ادبیات سئونلر

ننه سی :  ــ نئینک بالاسی ، قوناغین روزوسو اؤزوندن قاباق گلر ، دئییبلر . یارما شورباسی بیشیرمیشم ، اوتورون یئیین ، ـ دئییب . اوچوده ایشتاها لا یئدی .  بیر نئچه گوندن سونرا سلیم له کریم بو کاسیب کومانی دوغما ائولری بیلدیلر . اونلار احمدله بیرلیکده سحر تئزدن مئشه یه گئدیر ، گتیردیکلری اودونو ساتیب ، پوللارینی ننه یه وئریردیلر . ننه همیشه دئییردی : ــ منیم بیر یوخ ، اوچ نوم وار . احمد ، سلیم و کریم . اوچوده آغیللی ، کاماللی .  بیر گون اوچ دوست یئنه بازارا اودون آپارمیشدیلار . اودونو ساتیب بازاردان چیخاندا بیر آتلی چاپار اونلارین یانیندان یئل کیمی کئچدی . آتینی بازار مئیدانیندا ساخلاییب جار چکدی:  ــ آی جاماعات ، ائشیدین و آگاه اولون ! بو گون خال – خال مئشه سینده آغ دیو  سیم ـ سیم شاهین یئگانه اؤولادی شاهانه نی قاچیرمیشدیر . شاه دئییر کی ، کیم شاهانه نی آغ دیوین الیندن آلیب گتیرسه ، قیرخ گون ، قیرخ گئجه توی ائدیب قیزیمی اونا وئره جییم ! احمد بونو ائشیدن کیمی سارسیلدی ، رنگی توتولدو . سلیمله کریم اونا باخیب مات قالدیلار . سببینی نقدر سوروشدولارسا احمد دئمک ایستمه دی . آخیردا یوموشالیب باشینا گلن احوالاتی اونلارا دانیشدی . حتی شاهانه نین اونا وئردییی یادیگار دسمالی دا گؤستردی . احمدین بو پریشانلیغی دوستلارینی دا سارسیتمیشدی . اونلار احمده نئجه کؤمک ائدجک لرینی بیلمیردیلر . هر اوچو سوسوب باشینی آشاغی سالاراق گئدیردیلر . بیردن سلیم دیللندی :  ــ احمد،  گئدیب آغ دیوین الیندن شاهانه نی آزاد ائدک . ــ آغ دیوله باجارا بیلریکمی ، ـ دئیه کریم صؤحبته قاریشدی . سلیم دئدی :  ــ البته باجاراریق ! بوردا آنجاق جسارتلی اولماق لازیمدیر. انسان جسارتی و آغلی ایله بوتون چتینلیکلره قالیب گلیر! نهایت احمد دیللندی :  ــ دوستلار ، من جارچی نین سؤزلرینی ائشیدندن بو حاقدا دوشونوره م . سحر یولا دوشمک فیکیرینده ییم .آنجلق سیزه تکلیف ائتمه یه اوره ییم گلمیر . دئدیم بلکه ... ــ سن نه دانیشیرسان ، احمد ، سنی تک بوراخاریخمی ؟ ــ دئیه کریم و سلیم عئینی واختا دیللندیلر .  اونلار ائوه چاتاندا قاش قارالیردی . ننه نین سفره سی چوخدان حاضیر ایدی . نوه لر یویونوب سرینلندیلر ، چؤره ک لرینی یئدیلر . ال – آیاق ییغیشاندان سونرا فورصت تاپیب فیکیرلرینی ننه یه آچدیلار .  احمد سؤزه بئله باشلادی :  ــ ننه جان ، بئله یاشاماق اولماز آرتیق بیز جاوان اوغلانلاریق . ایندی تک دئییلم . کریم و سلیم کیمی قارداشلاریم وار . گئدیب آغ دیودن سئحیرلی خالچانی آلیب گتیرمه لیییک.  سونرا سلیم دیللندی :  ــ احمد دوز دئییر. آغ دیودن انتقام آلماق لازیمدیر.بو گون بازاردا جار چکیردیلر کی ، سیم – سیم شاهین یئگانه قیزی شاهانه نی ده آغ دیو قاچیردیب . بیز اونو دا آزاد ائتمه لیییک. کریم تلسیک دئدی :  ــ شاهانه نی آزاد ائده بیلسک ، اونو بؤیوک قارداشیمیز احمده آلاریق .  ــ بیر او قالمیشدیر . هئچ شاه دا قیزینی اودونچویا وئره رمی ؟ ــ دئیه ننه صؤحبته قاریشدی .  احمد اؤزونو ساخلایا بیلمدی:  ــ ننه ، شاه اؤزو فرمان وئریب کی ، کیم شاهانه نی آزاد ائدیب گتیرسه قیرخ گون ، قیرخ گئجه توی ائدیب قیزینی اونا وئرجک.  ــ آی اوغول ، شاهلار سؤزونه دوز چیخان دئییل. اوتورون یئرینیزده کاسیبچیلیغینیزی ائدین .  احمد ديدی :  ــ سؤزومدن دؤنن دئییلم !  ــ آی بالا ، اونونلا باجارا بیلمه سینیز ، اونون طیلیسمی وار .  ــ بیز اونون اؤز طیلیسمی ایله اؤزونو محو ائده جییک  موباحیثه گيجه یاریسینا کیمی چکدی . نهایت ، اونلار ننه لرینی راضی سالیب یاتدیلار .  احمد ، سلیم و کریم تئزدن دوروب یاراقلاندیلار . ننه لرینین حاضیرلادیقلارینی یول چانتاسینی گؤتوروب یولا دوشدولر . ننه اونلارین آرخاسینجا بیر دولچا سو آتیب ، خئیر- دعا وئردی . یول بویو اوخودوقلاری نغمه داغلاردا ، داشلاردا عکس - صدا وئریردی . مهربان دوستلاریق بیز ، آغ دیولر دوشمانیمیز . گونشدن گوج آلاریق . بیز قلبه چالاریق . اوغورلودور یولوموز. قووتلی دیر قولوموز . https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی سئحیرلی اوزوک  بئشینجی ناغیل:  « احمد اؤزونه دوستلار تاپدی »  یازان: علی صمدلی کؤچورن: علی آغ گونئيلی ــ ابرازی  کتاب :‌ ژنرالین اوشاقلیغی« پووئست لر بؤلومو » ــ دور ، دردین آلیم ، بازارین واختی کئچیر . احمد جلد آیاغا قالخدی ، ننه سینین آخشامدان حاضیرلادیغی ایکی جوت ناخیشلی جورابی گؤتوروب یولا دوشدو .  بازاردا آدام الیندن ترپنمک اولموردو . مشتری چاغیران دللالارین سسیندن قولاق توتولوردو. احمد آداملاری یارا ـ یارا  « خالچا میدانی » نا گلدی . ننه سینین توخودوغو خالچانی خاطیرلاییب مایوس اولدو . جورابلاری باغلامادان چیخاران کیمی شیشمان بیر تاجر اونون قولوندان یاپیشدی . احمد قورخوب دارتیندی .  ــ قورخما، بالا، من پوللو مشترییم ، جورابلارین ناخیشی خوشوما گلیب ، نقدر ایستسن وئره جیم . او ، جورابلاری ننه سی دئین قیمته ساتدی . پوللاری اووجوندا برک – برک سیخدی . احمد بازارا گیرندن اونو بیر نفر ایزله ییردی . بو سیم – جیم شاهین خدمتچی سی اولان همین کوپ قاری سی ایدی . قاری احمدله شاهانه نین مئشه ده گؤروشمه سینی  سیم – جیم شاها خبر وئرنده شاه برک قضبلنمیشدی . تاپیشیرمیشدی کی ، احمدی جزالاندیرسین. کوپ قاریسی احمدی آلدادیب ، اودونونو الیندن آلاندان سونرا ، سحری گون اونون آردینجا بازارا گلمیشدی . ايله کی ، احمد جورابی ساتدی ، قاری دوداغینین آلتیندا میریلداندی: « اوپوللاری الیندن  ائله آلیم کی، هئچ روحوندا اینجیمه سین . »   بازاردا جان درمانی دئسن وار ایدی . قیرمیزی نارلار ، آلمالار، ساری آرمودلار هئیوالار، کهربا کیمی ایشیق ساچان اوزوم سالخیملاری . احمد پیش تاختالار اوستونده قالاقلانمیش « بالی» آخان بو مئیوه لره باخیب آغزی سولاندی . توتدوغو پول ایسه آنجاق ننه سی تاپیشیران شئیلره چاتیردی . احمد بازاری گزه - گزه ات دوکانلاری نین جرگه سینه گلیب چاتدی . بوینو یوغون قصابلارین اوز – گؤزوندن زهرمار یاغیردی . احمده ائله گلدی کی ، اونلار ایسته دیکلری آدامی کؤتویون اوستونه قویوب دوغرایا بیلرلر. او ، بیر قصابین دوکانینا یئنیجه یاخینلاشماق ایسته ییردی کی، باغیرتی سسی گلدی : یئکه قارین بیر قصاب ، ایکی اوغلانی چوبوقلا دؤیوردو . اوغلانلار چیغیردیقجا سسه توپلاشانلار قه – قه چکیب گولوردولر. اوشاقلارین دؤیولمه سی هئچ کیمه تاثیر ائتمیردی . احمدین ایسه قضبدن یومروقلاری دویونلندی . او ، اؤزونو قصابین اوستونه آتماق ایسته ییردی . آنجاق کوپ قاری سی اونو قاباقلادی .  ــ  اوشاقلاری نییه اؤلدورسن! ـ دئیه قاری اؤزونو قاباغا وئردی .  قصاب قضبله باغیردی :  ــ اؤلدوره جیم اونلاری ، قاچ گؤروم!  ــ آخی، اونلارین نه گوناهی وار ؟  قصاب ال ساخلاییب دئدی :  ــ بیری درینی ایته وئریب ، بیری ده داخیلدان ایکی قوروش اوغورلاییب .  ــ آی کیشی ، رحمین گلسین ایکی قوروش ندیر کی ، اوندان اؤتری بو اوشاقلاری دؤیورسن ، ـ  دئیه کوپ قاریسی شیرین دیلینی ایشه سالدی .  قصاب بیر قدر یوموشالدی .  ــ وئر اونلاری آپاریم ، جزالارینی اؤزوم وئره رم .  ــ آپار! ـ دئیه قصاب ساکیتلشدی .  کوپ قاریسی اوشاقلارین الیندن توتاراق بازاردان چیخارتدی . ماراق اوچون احمد اونلارین آرخاسینجا دوشدو . قاری گؤردو کی، احمد اونلارین دالینجا گلیر، یئردن بیر آغاج گؤتوروب اوغلانلاری کؤتکلمه یه باشلادی . اوشاقلار یئنه آغلاییب چیغیردیلار. بو دفعه احمد اؤزونو قارینین اوستونه آتدی .  ــ  قاری ننه ، آماندیر ، دؤیمه . اونلارین نه گوناهی وار؟  ــ اؤلدوره جیم اونلاری قاچ گؤروم .  ــ گل اونلاری وئرمنه ! قاری بو سؤزلری ائشیدن کیمی بیر قدر ساکیتلشدی .  ــ سن لوتون بیری سن ، نَیین وارکی، اونلاری سنه وئرم ؟!   احمد اووجونو آچیب پولارینی گؤستردی .  ــ آل بو پوللاری ، اونلاری بوراخ ، یازیقدیلار.  ــ ائح او نه پولدورکی، ــ دئیه قاری فینخیردی .  ــ اولانیم بودور .  ــ یاخشی گؤتور آپار ، آنجاق بورالاردا گؤزه گؤرونمه یین ! قاری آج گؤزلوکله پولو احمددن آلیب گؤزدن ایتدی .  احمد اوغلانلارین گؤز یاشینی سیلدی ، اوست ـ باشلارینی سلیقه یه سالدی .  ــ آدینیز ندیر ؟  ــ سلیم.  ــ کریم .   احمد دئدی : ــ  منیم آدیم احمدیر . اوچ تپه ده یاشاییریق . ننه مدن باشقا هئچ کیمیم یوخدور . گئده یین بیزه ، بیرلیکده یاشایاریق .   اوغلانلار سئویندیلر . احمد یول بویو فیکیرلشیردی . بلکه ننه سی نین آجیغی گلدی ... دئمز کی ، آ بالا ، اؤز باشیمیزی ساخلایا بیلمیریک ، بونلاری دا گتیریب بیزه یوک ائله دین .  ننه اونلاری گولر اوزله قارشیلادی . احمد احوالاتی ننه سینه دانیشدی . 

اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا . اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین https://t.me/Adabiyyatsevanlar

انصار قاراداغلی2 تنهالیق قیزیل آت بئلینده چاپار-چاپار کائناتین تانینماز-بیلینمز چنلی بئللرینده پروازا گلن قیزیل قوشو سارسیدیب آیاقدان سالا بیلمیر ، او  یاخجی باشا دوشور کی گئتدیی یوللاردا اوندان قاباق گئدنلر وار و سیلینمز ایزلر قالمیش ، او سببه الینده بیر مصری قیلینج دا حس ائدیر : " دومرولون الینده ائو قوران ایمیش کور اوغلو بئلینده خان قیران ایمیش شاه اسماعیل چاغی توپ قیران ایمیش ستارخاندان بری قالمیش قینیندا !..." قیزیل قوش اوءز مبارزه سینی معلم اولاراق باشلامیشدی ، او معلمین معلمی ، یا بئله دئسک ده معنالی اولار : او مولوینین بیر پیران شمسی بیر یوللوق غیب اولموش ؛ صمد بهرنگینین آرازلا دریایا جومماسی اونون قلبینی یامان آلاولاندیریر : " قیشدا قارلی داغلار سوراقلاشسالار تبریزین گول اوغلون ، مهربان اوغلون بیر هارای چکره م : ای اوجا داغلار آختارین آرازین چنلی بئلیندن ... .... دوشمان طعنه وورسا صمد هاردادیر الیمی سینمه چالیب دئیه رم : صمد قلبیمده دیر ؛ اوره ییمده دیر دوءیوشور ، اوءلسه ده دوءنمز ائلیندن !..." تورپاقلارین دوغما قارداش اولماسی سعدی دئمیشکن انسانلاری بیر تن و جانین اعضاسی قیلیر ؛ مباریز قیزیل قوش اوچون ایرانین تامام خالقلاری اونا صمد بهرنگی سایاق بیر قارداشدیر ، او قیزیل قوشون قانادلاری بعضا اولور کی کردستان داغلارینین ذیروه لرینه سورتوشور : " بو داغلار اوجا باش اوجا باش داغلارا قانلی چکمه لر یول آچا بیلمز بو داغلار قوجا باش ائللری اوجا باش دره لر درین سولار آتشین یایلاقدا اوبا اوبادا چوبان آخشاملار هر قوش قوشور بیر دستان : بورا کردستان               بورا کردستان !...  " ملعون شاهین قانلی چکمه لی جلادلاری  آخشاملار شعیر -آوازلا دستان قوشان قوشون نغمه لرینی آزادلیقین آیه لری دویدوقدا سیلاحلانیرلار ؛ ۱۳۵۰-جی گونش ایل باهارین یاشیل چاغلاری یووا سئودالی قیزیل قوشو تهرانین قارا قفسلرینین بیریسینده گولله ییب شهید ائدیرلر !... قیزیل قوشون سون نغمه سی اوره یی ایله گولله لنیر : " گلمیشدیم داغلارا بیر نماز یازام سولارا سوءیله یم من ده نمازام اوختای ؛ قیزیل قوشام ، اوجا پروازام داهییام ، یوواما گئدیره م ایندی ! سیز ای قلبیم اوچون آذان گولله لر آدیمی قانیملا یازان گولله لر مندن جان آلماغا اوزان گولله لر منی گود دئمیشدین ، گودوره م ایندی ! گلین اورییم له وئرین ال اله گئده ک بیر شهره بیز گوله- گوله کرمم ، یوباندیم ، گوءزله ییر له له اصلی لبلریندن دادیرام ایندی !... " ----- * - مطلبی ۱۳۷۷ -جی ایل یازدیم امید زنجان هفته لیینین ویژه نامه سینده چاپ اولدو. ۱۳۹۹-جی ایل یئنیلشدیریب اینترنت ده پست ائتدم.

علیرضا نابدل اوختای انصار قارا داغلی آزادلیق و عدالت یولونون شهیدی * ۱۳۲۳-جی گونش ایل تبریز شهرینده " من محبت یوللاریندا جان قویماغا یارانمیشام " دئیه ، مسیحالیغینی دونیایا اعلان قیلدی . بلکه ده ایشیق اونون آدینی "علیرضا"  سئچدی و آی اونا " اوختای" لقبی وئردی ؛ اولسون کی سیجیللیده سون آدی " نابدل " یازیلمیشدی. اوشاق ایکن روحونون بیر قانادی  باهارین پروازینا باغلاناراق چیچکلی آغاجلار و گوللو باغچالار حیات دفترینه رساملیق ائتدی ،اونون گوءزلرینین مشرق-مغریبینده دائما بیر گونش حرکتینی زامان آتینین چاپار نفسینه باغلادی. اولدوزلاری سالاملایا-سالاملایا بوی آتاراق آذربایجانین شهرلریندن عبارت اولان : تبریز ، اهر ، مراغه ، اردبیل ، خویدا  تحصیل آلیب دیپلم مدرکی اله گتیردی ، سونرا ۱۳۴۰ -جی تهران شهرینده حقوق رشته سینده عالی تحصیلاتینی بیتردیکدن سونرا لیسانس مدرکلی بیر حقوقدان اولدو . ۱۳۴۷-جی ایل خوی شهرینده معلم اولاراق انسان تربیه سی اوچون جانینی یاغ قیلیب چیراقلارین کوپونه بوشالتدی ، او قارانلیغا قارشی ایشقلانماغی دا باجارا بیلدی و شعیری اوءزو اوچون کسگین بیر سیلاح سئچدی ؛ شعیرلری ده قیلنجلی گوءرسنیلدی : " شیبلی نین سول تاییندا ستارخان آتلیلاری یوروش ائدیر دوشمانا دان یئری سوءکولمه میش آزادلیق قوشونوندان قیزیل آت دا سسله نیر یهرین حاضیرلایین یویوره نفسله نیر ..." قیزیل آتی یهرلمه دن قیزیل قوشلوغونو مبارزه مئیدانیندا ستمگر و جلاد بیر حاکمیته اعلان قیلدی ؛ قیزیل قوشون گولله لنمسینی ائرتکن ایناناراق آناسینین نئجه یاسلی-یارالی اولماسینی ایستکلی قلبینین مشرقینده آچیق-آیدین باشا دوشدو : " گونشین آل قانی ظولمت الی یله گون باتان داغلارا یاییلان زامان آخشام نسیمینین حزین سسی یله دنیزده لپه لر آییلان زامان دورنالارگئچنده بیر خاطره تک یاخاردی حسرتله یازیق آغ بئرچک دولو گوءزلری یله هارای چکردی... " یویورولموش قیزیل آت دوءیوش مئیدانیدان دوءنن دئییل ایدی ؛ اوءزونو سئللره ووران دوءیوش آتینین آرخاسینجا بیر قیزیل شاللی سارانین حسرتلی باخیشلاری دا حیات اوپراسینا جان باغیشلامیشدی ، مبارز شاعیرین اوره یی همن او سارا ایله اوءزونو سئللرده دویوب-دوشونوردو  : " سارا ، سارا ، کاش سن اوءزون اوءز الین له من وئردییم قیزیل گولو قایتاریردین !... دوءشون اوسته وورمایایدین ... ساحیلده کی آغاجلیق دا قیزیل گولو مندن آلدین سینه ن اوسته سانجاقلاییب بنده سالدین ! منیم قانلی قیزیل گولوم محبت سیز بیر قلب اوسته سولاجاقدیر سن گئدرکن اوزاقلارا تکجه او گول منی یادا سالاجاقدیر ..." بلکه ده قیزیل آت همن او قیزیل قوشون آسمانلاری تسخیر قیلان قانادلاری اولا بیلیردی !... او قیزیل قوش قیشین کولکلی گونلرینده اوءزونو سهندین ذیروه لرینده بیر اودلو اوجاغین چئوره سینده الی سازلی بیر مبارز آشیق ایله حس ائده رک هوءرکوتمه چکیبن هارایینی داغلارین باغرینا  گوپساییردی : " چال آشیق، چال سازین ، اوره ییم دولوب بعضا انسان اوچون ساز درمان اولور یانیق کرمینی سوزدور کوءنلومه یانیقلی هاوالار قلبه قان اولور * دردی حس ائتمیرم ساز دیللننده اوندا دئییرم بس سهندم من ده قیش آغیر گئچنده ؛ دوماندا ، چنده یوخسا گول-چیچکلر عطشدن سولور ؟! * لال اولموش سهندم ، ایچه ریم اودلو جانیم اود- آتشلی ، باشیم بولودلو باخسان ، بولاقلاریم شعیر کیمی دادلی بو گوءز یاشلاریملا دریالار دولور !... " او شعیرین آتشی و سازین حرارتی سهند داغینین ایسه بوز باغلامیش قلبینی قیزیندیریر ؛ بیر کوءرپه باهار شاعیرین بوینونا آرخادان قوللارینی دولاییر ؛ مباریز شاعیر بیر آتا سایاق  کوءرپه باهارین ساچلارینی سیغاللایاراق کوءکس اوءتوردوکدن سونرا تکبرینین ایکنجی آیه سینی حیات اینجیلینین ترساسینا آوازلانیر : " اوءرتوکلر سوءکولسون ، بولود چکیلسین قایالار اوزولسون گوءی یاماجلاردان قوی آپارسین آغ یئل قارانلیقلاری سحر اودون یاندیر توزلو پیانو ! گونش ده درد ایچیر یار بارداغییلا اوشویور دریایلا ، قارلی داغ ایله سسلن ایشیق ایله ، چیلچیراق ایله آللاهی ایناندیر توزلو پیانو ! بو قارا سس سیزلیک اوءلومدور ، اوءلوم اگر لال بیلالام آچیلسین دیلیم له له سیز کرمم ، چوخدور نیسکیلیم زیل-بمین آذاندیر توزلو پیانو ! ... ... ... سازاقلی بیر سحر پارچالایاجاق قارا سس سیزلیی توزلو پیانو قیزغین بارماقلاردان آخاجاق او گون سهندین بوزلانمیش آغجا گوللری !..." مباریز شاعرین دوشونجه سی دونیایا یئرلشمیر ، او ، کائناتین لاپ درینلیکلرینی سئیر ائتمه ده دیر ، قانادلاری و باغیرلاری گولله لنمیش قارانقوشلاری حس ائده رک  او قیزیل قوش آغریلی تنهالیق حس ائدیر ، یئنه آذانینین قیبله لرینه پیغمبرلیینی گوءستریر : " دیری گوءز کوءرپوموز گوءزلرین یومدو گوءی سویا جومدولار کسیلمه داشلار ساحیلین گوءزونه نیسگیل یومولدو باری سیز گئتمه یین ای قارانقوشلار ! ..."

غروب درگیسینین سون سایی چریک روشنفکر عنوانیله علیرضا نابدل (اوختایا)حصر اولوب دور. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

بیر دنه نوبئل اؤدولو ... حَیطده سو پومپو خاراب اولموشدو. گرک موتورخانانین قاپیسینی آچایدیم کی، اوستام پومپا باخا بیله‌یدی. کیلیدی سالدیم قیفیلا، نه ائله‌دیم قیفیل آچیلمادی. اوستام دئدی «اوجور آچیلماز، کلیدی وئر منه». بیر آزد اوستام اللشدی، قیفیل آچیلمادی. اوستام زنگ ائله‌دی، قیفیل‌آچان گلدی. قیفیلا باخیب دئدی «بونو آچماق سیزین ایشیز دئییل. ایندی ایکینی سایینجا من بو قیفیلی آچارام». اوستام بیر ساعات دا دایاندی، گؤردو قیفیل آچیلمیر، قویدو گئتدی. قیفیل آچان قیفیلا ترمز یاغی تؤکدو، قیفیلی سالدی چکیجین آلتینا، وورآ-وور دوشدو ایشه، آمما قیفیل آچیلمادی. ناهارا یاخین قیفیل‌آچان قان-ترین ایچینده دئدی «قارداش، بو قیفیل منی ده اوزدن آپاردی. مملکتیمیزین ایشلری کیمی بو دا دویون دوشوب. ایجازه وئرین، گئدیم ناهاریمی یئییم قاییدیم، گؤروم نئینه‌ملییم. بلکه فیرئز گتیردیم، قیفیلی کسدیک». بونو دئییب یولا دوشدو. چیخدیم قاپییا، قیفیل‌آچانی یولا سالام. دئدیم «قوی، باققالدان دورد-بئش دنه یومورتا آلیم قایدیم». باققالا گئدییب قایتماغیم بئش دیقه چکمه‌دی. قاپی آچیق قالمیشدی. قاییداندا گؤردوم، اوستاد پرفسور اوغرو جنابلاری آچارسیز، الی بوش قیفیلی آچیب، اوسته‌لیک پومپون دا شرّینی منیم باشیمدان کسیب. اؤز-اؤزومه دئییرم «واللاه، گرک کی بیر دنه ده نوبئل اؤدولو بیزیم بو اوغرویا وئره‌لر. ترامپا وئرن نوبئل اؤدوللریندن». دئییرم «نه فرقی وار؟ بیری قیفیلی آچیر، پمپ آپاریر؛ اوبیریسی دونیانی کسیر، نئفت آپاریر؟!...» https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اومسوق شریف مردی «اومسوق» اوزون زامان‌دیر اؤنه‌مسه‌دیییم رومانلاردان بیری‌دیر. حتی آچیقجا سؤیله‌یه‌بیلرم کی، سون ایللرده ایران آذربایجانیندا یازیلمیش رومانلار آراسیندا منیم ایچین اؤزل بیر یئری واردیر و ان چوخ دَیر وئردیییم بئش روماندان بیری‌دیر. بونو سؤیلرکن یالنیزجا قونوسونو قصد ائتمیرم. چونکو اؤنملی بیر تاریخی اولایا دَیینمک، تک باشینا گوجلو بیر رومان اورتایا چیخارماغا یئتمز. «اومسوق»و فرقلی قیلان شئی، تاریخی ملزمه‌نی رومانین ائستئتیک یاپیسی ایچینده یئنیدن قورابیلمه‌سی‌دیر. رومانین ایلک دیققت چکیجی یانی دیلی‌دیر. دیل، ساختا بیر ادبی گؤستری‌یه دؤنوشمه‌دن، آنلاتینین دوغال بیر پارچاسی حالینه گلیر. اوخوجو، دیل ایله حیکایه آراسیندا بیر مصافه حیس ائتمز. بو ساده‌لیک، اصلینده رومانین گوجودور. بونونلا بیرلیکده، رومانین دیلی‌یله ایلگیلی عقلیمده قالان بعضی اله‌شتیرل نقطه‌لر ده وار. هر نه قدر آنلاتیم سون درجه آخیجی، ائستئتیک و ائتکیله‌ییچی اولسا دا، کاراکتئرلر آراسیندا بلیرگین بیر دیلسل فرقلیلیق حیس ائدیلمیر. ساده بیر آدام، بیر معلم، بیر قهوه‌چی یا دا ائو خانیمی هاردایسا عینی دوزئیده و دوزگون بیر دیلله دانیشیر. بو دوروم، دیلین بوتون رومان بویونجا یوکسک و تک‌دوزه بیر ائستئتیک دوزلم‌ده توتولماسینا یول آچیر. بو ترجیح، یازارین بیلینجلی بیر «دیل محافظه‌سی» فیکری‌یله باغلانتیلی گؤرونور. رومان سانکی، دیلینی ایتیرن بیرئیین کیملییینی ده ایتیره‌جه‌یی فیکرینی ساوونان بیر ائستئتیک دوروش اوزرینه قورولموش. بو آچیدان باخیلدیغیندا اثر، یالنیزجا بیر آنلاتی قورماقدان چوخ بیر فیکری قوروما و تمثیل ائتمه چاباسی داشیییر. آنجاق بو دوروم، بعضی آنلاردا کاراکتئرلرین «یاشایان آداملار» اولماقدان چوخ، بیر دوشونجه‌نین داشیییچیسی کیمی آلقیلانماسینا دا نه‌دن اولابیلیر. یعنی رومان یئر یئر کاراکتئرلری بیرئیسل حیاتلاری، گونده‌لیک چلیشکیلری و شخصی ضعف‌لری‌یله قورماق یئرینه، داها چوخ یازارین ساووندوغو فیکرین اطرافیندا قونوملاندیریر کیمی گؤرونور. نه ایسه بو قونونون اوزرینده بوندان آرتیق دایانماق ایسته‌میرم. رومانین اصیل باشاریسی حافظه مساله‌سینده اورتایا چیخیر. «اومسوق»، یالنیزجا کئچمیشده یاشانمیش بیر اولایی آنلاتمیر. داها دوغروسو، آنلاتیلان شئی بیرباشا کئچمیشه عایید اولان اولای دئییل؛ اونودولموش بیر اولایین ایللر سونرا یئنیدن خاطیرلانماسی‌دیر. رومان، بیر حافظه‌نین گئری دؤنوشونو قونو ائدیر. بو نه‌دنله اثرین مرکزینده تاریخ قدر زامان دا واردیر. رومانین قهرمانی ایللرجه ساخلانمیش بیر دفتری آچار و اوخوماغا باشلار. اوخودوغو شئی، عینی زاماندا بیزیم اوخودوغوموز روماندیر. بئله‌جه کئچمیش، بوگونون اوخوما فعلی ایچینده یئنیدن وار اولور. بورادا بیر زامان آیرونیسی اورتایا چیخار: اولای یاشانمیش و بیتمیشدیر، اینسانلار داغیلمیش، بیرچوخ شئی گئری دؤنولمز بیچیمده یوخ اولموشدور. بونا رغمن حقیقت ان گئج آندا گؤرونور اولور. کئچمیش دانیشماغا باشلادیغیندا آرتیق اونو دییشدیرمک مومکون دئییل‌دیر. رومانین حوزونلو تونونو دا بؤیوک اؤلچوده بو گئجیکمیشلیک دویغوسو بلیرلر. بیر باشقا اؤنملی نوکته ایسه آنلاتینین اینسان مرکزلی یاپیسیندان قیسمن اوزاقلاشماسی‌دیر. «اومسوق»دا حیوانین حیس ائدن، آلقیلایان و سینیرلی بیچیمده ده اولسا اولایین تانیقلیغینا داخیل اولان بیر وارلیق اولاراق یئر یئر گؤرونور اولماسی دیققت چکیجی‌دیر. بو دوروم، آنلاتینین یالنیزجا اینسان باخیشی‌یلا سینیرلی قالمادیغی، یاشامین داها گئنیش بیر دویارلیلیق آلانینا آچیلدیغی ایزله‌نیمینی وئریر. آنجاق بو آچیلیم، تمامن ائشیت بیر آنلاتی پایلاشیمیندان چوخ، اینسان مرکزلیلییی خفیفجه اسنه‌دن بیر پئرسپئکتیو گئنیشله‌مه‌سی اولاراق دوشونوله‌بیلیر. رومانین باشقا باشاریلی یؤینو ده ائله بوردان گلیر. چونکو یاخشی رومانلار یالنیزجا نه‌یی آنلاتدیقلاری‌یلا دئییل، نئجه آنلاتدیقلاری‌یلا یاشارلار. «اومسوق» هم آنلاتدیغی تاریخی تجروبه هم ده بونو قورما بیچیمی‌یله چاغداش آذربایجان رومانی ایچینده اؤنملی بیر یئره صاحب‌دیر. روماندا یئر یئر قارشیمیزا چیخان قارا میزاحین دا اؤزل اولاراق آنیلماسی گرکدییینی دوشونورم. چونکو رومان، سون درجه تراژیک اولایلاری آنلاتیرکن بئله، اوخوجونو یالنیزجا یاس دویغوسونا حبس ائتمز. بعضی صحنه‌لرده آجی ایله گولومسه‌مه عینی آندا اورتایا چیخار. بو دوروم تراژئدینی خفیفله‌تمز؛ ترسینه اونو داها گؤرونور قیلار. قارا میزاح «اومسوق»‌دا یالنیزجا بیر اوصلوب ترجیحی دئییل، حقیقتین کسکینلییینی آچیغا چیخاران بیر آنلاتی آراجی‌دیر. سونوج اولاراق اومسوق، هم تاریخ هم حافظه هم ده آنلاتینین ایمکانلاری اوزرینه دوشونن گوجلو بیر رومان اولاراق اوخونابیلیر. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

بؤیوک تورک شاعری ناظم حکمت و تورک دونیاسی... پروفسور، دکتر علی قافقازییالی چئویرن: (م. صفا)                                            (12)     او دؤورده موسکوادا سفیر اولان عمی‌سی علی فوات پاشا واسطه‌سیله عائله‌سینه گؤندردییی مکتوبدا موسکواداکی حیاتی و تحصیلی حاقّیندا واجب شئیلر یازیردی: «عزیز عائله،    بودور اوزاقدان، چوخ اوزاقدان گلن بیر مکتوب... سنه اوّللر بیر نئچه مکتوب گؤندرمیشدیم. سونونجوسو تبیلیسی-‌دن ایدی. بلکه ده آلمیسان. اوزون بیر سیاحتدن سونرا نهایت موسکوایا چاتدیم. گؤزل، بؤیوک بیر شهردیر. قیشین سونو اولدوغو اوچون هاوا اعلادیر. باتومی‌-دن موسکوایا گئدرکن قاچان قیشی و یئنی گلن یازی قووماغا داوام ائتدیک. بورادا اؤزومو چوخ راحت حیسّ ائدیره‌م. صحّتیم اعلادیر. والو و من هئچ واخت آیریلا بیلمه‌ین ایکی قارداش کیمی‌ییک. روس دیلینی اؤیره‌نیریک. خیلی شئی اؤیره‌نمیشیک. اونیوئرسیتئته گیره‌جی‌ییک. اوغلونوزو یئنیدن گؤره‌نده اونون اعلا تحصیل آلدیغینی و ایکی دیله بلد اولدوغونو گؤره‌جکسینیز. (چونکی من هم ده فرانسیز دیلینی اؤیره‌نیرم.) حیات بیزی موقّتی اولاراق آییردی. اما واختیمی بوشا صرف ائتمه‌مکله، اؤیره‌نمکله، یازماقلا و اوخوماقلا بو آیریلیغین آغریسینی آزالدیرام.   استانبول نئجه‌دیر؟ کادیکؤی نئجه‌دیر؟ تانیشلاریم نه ائدیر؟ بو مکتوبو سیزه عمیم علی فوات واسطه‌سیله گؤندریرم. جاواب وئرمک ایسته‌ییرسینیزسه، عائله‌سی واسطه‌سیله گؤندره بیلرسینیز. ولانین دا، بیر مکتوبو وار. خواهش ائدیره‌م اونو عائله‌سینه ده، گؤندرین. (بیروتون مرحوم والیسی نورالدّین بیگین گؤزتپه‌ده‌کی مالیکانه‌سینی لاقئید یاناشمایین).     بابامین حُرمتلی اللرینی بوتون قلبیمله اؤپوره‌م. و بوتون گؤزلرینیزی و اللرینیزی اؤپوره‌م.   اوغلونوز ناظیم حکمت.   والا دا، بؤیوکلرین اللرینی، گنجلرین گؤزلرینی اؤپور.   مکتوبداکی «بو مکتوبو سیزه عمیم علی فوات واسطه‌سیله گؤندریرم. جاواب وئرمک ایسته‌ییرسینیزسه، عائله‌سی واسطه‌سیله ده گؤندره بیلرسینیز» جمله‌سی ناظمین عمی‌سی علی فوات پاشا ایله گؤروشدویونو گؤستریر. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

چرشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا بؤیوک تورک شاعری ناظم حکمت و تورک دنیاسی...  پرفسور. دکتر علی قافقازییالی نوبل آکادمیک یایینجیلیک کتاب، آنکارا، 2023  چئویرن: مجید تیموری فر (م. صفا)    https://t.me/Adabiyyatsevanlar

✅✅✅سایین کانالداشلار چرشنبه گونلری ادبیات سئونلر کانالیندا یالنیز نثر یازیلارین پایلاشیریق . https://t.me/Adabiyyatsevanlar

سایین کانالداشلار گوزگو وئرلیشینین چکیلیشینده پرابلم اولدوغواوچون موصاحبه نین سون فایلارینی سس شکلینده پایلاشماق مجبوریتینده اولدوق. ادبیات سئونلر. https://t.me/Adabiyyatsevanlar