Eunoia

مسئله‌ی وفاداری به متن مکتوب عملاً امکان‌پذیر نیست؛ زیرا پارتیتور، با توجه به محدودیت‌هایی که دارد، نمی‌تواند تمام وجوه یک موسیقی محض را درون خود ثبت کند. پارتیتور خودِ قطعه نیست؛ قطعه آن چیزی است که به صدا درمی‌آید و به همین دلیل، قطعه یک وجود شنیداریِ محض و مطلق ندارد. رویکردی وجود دارد که در آن می‌توان نسبت به پارتیتور بنیادگرا بود: «این‌طور نوشته شده، پس همین‌طور اجرا خواهد شد.» اینجا مسئله‌ی شنودپذیری (audibility) قطعه مطرح می‌شود: آنچه آهنگساز نوشته، در برخی جنبه‌ها کاملاً تقریبی است.

«فُرته یعنی بلند؛ بله، اما نسبت به چه؟»

اما همه‌ی ما می‌دانیم که فقط یک متن Urtext وجود دارد؛ پس تفسیرهای متفاوت چگونه حاصل می‌شوند؟ به فهم من، تمرین (rehearsal) به بیانی تلاش اجراگر است برای اینکه بتواند صدایی را که «درست به نظر می‌رسد» ـــ جمله‌بندی، تأکیدها و... ـــ بازیابد. اما این «درست به نظر آمدن» از کجا نشأت می‌گیرد؟ اینجا ما با سابقه‌ی شنیداری و فرهنگ شنیداری طرف هستیم. در واقع، همه‌چیز، از سالن اجرا و ساز گرفته تا فرهنگ و درک ما از موسیقی، در یکدیگر تنیده‌اند. آنچه در اجرا «درست» یا «مناسب» به نظر می‌رسد، صرفاً از خودِ متن مکتوب استخراج نمی‌شود، بلکه در نسبت میان متن، صدا، اجرا و تجربه‌ی شنیداری شکل می‌گیرد. و به بیانی دیگر، این همان پدیدارشناسی صوت است: چگونگی پدیدارشدن صدا در تجربه‌ی شنیداری؛ نسبت صداها با یکدیگر، برجسته‌شدن و محوشدنشان، حرکتشان در زمان، و اینکه یک رابطه‌ی صوتی چگونه ادراک می‌شود.