ادبیات سئونلر

۱۳۵۸ ده یاییلدیغی چاپ دا گلمیشدیر !!         جناب ساعدی ایلخیچییا گئتدیگینده  آقای عباسقلی طهماسبی ایله کندی و هنده ورین دولانیب ، گَزیب به یه ل BƏYƏL کندینه ده گو'لمو'ش ننه نین مزارین گوءرمه گه گئتمیش ایمیشلر ، جناب طهماسبی نین روایتینه گوءره به یه ل ده بیر کیشی نین اوءکو'زو' اوءلمو'ش ایمیش و عاییله اوءکو'زو'ن لئشی دوءوره سینده یاس توتموشدولار ، دئمک عاییله نین گو'زَرانی اوءکو'زه باغلی ایمیش و اوءکو'زو'ن اوءلو'مو' اونلاری دیدرگین ائدیبمیش !! گویا  عزاداران بَیَل کیتابین یازماق دا بو گوءرو'نتو'  جناب ساعدی او'چو'ن ایده یاراتمیشدیر ، هابئله بیزیم ایلخیچی دا باشقا کندلردن گلیب و قویون سو'رو'سو'ن اوغورلاماغیندان دا سابقه سی وارایدی و . . . https://t.me/Adabiyyatsevanlar

بو مصاحبه یه عاید الیمیزه چاتان دیرلی بیر یازی و خاطیره آلپ ارن من ۱۳۴۲ ده ۱۵ یاشیمی قورتارمیشدیم ، یاز گو'نلری نین بیرینده ایلخیچی دا گون اورتادان قاباق ائویمیزه نئچه نفر تشریف گتیردیلر ، یاشلانمیش آتامین آناسی لالا نه نه می  سوقویوسونون سه ککی سینده اَیله شدیریب و عکسین سالدیلار ، اوندا باشا دو'شمه دیم نه یین نه سی دیر !! اونوتدوق گئتدی ، سونرالار  ایلخیچی آدیندا بیر کیتاب یاییلدی ، من ده او کیتابی اوخودوم و لالا نه نه مین عکسین "یک پیرزن ایلخیچی" آدی ایله اورادا گوءردو'م  و اوندا باشا دو'شدو'م  او عکس ندن گوءتو'رو'لمو'شدو' ، کیتابین بیر پارا یئرلرینده آزجانا یانلیشلار وار ایدی ، اوءزللیکله کندین خریطه سینده (نقشه ایلخیچی)  یانلیش چوخ ایدی ، سونرالار دبیرستان اوخودوغوم دا چالیشدیم کندیمیز ایلخیچی نین نقشه سین دوغرولدا بیلیب دو'زگو'ن چکیم ، او چکدیگیم نقشه نی جناب دکتر غلامحسین ساعدی گیله کیتاب دا یازیلان عنوانا گوءندَردیم ، ایلخیچی کیتابی یاییلدیق دا ایلخیچی نین چوخ آداملاری کیتابی یاخجی قارشیلامادیلار و اونلارجا   جناب ساعدی چوخلو سوءزلری او کیتاب ده یازمامالی ایدی !! چونکی ایلخیچیلیلار اهل حق آدلاندیقدا هم ده باشقا عنوانلارلا  گوران و یا طالب سر   دا اولدوقلاری او'چو'ن کیتاب دا یازیلان بیر بوءلو'ک یازیلارین آچیقلانماسین خوشلامیردیلار و ایندی ده کی وار هله ده نقد ائلیینلر واردیلار و رحمتلیک جناب ساعدییه خوش گوءرو'شلری یوخ دور !!!          آلدیغیم بیلگیلره دایاناراق ، جناب دکتر غلامحسین ساعدی    تئهراناونیوئرسیته سی نین موءسسه علوم اجتماعی . . . . . طرفیندن و جناب جلال آل احمدین تاپشیریغی ایله بیزیم کندیمیز ایلخیچی او'چو'ن بیر مونوگرافی یا تک نگاری یازماغا تاپشیریق آلیرلار ، گویا جناب ساعدی نین تبریزین صفا مدرسه سینده آقای رهبر طهماسبی آدلی تانیدیغی وار ایمیش ، او کیشی دن دانشگاهین تاپشیریغینا گوءره یاردیم ایسته دیکلرینده  آقای طهماسبی عم اوغلوسو جناب عباس قلی آغا طهماسبی نی ، او دوءنم ایلخیچی دا یاشادیقلاری او'چو'ن  تانیتدیریرلار و آقای عباس قلی آغا    ایلخیچی هم ده هنده ورین دولانماق دا و بیلگی توپلادیق دا چییین به چییین دکتر ساعدی و ..... ایله بیرلیک ده دولاشیرلار و دئییلنلره گوءره باشقا کیشی یاردیمجی یوخ ایمیش ، اونلار بیرلیک ده ایلخیچی نین  ایندیکی پارک اولموش کوءهنه و اَسکی مزارلیغیندا سئیر ائدیب و ایلخیچی ساکینلری نین دونیادان کوءچمو'ش مو'رشو'د لرینین ده مزارلارین  زیارت ائدیب و مزار بینالاری نین عکسلرین ده کیتاب دا یایمیشلار ، اونلاردان بیریسی آللاه قولو آغا سالک آدیندا مشروطه دوءنمینده ستارخانلا بیر سنگرده ایستیبدادچیلارلا ساواشیرمیشلار ، اوکیشی نین ده مزاری ائله هامان یئرده - کوءهنه مزارلیق - آتاسی غلامحسین آغانین یانیندا    ایندی ده واردیر !! آللاه قولو آغانین بوءیو'ک قیزی رحمتلیک بلقیس خانیم قاباقجیل و متجدد بیر قادین ایمیش و کندیمیزده ایلک چادراسین وچارشابین یئره قویان قادین اولوبدور. ایلخیچیمیزدا او دوءنم ده بیلگین و باشاراجاقلی بیر کیشی وارایدی ، میرزه فرج سئیفی آدیندا هم یاخجی معمارایدی ، هابئله   هه زیر ده قویاردی مساحلیق دا باجاراردی ، یازیب اوخوماغی دا گوءزل ایدی ، من اوکیشی نین اوغلو عبدالله ایله بیر کیلاس دا اوخویوردوق ، قوهوملوغوموز دا وارایدی ، دئمه لی اونلارین ائولرینه گئتدیگیم ده   هم رحمتلیک شهریارین حییدربابایا سالام کیتابین هم ده واحدین غزللرین گوءرو'ب اوخویاردیق ، ایلک تانیشلیغیم     انا دیلیمیزله بئله اولموش دور ، آتام دا قیش گئجه لری قومری ، امیرارسلان نامدار و باشقا کیتابلاری  و قصیده لری آنا دیلیمیزده اوخویاردی ؛ زامان اوءتو'شدو' و من ۱۳۴۷ ده شیرازین پهلوی اونیوئرسیته سینده قبول اولوب و شیرازا گئتمه لی اولدوم ، اورادا جناب محمد بهمن بیگی نین باجی سی اوشاقلاری ایله یولداش اولدوق و اونلاردا منه دایاق اولدولار ، ایکی قارداش بیر باجیلاری پهلوی ده اوءیرنجی ایدیلر ، قارداشلار -فورود لا فرهاد - قاشقائی موزیکینین دیرچه لمه سینده بوءیو'ک پایلاری اولوبدور ، نه یازیق ایکی سی ده دونیالارین دَییشیبلر !!         بیزیم یولداشلیغیمیز داوام ائدرکن  من ده اونلارلا تئهران دا بیر پارا ییغینجاقلارا قاتیلاردیم ، اوییغینلاردان نئچه سینده جناب دکتر غلامحسین ساعدی ده تشریفلری وارایدی ، بو گوءرو'ش دن اوءنجه من جناب ساعدی نین کلاته گل آدیندا کیتابین و . . . . .  اوخودوغومو دئمه لییم و بیر جلسه ده ده جناب بهروز دولت آبادی و سعید سلطانپور دا وارایدیلار ، و سونرا تئهرانین سی متری خییاوانیندا جناب ساعدی گیلین درمانگاهلارینا دا گئتمیشدیک ، ییغینلاردا جناب دکتر ساعدی ایله ایلخیچیلی اولدوغومو و اونا نقشه گوءندردیگیمی ده سوءیله میشدیم و او نقشه نئچه ایل بایگانی ده قالدیقدان سونرا ایلخیچی کیتابی نین امیرکبیر طرفیندن

روشن خیاوی بنا به درخواست یکی از عزیزان- آگاهی های مختصر و فشرده ای در مورد زبان ترکی «قیپچاقی» برگرفته ار «فرهنگ ساوالان»، مجلد:  (ت-T)   ترکی قیپچاقی: Qıpçaq türkcəsi-قپچاق تورکجه‌سی ترکی قیپچاقی یکی از شاخه‌های بزرگ زبان‌های ترکی است که در دورهی میانه (سده‌های ۱۱ تا ۱۵ میلادی) در دشت‌های پهناور اوراسیا گسترش یافت. نام آن از قوم قیپچاق (Qıpçaq / Kipchak) گرفته شده است؛ قومی کوچ‌نشین که در منابع اسلامی و روسی با نام‌های قبچاق، کومان (Cuman)، پولوتسی (Polovets) نیز شناخته می‌شوند. مرکز تاریخی این زبان، دشت قبچاق (Dasht-i Qıpçaq) بود؛ یعنی پهنه‌ای وسیع از آسیای مرکزی تا اروپای شرقی.   گسترهی تاریخی ترکی قیپچاق: ترکی قیپچاق در سرزمین‌های زیر رواج داشت: ۱- دشت قپچاق غربی: شامل: جنوب روسیهی امروزی اوکراین استپ‌های شمال دریای سیاه شبه‌جزیرهی کریمه در این منطقه زبان کومان ـ قیپچاق شکل گرفت. اثر مهم: Codex Cumanicus-(فرهنگ کومانی ـ لاتینی ـ فارسی، سدهی ۱۳–۱۴ میلادی)   ۲- آسیای مرکزی: شامل: قزاقستان امروزی بخش‌هایی از قرقیزستان ازبکستان شمالی قره‌قالپاقستان در این منطقه شاخه‌های شرقی قیپچاق پدید آمدند.   ۳- حوزهی اردوی زرین (آلتین اردو): در سده‌های ۱۳ و ۱۴ میلادی، زبان اداری و ادبی حکومت: آلتین اردو (Golden Horde) بود.-این زبان پایهی بسیاری از زبان‌های قیپچاقی امروز شد.   ۴- مصر و شام (قیپچاق مملوکی) گروه‌هایی از قیپچاق‌ها در سپاه مملوکان مصر وارد شدند. در مصر زبان قیپچاقی به زبان نظامی و ادبی تبدیل شد. آثار: Kitāb al-Idrāk li-lisān al-Atrāk: کتاب الادراک للشان الاتراک، نویسنده: ابن مهنا- و فرهنگ‌های قیپچاقی ـ عربی. زبان‌های امروزی وابسته به شاخهی قیپچاق: امروزه ترکی قیپچاق شامل این زبان‌هاست: ۱- قزاقی- Qazaq tili سرزمین: قزاقستان، بخش‌هایی از چین (ایلی)، مغولستان غربی، روسیه   ۲. قرقیزی Qırğız tili - سرزمین: قرقیزستان، شرق تاجیکستان، مناطق کوهستانی پامیر   ۳. تاتاری- Tatar tele سرزمین: جمهوری تاتارستان روسیه، ولگا و اورال   ۴- باشقیری Başqort tele سرزمین: باشقیرستان، جنوب اورال   ۵- قره‌قالپاقی Qaraqalpaq tili سرزمین: قره‌قالپاقستان (ازبکستان)   ۶- نوغایی Noğay tili سرزمین: قفقاز شمالی، داغستان، استاوروپول ۷- کوموکی Qumuq tili سرزمین: داغستان   ۸- قره‌چای ـ بالکاری Qaraçay-Malqar tili سرزمین: قفقاز شمالی، قره‌چای و بالکار   ۹- کریمه‌ای تاتاری Qırım Tatar tili سرزمین: کریمه، جوامع مهاجر کریمه‌ای   جایگاه زبان‌شناختی: خانوادهی ترکی: ترکی←ترکی میانه←قیپچاقی تقسیم اصلی: 1-قیپچاق ـ بولغاری 2-تاتاری، باشقیری 3-قیپچاق ـ نوغایی 4-قزاقی، قره‌قالپاقی، نوغایی)    -4 قیپچاق ـ کومانی-(قرقیزی، کوموکی، قره‌چای ـ بالکار، کریمه‌ای تاتاری)   ویژگی‌های زبانی قیپچاقی: حفظ بسیاری از ویژگی‌های ترکی باستان تغییر برخی آواها: ترکی اوغوز:  داغ → dağ قیپچاقی:  تاو / tau نمونه: ترکی:  dağ  آذربایجانی: قزاقی: тау (tau) جمع‌بندی: ترکی قیپچاقی میراث زبانی قوم‌های استپی شمال آسیای مرکزی و اروپای شرقی است. گسترهی تاریخی آن از دریای سیاه تا آلتایی و از ولگا تا مصر مملوک امتداد داشت. امروزه مهم‌ترین بازماندگان آن: «قزاقی، قرقیزی، تاتاری، باشقیری، قره‌قالپاقی، نوغایی، کوموکی، قره‌چای ـ بالکاری و کریمه‌ای تاتاری» هستند. از دیدگاه تاریخی، قیپچاقی یکی از سه ستون بزرگ زبان‌های ترکی میانه در کنار اوغوزی و قارلوقی است.                                                           https://t.me/Adabiyyatsevanlar                                                                                 

فاطمه_ ملک زاده در شیپورِ خود بدمید گلهایِ کنارِ دروازه       می آید روزی که گورستانها از شهر فرار کنند      خانه ها_ رودها_ درختان_ آدمها حتی برکه های تنبل با کوله بارِ لجن      ای بادهایِ گرد آلود مرا کجا فرود آور ده ای؟     که در فضایِ رامبراندیِ این اتاق        سرم را رویِ فلزِ سرد گذاشته ام ما را از مرگ به مرگ رسانده اند ای زیبا ترین درماندگیِ من! سوغاتِ تو یک بغل گلِ لیارو ست آه از سرِ راهم کنار بروید ....         درها را می‌گویم من حرفِ دروغ در دهانِ گل و درخت و آدمها          نمی‌گذارم فضایِ رامبراندیِ این اتاق گربه رویِ شیروانیِ داغِ تنسی ویلیامز     جوری ایستاده ام که صورتم در تاریکی ست من از قصد ماه را تویِ شعر آورده ام که به چاکرایِ شبکه خورشیدیِ تنم بتابد ماه تویِ پاتیلِ بزرگِ آبِ جوش سوخت از بُرگه بام صدا می آید و سایه تاریکی ها ست که به جلو کِش می‌آید حتما خانه ها دارند فرار می‌کنند رودها درختان گورستانها آدمها https://t.me/Adabiyyatsevanlar

رحیم گوزل 1 آدام وار اوره‌یی بولوددان کوورک! آدام وار اوره‌یی قایادان دا برک! آدام وار یئریندن قوپسا دا دونیا اوره‌یی گوینمز بیر آخ دا دئمز! آدام وار بیر کیچیک قارینجانین دا اولومو اونون چون بیر موصویبت‌دیر؛ آدام وار...، آدام وار... عجیب خیلقت‌دیر!! 2 باخما قایغیلاری‌نین قاراتماسینا شئعیرلریمی، اوره‌ییم چوخ ایشیقدیر. چیرمانیرام گلن موتلو گونلرینی قوتلاماغا. ... ایره‌لیرم...

✍️ :ائلمان_موغانلی‌ سن شعرلر اوچون یارانیبسان دونیا شاعیرلری هر کس اؤز باخیشیندان گئجه گوندوز سنه شعرلر یازمیشلار بیری گؤزلرینه بیری باخیشینا بیری بولاق تک آخیشینا ... آنجاق او سایسیز کیتاب‌لار گؤزللیگینه‌ ساده‌جه بیر قیراق یازی و کیمسه متنه گیره بیلمه‌ییب گؤزللیگین سانکی یئر کوره‌سی هر شاعیر یالنیز یاشادیغی یئری قلمه چکمیش و من هر گون سنی تپه‌دن دیرناغا شئعیرده بیتیرمه‌گه چالیشدیم آنجاق هر کره گؤزلرین ایلدیریم تک شاعیرلیگیمی یاندیردی و‌ گولوشونده شعر یئنی‌دن‌ باشلاندی

خبر خالق شاعری نریمان حسن‌زاده وفات ائتدی خالق شاعری، دراماتورق، اجتماعی خادم نریمان حسن‌زاده وفات ائدیب. بو باره‌ده مدنيّت ناظرلیگی معلومات یاییب. نریمان علی‌محمد اوغلو حسن‌زاده 18 فِورال 1931-جی ایلده قازاخ رایونونون پویلو قصبه‌‌‌سینده آنادان اولوب. 1949-1953-جو ایللرده ایندیکی گنجه دؤلت اونیوِرسیتِتی‌نین فیلوْلوْگیا فاکولته‌سینده تحصیل آلیب. 1961-جی ایلده موسکوادا م.گورگی آدینا ادبيّات انستیتوتونو بیتیریب و اورادا ایکی‌ایل‌لیک عالی ادبيّات کورسلاریندا دا اوخویوب. نریمان حسن‌زاده 1962-1965-جی ایللرده آذربایجان دؤلت اونیوِرسیتِتی‌نین (ایندیکی بدو) آذربایجان ادبيّاتی تاریخی کافئدراسی‌نین آسپیرانتی اولوب، «آذربایجان-اوکراینا اَدبی علاقَه‌‌‌‌لری» (1941-1945) موضوعسوندا نامیزده‌لیک (فلسفه دوکتورلوغو) دیسسِرتاسیسی مدافعه ائدیب. او، مختلف ایللرده «آذربایجان گنجلری» قزئتینده، «آذربایجان» ژورنالیندا و تِلِویزیا و رادیو وئریلیشلری کومیته‌سینده بیر سیرا وظیفه‌‌‌لرده چالیشیب. 1976–1990-جی ایللرده «ادبيّات و اینجه‌صعنت» قزئتی‌نین باش رئداکتورو اولوب. عینی زاماندا، بیر نئچه ایل س.س.ری ادبيّات فوندونون آذربایجان شعبه‌سینه رهبرلیک ائدیب. 1990-1995-جی ایللرده آذربایجان عالی سووئتی‌نین دِپوتاتی اولوب، 1991-2001-جی ایللرده مطبوعات و اینفوْرماسیا ناظری‌نین بیرنجی معاونی وظیفه‌‌‌سینده ایشله‌ییب. 2004-جو ایلدن ادبيّات فوندو اداره‌ هئیتی‌نین صدری کیمی فعالیّت گؤستریب. خالق شاعری اوزون مدت ملّی آویاسییا آکادِمیاسی‌نین هومانیتار فنلر کافئدراسینا رهبرلیک ائدیب. گنج یاشلاریندان اَدبی یارادیجیلیغا باشلایان نریمان حسن‌زاده‌نین 1960–1970-جی ایللرده نشر اولونان «کؤنلوم شعر ایسته‌ییر»، «اونودولماز گونلر»، «یادینا دوشه‌جه‌یم»، «نریمان»، «نییه دئمه‌دینیز»، «زمرد قوشو»، «نابات خالانین چؤرگی»، «منیم گئجه‌م-گوندوزوم»، «سن باغیشلادین» و س. کتابلاری اَدبی-اجتماعی محیطده اونا بؤیوک شهرت قازاندیریب. سوسیال-سیاسی، تاریخی و ملّی اجتماعی تفکّرو ناراحات ائدن پروبلئملر مولفین یارادیجیلیغیندا خصوصی یئر توتور. «بیر آز مهلت ایسته‌ییرم عمردن»، «فکر ائله‌مه»، «کیمین سؤالی وار؟»، «سئچیلمیش اثرلری»، «منیم نکاحیمی پوزدو طبیعت»، «بوتون ملّتلر»، «طالعیین تحفه‌سی»، «نورو پاشا»، «گلیملی-گئدیملی دنیا» و س. کتابلاریندا یئر آلان، ایدئیا-بدیعی مزیّتلری ایله سئچیلن، وطن‌پرو‌رلیک روحو و اخلاقی-معنوی صافلیق آشیلایان شعر، پوئما و منظوم دراملاری ادبيّات سالنامه‌میزی زنگین‌لشدیریب. ادیبین اثرلری انگلیس، فرانسیز، آلمان، فارس، ایتالیا، چک، هند، عرب، خوروات، روس و س. دیللره ترجمه‌ اولونوب. نریمان حسن‌زاده‌نین اثرلری اساسیندا حاضرلانان «بوتون شرق بیلسین»، «آتابَیلر»، «پومپئیین قافقازا یوروشو»، «نابات خالانین چؤرگی» و دیگر تماشالار صنعت‌سئورلر طرفیندن بؤیوک رغبتله قارشیلانیب. شاعرین آذربایجان ادبيّاتی و مدنيّتی‌نین انکشافیندا مهم خدمتلری دؤلتیمیز طرفیندن دائم یوکسک قیمتلندیریلیب. او، «امکدار اینجه‌صعنت خادمی» (1981)، «خالق شاعری» (2005) فخری آدلارینا، «شهرت» (2001)، «شرف» (2011)، «استقلال» (2021)، «حیدر علی‌یئو» (2026) اوردئنلرینه و حیدر علی‌یئو مکافاتینا (2017) لاییق گؤرولوب. او، 2002-جی ایلدن پرئزیدئنتین فردی تقاعدچوسو ایدی. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

حیدر بیات دئدی گئجه‌لر تبریز اویاقدیر فقط قورخموش اوشاق کیمی یورغانی باشینا چکیب اؤزونو یوخویا وورور، چوخداندیر گئجه‌لر یوخو گؤزلرینه گیرمیر تبریزین. دئدی: گوندوزلر تبریز اویاق دئییل یوخودا یول یئریر آلدادیر هامیمیزی. هامیمیز تبریزیک آینایا باخیب اؤزوموزه یالان سؤیله‌ییریک. دئدی،‌‌ یانی ایسته‌دی دئیه سؤزونون قالانینی بیر آیاق سسی گلدی یورغانینی باشینا چکیب اؤزونو یوخویا ووردو. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

با سوفیا تولستوی آشنا شوید: زنی که نبوغ تولستوی را در خود داشت تاریخ، لئو تولستوی را به یاد می‌آورد. اما پشت سر مردی که جنگ و صلح و آنا کارنینا را نوشت، زنی ایستاده بود که نامش اغلب فقط به عنوان پاورقی ذکر می‌شود. سوفیا تولستوی فقط همسر تولستوی نبود. او ویراستار، مدیر، تایپیست، نسخه‌بردار، ناشر، مادر سیزده فرزند و ضربه‌گیر عاطفی برای مردی به آشفتگی و نبوغ تولستوی بود. وقتی تولستوی نسخه خطی جنگ و صلح را به او داد، پیش‌نویس تمیزی نبود - صفحاتی از آشفتگی، نبوغی که منتظر شکل گرفتن بود. او شب به شب می‌نشست و هفت بار آن را با دست رونویسی می‌کرد، نوشته‌های تولستوی را رمزگشایی می‌کرد، افکار آشفته‌اش را مرتب می‌کرد و کاری را انجام می‌داد که هیچ‌کس دیگری نمی‌توانست انجام دهد - نبوغ او را خوانا می‌کرد. و او به همین جا بسنده نکرد. او با ناشران مذاکره می‌کرد، از آثارش دفاع می‌کرد، میراثش را دست‌نخورده نگه می‌داشت در حالی که او اغلب در بحران‌های معنوی و ایده‌آل‌گرایی‌اش ناپدید می‌شد. اما او فقط یک دستیار نبود. او ذهن خودش، دفتر خاطرات خودش و درد خودش را داشت. سوفیا به نوبه خود نویسنده‌ای بود - زنی با درک، احساس و هوش قابل توجه. خاطرات او، به طرز دردناکی صادقانه و پر از وضوح، زنی را نشان می‌دهد که با عشق، کینه، فداکاری و خستگی دست و پنجه نرم می‌کند. او عمیقاً تولستوی را دوست داشت. اما این عشق بهایی داشت. او فقر را پذیرفت. او املاک را اداره می‌کرد. او به دنبال خلوص معنوی بود. او فرزندانشان را بزرگ کرد. او علیه وابستگی موعظه می‌کرد. او بار زندگی لئو را به دوش می‌کشید. و با این حال، او ماند. حتی وقتی که او در سال‌های آخر زندگی‌اش لئو او را از خود راند، حتی وقتی که به انتزاع کشیده شد، او ثابت قدم ماند - به خانه، به میراث، به مرد. وقتی تولستوی در آن ایستگاه راه‌آهن سرد، تنها و در محاصره غریبه‌ها درگذشت، سوفیا خیلی دیر رسید. آنها ابتدا او را به اتاق راه ندادند. تصویر دلخراش است - زنی که به او چیزهای زیادی داده بود، در حالی که او آخرین نفسش را می‌کشید، بیرون اتاق ایستاده بود. اما شاید تراژدی عمیق‌تر این باشد که برای دهه‌ها، ما اجازه دادیم همان زن بیرون از روایت زندگی او بایستد. سوفیا صرفاً همسر یک نویسنده بزرگ نبود. او بخشی از خودِ عظمت بود. دست استوار پشت نبوغ. نویسنده‌ی خاموشِ استقامت، خانواده و میراث. تجلیل از تولستوی بدون سوفیا، خواندن تنها نیمی از داستان است. نادیده گرفتن زنی است که بار عاطفی ادبیات، غم نبوغ و آشفتگی یک عشق پیچیده را به دوش کشید. سوفیا تولستوی شایسته‌ی چیزی بیش از قدردانی است. او شایسته‌ی تقدیر است. او شایسته‌ی فضایی در داستان است. زیرا در حالی که تولستوی تاریخ را می‌نوشت، سوفیا آن را زندگی می‌کرد. و اگر تولستوی داستان‌هایی به ما داد که جهان را تغییر دادند، سوفیا فضایی را به ما داد که آن داستان‌ها در آن متولد شدند. این هم نوعی نبوغ است - آرام، اغلب نادیده، اما به همان اندازه عمیق. نقل و ترجمه از صفحه: English Literature: A Community https://t.me/Adabiyyatsevanlar

علی رشتبری "قاییب " هامی اؤزون تاپان زامان بیز ایتیردیک اؤزوموزو، هامی سؤزون تاپان زامان بیز ایتیردیک سؤزوموزو، هامی کؤزون یاخان زامان بیز سؤندوردوک کوزوموزو، هامی گؤزون آچان زامان بیز باغلادیق گؤزوموزو، اوندان باشقا نه ائشیتسن یالان قارداش یالان قارداش، بودور بو گون بیزدن آلان  قارداش  آلان قارداش. بیز کی اییه دورانمادیق زامانیندا واریمیزا، دوز چیله‌دیک قیشین گونو گؤیدن یاغان قاریمیزا. آنالارین بیشیردیگی چؤرک گلدی عاریمیزا، اؤزگه کوتون سفره میزده وئردیک اوشاقلاریمیزا، اودور سنه یاد اولوبدور بالان قارداش بالان قارداش، بودور  بو گون بیزی بیزدن  آلان قارداش آلان قارداش. بیزی یادا کؤله ائدن  اؤپدوگوموز یاد اللردیر، «نؤکر ایشلر ارباب یئیر» کیمی اولان مثللردیر. بیزی ییخان باشی سویوق گؤردوگوموز عمللردیر، کندیمیزین خرمنینده قونشو یونان او وللردیر، دئییل  چالان قلبیمیزی  ایلان قارداش ایلان قارداش، بودور بو گون بیزی بیزدن آلان قارداش آلان قارداش. قورتارانماز بیزی داها نه فضولی نه نسیمی! بیزدن غیری آچان اولماز دویون دوشن بو طیلسیمی. ایندی بَگلر چیخان واختی، کؤکلمه سن اگر سیمی، قوشول قاییب کروانینا گئجه لر گل بایقوش کیمی، آذربایجان وئرانلیغین اولان قارداش اولان قارداش، بودور بو گون بیزی بیزدن آلان قارداش آلان قارداش