиси тушунилади. Сентябрь ойида янги ишга ўтганингиз билан сизнинг 4,5 йиллик (54 ойлик) стажингиз куймайди ёки ноллашмайди. У Солиқ қўмитаси ва my.mehnat.uz (ЯММТ) базасида автоматик сақланиб қолади ҳамда янги иш жойингиз билан давом этади. Декрет пулининг фоизи жами суғурта стажингизга қараб белгиланади: ➖ 10 ойдан 24 ойгача стаж учун — ўртача ойлик иш ҳақининг 75 фоизи; ➖ 25 ойдан 60 ойгача (сизнинг ҳолатингизда — 54 ой) стаж учун — 85 фоизи; ➖ 61 ой ва ундан ортиқ (5 йилдан кўп) стаж учун — 100 фоизи. Сиз ҳозир 85%лик гуруҳга кирасиз. Агар ҳомиладорлик ва туғиш таътилига кетиш пайтингизда (одатда 30-ҳафтада) жами стажингиз 5 йилдан (61 ойдан) ошган бўлса, сизга 100% тўланади. Акс ҳолда, ўртача маошингизнинг 85% миқдорида декрет пули оласиз. Иш жойини ўзгартирганда нималарга жуда эҳтиёт бўлиш керак? 1. Декрет пули ўртача ойлик иш ҳақидан ҳисобланади. Агар янги ишга ўтиб 12 ойдан кам ишласангиз, ўртача ойлик фақат янги иш жойингизда амалда ишлаган ойларингиз маошидан келиб чиқиб ҳисобланади. Шунинг учун, янги иш жойингизда расмий белгиланган оклад (маош) миқдори қанчалик юқори бўлса, декрет пулингиз ҳам шунга мос равишда юқори бўлади. 2. Декретга чиқиш вақтингизда (тиббиёт муассасаси томонидан меҳнатга лаёқатсизлик варақаси берилганда) сиз янги иш берувчи билан расмий меҳнат шартномасида бўлишингиз ва у my.mehnat.uz порталида рўйхатга олинган бўлиши шарт. Агар декретга кетиш пайтида расман ҳеч қаерда ишламаётган бўлсангиз, ходим сифатида 85%лик тўловни ололмайсиз. 3. Янги ишга кираётганингизда, Меҳнат кодексининг 129-моддасига асосан ҳомиладор аёлларга дастлабки синов муддати (пробатион период) белгиланиши қонунан тақиқланади. Сентябрдан янги ишга ўтишингиз мумкин, фақат янги иш жойингизда шартномангиз расмийлаштирилганига ва декретга кетиш даврингизда ишда фаол эканлигингизга ишонч ҳосил қилинг. Саволингизни: @yuristgamurojaat ga қолдиринг

@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

❗️Dekretdagi o‘qituvchiningavvalgi dars soatlari saqlanishi kafolatlanmagan. U ta’tildan qaytganda, dars soatlariqayta taqsimlanadi. @Yurist_Xizmati 5730-savol:

Assalomu alaykum Men boshlangʻich sinf oʻqituvchisiman. Maktabda 3ta 1-toifali,1ta 2-toifali oʻqituvchi bor. Qolganlar  mutaxasis. 2ta 1-toifali ustozlarga 19va 18 soatdan menga 16 soat dars berishdi sababini sorasam dekretga ketadigan oʻqituvchiga 2 soatingni olib berdik deyishdi 1 oydan keyin oʻzinga qaytadi deyishdi.3271 boyicha dars togʻri taqsimlanganmi?Dekret tatilidan qaytgan ustoz darsini qaytarib oliwga haqlimi?

YURIST JAVOBI: Mehnat kodeksining 404-moddasida homiladorlik va tug‘ish ta’tili, 405-moddasida esa bola ikki va uch yoshga to‘lguniga qadar beriladigan parvarishlash ta’tili nazarda tutilgan. Mehnat kodeksining 239-moddasiga ko‘ra, ijtimoiy ta’til davrida xodimning avvalgi ish joyi va lavozimi saqlanadi. Kodeksning 405-moddasida ham bola parvarishlash ta’tilida xodimning ish joyi va lavozimi saqlanishi alohida belgilangan. Biroq ish joyi va lavozimning saqlanishi o‘qituvchi ta’tilga nechta dars soati bilan chiqqan bo‘lsa, aynan shuncha soat bilan qaytishi shart degani emas. O‘qituvchining ish joyi saqlanadi, dars soatlari esa har bir o‘quv yili uchun alohida tartibda taqsimlanadi.

Adliya vazirligida 3271-son bilan ro‘yxatdan o‘tkazilgan “Umumta’lim muassasalarida sinflarni komplektlash hamda tarifikatsiya ro‘yxatlarini shakllantirish tartibi to‘g‘risidagi nizom”ning 19-bandiga ko‘ra, homiladorlik va tug‘ish ta’tilidan hamda bola parvarishlash ta’tilidan qaytgan o‘qituvchiga dars soatlari Nizomning 15-bandidagi ustuvorlik ketma-ketligi asosida taqsimlanadi.

Demak, ta’tildan qaytgan o‘qituvchi oldingi darslarini “o‘z soatim” deb talab qila olmaydi. Uning malaka toifasi, dars beradigan fanidan milliy yoki xalqaro sertifikati va boshqa ustuvor ko‘rsatkichlari qolgan o‘qituvchilarniki bilan birgalikda baholanadi. Agar siz hamda 19 va 18 soat olgan o‘qituvchilar birinchi malaka toifasiga ega bo‘lib, boshqa ustuvor ko‘rsatkichlaringiz ham bir xil bo‘lsa, Nizomning 16-bandiga muvofiq dars soatlari teng taqsimlanishi kerak. Biriga 19, ikkinchisiga 18, sizga 16 soat berilishi uchun asoslantirilgan sabab bo‘lishi lozim. “Boshqa o‘qituvchi dekretga ketadi” degan vajning o‘zi teng taqsimlash talabini bekor qilmaydi. Dekretga ketadigan o‘qituvchi hozir ishlayotgan bo‘lsa, u ham o‘zining ustuvor ko‘rsatkichiga qarab dars taqsimotida qatnashadi. U ta’tilga chiqqach, bo‘shagan soatlar pedagogik kengash tomonidan qayta taqsimlanadi. Sizga bir oydan keyin 2 soat qaytarilishi pedagogik kengash qarori va tarifikatsiya hujjatlarida rasmiylashtirilishi kerak. Direktor nomiga yozma ariza berib:

·         dars taqsimoti bo‘yicha pedagogik kengash bayonnomasidan ko‘chirma berishni; ·         sizga 16 soat ajratilganining huquqiy asosini tushuntirishni; ·         bir xil ustuvor ko‘rsatkichga ega o‘qituvchilar o‘rtasida soatlarni teng taqsimlashni; ·         o‘qituvchi ta’tilga chiqqach, bo‘shaydigan 2 soatni pedagogik kengashda qayta ko‘rib chiqishni so‘rang.

Ta’tildagi o‘qituvchining ish joyi va lavozimi saqlanadi, ammo avvalgi dars soatlari o‘zgarmasdan saqlanishi kafolatlanmagan. U ta’tildan qaytganda dars soatlari 3271-son Nizomning 19-bandi orqali 15-banddagi ustuvorlik ketma-ketligi asosida qayta taqsimlanadi.

@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

В2 сертификати муддати тугаган ёки яқин қолган ўқитувчилар нима қилади? @Yurist_Xizmati 5726-савол:

Ассалому алейкум, яхшимисиз?Мен инглиз тили укитувчисиман,менинг "Аптис"сертификатим (Б2) 30 августда тугайди.Директор аввал 24 соат бериб кейин чакириб 4 соатини кайтариб олишини айтди.Мен мени сертификатим хали муддати бор десам,барибир,бир хафтада тугашини ,ва дарс бошлангунга кадар сертификатим булмаслигини айтди.ITEP имтихонига регистрация килгандим,аммо имтихон сентябр бошига имтихон маркази томонидан колдирилди.Савол  :дарс бошланишига мени сертификатим  булмаса,яъни имтихон ва жавобини кутишга вакт борми?Агар утолмасам бошка имтихонга бориб келишга вакт борми?Умуман сертификати энди тугаганларга бирон бир имконият борми?

ЮРИСТ ЖАВОБИ: Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 19 майдаги 312-сон қарори 9-бандига кўра, давлат таълим муассасаларида ишлаётган хорижий тил ўқитувчилари камида B2 даражадаги миллий ёки унга тенглаштирилган халқаро сертификатга эга бўлиши шарт. Сизнинг Aptis B2 сертификатингиз 30 августга қадар амал қилади. Шу санагача у амалдаги сертификат ҳисобланади. Аммо сертификатнинг амал қилиш муддати тугагач, янги сертификат олингунга қадар сиз B2 сертификатига эга ўқитувчи сифатида баҳоланмайсиз. ITEP имтиҳонининг сентябрь ойига кўчирилгани ёки унинг натижасини кутаётганингиз сертификат талабини вақтинча тўхтатиб турмайди. Қонунчиликда сертификати энди тугаган ўқитувчига имтиҳон топшириш, натижасини кутиш ёки бошқа имтиҳонга кириш учун алоҳида қўшимча муддат берилиши белгиланмаган. Шу сабабли директор сертификатингиз тугаганидан кейин:

➖ дарс тақсимотида амалдаги сертификатга эга ўқитувчиларнинг устуворлигини ҳисобга олиши; ➖ сизга дастлаб берилган қўшимча 4 соатни бошқа ўқитувчига тақсимлаши; ➖ B2 сертификати бўлмаганлиги сабабли меҳнат шартномасини бекор қилиш масаласини кўриб чиқиши мумкин.

Бунда дарс соатларини ўзгартириш директорнинг якка ўзи қабул қиладиган оғзаки қарори билан эмас, НИЗОМ (3271) талаблари асосида педагогик кенгаш орқали расмийлаштирилиши керак. B2 сертификатининг мавжуд эмаслиги меҳнат муносабатларини давом эттиришга қонунчиликда белгиланган монелик сифатида баҳоланиши мумкин. Шу ҳолатда меҳнат шартномасини Меҳнат кодексининг 168-моддаси биринчи қисми 5-банди асосида бекор қилиш ҳуқуқий жиҳатдан асослироқ бўлади. Бироқ директор сизни дарҳол ишдан бўшатиши шарт эмас. У ITEP имтиҳони натижасини кутишингизга имконият бериши ҳам, бундай имконият бермаслиги ҳам мумкин. Бу масала мактабдаги дарс соатлари, бошқа ўқитувчиларнинг сертификатлари ва иш берувчининг қарорига боғлиқ. Қонунчилик директорни имтиҳон натижасини кутишга мажбур қилмайди. Хулоса қилиб айтганда, сертификат тугаганидан кейин янги сертификат олиш учун кафолатланган қўшимча муддат мавжуд эмас. Директор сизга натижани кутиш имконини бериши мумкин, аммо бунга мажбур эмас. Шунингдек, у дарс соатларини қайта тақсимлаши ёки белгиланган тартибда меҳнат шартномасини бекор қилиши мумкин.

@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

Она тили сертификати бошланғич синфлардаги дарс тақсимотида устунлик берадими? @Yurist_Xizmati 5725-савол:

Assalomu alaykum,men boshlangʻich sinf oʻqituvchisiman, sirtqida oʻqib 3-kursdan ishga kirdim va shu yili bitirdim.Men 2025-yil dekabr oyida oʻzbek tili va adabiyoti fanidan Milliy sertifikat oldim. Bu yil dars taqsimotida nizom yangilandi. Unga koʻra Oliy toifali pedagogdan soʻng milliy sertifikat olgan pedagog turar ekan. Boshlangʻich sinf uchun milliy sertifikat endi joriy etildi. Shu inobatga olingan holda men olgan milliy sertifikatim bilan ustunlik qila olamanmi. Agar dars taqsimotida adolatsizlik boʻlsa qayerga murojaat qilishim kerak. Mening sertifikatim hisobga olinmasa men yuqoriga ariza bilan chiqsam ijobiy tomonga hal qilib berishadi mi. Aniq javob kerak.....

ЮРИСТ ЖАВОБИ: Сизнинг ҳолатингизда иккита масалани бир-биридан ажратиш керак:

1.  Бошланғич таълим ўқитувчилари учун жорий этилган миллий сертификат; 2.  Она тили ва адабиёти фанидан олинган миллий сертификат.

Бу икки сертификатнинг ҳуқуқий оқибатлари бир хил эмас. Биринчидан, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026-йил 29-июльдаги 411-сон қарорининг 6-бандига кўра, 2026/2027-ўқув йилидан бошлаб Б+ ва ундан юқори даражадаги бошланғич таълим бўйича миллий сертификатга эга бўлган, бошланғич таълим мутахассислигига эга ўқитувчиларга лавозим маошига 15 фоиз устама тўланиши белгиланган. Мазкур қарорга 1-илова билан тасдиқланган "Бошланғич таълим ўқитувчиларига миллий сертификат бериш бўйича малака имтиҳонларини ўтказиш тартиби тўғрисида"ги низомнинг 5-бандида эса бошланғич таълим ўқитувчиларига А+, А, Б+, Б, C+, C даражали сертификатлар берилиши назарда тутилган. Демак, айнан 411-сон қарорда назарда тутилган бошланғич таълим миллий сертификати бошланғич синф ўқитувчилари учун махсус жорий этилган сертификат ҳисобланади. Иккинчидан, "Умумтаълим муассасаларида синфларни комплектлаш ҳамда тарификация рўйхатларини шакллантириш тартиби тўғрисида"ги низомнинг 15-бандига кўра, дарс соатлари қуйидаги устуворлик асосида тақсимланади:

•  олий малака тоифасига эга ўқитувчилар; •  дарс берадиган фанидан педагог ходимларга устама белгилашда қўлланиладиган миллий ёки халқаро тан олинган сертификатга эга ўқитувчилар; •  биринчи малака тоифаси; •  иккинчи малака тоифаси; •  ва кейинги тоифалар.

Бу ерда эътибор берилиши керак бўлган энг муҳим ибора — "дарс берадиган фанидан" деган талабдир. Сиз бошланғич синф ўқитувчиси бўлсангиз-да, 2025-йилда олган сертификатингиз ўзбек тили ва адабиёти фани бўйича миллий сертификат эканлигини айтгансиз. Бизнингча, мазкур сертификат сизга она тили ва адабиёти фани ўқитувчиси сифатидаги мақомни бермайди. Шу сабабли, дарс тақсимотида 15-банднинг иккинчи хатбошисида назарда тутилган устуворликни айнан она тили ва адабиёти фанидан олган миллий сертификат асосида талаб қилиш ҳуқуқий жиҳатдан асосли эмас. Хулоса қилиб айтганда, ҳозирги ҳолатда она тили ва адабиёти фанидан олган миллий сертификатингиз сизга бошланғич синфларда дарс тақсимотида устуворлик бермайди. Бироқ келгусида Вазирлар Маҳкамасининг 2026-йил 29-июльдаги 411-сон қарорида назарда тутилган бошланғич таълим миллий сертификатини (Б+ ва ундан юқори даража) олсангиз, ушбу сертификат бошланғич синф ўқитувчиси сифатида сизнинг ҳуқуқий мақомингизни ўзгартиради ва дарс тақсимотида ҳам ҳисобга олиниши лозим бўлади.

@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

Darslar to‘liq taqsimlanmay turib yangi o‘qituvchi olgan direktorga qanday chora ko‘rish mumkin? @Yurist_Xizmati 5724-savol:

Assalomu aleykum menda bir savol bor edi bizni maktabda 57 soat dars bor 4 oʻqituvchi ishlaymiz bittamiz oliy toifali B sertifikati bor oʻqituvchiga 20 soat dars berdi 1 tamiz oliy ma'lumotli mutaxassis dikeretdan qaytgan unga 15 soat yana bittamiz oliy ma'lumotli mutaxassisga 10 soat berildi yana bittamizga 8 soat u ham oliy ma'lumotli mutaxassis 4 soat dars qoliyapti maktabni kamchiliklari bor deb pulga ishchi oliyapti murojaat qilamiz desak xohlagan joyinga murojaat qil deyishyapti. Iltimos maslahat va yordam bering shu ishi toʻgʻrimi direktorni? Direktorga chora ham koʻring

YURIST JAVOBI: Adliya vazirligida 3271-son bilan ro‘yxatdan o‘tkazilgan “Umumta’lim muassasalarida sinflarni komplektlash hamda tarifikatsiya ro‘yxatlarini shakllantirish tartibi to‘g‘risida”gi nizomning 15-bandiga ko‘ra, darslar pedagogik kengash tomonidan quyidagi ustuvorlik asosida taqsimlanadi:

1.      oliy toifali o‘qituvchi; 2.      tan olingan milliy yoki xalqaro sertifikatga ega o‘qituvchi; 3.      birinchi toifali o‘qituvchi; 4.      ikkinchi toifali o‘qituvchi; 5.      oliy ma’lumotli mutaxassis o‘qituvchi va keyingi toifadagi pedagoglar.

Nizomning 16-bandiga ko‘ra, o‘qituvchida bir nechta ko‘rsatkich mavjud bo‘lsa, faqat eng yuqori ko‘rsatkichi hisobga olinadi. Bir xil ko‘rsatkichga ega o‘qituvchilar o‘rtasida esa darslar teng taqsimlanishi kerak. Sizlarda oliy toifali o‘qituvchiga 20 soat berilishi asosli. Agar qolgan uch nafar o‘qituvchi bir xil — oliy ma’lumotli mutaxassis bo‘lsa, qolgan 37 soat ular o‘rtasida imkon qadar teng taqsimlanishi lozim. Tavsiyaviy taqsimot:

·         oliy toifali o‘qituvchiga — 20 soat; ·         birinchi mutaxassis o‘qituvchiga — 13 soat; ·         ikkinchi mutaxassis o‘qituvchiga — 12 soat; ·         uchinchi mutaxassis o‘qituvchiga — 12 soat. Jami — 57 soat. Muayyan sinflar va fan soatlarini bo‘lib bo‘lmasligi sababli 13, 12 va 12 soat shaklida taqsimlash mumkin. Ammo bir xil ko‘rsatkichdagi o‘qituvchilarga 15, 10 va 8 soat berilishi uchun pedagogik kengashning hujjatlar bilan asoslangan sababi bo‘lishi kerak.

Dekret ta’tilidan qaytgan o‘qituvchiga alohida ustunlik berilmaydi, lekin uning huquqlari ham cheklanmaydi. 3271-son Nizomning 19-bandiga ko‘ra, bola parvarishlash ta’tilidan qaytgan o‘qituvchiga ham darslar 15-banddagi umumiy ustuvorlik asosida taqsimlanadi. Mehnat kodeksining 24 va 46-moddalariga ko‘ra, direktor ish beruvchi vakili sifatida xodimni ishga qabul qilish vakolatiga ega. Biroq bu vakolat darslarni 3271-son Nizomga zid ravishda taqsimlash huquqini bermaydi. Maktabdagi 57 soat mavjud to‘rt nafar o‘qituvchi o‘rtasida belgilangan tartibda taqsimlanmasdan, qolgan 4 soat uchun yana boshqa xodimni olish asosli emas. Agar direktor mavjud o‘qituvchilarga tegishli soatlarni bermasdan yangi xodimni ishga qabul qilsa, bu mehnat qonunchiligi va tarifikatsiya tartibini buzish sifatida baholanishi mumkin. Mansabdor shaxsning bunday harakati Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 49-moddasi bo‘yicha javobgarlikka sabab bo‘ladi. Biroq huquqbuzarlik mavjudligi va javobgarlik masalasini vakolatli organ tekshiruv natijasida hal qiladi. Sizlar direktor nomiga jamoaviy yozma murojaat qilib:

·         pedagogik kengash bayonnomasi; ·         dars taqsimoti va tarifikatsiya ro‘yxati; ·         15, 10 va 8 soat qilib taqsimlashning asoslari; ·         qolgan 4 soatga yangi xodim olish zarurati haqidagi hujjatlarni taqdim etishni so‘rang.

Natija bo‘lmasa, tuman maktabgacha va maktab ta’limi bo‘limiga hamda Davlat mehnat inspeksiyasiga jamoaviy murojaat qiling. Xodimni pul evaziga ishga olish holati bo‘yicha aniq dalillar mavjud bo‘lsa, bu masalani alohida ravishda korrupsiyaga qarshi kurashish organlari yoki prokuraturaga bildirish mumkin.

@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

Nizomning 16-bandiga ko‘ra, bir xil ko‘rsatkichga ega o‘qituvchilarga darslar teng taqsimlanadi. Shuning uchun yangi olinayotgan o‘qituvchi biologiya bo‘yicha birinchi toifali bo‘lsa, siz bilan bir xil ustuvorlikka ega bo‘ladi. Bunday vaziyatda biologiya fanidan ajratilgan soatlar ikki nafar birinchi toifali o‘qituvchi o‘rtasida teng taqsimlanishi kerak. Masalan, 26 soatni tavsiyaviy tarzda 13 soatdan taqsimlash mumkin. Mutaxassis o‘qituvchi esa ustuvorlikda ulardan keyin turadi. Biroq bor-yo‘g‘i 26 soat mavjud bo‘lgan sharoitda uchinchi o‘qituvchini qabul qilish masalasi vakant dars soati, mavjud xodimlarning mehnat shartnomalari va pedagogik kengash qarori asosida hal qilinishi kerak. Direktor darslarni yakka o‘zi, og‘zaki qaror bilan taqsimlay olmaydi. Taqsimot pedagogik kengashda muhokama qilinib, bayonnoma bilan rasmiylashtirilishi lozim.3271-son Nizom Siz direktor nomiga yozma murojaat qilib:

• sinf rahbarlarini tayinlash haqidagi buyruq; • nomzodlarni tanlashga asos bo‘lgan mezonlar; • pedagogik kengash bayonnomasi; • biologiya darslarining tarifikatsiya ro‘yxati; • yangi o‘qituvchining diplomi, toifasi va ishga qabul qilinganligi haqidagi ma’lumotlarni taqdim etishni so‘rashingiz mumkin.

Qonunbuzilish bartaraf etilmasa, ushbu hujjatlarni ilova qilib tuman yoki shahar adliya bo‘limiga shikoyat qiling. Murojaatda sinf xonasini ta’mirlash talabi Mehnat kodeksining 115-moddasiga zidligi hamda dars taqsimotida 3271-son Nizom talablariga rioya qilinmaganini ko‘rsating.

@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

Kimlar sinf rahbar bo‘lishi mumkin? @Yurist_Xizmati 5723-savol:

Assalomu alaykum meni savolim quydagicha -Men bu yil 11 -sinf oʻquvchilarini bitirdim sinf rahbar sifatida, bu yilgi oʻquv yili uchun navbatdagi yuqori sinfga oʻtgan 5-sinf oʻquvchilariga yana sinf rahbarlikni olmoqchi edim maktab direktori sinf xonani remont qilmading degan vaj bilan bermayman deyapti bunga haqqi bormi. Meni sinf rahbarlik faoliyatimda hech qanday eʼtiroz boʻlmagan maktab rahbariyati IBM va MMIBDOʻ, kutubxonachi  tomonidan berilsin deb tasdiqlanyapti ammo boshlangʻich sinf oʻqituvchisi yaqinda tugʻruq taʼtilidan qaytgan va hech qachon na boshlangʻich sinfga na yuqori sinfga rahbarlik qilmagan 3 yildan oshmagan tajribaga ega oʻqituvchiga taqdim qilyapti. Bu harakatni qonuniy baholab bering. Maktabda nomi yoʻq hech qanday shtat va fan oʻqituvchisi sifatida ishlamaydigan lekin attestatsiya imtixonida bizni maktab nomidan ayrim fan oʻqituvchilari boradi bu mumkunmi. Maktabimizda jami bu yil 26 soat biologiya fanidan dars soati chiqdi maktabda 2 ta biolog oʻqituvchi bor biri men 1 toifali 2-miz mutahasis yana bitta oʻqituvchi olmoqchi 1 - toifali bu mumkunmi

YURIST JAVOBI: Sinf rahbarligi masalasi: ➖ Sinf rahbarligi alohida lavozim hisoblanmaydi. U maktab direktorining buyrug‘i bilan o‘qituvchilardan biriga yuklatiladi. MMTVning 2023-yil 27-iyundagi 190-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan “Umumiy o‘rta ta’lim muassasasi sinf rahbarining lavozim yo‘riqnomasi”ga kiritilgan so‘nggi o‘zgarishlarga ko‘ra, sinf rahbari:

• oliy pedagogik ma’lumotga ega bo‘lishi; • maktabda asosiy ish joyi bo‘yicha ishlashi; • boshqaruvchilik qobiliyatiga ega bo‘lishi; • o‘quvchilar bilan ishlashga mas’uliyat bilan yondasha olishi kerak.

Oldingi kamida uch yillik pedagogik staj talabi bekor qilingan. Shu sababli tug‘ruq ta’tilidan qaytgan o‘qituvchining ish tajribasi uch yilga yetmaganligi uning sinf rahbari bo‘lishiga to‘sqinlik qilmaydi. Agar u yuqoridagi mezonlarga javob bersa, direktor uni sinf rahbari etib tayinlashi mumkin. Biroq direktorning sizga “sinf xonasini ta’mirlamadingiz” degan sabab bilan sinf rahbarligini bermasligi asosli emas. Mehnat kodeksining 115-moddasiga ko‘ra, ish beruvchi xodimdan mehnat shartnomasida nazarda tutilmagan ishni bajarishni talab qilishga haqli emas. Sinf xonasini o‘z mablag‘i yoki kuchi bilan ta’mirlash o‘qituvchi va sinf rahbarining mehnat vazifasiga kirmaydi. Shu bilan birga, ilgari sinf rahbari bo‘lganingiz yoki IBM, MMIBDO‘ va kutubxonachi sizning nomzodingizni qo‘llab-quvvatlagani 5-sinf rahbarligi aynan sizga berilishi shartligini anglatmaydi. Yakuniy qarorni direktor chiqaradi, lekin qaror belgilangan mezonlarga asoslanishi, ta’mirlash kabi o‘qituvchining vazifasiga kirmaydigan shart bilan bog‘lanmasligi kerak. 2.Maktabda ishlamaydigan shaxsning attestatsiyada maktab nomidan qatnashishi: ➖ MMTVning 2026-yil 13-yanvardagi 9-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan umumiy o‘rta ta’lim maktabi xodimlari asosiy lavozimlarining malaka tavsiflariga ko‘ra, fan o‘qituvchisi:

• tegishli fan yo‘nalishi bo‘yicha oliy pedagogik ma’lumotga yoki • tegishli fan bo‘yicha dars berish huquqini beruvchi qayta tayyorlash diplomiga ega bo‘lishi kerak.

Shaxs maktab bilan mehnat shartnomasi tuzmagan, ishga qabul qilish buyrug‘i chiqarilmagan va maktab xodimi sifatida rasmiylashtirilmagan bo‘lsa, uni maktabning amaldagi fan o‘qituvchisi sifatida ko‘rsatish to‘g‘ri emas. Attestatsiyada maktab nomidan qatnashishning o‘zi ushbu shaxsga maktabda ishlash yoki dars olish huquqini bermaydi. Uning mehnat shartnomasi, ishga qabul qilish buyrug‘i va elektron mehnat tizimidagi ma’lumotlari tekshirilishi kerak. 3.Biologiya fanidan uchinchi o‘qituvchini olish mumkinmi? ➖ Adliya vazirligida 3271-son bilan ro‘yxatdan o‘tkazilgan “Umumta’lim muassasalarida sinflarni komplektlash hamda tarifikatsiya ro‘yxatlarini shakllantirish tartibi to‘g‘risida”gi nizomning 15-bandiga ko‘ra, darslar pedagogik kengash tomonidan ustuvorlik asosida taqsimlanadi. Birinchi toifali o‘qituvchi mutaxassis lavozimidagi o‘qituvchidan yuqori turadi.

🇺🇿 Aziz vatandoshlar, qadrli ta’lim va fan sohasi fidoyilari! 🇺🇿 O‘zbekiston ta’lim va fan xodimlari kasaba uyushmasi Respublika kengashi Sizlarni xalqimiz hayotidagi ulug‘ va qutlug‘ sana — Vatanimiz mustaqilligining 35 yilligi bilan chin qalbdan muborakbod etadi! Mustaqillik — bu xalqimizning erkin va farovon hayot sari dadil qadam tashlashi, milliy qadriyatlarimiz va ezgu orzularimiz ro‘yobga chiqishi, Yangi O‘zbekiston bunyodkorligi uchun mustahkam poydevor yaratilgan buyuk tarixiy davrdir. Bugun yurtimiz taraqqiyoti, yosh avlodning barkamol ta’lim-tarbiyasi va ilm-fan ravnaqi yo‘lida fidokorona mehnat qilayotgan Siz, aziz ta’lim va fan xodimlarining munosib hissangizni alohida e’tirof etamiz. Sizlarning bilim, tajriba va zahmatlaringiz mamlakatimizning ertangi kuni, farzandlarimizning kelajagi uchun beqiyos ahamiyatga ega. Kasaba uyushmasi bundan buyon ham Sizlarning mehnat huquqlaringiz va qonuniy manfaatlaringizni himoya qilish, munosib mehnat sharoitlarini yaratish hamda ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash borasidagi ezgu sa’y-harakatlarini izchil davom ettiradi. Ushbu qutlug‘ ayyomda barchangizga mustahkam sihat-salomatlik, oilaviy xotirjamlik, fayzu baraka, sharafli va mas’uliyatli faoliyatingizda ulkan muvaffaqiyatlar tilaymiz! 🇺🇿 Yurtimiz tinch, xalqimiz farovon, Mustaqilligimiz abadiy bo‘lsin! Ehtirom ila, O‘zbekiston ta’lim va fan xodimlari kasaba uyushmasi Respublika kengashi 📱 Telegram | 📱 Veb-sayt

ДАРС ТАҚСИМОТИ Адлиядан 3271-рақам билан рўйхатга олинган “Умумтаълим муассасаларида синфларни комплектлаш ҳамда тарификация рўйхатларини шакллантириш тартиби тўғрисида”ги низомнинг 15-бандида ўқитувчиларга дарс соатлари кўрсаткичларнинг устувор кетма-кетлиги асосида тақсимланиши белгиланган. 1. Олий малака тоифасига эга ўқитувчилар (педагог кадрнинг аттестациядан ўтганлиги тўғрисидаги сертификатнинг амал қилиш муддатига кўра); 2. Дарс берадиган фанидан педагог ходимларга устама белгилашда қўлланиладиган миллий ёки халқаро тан олинган сертификатга эга ўқитувчилар (сертификатнинг белгиланган даражаси ва амал қилиш муддатига кўра); 3. Биринчи малака тоифасига эга ўқитувчилар (педагог кадрнинг аттестациядан ўтганлиги тўғрисидаги сертификатнинг амал қилиш муддатига кўра); 4. Иккинчи малака тоифасига эга ўқитувчилар (педагог кадрнинг аттестациядан ўтганлиги тўғрисидаги сертификатнинг амал қилиш муддатига кўра); 5. Олий маълумотлитоифасиз ўқитувчилар; 6. Қайта тайёрлаш бўйича дипломга эга ўқитувчилар (ўқитувчида қайта тайёрлаш мутахассислиги бўйича 1-5 устуворликлардаги кўрсаткичлардан бири ёки бир нечтаси мавжуд бўлганда тааллуқлилигига кўра тегишли кўрсаткичлар мавжуд бўлган ўқитувчилар билан тенг устуворликка эга бўлади); 7. Ўриндошлик асосида ишлаётган олий маълумотли ўқитувчилар (ўриндошлик асосида ишловчилар, яъни асосий иш жойи бошқа муассаса бўлганлар  1-6 устуворликка эга бўлса ҳам, улар ўриндошлик асосида ишлаганлиги учун 7 навбатдаги устуворликдан фойдаланади); 8. Олий таълим муассасаларининг педагогика йўналиши бўйича учинчи ва ундан юқори курс талабалари (талабаларда 1-6 устуворликлардаги кўрсаткичларга эга бўлса ҳам, улар 8 навбатдаги устуворликдан фойдаланади); 9. Олий маълумотли ўқитувчилар билан таъминлангунига қадар ўрта махсус, профессионал маълумотга эга ўқитувчилар (фақат бошланғич синфларда дарс берувчи ўқитувчилар учун); 10. Олий маълумотли ўқитувчилар билан таъминлангунига қадар умумтаълим муассасасининг тегишли мутахассислиги бўйича раҳбар ходимлари(яъни директор ёки директор ўринбосарлари ўқитувчилар тўлиқ дарс билан таъминлангандан кейин дарс соати олиши мумкин).   🔹Бошланғич синфларда ўқитиладиган фанлар бўйича дарс соатларини тақсимлашда ўқитувчиларнинг бошланғич таълим мутахассислигига эгалиги ёки тегишинча ушбу фанни бошланғич синфларда ўқитиш методикаси бўйича таълим олганлиги инобатга олинади.   🔹Юқоридаги кўрсаткичлар кетма-кетлик асосида максимал дарс соати (1,5 ставка) олиш имкониятига эга бўлган ўқитувчининг ёзма розилиги билан унга ажратилиши мумкин бўлган дарс соатлари бошқа ўқитувчиларга берилиши мумкин.   🔹Ўқитувчи мазкур Низомнинг 15-бандида белгиланган кўрсаткичларнинг бир нечтасига эга бўлганда, кўрсаткичларнинг энг устуворини инобатга олган ҳолда дарс соатлари тақсимланади.   🔹Айнан бир хил кўрсаткичлар мавжуд бўлган бир нечта ўқитувчилар ўртасида дарс соатлари тенг тақсимланади.   🔹Ўқитувчиларга йиллик 1,5 ставкадан (йиллик 2 322 соат) ортиқ дарс соатлари белгиланишига йўл қўйилмайди.   🔹Ҳомиладорлик ва туғиш таътили ҳамда бола парваришидан қайтган ўқитувчиларга, шунингдек, ишловчи пенсионерларга дарс соатлари юқоридаги устувор кетма-кетлиги асосида тақсимланади (уларни таътилдан қайтганлиги ёки пенсия ёшида эканлигини асос қилиб, устуворликка амал қилмасдан дарс соатларини камайтириш мумкин эмас). Устувор кетма-кетлиги асосида тақсимланиши деганда биринчи ёки олдинги рақамларда кўрсатилган тоифадаги ўқитувчиларга биринчи, кейинги рақамлардаги тоифадаги ўқитувчиларга кейин дарслар тақсимланади.

@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g