نردبان فقاهت

✔️ درس تفسیر آیت الله جوادی آملی 94/11/05 🔹 دين که به ما مي‌گويد: «طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِيضَةٌ» نه «فَرِيضٌ»! از بس فرا‌گرفتن علم واجب است که «تاء مبالغه» آورده است، نه «تاء تأنيث». نفرمود: «طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِيضٌ»، فرمود: «فَرِيضَةٌ». اين «طَلَبُ الْعِلْمِ» که فريضه است، مرحوم کليني از وجود مبارک پيغمبر و از ائمه ديگر (عَلَيْهِمُ الصَّلَاةْ وَ عَلَيْهِمُ السَّلَامْ) نقل کرد، آن هم به صورت حصر! يعني اين ديني که به ما گفته طلب علم و عالِم شدن واجب است، اين دين به ما گفته که چه بخوانيد و چه علمي را فراهم کنيد، فرمود: «إِنَّمَا الْعِلْمُ ثَلَاثَةٌ: آيَةٌ مُحْکَمَةٌ أَوْ فَرِيضَةٌ عَادِلَةٌ أَوْ سُنَّةٌ قَائِمَة» {اما} ما گفتيم «آيَةٌ مُحْکَمَةٌ» فقه و اصول! «فَرِيضَةٌ عَادِلَةٌ» فقه و اصول! «سُنَّةٌ قَائِمَة» هم فقه و اصول! که وضع حوزه‌ها به اين صورت درآمد! 🔸 اگر يک کلامي بود، در تفکّر وهابيّت بود، در معناي امامت بود، در معناي ولايت بود، در معناي رسالت و معناي خلافت بود، همان‌طوري که طلبه‌ها فقه و اصول را ياد می‌گرفتند، يک دوره کلامِ عالمانه را هم ياد مي‌گرفتند! الآن شما بايد تازه بديهيّاتِ علم کلام را براي عدّه‌اي ترجمه بکنيد! معناي آن اين است که اين هفته وحدت يا تقريب -ما يا مجمع تقريب- با موعظه کار کرده است، نه با علم! همه آمديم و گفتيم وحدت چيز خوبي است، اختلاف نداشته باشيم، اختلاف يک چيز بدي است: ﴿وَ لاَ تَفَرَّقُوا﴾اما چطور وحدت داشته باشيم، چطور «توسل» حق است، چطور «شفاعت» حق است، چطور تفکر وهابيت باطل است و مانند اين‌ها را نگفتيم! تا اينکه امروز دست به اسلحه بردند و ما تازه شروع کرديم به بحثهاي کلامي. 🔹 غرض اين است که ما بخواهيم با موعظه مشکل خودمان را حلّ بکنيم، اين حلّ نمي‌شود! با علم مي‌شود مشکل را کم کرد، گرچه حلّ نهاییِ آن دشوار باشد. @Nardebane_feghahat

✅ درس تفسیر آیت الله جوادی آملی 94/11/05 🔸 درست است ما تَقريب و هفتهٔ وحدت داريم، اما غالبِ اين سخنراني‌ها و مقاله‌ها که مي‌بينيد پيرامون اين است که «وحدت اسلامي چيز بسيار خوبی است، اعتصام به حَبل الله چيز خوبي است و اختلاف چيز بدي است» در حدّ موعظه است! 🔹 آن چيزي که رسالتِ اصلیِ حوزه‌هاست، داشتن يک سلسله بحث‌های رسميِ کلامي است! اين مسائل کلامی است که جلوي تفکّر وهابيت و تهمت‌های شرک و عليهِ توسل و شفاعت سخن‌گفتن و امثال آن را می‌گيرد. @Nardebane_feghahat

❓چرا «علمای سلف» اهل کرامت بودند، اما در ماها خبری نیست؟ ✔️ پاسخ آیت‌الله بهجت(ره): «آنها واجب و مستحب نداشتند و همه یک چیز بود. [نزد آنها فقط] «مأمورٌ به» و «منهيٌّ عنه» بود. شما واجب و مستحب را دو تا کردید. مکروه و حرام را دو تا کردید. آنها مكروه را ملحق به حرام می کردند و مستحب را ملحق به واجب. از این جهت آنها اهلِ کرامت بودند و شما نیستید». 📚 رحمت واسعه، ص۲۲۲ تبصره: منظور ایشان این نیست که از نظر حکم فقهی، مستحب واقعاً واجب و مکروه واقعاً حرام می‌شود؛ بلکه منظور سیره عملیِ علمای گذشته بوده است؛ یعنی چنان اهتمامی به دستورات شرع داشتند که مستحبات را مانند واجبات رعایت می‌کردند و از مکروهات مانند امورِ حرام پرهیز می‌کردند.

✅ نظر آیت‌الله صافی گلپایگانی(ره) در مورد کتابِ «مثنوی طاقدیس» ✔️ آیت‌الله لطف‌الله صافی گلپایگانی (رضوان الله تعالی علیه): «کتاب طاقدیس مرحوم آخوند آیت الله ملااحمد نراقی رضوان الله تعالی علیه، کتاب با معنائی است. حکایات دل‌پسند اخلاقی و مطالب شورانگیز روحانی آن، خواننده را به عوالم دیگر متوجّه می‌کند و به این ظواهر فریبنده جهان، بی‌علاقه می‌سازد و به حقایق و معارف عالیه آشنا می‌نماید. 7 شهر رمضان 1382 هـ.ق»   📚 منبع: کتاب «محضرِ آفتاب» @Nardebane_feghahat

✔️ امام موسی صدر: 🔸 «ادیان» یکی بودند، زیرا در خدمتِ هدفی واحد بودند: دعوت به سوی خدا و خدمت به انسان. و این دو نمودهای حقیقتی یگانه‌اند. و آنگاه که ادیان در پیِ خدمت به خویشتن برآمدند، میانشان اختلاف بروز کرد. توجّه هر دینی به خود آن‌قدر شد که تقریباً به فراموشیِ هدفِ اصلی انجامید. اختلافات شدّت گرفت و رنج‌های انسان فزونی یافت. 📚 ادیان در خدمت انسان،ص14 @Nardebane_feghahat

🔹 مرحوم حاج حسین آقا مَلِک، سمعک داشت. در آن روزگار، هنوز باطری سمعک همه جا گیر نشده بود و کم بود و از خارج می‌آوردند. 🔸 در مجلس مردم به حرف زدن [که] می‌افتادند، او آهسته ماسوره سمعک خود را می‌بست. گله می‌کردند که حاجی به حرف ما اعتنا نمی‌کند. می‌گفت: آخر حرفی که شما می‌زنید برایتان مفت تمام می‌شود، پولی که بابت آن نمی‌دهید! اما باطری سمعک من که تمام می‌شود،‌ باید لیره‌ای چهارده تومان بخرم و بفرستم تا بعد از یک ماه، یک دانه از آن برایم بیاورند. گفتن برای شما ارزان تمام می‌شود، ولی شنیدن برای من گران تمام می‌‎شود! 📚 نون جو و دوغ گَو،‌ دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی، ص۳۳ @Nardebane_feghahat

✔️ خاطرم هست که سابقاً از آیت‌الله وحید خراسانی در درسشان شنیده بودم که امروزه «اجتهاد» مانندِ کندنِ کوه با سوزن یا با مژهٔ چشم است؛ بدین معنا که مسیر دشواری است و سختی و زحمت می‌طلبد. #فقه @Nardebane_feghahat

✳️ درس خارج فقه استاد محمدمهدی شب‌زنده‌دار 1398/06/24 🔸 مرحوم آیت‌الله شیخ مرتضی حائری می‌فرمودند که وقتی به من می‌گویند فتوا بده، مو بر بدنم راست می‌شود. 🔹 بله، فتوا دادن بسیار مشکل است و نیاز به مقدمات دارد و استفراغِ وسعِ کامل می‌طلبد. #فقه @Nardebane_feghahat

✅ وجوبِ اذان و اقامه در فتوای ابوالصلاح حلبی ابوالصلاح حلبی(ره) یکی از فقهای قرن پنجم هجری (متوفای ۴۴۷ هـ.ق) بوده که قائل به وجوبِ اذان و اقامه برای نماز بوده است (الکافی فی الفقه، ص120)؛ بر خلافِ مشهورِ متأخرین که اذان و اقامه را مستحب می‌دانند. #فقه @Nardebane_feghahat

✅ درس مرحوم آیت‌الله داماد(ره) مجلسی برای اهل دقّت ✔️ آیت‌الله شبیری زنجانی (حفظه‌الله تعالی): 🔹 در درس مرحوم آقای داماد طلبه‌های ممتاز شرکت می‌کردند، علتش ویژگی‌هایی بود که در خود مرحوم آقای داماد و درسش بود: یکی اینکه رئیس نبود، لذا مطامعِ غیرعلمی در میان نبود تا شخص برای آنها در درس وی حاضر شود افراد صرفاً برای استفاده برای استفادهٔ علمی در درس وی حاضر می‌شدند. از طرفی آقای داماد بیانِ خیلی روشنی نداشت و خیلی احتیاج به مقدّمات مطویّه داشت و لازم بود طلبه مقدّمات دیگری برای فهم مطالب در ذهن داشته باشد. از طرف دیگر مطالب ایشان نوعاً مشکل بود، چون دقیق‌النّظر بود. این ویژگی‌ها سبب شده بود که هر کسی صلاحیتِ شرکت در درس آقای داماد را نداشته باشد. 📚 جرعه‌ای از دریا، ج3 ص522 @Nardebane_feghahat

✅ «شما را برای تدریس کفایه معرفی کردم»؛ خاطره‌ای از مرحوم سید محمد روحانی(ره) 🔹 روزی مرحوم سید محمد روحانی می‌گفت: یکی از امتیازات آقا موسی صدر این است که اگر کسی اظهار محبّت و علاقه‌ای کرد، نمی‌گذاشت بی‌پاداش بماند. 🔸 مثلاً می‌گفت: روزی به آقا موسی صدر گفتم که عده‌ای نزد من آمده بودند و مدرّسِ کفایه می‌خواستند؛ من هم شما را معرفی کردم. آقا موسی فوری جواب داد: «این افتخار ماست که شما ما را برای تدریس کفایه قبول کرده‌اید». و نگذاشت که برای بعد بماند و همان‌جا پاداش اظهارِ محبّت مرا داد. این اخلاق ایشان در لبنان یا هر جایی که بود، جلبِ توجّه می‌کرد. 📚 جرعه‌ای از دریا، ج4 ص668 @Nardebane_feghahat

✔️ «شما را برای تدریس کفایه معرفی کردم»؛ خاطره‌ای از مرحوم سید محمد روحانی(ره) 🔹 روزی مرحوم سید محمد روحانی می‌گفت: یکی از امتیازات آقا موسی صدر این است که اگر کسی اظهار محبّت و علاقه‌ای کرد، نمی‌گذاشت بی‌پاداش بماند. 🔸 مثلاً می‌گفت: روزی به آقا موسی صدر گفتم که عده‌ای نزد من آمده بودند و مدرّسِ کفایه می‌خواستند؛ من هم شما را معرفی کردم. آقا موسی فوری جواب داد: «این افتخار ماست که شما ما را برای تدریس کفایه قبول کرده‌اید». 🔹 و نگذاشت که برای بعد بماند و همان‌جا پاداش اظهارِ محبّت مرا داد. این اخلاق ایشان در لبنان یا هر جایی که بود، جلبِ توجّه می‌کرد. 📚 جرعه‌ای از دریا، ج4 ص668

✔️ آیت‌الله #شبیری_زنجانی: 🔸 آقای بهشتی جزء نوادر بود. از نظر سرعت انتقال خیلی فوق‌العادگی داشت. هم قوّتِ فکر داشت و هم سرعتِ انتقال. آقای فانی اصفهانی هم با اعجاب درباره آقای بهشتی تعبیر می‌کرد: «او جوهره‌ای است!» 🔹 آقا موسی صدر هم خیلی ممتاز بود. دقّت آقای بهشتی را نداشت ولی صاف‌فهمی او فوق‌العادگی داشت و شاید عرفی‌تر از آقای بهشتی بود. آقا موسی جزء خیلی خوب‌ها بود. لذا آن‌ها هر جا می‌رفتند، مورد توجه واقع می‌شدند. 📚 جرعه‌ای از دریا ج3 ص605 @Nardebane_feghahat

✔️ درس تقسیر آیت‌الله جوادی آملی (1398/09/30) 🔹 خدا سیدنا الاستاد مرحوم محقق داماد را غریق رحمت کند! می‌فرمود که درس مرحوم حاج شیخ(رضوان الله علیه) طوری بود که این طلبه‌ها همان اوایل صبح در مسجد بالاسر: «وَ لَهُمْ دَوِیٌّ کَدَوِیِّ النَّحْل‌‏» مثل زنبور عسل دو نفر دو نفر می‌نشستند مشغول مباحثه بودند. این سنّتی بود. 🔸 اگر آقایان با چند تا واحد درس بخوانند، این‌ها مجتهدپرور و عالم‌پرور نیست. کتاب را باید نزد مؤلفش یا استادش، کاملاً بتمامه خواند تا صاحب‌نظر شد.

🔸 «مستدرکات أعيان الشيعة» را سید حسن امین نوشته است؛ یعنی فرزندِ سید محسن امین عاملی (مؤلف اصلیِ أعيان الشيعة). 🔹 ماجرا این بود که سید محسن امین در أعيان الشيعة معمولاً شرح حال افراد زنده را نمی‌آورد. بعد از وفات او، افراد بسیاری که در زمان پدرش زنده بودند از دنیا رفتند، و نیز برخی تراجم از اصل کتاب جا مانده بود. سید حسن امین این موارد را گرد آورد و با عنوان «مستدرکات أعيان الشيعة» منتشر کرد. @Nardebane_feghahat

✔️ آیت‌الله وحید خراسانی (مدظله العالی): خواجه نصیر الدین طوسی کیست؟! «العقل الحادی عشر». عقلِ یازدهم عنوان خواجه نصیر‌الدین طوسی است. این فحل الفحول، عظمتِ حکمتش از مناقشات با فخر رازی ظاهر می‌شود. چنین مردی هنگام مرگ وصیت کرد مرا پایین پای قبر حضرت موسی بن جعفر (علیه‌السلام) دفن کنید و بر لوح قبر من بنویسید «و کلبهم باسطٌ ذراعیه بالوَصید» من سگ این خاندانم. @Nardebane_feghahat

✔️ یکی از مستحباتِ عقیقه 🔹 واجب یا شرط نیست که عقیقهٔ پسر حتماً حیوان نر و عقیقهٔ دختر حتماً حیوان ماده باشد؛ اما مستحب دانسته شده که تناسب رعایت شود: برای پسر: گوسفند یا بز نر برای دختر: گوسفند یا بز ماده این مضمون در روایتی از امام باقر(ع) هم آمده که برای پسر «کَبش» و برای دختر «شاة» ذکر شده است. 🔸 البته اگر برای پسر گوسفند ماده یا برای دختر گوسفند نر عقیقه کنند، عقیقه صحیح و مجزی است. @Nardebane_feghahat

✔️ تلاوت آیه تطهیر توسط مصطفی غلوش در مدرسه عالی شهید مطهری تهران (سال ۱۳۶۸) لازم به ذکر است که غلوش در ایران «اذان شیعی» هم گفته بود که این امور در آن سال‌ها در مصر جنجالی به همراه داشت. @Nardebane_feghahat

✔️ خوردنِ باقی‌مانده آبِ غسلِ ابن‌تیمیه به جهت تبرّک! وفاتِ ابن تیمیه شب دوشنبه ۲۰ ذیقعدهٔ سال ۷۲۸ هجری قمری در ۶۳ سالگی در دمشق شام واقع شد، مراثی بسیاری در حق او گفتند، کثرتِ حاضرین نماز و تشییع جنازۀ او ضرب المثل است و کمترین شمارۀ ایشان بنوشتهٔ بعضی ۵۰ هزار نفر بوده و بعضی زیاده ۶۰ هزار نوشته‌اند و بعضی گویند (والعهدة علیهم) ۲۰۰ هزار مرد و ۱۵ هزار زن از راههای دور و دراز حاضر و ازدحام عام بود، بجهت تبرک آب غسل او را می‌خوردند، باقیماندهٔ سدر او را خریده و بین خودشان تقسیم می‌کردند، نخی را هم که ابن‌تیمیه در حال حیات خود در زیبقش زده و برای دفع شپش بجسدش آویخته بوده است ۱۵۰ درهم خریداری نمودند. 📚 ریحانة الأدب فی تراجم المعروفین بالکنیة أو اللقب، محمدعلی مدرس تبریزی، ج۷ ص۴۳۴ ابن‌کثیر در «البدایة والنهایة» این گزارش را آورده است‌. @Nardebane_feghahat