DAVLAT TILINI RIVOJLANTIRISH DEPARTAMENTI

11.09.2026 #Toshkent

O‘ZBEK TILINING ILMIY VA ADABIY MEROSI: YANGI NASHRLAR TAQDIMOTI

Muxbir: Dilbar Badalboyeva @bugun_lavhalar✅

💠 O‘zbek tili va adabiyotiga oid yangi nashrlar taqdimoti o‘tkazildi Tog‘-kon sanoati va geologiya vazirligi hamda Vazirlar Mahkamasi huzuridagi O‘zbek tilini rivojlantirish jamg‘armasi hamkorligida 4 jildlik “Alisher Navoiy ensiklopediyasi”, “O‘zbek adabiy tili imlo qoidalarining shakllanish tarixi” va “O‘zbek tili omonimlari lug‘ati” kitoblarining taqdimoti o‘tkazildi. Tadbirni O‘zbek tilini rivojlantirish jamg‘armasi direktori Azizjon Eminov hamda Tog‘-kon sanoati va geologiya vaziri o‘rinbosari Urol Yusupov kirish so‘zi bilan ochib berdi. Unda mazkur nashrlarning o‘zbek tili va adabiyotini o‘rganish, milliy ilmiy merosni keng targ‘ib etishdagi ahamiyati qayd etildi. Taqdimotda Davlat tilida ish yuritish asoslarini o‘qitish va malaka oshirish markazi direktori, filologiya fanlari doktori Inomjon Azimov hamda Alisher Navoiy nomidagi O‘zbek tili va adabiyoti universiteti O‘zbek tilshunosligi kafedrasi mudiri, filologiya fanlari doktori, professor Zulxumor Xolmanova yangi nashrlarning mazmun-mohiyati, ilmiy qiymati va amaliy ahamiyati haqida ma’lumot berdi. Xususan, 4 jildlik “Alisher Navoiy ensiklopediyasi”da buyuk mutafakkirning hayoti, ijodi va boy merosi keng yoritilgan. Shuningdek, imlo qoidalarining tarixiy shakllanishiga bag‘ishlangan kitob hamda o‘zbek tilidagi omonim so‘zlarni jamlagan lug‘atning tilshunoslik tadqiqotlari, ta’lim va amaliy foydalanishdagi o‘rni xususida fikr almashildi. 🔹 🔹 🔹

Senat alifboga oʻzgartirish kiritishga oid qonunni maʼqulladi Hujjatga ko‘ra, alifbodagi to‘rtta harf o‘zgartirilishi ko‘zda tutilgan. Batafsil: https://oyina.uz/uz/posts/34458 Rasmiy sahifalarimiz👇 Telegram | Instagram | X | YouTube

📚 Oʻzbek tiliga oid eng kerakli kitob va lugʻatlar Oʻquvchi, abituriyent, oʻqituvchi, bloger, kopirayter, jurnalist, matbuot kotibi, davlat xizmatchisi, xullas, matnga ishi tushadigan har qanday kishiga zarur boʻlgan 26 ta kitob, qoʻllanma va lugʻatni bitta joyga toʻpladim.

Oʻzbek tilini rivojlantirish jamgʻarmasi saytiga joylangan ushbu manbalarni oʻzingizga kerakli boʻlimdan bemalol yuklab oling:

✍️ Umumiy tilshunoslik va imlo lugʻatlari ▫️ Oʻzbek tili frazeologik lugʻati ▫️ Oʻzbek tili sinonimlarining izohli lugʻati ▫️ Oʻzbek tili sinonimlarining katta izohli lugʻati (2 jild) ▫️ Oʻzbek tilining katta imlo lugʻati ▫️ Oʻzbek tilining oʻquv imlo lugʻati ▫️ Oʻzbek tilining orfoepik lugʻati ▫️ Oʻzbek xalq soʻzlari ▫️ Ózbekshe-qaraqalpaqsha sózlik 🏢 Ish yuritish va rasmiy hujjatlar ▫️ Davlat tilida ish yuritish (lotin) ▫️ Mámleketlik tilida is júrgiziw (Qoraqalpoq tilida) 🔬 Maxsus sohalarga oid atamalar ▫️ Axborot texnologiyalari atamalarining izohli lugʻati ▫️ Bank-moliya terminlarining oʻzbek tilidagi izohli lugʻati ▫️ Diplomatik terminlar izohli lugʻati ▫️ Yuridik terminlarning ruscha-oʻzbekcha lugʻati ▫️ Tibbiy atamalar lugʻati ▫️ Oʻzbek harbiy terminologiyasi ▫️ Ijtimoiy-siyosiy terminlarning qisqacha izohli lugʻati ▫️ Xalqaro terminelementlarning izohli-illyustrativ lugʻati (lotin) 🎓 Tarix, adabiyot va toponimika ▫️ Alisher Navoiy ensiklopediyasi (4 jildlik) ▫️ Oʻzbek tili shakllanish va rivojlanish tarixi ▫️ Oʻzbek shevalari tadqiqotlari: konferensiya materiallari ▫️ Oʻzbek adabiyotini oʻqitish metodikasi ▫️ Oʻzbek tilini ikkinchi til sifatida oʻqitish metodikasi ▫️ Oʻzbekiston joy nomlari (2 jildlik) ▫️ Oʻzbekiston joy nomlarining izohli lugʻati ▫️ Soʻz xiyoboni (adiblar soʻz taʼrifida)

📌 Bu post qachondir albatta asqatadi. Yoʻqotib qoʻymaslik uchun saqlab oling va doʻstlaringizga ham yuboring!

@oriftolib ✈️ Telegram | ✅ Veb-sayt

#chellenj #chorlov O‘zbek tilida muqobili bor ekan, nega boshqa tildagi so‘zni ishlatamiz? Tilimizda har bir fikrni ifodalashga yetadigan go‘zal va boy so‘zlar bor. O‘zbekcha so‘z turib, begona so‘zni tanlash — tilimiz imkoniyatlarini chetga surishdir. O‘zbek tilini sevish — uni shunchaki madh etish emas, har kuni so‘zlarimizda asrashdir. ✅ Keling, o‘zbekcha so‘z bor joyda o‘zbekcha so‘zni tanlaylik! Oʻzbek tili qoida va meʼyorlari asosida shakllantirilgan hamda rasmiy muomalaga kiritiladigan yangi soʻz va atamalar bilan bizning kanalda tanishib boring. 🌎Bizning manzillar: 🌐Veb-sahifa |✈️Telegram |™️ Facebook | 📺Youtube

Belgrad koʻchalaridan biriga Toshkent nomi berildi Prezidentlar bu qaror Oʻzbekiston va Serbiya oʻrtasidagi koʻp qirrali munosabatlar jadal rivojlanayotganini aks ettirishini taʻkidladi. Batafsil: https://oyina.uz/uz/posts/34438 Rasmiy sahifalarimiz👇 Telegram | Instagram | X | YouTubeu

Yakkasaroyda davlat tili va reklama madaniyatiga e’tibor kuchaytirilmoqda Yakkasaroy tumanida ko‘cha va savdo nuqtalaridagi yozuvlarning mazmuni va savodxonligiga alohida e’tibor qaratilmoqda. Davlat tilidan to‘g‘ri foydalanish, reklama va axborot matnlarini qonunchilik talablariga muvofiq joylashtirish bo‘yicha o‘rganishlar olib borilmoqda. Jumladan, savdo va xizmat ko‘rsatish shoxobchalaridagi peshlavha, reklama, e’lon va boshqa axborot matnlari ko‘zdan kechirilib, aniqlangan xato va kamchiliklarni bartaraf etish choralari ko‘rilmoqda. Tadbirkorlik subyektlariga reklama va axborot matnlarini davlat tilida savodli, mazmunan to‘g‘ri va belgilangan talablar asosida rasmiylashtirish yuzasidan tushuntirishlar berilmoqda.

Qashqadaryo va Jizzaxdagi nomsiz cho‘qqilar qayta nomlandi Vazirlar Mahkamasining qaroriga asosan, Shahrisabz tumanidagi Hisor tog‘ tizmasida shu kungacha “nomsiz cho‘qqi” deb atalgan balandlikka rasman “Muzqoya”, Jizzaxdagi yana bir nomga ega bo‘lmagan cho‘qqiga esa “Qirqqiz” nomi berildi. Batafsil — https://daryo.uz/5h0lazlDg 👉 Obuna bo‘ling — @daryo

#jarayon Mamlakatni dunyoga tez tanitadigan soha, bu — sport. Sport millat va irq tanlamaydi, u barchani o‘z atrofida birlashtiradi. Sport nafaqat aholi salomatligini mustahkamlaydi, balki sog‘lom avlodni tarbiyalashning asosiy mezonlaridan biri sanaladi. Tuman ishchi guruh vakillari To‘raqo‘rg‘on tuman Sport maktabidagi ijtimoiy maʼnaviy muhit holati yuzasidan o‘rganish ishlarini olib borishdi. Dastlab Mustaqilligimizning 35 yilligi munosabati bilan olib borilgan ishlar, shuningdek, maʼnaviy-maʼrifiy ishlarga masʼul xodimning ish hujjatlari, ularning Davlat tili mezonlariga mosligi, tashqi va ichki targ‘ibot vositalarining sifat ko‘rsatkichlari o‘rganildi. Murabbiy va sportchilar bilan ularning kasbiy salohiyatlari, o‘smirlarning sportga bo‘lgan qiziqishlari, yaratilgan shart-sharoitlar va intilishlari bo‘yicha suhbatlashildi.

📝 Taomnoma (menyu) ham o‘zbek tilida bo‘lishi lozim. 🟢 Samarqand shahar hokimligining Ishchi guruhi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil ikkinchi yarim yillik ish rejasini tasdiqlash to‘g‘risidagi 78-son bayonining 8-ilovasi 16-bandida belgilangan topshiriq ijrosini ta’minlash maqsadida shaharda faoliyat yuritayotgan umumiy ovqatlanish shoxobchalarida iste’molchilarga taqdim etilayotgan taomnomalarning davlat tilida rasmiylashtirilganlik holatini o‘rganmoqda. 🔵 O‘rganish jarayonida taomnomalarda davlat tilida yozilmagan yoki imlo xatolari bilan berilgan taom nomlari aniqlanib, ularni davlat tilida to‘g‘ri va adabiy til me’yorlariga muvofiq rasmiylashtirish yuzasidan tegishli tushuntirish va tavsiyalar berilmoqda. Norbek Alkarov, Samarqand shahar hokimining maslahatchisi. 🌍 Web-sayt|  📱 Telegram| 📱 YouTube   📱 Instagram| 📱 Facebook| 📱 Facebook

#Munosabat 🦅O‘Z TILINGDA SO‘ZLASH — BU MUSTAQILLIK NE’MATI Kechagi armonlar, bugungi erkinlik va ertangi avlod oldidagi masʼuliyat haqida: Xotiramdagi mustaqillik Baʼzan inson tarixni kitobdan emas, oʻz hayotidan oʻqiydi.  Biror sana, biror voqea, biror uchrashuv yoki hatto oddiy bir suhbat xotirasi uni qayta kashf etadi. Yillar oʻtib, oddiydek tuyulgan bir voqea bugun butun bir davrning mohiyatini anglatib turganini his qiladi.

Men ham baʼzan talabalikka tayyorgarlik koʻrgan yillarimni eslayman. S.X.Sirojiddinov litseyini bitirib, sinfdoshlarimiz har kim oʻz qiziqishi va tanlagan yoʻnalishi boʻyicha turli tomonlarga tarqalib ketgan  pallalar. Kimdir oliygohga tayyorgarlik koʻrar, kimdir boshqa maqsad sari  yoʻl olar, yana kimdir oʻz orzusi ortidan yurardi. Yozning chillasi avjiga chiqqan, biz abituriyentlar esa ilmning “chilla”sida qaynar edik. Oliygohga kirish oson emasdi. Ayniqsa, tanlagan mutaxassislik boʻyicha puxta tayyorgarlik koʻrish kerak. Qoʻlimizda kitob, qoʻltiqda “Axborotnoma”. Misol-masalalarning u yogʻini yechib, bu yogʻini yechib, har bir mavzuni qayta-qayta oʻqirdik. Hatto nafas rostlashga ketadigan vaqtni ham qizgʻanardik. Kimdir oʻz uyida tayyorlanardi, kimdir ijarada. Maqsad bitta: hech kim xalaqit bermasa, kitobni tinch oʻqish, mutaxassislik boʻyicha tayyorgarlikni yanada kuchaytirsa. Men ham vaqtni tejash maqsadida bir rus kampirining ijara uyiga joylashdim. Uydan qatnab oʻqishim mumkin edi. Ammo yoʻlga ketadigan vaqtni qizgʻanardim. “Ijarada yashasam, koʻproq oʻqiyman”, deb oʻyladim. Ammo hayotning oʻz rejasi bor ekan. Uy egasi bilan yashash, ayniqsa, yosh qiz boʻlsangiz, uy yumushlaridan chetda qolish oson emas. Dars qilish uchun kitobni ochaman — ruschalab biror ish buyuriladi. Men bajaraman. Ruschani esa unchalik yaxshi bilmayman. “Hoy, inson men tayyorgarlik koʻrishim kerak, vaqtim zoye ketadi,” deya qani tushuntira olsam uy egasiga. Qizigʻi, momo oʻzbekchani tushunardi. Ammo mening rus tilida qiynalayotganimni koʻrib, goʻyo atayin yanada gapirtirardi. — Ne ponyala... Yana tushuntirishga urinaman. Yana: — Ne ponyala... Soʻng oʻsha gaplar: — “Tebe nado russkogo uchit. Kak mojno ne znat russkogo yazыka? Snachala russkiy yazыk uchi, potom k spetsialnosti gotovsya...” Bugun oʻylasam, oʻsha gaplar menga juda qattiq taʼsir qilgan ekan. Balki alam qilgandir, balki oʻqishga tayyorgarlik koʻrishimga xalaqit berilayotgani jonimga tekkandir. Balki oʻzim bilmagan tilda oʻz fikrimni tushuntirishga majbur boʻlganim uchun. Yoki inson oʻz yurtida oʻz tilini bilgan holda ham qandaydir “kamchilik” egasidek his qilishi, yelka qisib yurishi menga ogʻir botgandir.

✍️Oygul Kajanova,  “Maʼrifat targʻibotchilari” jamiyati aʼzosi, Gʻaznachilik xizmati qoʻmitasi raisining maʼnaviyat va davlat tili masalalari boʻyicha maslahatchisi 👉Maqolani_o‘qish ✈️Telegram | ™️Facebook | 📺 Youtube

#etimologiya So‘zlarimiz etimologiyasini bilasizmi❓ YAQIN ‘uncha uzoq bo‘lmagan’.

Shaharga yaqin bir qishloqda yashaymiz.

Bu so‘z qadimgi turkiy tildagi ‘tomon’ ma’nosini anglatuvchi yaq otdan qadimgi vosita kelishigining -(i)n qo‘shimchasi bilan hosil qilingan. Keyinroq a: unlisining cho‘ziqlik belgisi yo‘qolgan. O‘zbek tilida a unlisi ä unlisiga almashgan, i unlisining qattiqlik belgisi yo‘qolgan.   🛡 Ma'lumotlar Sh.Rahmatullayevning "O'zbek tilining etimologik lug'ati" dan olindi. 🌎Bizning manzillar: 🌐Veb-sahifa |✈️Telegram |™️ Facebook | 📺Youtube

📝 Menyu emas, taomnoma 🟢 Qo‘shrabot tumanida hokimlik Ishchi guruhi tomonidan hududda joylashgan umumiy ovqatlanish shoxobchalarida iste’molchilarga taqdim etilayotgan taomnomalarning davlat tilida yozilish holati o‘rganilmoqda. 🔵 O‘rganish jarayonida davlat tilida bo‘lmagan yoki imlo xatolar bilan yozilgan taomlar nomi bo‘yicha kerakli ko‘rsatmalar berilmoqda. Soxib Dusmurodov, Tuman hokimining maslahatchisi Kanalga ulanish 👇👇👇 @iftixorim_tilim

Diqqat, Tanlov! 🇺🇿Vazirlar Mahkamasining Davlat tilini rivojlantirish departamenti hamda Oʻzbek tilini rivojlantirish jamgʻarmasi “Jonajon oʻzbek tilim” tanlovini e’lon qiladi. Tanlov quyidagi yo‘nalishlarda o‘tkaziladi: • oʻzbek tilining oʻziga xos xususiyatlari, muammo va yechimlari yoritilgan eng yaxshi ilmiy tadqiqot; • oʻzbek tilini raqamlashtirishga qaratilgan eng yaxshi dasturiy mahsulot; • oʻzbek tilining boy imkoniyatlari tarannum etilgan eng yaxshi badiiy-ijodiy asar; • davlat tili boʻyicha ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilingan eng yaxshi material; • oʻzbek tili targʻibotiga bagʻishlangan eng yaxshi videorolik; • oʻzbek tilini xalqaro miqyosida ommalashtirishga xizmat qilayotgan eng yaxshi amaliy ish; • oʻzbek tilining xorijlik doʻstlari tomonidan yaratilgan eng yaxshi ilmiy-ijodiy ish. ⚠️Tanlovda ishtirok etuvchi nomzodlar o‘zi haqidagi ma’lumotlarni (namuna: Ismi, otaismi, familiyasi, ish joyi yoki o‘qish joyi) ilmiy-ijodiy ishining elektron nusxasini ilova qilgan holda 20-avgustdan 20-sentabrgacha yuborishlari lozim. Hujjatlar quyidagi manzillarda qabul qilinadi: • Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻzbek tilini rivojlantirish jamgʻarmasi (Manzil: Toshkent shahri Yakkasaroy tumani Bobur koʻchasi 21A); • @Jonajontilim_bot telegram boti; • Uz_til_jamgarma@umail.uz elektron pochtasi. G‘oliblar bazaviy hisoblash miqdorining 50 baravari miqdoridagi pul mukofoti, diplom va esdalik sovg‘alari bilan taqdirlanadi. Mukofotlar 21-oktabr – O‘zbek tili bayrami kuni arafasida topshiriladi. ✈️Telegram | ™️Facebook | 📺 Youtube