ادبیات فارسی متوسطه دوم

ارتباط با ما برای ارسال مطالب وپاسخ گویی به سوالات ادبیات و علوم وفنون:     @entezar50

🔹 زاغ

🔘در درس «زاغ و کبک» (شعرخوانیِ درس دوم)، زاغ نماد انسان‌هایی است که بی‌تفکر و کورکورانه از دیگران تقلید می‌کنند؛ افرادی که هویت و شیوهٔ خود را رها کرده و صرفاً دنباله‌رو دیگران‌اند.

🔘در درس پانزدهم «کبوترِ مطوّقه»، این پرنده نماد فردی دوراندیش، محتاط و تجربه‌جو است؛ کسی که با سنجش شرایط و بهره‌گیری از تجربه، راه درست را انتخاب می‌کند.

🖋افشین طالب‌خواه ━━━━━━━━━━━━━━━ 🆔 @Dordeadab | دُرد ادب ✍️ فارسی‌سرای افشین طالب‌خواه

🧾 نوشتار و دانش رقعت: رقعه، نامۀ کوتاه، یادداشت نکت: نکته‌ها تلمذ: شاگردی کردن، آموختن کمیسیون: واژۀ فرانسوی؛ هیئتی که وظیفۀ بررسی و مطالعه دربارهٔ موضوعی را برعهده دارد؛ جلسه (مجازاً)؛ کمیسیون کردن: تشکیل جلسه دادن. ابلاغ: رساندن نامه یا پیام به کسی ━━━━━━━━━━━━━━━ 🕌 مفاهیم دینی غیب: پنهان، نهان از چشم؛ عالمی که خداوند، فرشتگان و ... در آن قرار دارند. ملکوت: عالم غیب، جهان بالا شریعت: شرع، آیین، راه دین، مقابل طریقت حشر: رستاخیز، قیامت عصیان: نافرمانی، گناه و معصیت الوهیت: خدایی، خداوندی ربوبیت: الوهیت و خدایی، پروردگاری ━━━━━━━━━━━━━━━ 💰 دارایی زرپاره: قراضه و خردۀ زر، زرِ سکّه شده غنا: بی‌نیازی، توانگری تمکن: توانگری، ثروت زمرد: سنگ قیمتی به رنگ سبز نفایس: جمع نفیسه، چیزهای نفیس و گران‌بها ━━━━━━━━━━━━━━━ 🤝 روابط انسانی ندیم: همنشین، همدم بیعت: پیمان، عهد، پیمان بستن برای فرمانبرداری و اطاعت از کسی میثاق: عهد و پیمان مودّت: دوستی، محبت، دوستی گرفتن؛ ارباب مودّت: دوستان تعاون: یکدیگر را یاری کردن، یاری رساندن ━━━━━━━━━━━━━━━ ⚙️ اشیا و ابزار چنگ: نوعی ساز که سر آن خمیده است و تارها دارد. دوال: چرم و پوست؛ یک دوال: یک لایه، یک پاره مشک: انبان، خیک، کیسه‌ای از پوست گوسفند کلاف: نخ و ریسمان و جز آن که گرد کرده باشند، ریسمان پیچیده گرد دوک کلون: قفل چوبی که پشت در نصب می‌کنند و در را با آن می‌بندند. فرام: فریم (frame)، قاب عینک ━━━━━━━━━━━━━━━ 💡 توصیف‌ها تابناک: درخشان، نورانی فیروزه‌فام: به رنگ فیروزه، فیروزه‌رنگ سیماب‌گون: به رنگ جیوه، جیوه‌ای؛ سیماب: جیوه موقر: باوقار، متین مهیب: سهمگین، ترس‌آور سترگ: بزرگ، عظیم مشعشع: درخشان، تابان ━━━━━━━━━━━━━━━ 🧭 مفاهیم کلی توفیق: آن است که خداوند، اسباب را موافق کند تا خواهش او به نتیجه برسد؛ سازگار گردانیدن قضا: تقدیر، سرنوشت غایت: پایان، فرجام، نهایت توازن: تعادل، برابری انعطاف: نرمش، آمادگی برای سازگاری با دیگران، محیط و شرایط آن مشیت: اراده، خواست

🖋افشین طالب‌خواه ━━━━━━━━━━━━━━━ 🆔 @Dordeadab | دُرد ادب ✍️ فارسی‌سرای افشین طالب‌خواه

📘 دسته‌بندی #موضوعی_واژه‌_نامه #فارسی_یازدهم ━━━━━━━━━━━━━━━

🐎 اسب و سواری باره: اسب ابرش: اسبی که دارای پوست خالدار یا رنگ به رنگ (به‌ویژه سرخ و سفید) است؛ در اینجا مطلق اسب منظور است. راهوار: اسب خوش‌حرکت و تندرو، اسب و شتر خوش‌راه رکاب: حلقه‌ای فلزی که در دو طرف زین اسب آویخته می‌شود و سوار پا در آن می‌گذارد. برنشستن: سوار شدن ━━━━━━━━━━━━━━━ 🐾 حیوانات شغال: جانور پستانداری است از تیرۀ سگان که جزو راستۀ گوشتخواران است. یوز: یوزپلنگ، جانوری شکاری، کوچک‌تر از پلنگ که با آن به شکار آهو و مانند آن می‌روند. غضنفر: شیر هژبر: شیر ━━━━━━━━━━━━━━━ ⚔️ جنگ و ابزار رزمی ترگ: کلاه‌خود درفش: پرچم، بیرق درفش کاویان: درفش ملی ایران در عهد ساسانی (کاویان یا کاویانی: منسوب به کاوه) گرز گاوسر: گرزی که سر آن شبیه سر گاو بوده است. زنبورک: نوعی توپ جنگی کوچک دارای دو چرخ که در زمان صفویه و قاجاریه روی شتر می‌بستند. قداره: جنگ‌افزاری شبیه شمشیر پهن و کوتاه؛ قداره‌کش: کسی که با توسل به زور، به مقاصد خود می‌رسد. چلّه: زه کمان که انتهای تیر در آن قرار دارد و با کشیدن و رها کردن آن، تیر پرتاب می‌شود. ━━━━━━━━━━━━━━━ 👑 حکومت و دربار ایزد: خدا، آفریدگار توقیع: مُهر یا امضای پادشاهان و بزرگان در ذیل یا بر پشت فرمان یا نامه؛ توقیع کردن: مُهر زدن یا امضا کردن دارالسلطنه: پایتخت؛ در دورهٔ صفوی و قاجار، عنوان بعضی از شهرها که شاهزاده یا ولیعهد در آن اقامت داشت. والی: حاکم همایون: خجسته، مبارک، فرخنده خلیفت: خلیفه، جانشین محضر: محل حضور؛ مجازاً مجلس درس یا مجلسی که در آن، سخنان قابل استفاده گفته می‌شود. مشروعیت: منطبق بودن رویه‌های قانون‌گذاری و اجرایی حکومت با نظر مردم آن کشور ━━━━━━━━━━━━━━━ 🧠 حالات روحی جنون: شیفتگی، شیدایی، شوریدگی وجد: سرور، شادمانی و خوشی؛ به وجد آوردن: خوشحال کردن مسرت: شادی، خوشی تأثر: اثرپذیری، اندوه ملالت: آزردگی، به ستوه آمدن، ضعف و خستگی جسمی و روحی هول: ترس، هراس زبونی: فرومایگی، درماندگی التهاب: شعله‌ور شدن و برافروختن؛ مجازاً ناآرامی، بی‌قراری، اضطراب ━━━━━━━━━━━━━━━ 💬 صفات اخلاقی حمیّت: غیرت، جوانمردی، مردانگی درایت: آگاهی، دانش، بینش رأفت: مهربانی، شفقت دغل: ناراست، حیله‌گر دون‌همت: کوتاه‌همت، دارای طبع پست و کوتاه‌اندیشه سست‌عناصر: بی‌اراده، بی‌غیرت گرازان: در حال گرازیدن و به ناز و تکبر راه رفتن، خرامان ━━━━━━━━━━━━━━━ 🌿 طبیعت و مکان راغ: دامنۀ سبز کوه، صحرا روضه: باغ، گلزار مرغزار: سبزه‌زار، زمینی که دارای سبزه و گل‌های خودرو است. وادی: سرزمین معبد: پرستشگاه، محلّ عبادت ناحیت: ناحیه، سرزمین ━━━━━━━━━━━━━━━ ⏳ زمان موعد: هنگام، زمان موسم: زمان، هنگام شبگیر: سحرگاه، پیش از صبح چاشتگاه: هنگام چاشت، نزدیک ظهر

🖋افشین طالب‌خواه ━━━━━━━━━━━━━━━ 🆔 @Dordeadab | دُرد ادب ✍️ فارسی‌سرای افشین طالب‌خواه

نکات مهم مفهومی روان خوانی آذرباد(فارسی۲): 📌هدف اصلی مرغان دریایی از زندگی: پیدا کردن غذا 📌هدف آذرباد از زندگی: آموختن، یافتن و آزاد بودن 📌عوامل کوتاه شدن عمر مرغان دریایی: زندگی یکنواخت ، ترس و خشم 🗣 نام اولین آموزگار آذرباد: بزرگ امید 🗣 نام دومین آموزگار ِ آذرباد: برناک 📌افراد کمی به تکامل فکر می کنند؛ هدف عمده ی مرغان دریایی: خوردن، جنگیدن و قدرت طلبی 📌هدف خاص برخی مرغان دریایی: تکامل و نشان دادن راه تکامل  به دیگران 📌دنیای بعدی ما از روی اصولی که در این دنیا می آموزیم، برگزیده می شود. 📌 معنای بالاتر در زندگی از نظر آذرباد:  عشق ورزیدن که آنچه را دریافته به مرغان دیگر بیاموزد 📌جسم تنها ترکیبی از استخوان و پر نیست بلکه مظهر آزادی و بلند پروازی است و با هیچ چیز محدود و مقیّد نمی شود ⭕️در پرواز هدفی بالاتر از این سو و آن سو رفتن وجود دارد: 📌هر یک از ما صورتی از مرغ حقیقت هستیم ؛ صورتی از آزادی مطلق. 💡آموختن ، ما را به جوهر و باطن خود نزدیک می کند. 👤شاگردان آذرباد: رزمیار_ آذرخش 📌با گسستن محدودیت‌های افکار ، محدویت های جسم هم ، از بین می روند. 📌 منظور از عشق: دیدن حقیقت که در باطن همه است 📌 طبیعت و سرشت واقعی و بدون محدودیت ما، آموزگار واقعی ماست. نکات ادبی: 📌نان و آب نشدن: کنایه از فایده نداشتن 📌به خود آمدن: کنایه از متوجه شدن 📌 غرق در چیزی شدن: کنایه از خوشحالی زیاد 📌فنون هوانوردی: مجاز از پرواز 📌دنبال ماهی و تکه نان رفتن: کنایه از مشغول مادیات بی ارزش شدن (سوال امتحان نهایی سال گذشته ) 📌زنجیر: استعاره از محدودیت ها

#فارسی_دوازدهم #حماسه زمینه ها(ویژگی های حماسه) درس دوازدهم فارسی دوازدهم گذر سیاوش از آتش ━━━━━━━━━━━━━━━ 🛡️ قهرمانی( پهلوانی) شجاعت، دلیری، جنگاوری، نترسیدن از خطر، قدرت جسمی و روحی، استواری و فداکاری قهرمان 🔸 سیاوش بدو گفت کای شهریار / که دوزخ مرا زین سخن گشت خوار( بیت ۱۲) 🔸 اگر کوه آتش بود، بسپرم / از این تنگ‌خوار است اگر بگذرم(بیت ۱۳) 🔸 سیاوش سیه را به تندی بتاخت / نشد تنگدل، جنگ آتش بساخت( بیت ۳۴) ━━━━━━━━━━━━━━━ 🇮🇷 زمینهٔ ملی( قومی، میهنی) اشاره به باورها، اعتقادات، آیین‌ها، آداب و رسوم، سنت‌ها، فرهنگ و شیوهٔ زندگی مردم یک سرزمین 🔸 زهر در سخن چون بدین گونه گشت / بر آتش یکی را بباید گذشت( بیت ۵) 🔸 چنین است سوگند چرخ بلند / که بر بی‌گناهان نیاید گزند(بیت ۶) 🔸 مگر کآتش تیز پیدا کند / گنه کرده را زود رسوا کند( بیت ۹) 🔸 بدان گاه سوگند بر مایهٔ شاه / چنین بود آیین و این بود راه( بیت ۱۹) 🔸 پراگنده کافور بر خویشتن / چنان چون بود رسم و ساز کفن( بیت ۲۷) 🔸 بدان گه که شد پیش کاووس باز / فرود آمد از باره، بردش نماز( بیت ۲۸) 🔸 سیاوش بدو گفت: اندوه مدار / کزین سان بود گردش روزگار( بیت ۳۰) 🔸 سر پر ز شرم و بهانی مراست / اگر بی‌گناهم رهایی مراست( بیت ۳۱) 🔸 ور ایدون که زین کار هستم گناه / جهان‌آفرینم ندارد نگاه(بیت ۳۲) 🔸 چو بخشایش پاک یزدان بود / دم آتش و آب یکسان بود( بیت ۳۹) 🔸 فرود آمد از اسب کاووس شاه / پیاده سپهبد، پیاده سپاه( بیت ۴۴) ━━━━━━━━━━━━━━━ ✨ خرق عادت(شگفت آوری) رخدادهای شگفت‌انگیز و فراطبیعی که از توان انسان عادی خارج است 🔸 یکی تازیِ برنشسته سیاه / همی خاک نعلش برآمد به ماه( بیت ۲۶) 🔸 چو او را بدیدند برخاست غو / که آمد ز آتش برون شاه نو( بیت ۳۷) 🔸 چنان آمد اسب و قبای سوار / که گویی سمن داشت اندر کنار(بیت ۳۸) 🔸چو پیش پدر شد سیاوش پاک / نه دود و نه آتش نه گرد و نه خاک( بیت ۴۳) 📌نکته مهم : اینکه می خواهد داخل آتش برود "زمینه ملی" است اما وقتی رفته و سالم بیرون آمده زمینه "خرق عادت". 📌بیت های دارای "اغراق" می تواند زمینه "خرق عادت" محسوب گردد(بیت ۲۶) 📌عموما زمینه "داستانی" در یک بیت اتفاق نمی افتد اما چنانچه موارد فوق نبود با اغماض می توان زمینه "داستانی" ، دانست

✨ جملات با #الگو ، #ساختار و #اجزای_جمله (نهاد + مفعول + مسند + فعل) | فارسی دوازدهم ✨

🔘 درس ۱ 🔹 دامنی پر کنم هدیهٔ اصحاب را 🔹 بوی گلم چنان مست کرد

🔘 درس ۲ 🔹 گفت از بهر غرامت جامه ات بیرون کنم (مورد اختلاف!)

🔘 درس ۳ 🔹 ز اشک ویران کنش آن خانه که بیت الحزن است 🔹 آن کسی را که در این ملک سلیمان کردیم 🔹 هر کس که فکر مردم جامعه را محترم نداشت 🔹 همتم بدرقه راه کن

🔘 درس ۵ 🔹 کافور بر آن ضماد کردند 🔹 وان آتش خود نهفته مپسند 🔹 پنهان مکن آتش درون را 🔹 گر آتش دل نهفته داری

🔘 درس ۷ 🔹 محبت چون به غایت رسد آن را عشق خوانند 🔹 هر جا که رسد، سوزد و به رنگ خود می‌گرداند 🔹 خود را ایثار عشق کند. 🔹 حیات از عشق می‌شناس و ممات بی عشق می‌یاب 🔹 آتش عشق او را چنان گرداند که همه جهان آتش بیند 🔹 او بنده خود را عاشق خود کند 🔹 عشق حقیقی، دل و جان را پاک می‌گرداند.

🔘 درس ۸ 🔹 سیرجان را آخر دنیا حساب می‌کردم 🔹 عبور هواپیما از روی دریای مدیترانه همیشه آدمی را غرق دریای تصورات تاریخی می‌کند 🔹 آخرین چراغ امپراتوری روم را موسولینی روشن کرد 🔹 کاووس کیانی که کی اش نام نهادند 🔹 این ملک که بغداد و ری اش نام نهادند 🔹 تا شد تهی از خویش و نی اش نام نهادند 🔹 مرداد مه و گاه دی اش نام نهادند 🔹 آن خضر که فرخنده پی اش نام نهادند 🔹 هر کدام، یک طبق پر از خاک کرده اند 🔹 بر دیواره آن از اطراف، منظره جنگ واترلو را به صورت نقاشی مجسم کرده اند. (مورد اختلاف!)

🔘 درس ۹ 🔹 حوزه حکمت را او گرم نگاه دارد، و چراغ علم و فلسفه و کلام را او روشن نگاه دارد 🔹 نگاه های لوکس مردم آسفالت نشین شهر، آن را کهکشان می بیند 🔹 درونم را پر از خدا می‌کرد

🔘 درس ۱۱ 🔹 مدیر را کلافه کردم بعد از رفتن شما 🔹 دستتان را حمایل کرده بودید 🔹 دلم را گرم کرد. 🔹 عاقبت شما را متقاعد کرد. 🔹 چون دیگر بچه ها در گوشه ای خودم را گم کنم 🔹 می توانست مرا با خاک همسطح و یکسان کند. 🔹 من هم پاسخی را که آماده کرده بودم، 🔹 مرا از خودتان دور کنید. 🔹 اگر شما را پیدا نمی کردم، ناکام می ماندم 🔹 گرد قاب عکستان را پاک کنم

🔘 درس ۱۲ 🔹 به همین دلیل سودابه، او را متهم می کند 🔹 چو خواهی که پیدا کنی گفت‌وگویی 🔹 مگر کاش تیز پیدا کند 🔹 گنه کرده را زود رسوا کند 🔹 از آن پس که خواند مرا شهریار؟ 🔹 رخ شاه کاووس پر شرم دید 🔹 سخن گفتنش با پسر نرم دید 🔹 ز دل ترس و اندیشه بیرون کنیم (مورد اختلاف!)

🔘 درس ۱۴ 🔹 سرو و سهت نخواهم 🔹 آن به که مرا نیز معذور دارید 🔹 خود را آماده ساخته 🔹 دشواری های راه را پنهان نمی ساخت 🔹 چگونه می توانم در جست و جوی سیمرغ، این سفر پر خطر را بر خود هموار کنم 🔹 صد هزاران سایه جاوید، تو / گم شده بینی ز یک خورشید، تو 🔹 خویش را دیدند سیمرغ تمام

🔘 درس ۱۶ 🔹 ...این بیچاره را ... ناامید کنم. 🔹 سرش را خم کرده وارد شد (مورد اختلاف!) 🔹 پس از مدتی اندیشه و استخاره چاره منحصر به فرد را در این دیدم 🔹 نباید زیاد آن را سرسری گرفت (البته این جمله استثنایی و قاعده ندارد!) 🔹 ایشان در خوراک هم سر سوزنی قصور را جایز نمی شمردند 🔹 نکند بوی گاز چنان مستش کند 🔹 شکمش را از آلو، برگشان پر کرده‌اند 🔹 با گرهٔ فرنگی سرخش کرده‌اند 🔹 من تخلص را از زواید و از جمله رسوم و عادات می‌دانم 🔹 منی که چون تویی را صندوقچه سر خود قرار داده بودم 🔹 بی‌اختیار در خانه را باز کرده

🔘 درس ۱۸ 🔹 آنچه را قدیمی است، آن را قدیمی ندانم 🔹 عشق جاودانی همواره معشوق را جوان می بیند 🔹 همواره عشق قدیم را موضوع صحیفه شعر خود می گرداند 🔹 دست زمان و صورت ظاهرش، مرده نشانش بدهند

🖋دکتر علیرضا جعفری ━━━━━━━━━━━━━━━ 🆔 @Dordeadab | دُرد ادب ✍️ فارسی‌سرای افشین طالب‌خواه

#واژه‌های مربوط به #نام‌ها_و_صفات_خداوند | فارسی دوازدهم ━━━━━━━━━━━━━━━

🔹 جلال: بزرگواری، شکوه؛ از صفات خداوند که به مقام کبریایی او اشاره دارد. 🔹 حکیم: دانا به همه چیز، دانای راست‌کردار؛ از نام‌های خداوند تعالی، بدین معنا که همهٔ کارهای او از روی دلیل و برهان است و کار بیهوده انجام نمی‌دهد. 🔹 رحیم: بسیار مهربان؛ از نام‌ها و صفات خداوند. 🔹 کریم: بسیار بخشنده، بخشاینده؛ از نام‌ها و صفات خداوند. 🔹 عزّ و جلّ: گرامی، بزرگ و بلندمرتبه است؛ پس از نام خداوند به کار می‌رود.

━━━━━━━━━━━━━━━ 🔘 تقویت واژگان | مناسب امتحان #نهایی 🖋 افشین طالب‌خواه ━━━━━━━━━━━━━━━ 🆔 @Dordeadab | دُرد ادب ✍️ فارسی‌سرای افشین طالب‌خواه

━━━━━━━━━━━━━━━ 🔹 ✨ آنچه #واژه‌نامه نگفت...! 🖋 تکمیل‌کنندهٔ واژه‌های مهم کتاب فارسی دوازدهم ━━━━━━━━━━━━━━━

🔹 آ آموی: نام دشتی بزرگ و ریگی در ماوراءالنهر در ساحل جیحون 🔹 ا اثنا: میانه اجابت: پذیرفتن، جواب دادن اختر: ستاره اختیار کردن: برگزیدن ارگ: قلعه، حصار اسد: شیر افسر: تاج اقلیم: سرزمین، کشور، ولایت الهام: در دل انداختن، تلقین کردن انهدام: ویران کردن اورند: اورنگ، تخت پادشاهی اهتزاز: جنبیدن اهتمام: کوشش در کاری

🔹 ب بارو: دیوار قلعه برنا: جوان بط: مرغابی بغض: دشمنی بوم: جغد، سرزمین بهار:مجاز از دوران شکوفایی بهایی: ارزشمند بهت: حیرت بی‌روزی: درویش، بینوا، بی‌بهره از عشق

🔹 پ پخمه: ساده‌لوح پور: پسر پیشگاه: آستانه، درگاه

🔹 ت تا: یکی، تک، تنها، مترادف طاق تحریر: نوشتن تربیت: پروردن، پرورش دادن ترقی: رشد کردن ترنم: نغمه، سرود تزویر: دورویی، نیرنگ تذکار: تکرار، یادآوری تگ: ته، بن، عمق

🔹 ج تا خ جیب: گریبان، یقه چهارنعل دویدن: با سرعت دویدن حلاج: پنبه‌زن خبر: حدیث خلعت: جامه‌ای که بزرگی به کسی دهد خوار: آسان خوان: مرحله

🔹 د تا ر دار: سرا، خانه دریغ: مضایقه دستان: حیله و نیرنگ، لقب زال دل‌گسل: آزاردهنده، دل‌شکن ذکر: ستایش، حمد و ثنا ذله شدن: خسته شدن رخت نهادن: اقامت کردن رهنمون: راهنما

🔹 ز تا ش زر: پیر سپیدموی، لقب زال زوال: نابودی ژنده: کهنه سیم: نقره شرارت: بدکرداری شیر سپهر: خورشید

🔹 ط تا ق طایر: پرنده عاجز: ناتوان عزیمت: سفر کردن عشیره: قبیله عن قریب: به زودی عیش: خوشی غدر: نیرنگ غیرمترقبه: غیرمنتظره فراز آمدن: بالا آمدن فربه: چاق فروگذاشتن: رها کردن قاب: ظرف غذا

🖋افشین طالب خواه ━━━━━━━━━━━━━━━ 🆔 @Dordeadab | دُرد ادب ✍️ فارسی‌سرای افشین طالب‌خواه