استاد سید توفیق منور

قرآن برای ما چهار سرعت در زندگی را ترسیم کرده است؛ و هر سرعت را با دقتی شگفت‌انگیز در جایگاه خود قرار داده است: ۱- در طلب روزی، خداوند متعال می‌فرماید: ﴿فَامْشُوا فِي مَنَاكِبِهَا﴾ «پس در پهنه‌های زمین راه بروید.» نفرمود: بدوید یا شتاب کنید؛ بلکه فرمود: «راه بروید»؛ با آرامش و اطمینان. زیرا روزی مقدر شده است و آنچه سهم تو باشد، دیر یا زود به تو خواهد رسید. ۲- درباره نماز فرمود: ﴿فَاسْعَوْا إِلَىٰ ذِكْرِ اللَّهِ﴾ «پس به سوی یاد خدا بشتابید.» در اینجا سرعت به مرحله «سعی» و تلاش می‌رسد؛ تلاشی همراه با اهتمام، همت و پاسخ صادقانه به ندای خداوند. ۳- اما درباره بهشت، خداوند سبحان می‌فرماید: ﴿وَسَارِعُوا إِلَىٰ مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ﴾ «و به سوی آمرزش پروردگارتان شتاب کنید.» اینجاست که رقابت حقیقی آغاز می‌شود و عبادت و اطاعت به مسابقه‌ای برای رسیدن به رحمت و مغفرت الهی تبدیل می‌گردد. ۴- سپس بالاترین سرعت از همه بیان شده است: ﴿فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ﴾ «پس به سوی خدا بگریزید.» نه راه رفتن است، نه سعی و نه شتاب گرفتن؛ بلکه گریختنی کامل به سوی خداست؛ با تمام دل، بدون تردید و بدون آنکه به پشت سر نگری. و تراژدی روزگار ما این است که معیارها را وارونه کرده‌ایم... به دنبال دنیایی می‌گریزیم که خداوند خود روزی‌هایش را ضمانت کرده است، اما به سوی خدا آهسته گام برمی‌داریم؛ در حالی که تنها او مالک آرامش، روزی و نجات است. پس دنیا ما را خسته و فرسوده کرده است، و این تعقیب و گریزها توانمان را گرفته‌اند؛ زیرا در جایی دویدیم که از ما خواسته شده بود آرام راه برویم، و در راهی کُند شدیم که مأمور بودیم با تمام وجود به سوی آن بگریزیم.