СТЕПАН САРГЫДАЕВ

Будущих медиков Якутии теперь будут готовить в условиях, максимально приближенных к работе настоящей клиники. В новых кабинетах Якутского медицинского колледжа студенты осваивают экстренную помощь, уход за пациентами, акушерское дело, реабилитацию и цифровые технологии в стоматологии. Новый кластер «Клиническая и профилактическая медицина» мы открыли в год 120-летия колледжа имени В.А. Вонгродского. Я хорошо помню, как во время поездок по городам и селам жители и медики постоянно говорили о нехватке кадров. Людям важно знать, что рядом есть фельдшер, медицинская сестра или врач, к которому можно вовремя обратиться за помощью. Поэтому в 2021 году я объявил в республике Десятилетие здоровья, одним из ключевых направлений которого стала подготовка квалифицированных специалистов. Мы начали выстраивать эту систему на годы вперед – открывать отделения медицинских колледжей в районах, соединять обучение с практикой в больницах и учитывать потребности каждой территории. Новый кластер создан по федеральному проекту «Профессионалитет» нацпроекта «Молодежь и дети», инициированному Президентом России Владимиром Владимировичем Путиным. Федеральный грант на его создание и оснащение составил 60,5 млн рублей. Он объединил Якутский, Алданский и Нерюнгринский медицинские колледжи и 12 ведущих медицинских организаций республики. Для студента это возможность получить современную профессию и уверенность в своем будущем, для больницы – подготовленный специалист, для жителей – качественная медицинская помощь рядом с домом. Развитие колледжа продолжится. В 2027 году планируется капитальный ремонт здания, затем – ремонт общежития. Именно ради этого мы последовательно развиваем здравоохранение Якутии, думая о потребностях людей на десятилетия вперед. max.ru/aisen_nikolaev

✊🏻✊🏻✊🏻 Степан Саргыдаев — төрүт сиргэ бэриниилээх буолуу бастыҥ холобура (👏🏻👏🏻👏🏻 Чурапчы улууһун баһылыгын инаугурацията буолла) 📕✋🏻 Улуус устаабын тутуһуом. Улуус олохтоохторун интэриэһин көмүскүөм, кинилэр бырааптарын убаастыам», — диэн иккис болдьоҕор анаммыт баһылык Степан Анатольевич андаҕар тылын дьонун-сэргэтин иннигэр эттэ. Сиһилии⤵️ https://xn--80aa7aggbp2b.xn--p1ai/stepan-sargydaev-t%d3%a9r%d2%aft-sirge-beriniileeh-buoluu-basty%d2%a5-holobura-churapchy-uluu%d2%bbun-ba%d2%bbylygyn-inauguracziyata-buolla/

Бүгүн Чурапчы улууһун Одьулуун нэһилиэгиттэн төрүттээх ытыктабыллах биир дойдулаахпыт, Чурапчы улууһун Бочуоттаах олохтооҕо, Дьокуускай куорат баһылыгын солбуйааччытынан, Ил Түмэн II, III, IV ыҥырыыларын народнай депутаатынан, парламент вице-спикерынан, өрөспүүбүлүкэ Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччынан уонна Саха сиригэр социальнай көмүскэл систиэмэтин төрүттээччилэртэн биирдэстэринэн, Биэнсийэ пуондатын Саха сиринээҕи салаатын салайааччытынан үтүө суобастаахтык үлэлээбит, Чурапчы улууһун Дьокуускай куоракка түмсүүтүн бас-көс дьонноруттан биирдэстэрэ, үлэлээбитин устатыгар дойдутугар сүҥкэн кылаатын киллэрбит биллиилээх судаарыстыбаннай уонна уопсастыбаннай диэйэтэл Альбина Иннокентьевна Поисеева төрөөбүт күнүнэн улуус салалтатын, олохтоохторун уонна тус бэйэм ааппыттан итиитик, истиҥник эҕэрдэлиибин! Альбина Иннокентьевна Одьулуун нэһилиэгэр  1946 с. балаҕан ыйын 25 күнүгэр элбэх оҕолоох колхуостаах дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ. Чурапчыга орто оскуоланы бүтэрэн, Горькайдааҕы тутуу, инженернэй институтун бүтэрэн, үлэтин СГУ преподавательтэн саҕалаан, декан солбуйааччытыгар, кафедра сэбиэдиссэйигэр тиийэ үүммүтэ, доцент, техническэй наука кандидата буолбута. 1990 с. өрөспүүбүлүкэ Үрдүкү Сэбиэтин дьахталлар дьыалаларыгар отделын сэбиэдиссэйинэн, онтон 1993 – 1995 сс. өрөспүүбүлүкэ Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччытынан ананыаҕыттан салгыы өссө үүнэн-сайдан, Саха сирин социальнай эйгэтин харыстабылын, пенсионнай систиэмэтин сайдыытын эйгэлэригэр үрдүк эппиэтинэстээх дуоһунастарга, ону сэргэ Ил Түмэн II, III, IV ыҥырыыларыгар депутаатынан, парламент вице-спикеринэн өрөспүүбүлүкэтин туһугар чиэстээхтик үлэлээбит үрдүк үтүөлээх. Альбина Инннокентьевна 90-с сылларга дойду үрдүнэн ыһыллыы-тоҕуллуу уустук усулуобуйатыгар пиэнсийэ төлөбүрүн, араас социальнай өйөбүл систиэмэтин саҥардыы, олоххо киллэрии үлэтигэр быһаччы кыттан, бар дьон, чуолаан, дьиэ кэргэн, оҕо, дьахтар аймах чөл туруктаах олоруутун хааччыйсыбыт дьоһун салайааччылартан биирдэстэрэ буоларынан киэн туттабыт! Өрөспүүбүлүкэ таһымыгар ханнык да үрдүкү салайар үлэҕэ анаммытын иһин Альбина Иннокентьевна салайар, тэрийэр, көҕүлүүр сатабылынан, эрчимнээх үлэтинэн бар дьонугар дьиҥ-чахчы биһирэппит, өрөспүүбүлүкэҕэ социальнай көмүскэл сайдыытыгар күттүөннээх көмөтүн киллэрбит, ол туһугар бүтүн олоҕун, өйүн-санаатын анаабыт  муударай салайааччы быһыытынан үлэтэ үрдүктүк сыаналанан, Арассыыйа Дьахталларын сойууһун мэтээлинэн наҕараадаланыыта, өрөспүүбүлүкэ социальнай сулууспатын туйгуна, норуот хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, социальнай көмүскэл уонна уопсастыба сайдыытыгар киллэрбит сүүнэ кылаатын иһин М.Д. Нартахова аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата буолуута элбэҕи кэрэһилиир. Кини тыа хаһаайыстыбатынан олорор төрөөбүт улууһун саҥа кэм ирдэбилинэн үлэлиир суолун-ииһин тобулсууга, нэһилиэнньэбит социальнай өттүнэн көмүскэллээх буолуутугар кэскиллээх былааннары олоххо киллэриигэ үтүө сүбэтэ-өйөбүлэ бүгүҥҥү күммүт үгүс ситиһиилэрин бигэ акылаатынан буоларынан барҕа махталбытын этэбит. Альбина Иннокентьевна дьиэ кэргэн, оҕо уонна дьахтар аймах, нэһилиэнньэбит кыаммат араҥатын социальнай өттүнэн харыстабылын сайыннарыыбытыгар үйэлээх төрүттэри уурсубут, саҥа саҕалааһыннарбытын өрүү өйөөбүт үтүөлэрэ умнуллубат.  Төрүт сириттэн сириэдийэ үүнэн, Саха сирин дьоһун кэскилин салайсыбыт үтүөкэн киһибитин, айылҕаттан анаммыт муударай салайааччыны, аныгы кэмҥэ саха норуотун биир киэн туттар чулуу кыыһын Альбина Иннокентьевнаны бүгүҥҥү кэрэ-бэлиэ дьоллоох дьоро күнүнэн эҕэрдэлээн туран, бар дьонуҥ туһугар оҥорбут үтүмэн үтүөҥ үтүөнэн эргиллэ, дьиэ кэргэҥҥэр, чугас дьоҥҥор, ыччаттаргар дьолу-соргуну, уйгулаах олоҕу тосхойо турдун диэн бастыҥ баҕабытын тиэрдэбит!

Сегодня в администрации улуса встретили Героя России Филиппа Александровича Евсеева, который приехал в канун Дня государственности республики провести "Уроки мужества от Героя" в Чурапчинском улусе. Мероприятия встреч и уроков мужества организованы при поддержке администрации района улусным управлением образования и Республиканским ресурсным центром "Юные якутяне". Мероприятия начались с возложения цветов к памятнику воина-учителя Макарова С.К.-Саха Маресьева. В актовом зале Чурапчинской гимназии им. С.К.Макарова прошло показательное выступление воспитанников ВПК "Мохсоҕол" и "Урок мужества от Героя" перед учащимися образовательных учреждений улуса. Также в ЧРССШИОР им Д.П.Коркина Героя приветствовали воспитанники ВПК "Факел". Здесь с обучающимися состоялись "Диалог с Героем" и урок мужества. В Чурапчинской школе имени И.М. Павлова встреча с Героем началась с торжественной линейки с юнармейцами и показательного выступления воспитанников ВПК "Память". Филипп Александрович принял участие в открытии "Парты Героя" выпускника школы И.А.Васильева. В кабинете Юнармии состоялась презентация работ поискового отряда "19 бригада" и выставка работ Дьячковского Павла. В актовом зале школы прошел урок мужества с обучающимися двух школ имени С.А.Новгородова и имени И.М.Павлова. Далее состоялись встреча и урок мужества с участием Героя России Филиппа Евсеева со студентами в ЧГИФКИС. Филипп Александрович посетил Чурапчинский музей истории и этнографии имени А.А.Саввина, где ознакомился с историей Чурапчинского улуса. В ходе встреч и "Уроков от Героя" Филипп Александрович говорил с ребятами о вызовах современного времени, о патриотизме, любви к Отечеству и о том, что значит быть настоящим защитником, что такие встречи важны для них, молодёжи, чтобы они знали и помнили, как порой трудно отстаивается мирная жизнь, устраняются угрозы интересам страны. Герой России пожелал учащимся отличной учёбы, упорства, веры в себя и главное — любить свою Родину, беречь её историю и помнить о тех, кто стоит на страже мира.

Выражаю глубокие соболезнования родным и близким, коллегам и ученикам выдающегося российского ученого, известного этнолога, антрополога, доктора исторических наук, заслуженного деятеля науки республики, исследователя традиционной культуры народа саха Екатерины Назаровны Романовой в связи с ее кончиной после тяжелой болезни. Не стало признанного ученого, лидера в области методологии геокультурных исследований Арктики, преданного исследователя развития национальной культуры народа саха и автора концепции проведения национального праздника Ысыах. Для нас, жителей Чурапчинского улуса - это большая утрата. Екатерина Назаровна оставила после себя более 200 научных работ, получивших признание и высокую оценку в России и за рубежом. И среди ее работ есть труды, посвященные сохранению памяти наших выдающихся учёных-земляков. Благодаря неоспоримому профессионализму, научному потенциалу и титаническому труду Екатерины Назаровны и возглавляемого ею коллектива ИГИиПМНС СО РАН из закрытых архивов возвращено народу бесценное наследие великих якутских этнографов и фольклористов, уроженцев Чурапчинской земли - Андрея Андреевича Саввина и Семена Ивановича Боло. Итогом ее фундаментального труда стали многотомное издание «Избранных трудов» А.А. Саввина («Пища якутов», «Верхоянские якуты», «Гончарное ремесло у якутов», «Народная медицина якутов») и возвращение уникальных полевых материалов С.И. Боло. Жители нашего улуса бесконечно благодарны Екатерине Назаровне за ее поистине подвижнический труд по возвращению и увековечиванию их бесценных работ и незабвенных имён. Светлая память о Екатерине Назаровне Романовой навсегда останется в сердцах жителей Чурапчинского улуса и всей республики.

Скорбная весть. Ушла из жизни Екатерина Назаровна Романова – доктор исторических наук, заслуженный деятель науки Якутии, этнограф и замечательный исследователь традиционной культуры народа саха. Особое место в её научной работе занимал Ысыах. Её исследования помогли глубже понять его смысл, символику и значение этого праздника для нашего народа. С первых лет моей работы во главе Якутска Екатерина Назаровна помогала нам в развитии и обновлении концепции Ысыаха Туймаады, поиске новых форм праздника. Я советовался с ней по самым важным вопросам проведения Ысыаха. Глубоко зная традиции и культуру народа саха, она умела говорить о них просто и точно. Мы всегда были едины в главном – чтобы за растущим масштабом Ысыаха Туймаады неизменно сохранялась его подлинная суть. Выражаю глубокие соболезнования родным и близким Екатерины Назаровны, её коллегам и ученикам. Её научные труды, знания и идеи останутся важной частью культурного наследия Якутии. А в Ысыахе Туймаады всегда будет жить то, чему она посвятила столько сил и души. Светлая память. max.ru/aisen_nikolaev

Депутаты Чурапчинского улуса единогласно избрали Степана Анатольевича Саргыдаева главой района на новый срок полномочий. Это большая ответственность за продолжение начатой работы и решение вопросов, которые волнуют жителей. У Чурапчинского улуса хорошие возможности для дальнейшего развития, и республика будет поддерживать эту работу. Главное - последовательно развивать инфраструктуру, социальную сферу и создавать условия, чтобы люди могли строить свою жизнь и будущее своих детей в родном улусе. Желаю Степану Анатольевичу сил, ответственной работы и достойных результатов во благо жителей Чурапчинского улуса и всей Якутии. Степан Анатольевич, үтүө үлэҕинэн, киэҥ көрүүгүнэн дьон-сэргэ итэҕэлин ылбыккынан эҕэрдэлиибин. Чурапчы туруу үлэһит дьоно, бары бииргэ - кэскилгэ! max.ru/aisen_nikolaev

Балаҕан ыйын 20 күнүгэр Григорий Гаврильевич Решетников Хадаар нэһилиэгин депутааттарын VII ыҥырыылаах сессияларыгар баһыйар элбэх куолаһы ылан, Хадаар нэһилиэгин олохтоох салайыныытын баһылыгынан талыллыбытынан эҕэрдэлиибин! Депутааттар Григорий Гаврильевич кандидатуратын нэһилиэк устаабыгар уонна РФ «Олохтоох салайыныы туһунан» бэдэрээлинэй сокуоҥҥа олоҕуран өйөөтүлэр. Григорий Гаврильевичка Хадаар нэһилиэгин инники сайдыытыгар ылыммыт бырагырааматын, кэскиллээх былааннарын, бырайыактарын бар дьонун күүстээх өйөбүлүнэн олоххо киллэрэригэр, тус олоҕор этэҥҥэ буолууну, кытаанах доруобуйаны баҕарабын!

Саха сиригэр буолан ааспыт Судаарыстыбаннай Дуума быыбарын барыллаан түмүктэринэн, быыбарга кыттыыта 60 бырыһыаны куоһарбыт Чурапчы улууһун салалтатын, быыбардааччыларын уонна тус бэйэм ааппыттан «Биир ньыгыл Арассыыйа» паартыйаттан биир мандааттаах уокурукка кандидатынан турбут, Саха Өрөспүүбүлүкэтин ыччат бэлиитикэтигэр миниистиринэн тахсыылаахтык үлэлээбит Петр Витальевич Шамаевы бу быыбарга 37,35% (117680) куолаһы ылан, Госдуума депутаатынан талыллыбыккынан истиҥник эҕэрдэлиибин! Барыллаан ааҕыы түмүгүнэн, Чурапчы улууһугар “Биир ньыгыл Арассыыйа” паартыйа 50,85% куолаһы ылан, бары паартыйалартан бастааһына, 44,15% куоластарын биэрбит улууспут быыбардааччыларын үрдүк итэҕэллэрин ылан, Петр Шамаев эрэллээхтик кыайыыта. Ытыктабыллаах Петр Витальевичка Арассыыйа, ол иһигэр, Саха сирин уһун болдьоххо инники сайдыыларын, кэлэр кэскили быһаарсар улахан суолталаах федеральнай таһымнаах депутатскай үлэҕэр күүстээх үлэни, эдэрдии эрчими, чэгиэн туругу баҕарабын!

В нашей республике уверенно лидирует партия «Единая Россия». Партийный список представляли Галина Иннокентьевна Данчикова и Василий Михайлович Егоров, в одномандатном округе победу одерживает Петр Витальевич Шамаев. Многолетний, неоценимый вклад и самоотверженный труд на благо Якутии и всей страны, высочайший профессионализм, заслуженный авторитет Галины Иннокентьевны, выдающиеся достижения, вклад Василия Михайловича в развитие и популяризацию спорта, в повышении престижа региона на мировом уровне, а также высокое исполнение гражданского долга в защите интересов страны Петром Витальевичем,  как участника специальной военной операции, его большая ответственность и деятельное участие в решении вызовов, стоящих перед республикой и страной – все это сыграло большую роль в предпочтениях избирателей республики. Доверие и поддержка избирателей – это всегда большая ответственность. Пусть ожидания и чаяния избирателей станут опорой в отстаивании интересов республики на федеральном уровне!

Госдуума үс күннээх быйылгы быыбарын хампаанньата Чурапчы улууһугар быыбар сокуоннарын кытаанахтык тутуһан, үрдүк тэрээһиннээхтик этэҥҥэ ыытыллыбытынан, быыбарга улуус дьоно-сэргэтэ үс күн устата налыччы, холкутук, көҥүллүк уонна көхтөөхтүк быыбардаан, куоластаабытынан, үрдүк гражданскай эппиэтинэһи көрдөрбүттэринэн бар дьоммор, бары быыбардааччыларга, ону сэргэ бу күннэргэ куоластыы кэлиини хааччыйыыга, тэрийиигэ үлэлээбит муниципальнай тэриллиилэр дьаһалталарыгар, быыбар хамыыһыйаларыгар, быраабы харыстыыр уорганнар бэрэстэбиитэллэригэр, уопсастыбаннай кэтээн көрөөччүлэргэ улахан махталбын тиэрдэбин! Биһиги, чурапчылар, бу улахан суолталаах быыбарга өй-санаа өттүнэн түмүллэн, түмсүүлээхпитин көрдөрөн, көхтөөхтүк, күүскэ кыттыыбыт инники олохпут бигэ тирэҕинэн, үлэбит-хамнаспыт ситиһиилэрин үтүө өйөбүлүнэн, кэскиллээх былааннарбыт олоххо киириилэрин хамсатар күүстээх көмөнөн буолуоҕа!

Завершились выборы депутатов Государственной Думы Российской Федерации. По предварительным данным, уверенно лидирует партия «Единая Россия». Нашу республику в партийном списке представляли Галина Данчикова и Василий Егоров. По предварительным данным, в одномандатном округе победу одерживает Петр Шамаев. Благодарю всех жителей республики, кто в эти дни пришел на избирательные участки и сделал свой выбор. Якутяне еще раз показали свою активную гражданскую позицию и неравнодушие к будущему родной республики и всей страны. Такой результат «Единой России» – это прежде всего большая ответственность перед людьми. За последние годы вместе сделано многое, реализованы важные для республики проекты, построены новые школы, больницы, дороги, благоустроены общественные пространства. Но впереди еще много работы. Поддержка жителей означает, что партия должна и дальше выполнять взятые на себя обязательства, добиваться конкретных изменений к лучшему в жизни людей. Рад за Петра Виталиевича. Он прошел серьезный жизненный путь, участвовал в специальной военной операции, хорошо знает республику и проблемы, которые волнуют жителей. Уверен, что этот опыт и знание Якутии будут важны для отстаивания интересов республики и продвижения необходимых для наших жителей решений на федеральном уровне. Выборы завершились. У каждого свои взгляды и свои предпочтения, но Якутия у нас одна, и наша общая задача – сделать ее сильнее и обеспечить достойное будущее нашим детям. Впереди большая работа. Вместе – только вперёд! max.ru/aisen_nikolaev

Бүгүн, балаҕан ыйын 19 күнүгэр, Чурапчы оройуонуттан 41 холкуос дьонун Аҕа дойду Улуу сэриитин сылларыгар күүс өттүнэн өрөспүүбүлүкэ хоту оройуоннарыгар көһөрүү 84 сылыгар аналлаах Кэриэстэбил уонна кутурҕан күнүгэр Чурапчытааҕы А.А. Саввин аатынан история уонна этнография музейыгар улууспут историятын бу ыар кэрчик кэмигэр анаммыт музей уруогар сырыттым. Уруокка Чурапчы нэһилиэгин оскуолаларын үөрэнээччилэрэ, Нам улууһун баһылыга Юрий Иннокентьевич Слепцов салалталаах делегация уонна уопсастыбаннас бэрэстэбиитэллэрэ, актыбыыстара кыттыыны ыллылар. Бу ыарахан кэмнэргэ дьон-сэргэ туһугар хорсуннук үлэлээн-хамсаан ааспыт норуоппут ньургун уола, биллиилээх судаарыстыбаннай диэйэтэлэ быйыл төрөөбүтэ  130 сылын туолбут Илья Егорович Винокуров улууспут колхуостарыттан Эдьигээн, Булуҥ, Кэбээйи оройуоннарыгар көһөрүллүбүт дьоммут дойдуларыгар эргиллэн кэлэллэрин туһугар оҥорбут сүдү үтүөтүн уонна алаастарыгар эргиллэн кэлбэтэх биир дойдулаахтарбытын кэриэстээн, ахтан-санаан кэпсэттибит. Аҕа дойду сэриитигэр Чурапчыттан 900 тахса киһи суох буолбутун таһынан, Хоту көһөрүү сыыһа дьаһалыттан сылтаан элбэх киһини сүтэрбиппит, оттон дойдутугар хаалан өлбүт-сүппүт, атын сиргэ көспүт дьоммут эмиэ бааллара. Сэрии иннинэ биһиги оройуоммутугар 19 279 киһи баар эбит буоллаҕына, сэрии бүтүүтэ баара-суоҕа 7 434 эрэ киһилээх хаалбыппыт. Сэрии кэнниттэн 46 сыл буолан баран 1988 сылга ахсааммытын ситиспиппит. 1943 сыллаахха Илья Егорович Винокуров Саха АССР Совнаркомун председателинэн ананыаҕыттан ходатайство түһэриллэн, Чурапчы дьонун төттөрү дойдуларыгар төнүннэрии дьыалата саҕаламмыта. Улууспут дьоно-сэргэтэ, ыччата дириҥник өйдүүллэр - Чурапчы көһөрүллүүтүн кыттыылаахтарын ааспыт ыар олохторо ханнык да тургутуулары, уустуктары уҥуордуур үтүө санааны, олоххо эрэли илдьэ сылдьыы үтүө холобура буоларын. Ааспыт тыйыс дьыллар тымныы тыыннара дойдубутугар, үүнэр ыччаппытыгар суоһаабатын! Чурапчы улууһун бу ыар сүтүгэ хаһан да умнуллубат, хас биирдиибит сүрэҕэр, өйүгэр-санаатыгар өрүү тыыннаах!

Чурапчы нэһилиэгин Тыыл үлэһиттэрин сквериттэн улуус ыччаттарын идэлээх сойуустарын хамсааһынын бэлисипиэтинэн айаннарын акцията саҕаланна. Велопробегы Чурапчы улууһун тэрилтэлэрин идэлээх сойуустарын сүрүннүүр Сэбиэтэ, эдэр ыччат идэлээх сойуустарын хамсааһына тэрийэннэр, бу айаны Арассыыйа Тутулуга суох идэлээх сойуустара тэриллибит күнүгэр, Саха сиригэр идэлээх сойуустар хамсааһыннара тэриллибитэ  105 сылыгар, Арассыыйаҕа Норуоттар сомоҕолоһууларын итиэннэ Саха сиригэр Култуура сылларыгар анаатылар. Бэлисипиэтинэн айан сүрүн ис хоһооно ыччаты дойдуга бэриниилээх буолуу, чөл, чэгиэн туруктаах олоҕу өрө тутуу, дойдубутугар уонна өрөспүүбүлүкэҕэ олорор норуоттар историяларын, култуураларын ытыктааһын тыыныгар иитии буолар. Чурапчы улууһун үрдүнэн ыытыллар Хоту көһөрүллүүнү кэриэстиир күнүнэн сибээстээн, бэлисипиэтинэн айан кыттыылаахтара Аҕа дойду Улуу сэриитин сылларыгар улуус нэһилиэктэриттэн күүс өттүнэн көһөрүллүбүт  41 колхуос пааматынньыктарыгар сүгүрүйэн, эрэйи-муҥу көрбүт биир дойдулаахтарын сырдык ааттарын ахтан-санаан аастылар.

Бүгүн, балаҕан ыйын 19 күнүгэр, Аҕа дойду Улуу сэриитин сылларыгар күүс өттүнэн өрөспүүбүлүкэ хоту оройуоннарыгар Чурапчы оройуонуттан 41 холкуоһу күүс өттүнэн көһөрүү 84 сылыгар аналлаах кутурҕан миитинигэр тапталлаах дойдуларыгар эргиллэн кэлбэтэх биир дойдулаахтарбытын ахтан-санаан, кэриэстээтибит. Историябыт уустук уонна ыарахан кэмигэр үлэлээн ааспыт норуоппут ньургун уола биллиилээх судаарыстыбаннай диэйэтэл, быйыл төрөөбүтэ  130 сылын туолбут Илья Егорович Винокуров Эдьигээн, Булуҥ, Кэбээйи оройуоннарыгар көһөрүллүбүт дьоммут эргиллэн кэлэллэригэр оҥорбут сүдү үтүөтүн махталыгар Чурапчы улууһун биир историческай томторугар Илья Егорович Винокуровка анаммыт мемориальнай дуосканы арыйдыбыт. Бу бэлиэ түгэҥҥэ улуус депутааттарын Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Яков Оконешников, Нам улууһун баһылыга  Юрий Слепцов, Ленскэй нэһилиэгин баһылыга Петр Сокольников, Хоту көһөрүллүү кыттыылаахтарын ааттарыттан ССРС култууратын үтүөлээх үлэһитэ Василий Николаевич Дьячковскай, улуус тэрилтэлэрин профсоюзтарын сүрүннүүр Сэбиэтин аатыттан Д.П. Коркин аатынан Чурапчытааҕы республиканскай спортивнай орто оскуола-интернат  нуучча тылыгар учуутала Антон Фомин уо.д.а. буолан, бар дьоммут аатыттан Илья Егорович Винокуровка үйэлээх үтүөтүн иһин барҕа махтал тылларын эттибит. Миитин кыттыылаахтарын кытта Чурапчыбыт Кэриэстэбил  томторугар көһүү сиэртибэтэ буолбут биир дойдулаахтарбытыгар анаммыт мемориалга сибэкки дьөрбөтүн ууруу сиэригэр-туомугар кытынныбыт. Юрий Потапов-Саргын тылларыгар, Андрей Замятин мелодиятыгар  уонна толоруутугар «Туойуоҕуҥ Ылдьааны” диэн Илья Егоровичка анаммыт ырыа кэлбит дьону долгутта. Бу күн Чурапчы улууһун тэрилтэлэрин профсоюзтарын сүрүннүүр Сэбиэтэ, эдэр профсоюз хамсааһына бүгүҥҥү велопробег акция чэрчитинэн улуус нэһилиэктэриттэн барбыт 41 колхоз пааматынньыктарыгар сүгүрүйэн, ахтан-санаан аастылар. Миитин кэннэ "Музейнай уруокка" кыттыыны ыллым. 84 сыл анараа өттүгэр күүс өттүнэн көһөрүү ыар эрэйин-муҥун сүкпүт биир дойдулаахтарбыт сырдык ааттара үйэлэргэ умнуллубат!

Чурапчыга Кутурҕан күнүгэр анаммыт миитин буолла 🔶Бу күн Чурапчы дьоно-сэргэтэ Хоту улуустартан дойдуларыгар төннөн кэлиилэрин ситиспит бөдөҥ Судаарыстыбаннай-политическай диэйэтэл, Нам улууһуттан төрүттээх Илья Егорович Винокуровка анаммыт мемориальнай дуосканы аһыы сиэрэ-туома ыытылынна. Сиһилии: https://xn--80aa7aggbp2b.xn--p1ai/b%d2%afg%d2%afn-churapchyga-kutur%d2%95an-k%d2%afn%d2%afger-anammyt-miitin-buolla/

Бүгүн биһиги улаханнык курутуйан тураммыт Чурапчы көһөрүллүүтүгэр аналлаах Кэриэстэбил күнүн бэлиэтиибит. Алдьархайдаах Аҕа дойду Улуу сэриитин сылларыгар тапталлаах Чурапчыбыт улууһа ордук улахан охсууну ылыыта күн бүгүҥҥэ диэри - оспот сүрэх бааһа, үйэлэргэ умнуллубат улуу кутурҕан. Оччолорго оройуон 41 колхуоһун 1850 хаһаайыстыбата, 5318 олохтооҕо үс хотугу улуустарга күүс өттүнэн көһөрүллүүгэ барбыттара. Бу дьаһал «Чурапчы алдьархайа» диэн Саха сирин историятыгар биир кэрчиги ылан сылдьар. Оччотооҕу былаас сөбө суох дьаһалынан бу көһөрүүттэн сылтаан элбэх биир дойдулаахтарбыт сырдык тыыннара быстыбыта, быстыыны-ойдууну, кыһалҕалаах олох кыһарҕанын билбитэ. Биһиги дьоммутун үс хонук иһигэр бириэмэ биэрэн, хас биирдии киһиэхэ 16-лыы эрэ киилэ малы-салы ылалларын модьуйан кими да, тугу да аахсыбакка, оҕолору, дьахталлары барыларын үүрэн кэриэтэ хоту улуустарга көһөрбүттэрэ. Көһөрүүгэ кэлбит дьон хоту сир олохтоохторун кытта балыктааһын, бултааһын үлэтигэр умса түспүттэрэ. Бу сыыһа дьаһалтан сылтаан 2000 тахса киһини сүтэрбиппит, онтон Аҕа дойду сэриитигэр 900 тахса киһи суох буолбута, ону таһынан дойдутугар хаалан өлбүт-сүппүт, атын сиргэ көспүт дьоммут эмиэ бааллар. Сэрии иннинэ биһиги оройуоммутугар 19279 киһи баар эбит буоллаҕына, сэрии бүтүүтэ баара-суоҕа 7434 эрэ киһилээх хаалбыппыт. Сэрии кэнниттэн 46 сыл буолан баран 1988 сылга эрэ ахсааммытын ситиспиппит. Онтон дьэ бу үс сыл кэнниттэн 1944 сыллаахха Саха АССР комиссариатын комитетын председателэ Илья Егорович Винокуров ходатайство туһэриитинэн эрэ биһиги дьоммутун төттөрү дойдуларыгар төнүннэрэллэрэ ситиһиллибитэ… Хойукка диэри чып кистэлэҥҥэ сылдьыбыт күүс өттүнэн көһөрүү сыыһатын туһунан боппуруос 1985 сыллаахха Улуу Кыайыы 40 сыллаах үбүлүөйүн бэлиэтээһиҥҥэ аан бастаан көтөҕүллүбүтэ. Онтон салгыы 1986-1987 сыллартан саҕалаан урукку былаас быһаарыыта сыыһатын туһунан дакаастаһыы саҕаламмыта. 1989 сыллаахха аан бастаан Чурапчы улууһуттан хоту көһөрүү кыттыылаахтарын бастакы кэмпириэнсийэлэрэ ыытыллыбыта. Бу алдьархайы таһаарбыт сыыһа дьаһалы дакаастааһыны, көтүттэриини, общественность билиитигэр таһаарыыны турууласпыт хорсун дьоммут Чурапчы райкомун сэкиритээрэ Геннадий Михайлович Сысолятин, райсовет бэрэссэдээтэлэ, билигин сенатор Егор Афанасьевич Борисов, обком сэкиритээрдэрэ Виктор Петрович Кудрин уонна Павел Михайлович Андреев ааттара хас Кэриэстэбил күнүн аайы хайаан да ахтыллыахтаах. Бастакы Президеммит, оччотооҕуга Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Михаил Ефимович Николаев: «Чурапчы алдьархайа — бүтүн саха норуотун трагедията», - диэн киэҥ истиигэ этиитин кэнниттэн Чурапчы колхуостарын дьонун хоту сыыһа дьаһалынан күһэйэн көһөрүү ыытыллыбыта дьон-сэргэ билиитигэр тахсыбыта. Биһиги, оҕолуун-улаханныын дириҥник өйдүүбүт - Чурапчы көһөрүллүүтүн кыттыылаахтарын ааспыт ыар олохторо ханнык да тургутуулары уҥуордуур үтүө санааны, олоххо эрэли илдьэ сылдьыы үтүө холобура буоларын. Ааспыт тыйыс дьыллар тымныы тыыннара үүнэр ыччаппытыгар суоһаабатын! Чурапчы улууһун бу ыар сүтүгэ хаһан да умнуллубат, хас биирдиибит сүрэҕэр, өйүгэр-санаатыгар өрүү тыыннаах!

Сегодня по всей стране стартовало трехдневное голосование. Вместе с супругой проголосовали на выборах депутатов Государственной Думы. В эти дни мы выбираем и политическую партию, которой доверяем курс развития страны, и кандидата, которому предстоит представлять интересы Якутии в парламенте страны. От этого выбора во многом зависит, какие решения будут приниматься для развития республики и всей России в ближайшие пять лет. Президент России Владимир Владимирович Путин подчеркнул, что участие в выборах – это наш общий вклад в Победу России. Сила нашей страны – в единстве народа, в способности вместе определять свое будущее, отстаивать суверенитет и национальные интересы. Призываю всех земляков принять участие в голосовании. Важен каждый голос. Единство России начинается с ответственности каждого из нас за будущее страны. max.ru/aisen_nikolaev

Ытыктабыллаах Чурапчы улууһун быыбардааччылара! Бүгүн бэйэм быыбардыыр учаастакпар биир бастакынан кэлэн куоластаатым, эһиги эмиэ бэйэҕит быыбардыыр учаастаккытыгар көхтөөхтүк куоластыы кэлиҥ диэн ыҥырабын! Балаҕан ыйын 18, 19, 20 күннэригэр саамай сөптөөх диэн талан ылбыт кандидаккытыгар куоласкытын биэриэххит диэн эрэнэбин!