طالقانیها

از سیب تا گل حسرت قسمت چهارم | از اردبیل تا رشت اسماعیل و چند تن از یاران وفادارش، شبانه از اردبیل بیرون زدند. این بار قرار نبود کسی بداند آنها به کجا می‌روند. نه پرچمی بود و نه نشانی از خاندان صفوی. چند مسافر معمولی بودند که در سکوت، راه کوهستان را در پیش گرفته بودند. اول به سمت باغرو رفتند و به کرگان رسیدند. صوفیان وفادار، هنوز در گوشه و کنار آذربایجان بودند و جانشان را برای حفظ جان اسماعیل گذاشته بودند. اما ماندن در همان حوالی هم خطر داشت. دشمن هنوز در جست‌وجوی او بود. پس راه را ادامه دادند؛ از کوه‌های باغرو گذشتند و به سمت تالش رفتند. راه آسانی نبود. راه‌های باریک کوهستانی، جنگل‌های انبوه، رودخانه‌ها و مه، حرکت را سخت می‌کرد. گاهی ساعت‌ها کسی را نمی‌دیدند و تنها صدای آب و باد بود که همراهشان می‌آمد. اسماعیل هنوز کودک بود؛ اما شاید در همان سال‌ها بود که فهمید برای زنده ماندن، همیشه شمشیر و سپاه لازم نیست. گاهی باید دیده نشوی، گاهی باید سکوت کنی و گاهی باید مثل یک مسافر عادی از کنار دشمن عبور کنی. در مسیر، به ناحیه‌ای رسیدند که بعدها نامش برای ما یادآور یکی از بناهای تاریخی قدیمی گیلان شد؛ اسپی‌مزگت. «اسپی‌مزگت» یا مسجد سفید، بنایی تاریخی در منطقه دیناچال تالش ، بازمانده نیایشگاهی پیش از اسلام. اما برای اسماعیل، آن روز این بنا نه یک موضوع تاریخی بود و نه چیزی برای تحقیق. فقط بنایی سفید و قدیمی بود در دل سرزمینی سبز و بارانی. پیرمرد همراهش گفت: «بعضی جاها از آدم‌ها بیشتر عمر می‌کنند.» اسماعیل پرسید: «چرا؟» پیرمرد جواب داد: «چون آدم‌ها می‌روند، ولی اسم بعضی جاها می‌ماند.» اسماعیل دوباره به بنا نگاه کرد. شاید خودش هم نمی‌دانست روزی نام او نیز در تاریخ خواهد ماند. کاروان از تالش گذشت و به سوی کسگر رفت. کسگر، در آن روزگار، منطقه‌ای مهم در راه گیلان بود. حاکم آنجا، امیره سیاوش، از ورود مسافران آگاه شد. او می‌دانست میهمانی که پیش رویش قرار گرفته، یک مسافر عادی نیست. اسماعیل را پناه داد. چند روزی در خانه او ماندند و بعد دوباره راه افتادند. امیره سیاوش خودش تا نزدیکی رشت همراهشان آمد. وقتی از او جدا شدند، اسماعیل برای لحظه‌ای برگشت و نگاهش کرد. شاید هیچ‌کدام نمی‌دانستند این کودک روزی از همین سرزمین سبز و بارانی، راهی برای بازگشت به اردبیل پیدا خواهد کرد. رشت نزدیک بود. اما ورود به رشت هم باید با احتیاط انجام می‌شد. اسماعیل و همراهانش، در پوشش بازرگان، وارد شهر شدند. کسی نباید می‌فهمید شاهزاده صفوی در میان این مسافران است. اما یک نفر می‌دانست. امیره اسحاق، حاکم رشت. او از هویت واقعی اسماعیل خبر داشت؛ ولی این راز را نزد خود نگه داشت. در ظاهر، چند بازرگان خسته از راه به رشت رسیده بودند. اما در میان آنها کودکی بود که سال‌ها بعد نامش سراسر ایران را فرا می‌گرفت. امیره اسحاق آنها را پذیرفت و برای اقامتشان مسجد سفید رشت را در نظر گرفت؛ مسجدی که بعدها به نام مسجد صفی شناخته شد. اسماعیل وارد مسجد شد. راهی طولانی را پشت سر گذاشته بود؛ از اردبیل و باغرو تا کرگان و تالش و کسگر و حالا رشت. اما هنوز کسی نمی‌دانست این کودک کیست. و شاید زیباترین بخش ماجرا همین بود... تاریخ گاهی بزرگ‌ترین آدم‌های خودش را، در آغاز، در سکوت و گمنامی از کنار ما عبور می‌دهد. ادامه دارد... #از_سیب_تا_گل_حسرت #عزیز_و_نگار #شاه_اسماعیل_صفوی #شیخ_حیدر #صفویه #اردبیل #باغرو #کرگان #تالش #کسگر #اسپی_مزگت #دیناچال #رشت #مسجد_صفی #طالقان #طالقانی_ها #روزبه_اجلالی @TALEGHANIHA