ادبیات سئونلر

اوشاق ادبیاتی لیلا_قلیزاده «دورنا» آنا منی اوشاق یاشات آنا، منیم توت الیمدن دانیش منله اؤز دیلیم‌دن اوخشاسانا هئی تئلیمدن آنا منی اوشاق یاشات گئجه گۆندوز یانیمدا قال یاتیر منی، قیچینا سال شیرین شیرین لای‌لامی چال آنا، منی اوشاق یاشات منی آلسانا باغرینا آپار عئینالی داغینا گئچیم سولونا، ساغینا آنا، منی اوشاق یاشات محبتین ایستی یووام باخیشلارین ائدر دوعام هم سویوم‌سان هم دَ هاوام آنا، منی اوشاق یاشات پول وئرمه هئی اویونجاغا پارکا آپار اویناماغا مینیم اوردا سالینجاغا آنا، منی اوشاق یاشات سنله آنا چایا گئدک؟ بیرده گئده‌ک آغاج اکک؟ قوملاردان بیر قالا تیکک آنا، منی اوشاق یاشات موبایلینی بیر یانا آت دستمال گؤتور دالینا چات باشینی قوی یانیمدا یات آنا، منی اوشاق یاشات منی آپار آنا داغا گئدک؟ چیچکلی یایلاغا مئیوه درمک اوچون باغا؟ آنا منی اوشاق یاشات آنا منه ناغیل اوخو گله‌جه‌گیم گؤزل توخو توتسون منی شیرین یوخو منی آنا اوشاق یاشات ۱۴۰۵/۵/۲۵

اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا . اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین https://t.me/Adabiyyatsevanlar

سَحَری گون مَکتَبَه گئدَندَه آتام یولدا مَنیمله صؤحبَت ائتمَیَه چالیشدی. آنامدان گیلئیلَنیب مَنیم اؤزونَه بَنزَدییمی دئدی. گوزگوده‌کی باخیشلارینا راست گَلَندَه فَرقینَه واردیم کی، اونا اؤنکی قَدَر غضبلی دئییلم. سانکی بوتون دوْیغولاریمی یوخ ائدیب یئرینَه آنجاق اییرَنمَه حیسی دولدورموشدولار. او گون موسانی مَکتَبده گؤرمَه‌یندَه سئویندیم، چونکی سَحَر ماشینین گوزگوسوندَن پارلاق، حیله‌گَر گؤزلَری ایله مَنه باخان آتامدان او قَدَر اییرَنمیشدیم کی، موسادان دا دیکسینمَیَه گوجوم یئتمه‌یه‌جَکدی. آمما او گون باشقا بیر شئی اولدو. سون دَرس یئنه ایدمان دَرسی ایدی، مَکتَبین حیاطینا توپلاشمیشدیق. اوغلانلار یئنه دَه هانسی‌سا قیزین دؤشلَرینْدَن دانیشیر، آتامین تِلِفوندا آز قالسا هَر گون باخدیغی یاری‌چیلپاق قادین شَکیل‌لَرینی خیالَن تَصویر ائدیب هیریلداشیردیلار. مَن هَمیشَه‌کی کیمی سوسوردوم. اَصلینده، صینفین اَن گؤزَه گَلیم‌لی قیزلارینین هانسی‌نین هاردا نَه ائتمَه‌سی باره‌سینده فانتازیا قوران اوغلانلارین دانیشدیقلاری مَنیم دَه دیقّتیمی چَکَردی. بیلیْرسیز دَه او یاشلاری... آمما قاریشمیرْدیم، ائوده گؤردوکلَریمَه گؤرَه بوتون بونلاردان اییرَه‌نیردیم. 20 آردی وار... https://t.me/Adabiyyatsevanlar

موسی هَمین گون دَه هئچ کیمْله دانیشمادی، آنجاق مَن غَریبَه بیر شَئیَه شاهد اولدوم. نَظَرلَرینی آشاغی دیکیب اوتورموش موسانین اوزونده خَفیف بیر تَبَسّوم واریدی. ایلک دفعه ایدی کی، اونو بئله گؤروردوم. سَحَری گون صینفده‌کی اوشاقلار موسایا ساتاشمادیلار، هئچ کیم اونو ایتَه‌لییب گولمَدی. هَمیشه ماراقسیز کئچَن، هاوالار ایستیلَنندن بَری مَکتَبین آرخاسینداکی استادیومدا کئچدیییمیز ایدمان دَرسینده حَتا ماراقلی بیر حادثَه اولدو. قیزلار اؤز آرا‌لارینا توپلاشیب نَسَه دانیشیردیلار، اوغلانلارسا فوتبال اویناماغا باشلادیلار. موسی دا بیزه قوشولدو، کیمسه دَه بونا اعتیراض ائتمَه‌دی. موسی ائله گؤزَل اویناییر‌دی کی، هامیمیز مات قالْمیشدیق. بو، ایدمان معَللیمه‌ینین دَه دیقّتی‌نی جَلب ائتدی، اونو یانینا چاغیریب هانسی‌سا اوشاق فوتبال کلوبونا گئدیب-گئتمَه‌دیینی سوروشدو. موسانین اوزو هَیَجان‌دان قیزارمیشدی. بَلکه، ایلک دفعه ایدی کی، کیمسه اونو تَعریفلَه‌ییردی، تَقدیر ائدیردی؟ بیلمیرَم. چوخ خُوشبَخت گؤرونوردو. آمما هاوا ایستی، اوز-گؤزو تَر ایچینده اولسا دا، حتا فوتبال اوینایاندا دا گؤدَکجَنی چیخارمامیشدی. نؤوبَتی دَرسیمیز رِیاضیات دَرسی ایدی. سِئودا معَللیمَه صینفَه گیریب هامیمیزی آجیقلی-آجیقلی سوزدو. ایلها‌م بو گون ساکیت و پَرت ایدی، مَنه دَه نیفرَتله باخیب فیس‌فیس ائدیردی، آمما اوندان قَطعی قورخموردوم. موسایا باخدیم، هَله دَه اوزوندَن آخان تَری سیلیردی. -سَن نییه بو گؤدَکجَنی چیخارمیرسان؟ تَر ایچیندَه‌سَن، لئش اییی گَلیر سَندَن، چیخار او جیندیری، - سِئودا معَللیمَه دَرسَه باشلامامیش قیشقیردی. چیخار، دئدیم، - او بیر دَفعَه موسایا طرَف آتیلیب گؤدَکجَنی چَکیشدیرمَیَه باشلادی. موسی اونون اَلیندن چیخماغا، گؤدَکجَه اَینینْدَه قالسین دییه بؤکولوب اؤزونو قوروماغا چالیشدیقجا، سِئودا معَللیمَه داها دا غضب‌لَنیردی. چیخار بو جیندیری. صینفده بئله اوتورا بیلْمَزسَن. حال‌بوکی صینف قیزدیرلمادیغی اوچون بیز بوتون قیشی پالتودا اوتورموشدوق. سِئودا موعَللیمَه ایستَدییینه نایل اولدو. گؤدَکجَنی موسانین اَینیدن چَکیب چیخاردی. دَنیزین گؤزلَرینَه کؤلگَه چوکدو. 19 گؤدَکجَنین آلتیندا هئچ نَه یوخدو. موسانین چَلیمسیز، آریق، سُوموک‌لَری چیخمیش بَدَنی چیلپاقدی. او دایانمادان قیشقیریب آغلايیر، آنلاشیلماز سؤزلَر دئییردی. جیلیز، آریق بَدَنینی اَللَریله گیزلَتمَیَه چالیشیردی و اَن قورخولوسو دا او ایدی کی، بَدَنینْدَه تونْد بَنؤفشَه رَنگلی لَکه‌لَر واریدی. مَن اونلارین دؤیولمَه ایزلَری اولدوغونا اَمین ایدیم، چونکی آنامین دا بَدَنینْدَه بئله لَکه‌لَر اولوردو. هَمین گونو تَمام خاطیرلامیرام، آمما اونودمادیم دا. موسانی مُدافعه ائتمه‌دیم. هئچ نَه ائتمَه‌دیم. باشیمی اَللَریمین آرا‌سینا آلیب گؤزلَریمی قارا آیاققابی‌لاریمین اوجونا دیکدیم، آنجاق آیاقلاریما باخدیم. سوسدوم. اوردا نَه آختاریردیم، هَمین آندا نَه حیس ائدیردیم، بونو ایندی دئیَه بیلمَه‌رَم، آمما مَنی اَزَن، بوتون سُوموک‌لَریمی قیریب تؤکَن بیر بوشلوغا دوشموشدوم و آیاقلاریمین اوجوندان آچیلان قارا دَلیک ائله بیل مَنی اودوردو. او گون آخشام ائوده دَه داوا اولدو، او داوادا دا مَن آتامین قارشی‌سینا کئچیب اونو ایتَلَه‌مَدیم، آنامین مُدافعه‌سینه قالخْمادیم. آمما آنام بو دَفعَه دؤزمَدی، اَلیندَه‌کی بُولور گولدانی یئره چیرپیپ «بَسدیـر» دییه قیشقیردی. مَنسَه اوتاغیما کئچدیم. ساکیتجَه یاتاغیمین اوستونَه قالخیب دیوارا سؤیکَندیم، قولا‌قلیغیمی تاخیب گؤزلَریمی قارشیداکی دیوارا زیللَه‌ییب موسیقی دینلَمَیَه باشلادیم. مَطبَخدَه داوا بؤیویوردو. مَنسَه گؤزلَریمی دیوارا زیللَه‌ییب اوتورماغا داوام ائدیردیم. ایندی دَه دیواردا بیر قارا دَلیک آچیلیب مَنی اودورْدو و صینفدَه‌کیندن فَرقلی اولاراق آغری حیس ائتمیردیم. بَدَنیم قارا دَلیک طرَفینْدَن اودولماغا آلیشْمیشدی. سَحَر قالخیب آنامین بوینونداکی ایزلَری گؤرَندَه عذاب چَکدیم. اونون کوسکون و بیر آز دا غضبلی باخیشلارینی گؤردوم. بیلیردیم کی، آخشام آنام مَندَن اونو مُدافعه ائتمَه‌ییمی اوموب. ایچیمدَه هَم کینایَه قاریشمیش بیر غضب، هَم دَه سُوکوت واریدی. ائله بیل ایچیمدَه‌کی غضبی دَه سویودوب ساکیتلَشدیرمیشدیلَر. او گوندَن سونرا مَن او غضبین آغریسینی حیس ائتمَه‌دیم. ائله بیل موسانین بَدَنینْدَه گؤردویوم بَنؤفشَه زولاقلار ایندی‌یه قَدَر بئینیمَه سیخیشمیش هَر شئیی قاریشدیرمیشدی. ایندی دؤیَن بیرینَه نَه قَدَر نیفرَت ائدیردیمسه، دؤیولَندَن دَه او قَدَر اییرَنیرْدیم. آنامدان، موسادان...

دَنیزین سَسی ائله بیر قویونون دیبیندن گَلدی. من گؤزومو گارسونون گَتیرمیش توند چای‌دان چَکیب اونا باخدیم. اَصلینده، صؤحبَتی تامام اوْلاراق هارا یؤنَلدیینی آنلاماماغیمدان یارانان غضب آنی اولموشدو. ایندی ایسه نییه مَنی سِئچدیینی دوشونوردوم؛ بئینیمده اوزوم حاقیندا، بَلکه ده ایلک دفعه «من نورمال آدامام‌می؟» سوالی یارانمیشدی. آمما قابالیقدان تماما باشقا بیر شئی حیس ائتدیم. دَنیزین صؤحبَتی مَنی یورمامیشدی. حتا هئچ بیر سونلوغو دا اولمایاجاقدی، بَلکه. یا دا بوتون بونلاری مَنه نییه دانیشدیغینی آخیرا قَدَر آنلامایاجاقدیم. تَکجه موسانین حیکایه‌سینین سونونو تَخمین ائده بیلَردیم. بَلکه، مَنیم ده اوخودوغوم مَکتَبده، صینیفده، یا دا بوتون مَکتَبلَرین بوتون صینفلَرینده بیر موسی واریدی؟ بَلکه، مَنیم ده دَنیزین حیکایه‌سینه بَنزَه‌یَن، بیتْمَه‌میش، سادَه‌جه بو شَهردَن گئتمَک‌له مصنوعی شَکیلده بیتیریلمیش بیر حیکایَه‌م واریدی. بئینیم سُورعتله گئری، خاطیرَلَرَه جومدو، آتامین اوزونو گؤزومده جانلاندیرماغا چالیشدیم. و مَنه ائله گَلدی کی، آتام عینَن دَنیزین آتاسینا بَنزَه‌ییر. 17 بیر دفعه آنام منه دئمیشدی کی، اَطرافیندا گولوب-اَیلَنَن، یا دا هئچ بیر پروبلئمی، قایغی‌سی یوخموش کیمی گؤرونَن آداملارا باخیب اوزونو دونیانین اَن شانس‌سیز، اَن بَدبَخت آدامی اعلان ائتمَه‌یه تَلَسمَه. چونکی سَنین ده عینَن اونلار کیمی گولدوگون آنلار اولور، هَمین آنلاردا اونلار دا سَنی خُوشبَخت و قایغی‌سیز بیری حساب ائدیرلر. -آنانیز دوز دئییب. -بیلیرَم. آنام دا نورمال انسان دئییلدی، - گولومسَه‌دی. - بیلیْرسیز، نییه؟ مَن ائوده موسی حاقّیندا اونا دانیشاندا «قاریشما، سَنین نَه ایشینَه قالیب؟» دئمه‌دی. عکسینه، دئدی کی، بیر گون مَکتَبَه یولو دوشَنده مودیرله، صینف رَهبَری ایله ده اونون حاقّیندا دانیشاجاق. مَنه «قاپینی موسی سیندیرماییب» دئدیرَن هَم ده آنامدی. آنام اولماسایدی، او قَدَر جَسارتلی اولا بیلمَزدیم. او گون قاپینی ایلها‌مین قیرْدیغینی دئیَه‌نده هامیسینین نَفَسی توتولدو. سِئودا معَللیمَه‌نین گؤزلَری آز قالدی حَدَقَه‌سینْدَن چیخاجاقدی. آمما ایلها‌م مَنیم اوستومَه جوماندا باغیردی. ایلها‌مین مَنی وُورما‌سینا ایمکان وئرمَیه‌جَه‌یینی دَه بیلیر‌دیم. نییه؟ چونکی آنام واریدی. ایلها‌م اوز عائیلَه‌سینین، مَنسه آنامین اوغلو ایدیم او آندا. باشا دوشورسوز؟ مَن آنلادیغیمی باشیملا تَصدیق ائدیب دیقّتله اونو دینلَمه‌یَه داوام ائتدیم. -هاردان بیلیْرسَن ایلها‌م سیندیریب؟ یالان دئییر، موسی سِیندیریب! مَن تلفونومو چیخاریب ایلها‌مین صینفده‌کی دیگَر ایکی شاگیردلا دانیشیغینین سَس یازیسینی آچدیم. اونلار قاپینی قیرماق اوچون پلان قوروردولار. -عجَب کارآگاه ایمیشسیز، - گولوب باشیمی یاییندیر‌دیم. -هَه، - دَنیز مَمنونلوقلا گولومسَه‌دی. - بایاق دا دئدیم آخی، شوبهه‌لَنمیشدیم. تَنَفّوسلاردا تلفونومون سَس قَیدینی آچیق قویوب چیخیر‌دیم صینفدَن. ائله دوشوندویوم کیمی دَه اولدو، بیر دفعه قاییدیب باخاندا گؤردوم کی، ایلها‌م، صالح، بیر دَه نِعمت موسانی نئجه شَرلَمَک باره‌سنده دانیشیبلار. سِئودا موعَللیم بالاجالاشیب یوماغا دؤنموشدو. دوز اونون گؤزونون ایچینه باخیر‌دیم. ایلها‌مین آناسی پَروانه‌سه مَنه زیللَمیشدی گؤزلَرینی. آمما مَن اونا باخماماق اوچون بوتون گوجومو سَفَربَر ائتمیشدیم. هَمین آندا اونا باخسایدیم، قایتاراجاغیما اَمین ایدیم. اورَه‌ییم مُحکَم بولانیر‌دی. -یالان دانیشیرسان، مَنیم اوغلومون پَخیللیغینی چَکیْرسَن، - پَروانه مَنه هجوم چَکدی. سِئودا معَللیمَه یوخودان آییلمیش کیمی دیکسینیب اؤنَه آتیلدی. قورخودان دیزلَریم اَسیر‌دی. اوزومو توتولموش گؤستَرمَک اوچون بوتون گوجومو توپلامیشدیم. 18 پَروانه خانیم، ساکیت اولون. صاباح قاپینی دوزَلتدیرین، بو صؤحبَت دَه بوردا بیتسین، - سِئودا معَللیمَه بونو دئییب غضبلَه فیس‌فیس ائتدی. پَروانه اؤنجه مَنه، سونرا دا موسایا نیفرَتله باخیب، ایلها‌ما باشی ایله «چیخ» ایشارَه‌سی وئریب، آردینجا اؤزو ده گئتدی. او آرا معَللیمَه‌میزی کینایَه ایله سوزمَیَه دَه واخت تاپدی. سِئودا معَللیمَه‌نین قاش‌قاباغی یئرله گئدیردی، غضبلی و چارَه‌سیز گؤرونوردو. آرتیق پَروانه ایلها‌مین یارامازلیقلارینی اؤرت-باسدیر ائتمَه‌سی اوچون سِئودا معَللیمَه‌یه پول وئرمیَه‌جَک، اونا هَدیه‌لَر آلمایاجاقدی. آمما مَنیم موسایلا باغلی ناراحاتلیغیم هَله بیتْمَه‌میشدی. بیلیردیم کی، اونو راحت بوراخمایاجاقدیلار. سِئودا معَللیمَه رُشوتدن محروم اولماسینین، پَروانه ایسه ایلها‌مین اعتباری‌نین یئرله بیر اولماسینین قیصاصینی اوندان آلماق ایستَیَه‌جَکدیلَر. موسی اونلار اوچون ضعیف حلقَه ایدی.

‌پیچیلتی(حیکایه) یازان :زومرود یاغمور کوچورن :سحر خیاوی باکی، ۱۸ آپرئل بیری ضعیف. بیر باشقاسی ظالم، داها بیری مرحمتلی. ایشتیراکچیسی اولدوغو حادثه‌دن سونرا دونیایا، انسانلارا نفرت ائدنلر ده وار، یاخشی آداما چئوریلنلر ده. بونا گؤره ده هر حیکایه فرقلیدیر. — بو یؤندن باخمامیشدیم. اوندا بئله دئیه‌ک. حکایه‌لرین اورتایا چیخاردیغی نتیجه‌لر فرقلیدیر. اصلین‌ده، اونملی اولان دا او نتیجه‌دیر — زَده‌لر بیزدن کیمی یارادیر؟ آمما من سون واختلار، بیلیرسیز، نه‌یه چوخ هیرسله‌نیرم؟ باش وئرن هر شئی دقیقاً زَده‌لرین نتیجه‌سی کیمی تقدیم اولونور. لاپ دبه چئوریلیب — کیم نه ائدیرسه، نه واختسا آلدیغی زَده‌لری سبَب گؤستریر. مثلاً بیری جنایت ائدیر، سونرا دا بونو اوشاقلیغینداکی زَده‌لرله باغلاییب. من بونو آنلامیرام. هر شئی زَده‌لردن قایناقلانیرسا، اوندا اینسانین کیملیینده‌کی، ماهیتینده‌کی ظالیملیق، مرحمت، ژنتیکا، بئینیمیزده کُدلاشْمیش مین ایلللیک عادت‌لر... بونلار نه‌دیر؟ هر شئی زَده‌دیرسه، اوندا بو یاخشی و پیس آنلاییشینی هارا قویاق؟ — بلکه آلدیغیمیز زَده‌لر، یاشادیغیمیز تجربه‌لر او مُهرلَنمیش‌لرین اوستونه یئنی بیر حیکایه یازیر. بئله باخا بیلمریک‌می؟ دنیزین گؤزلری پاریلدا‌دی. — البته. بیز بیر کیملییه، ماهیته صاحبیق؛ یاشادیغیمیز، زَده‌لریمیز اونون اوستونه یازیلیب. کتاب کیمی دوشونون. کتابا اونون مضمونونا اویغون علاوه‌لر ائدیریک. بیز جنایت و تحقیقی موضوعا، گولومسه‌لی موضوعلو کمدی عنصرلری علاوه ائده بیلمه‌ریک، اولماز، اوتورماز. علاوه ائتسک ده، جدی آلینماز. چئوریلر اولار کمدی... بیز مطلق (جنایت‌لی، قانلی حادثه‌لرله باغلی)  ماهیتلی بیر علاوه ائتمه‌لیییک. بلکه انسان ائله بودور. آدینا ماهیت، کیملیک، خصلت نه دئییریک دئیه‌ک — آلدیغیمیز زَده‌لر بونلارین اوستونه گلیر. اَکسیکدیر، یا زَنگینلشدیر، فرق ائتمیر. بو، پیسلیکله، ظالملیقلا، یا دا یاخشیلیقلا، مرحمتله زَنگینلشدیرمه اولا بیلر. — سیز سری قاتیللر حاقّیندا اوخوموسوز؟ — هه. بیلیرم نه‌یه دئیه‌جکسینیز. هامیسینین حیات حکایه‌سینده اوشاقلیغین زَده‌لری وار. آمما اونلار قاتیل اولدوقلاری اوچون تانینیرلار. عئینی زَده‌لره مَعروض قالان، آمما قاتیل اولمادیقلاری اوچون مشهورلشمَه‌ین، آراسیندا دونیانین اَن مرحمتلی انسانلاری اولانلار دا وار. -زَده‌لری آنجاق ظالیملار یاراتمیر کی. مثلاً سیز؟ — من نه؟ — ظالم آدامسیز؟ — من؟ اصلین‌ده، دئییلم. آمما کیم اؤزو حاقّیندا راحاتجا «ظالیم آدامام» دئییر کی؟ هر کس یاخشی آدام اولماق اوچون چابالامیرمی؟ داها دقیق دئسک، هامینین اونون یاخشی آدام کیمی تانیماسی اوچون. ایشین غریبه یانی دا بودور. دونیانین اَن اجلاف آدامی یاخشی آدام کیمی گؤرونمک اوچون مین جور حیله، حوققادان چیخیر. بونا دا حیرتلنمیشم — پیسلییین پیس شئی اولدوغونو بیلیب یاخشی آدام کیمی گؤرونمه‌یه چالیشدیغین حالدا نییه پیسلیک ائده بیلیرسن؟ قاتیللری خاطیرلاتدیز. اونلار قربانلارینی گیزلین‌ده اؤلدورورلر، چونکی بونون پیس عمل اولدوغونو بیلیر. — بلکه بیلمیر، فقط جَزا آلماماق اوچون گیزلین‌ده ائدیر؟ بوتون قاتیللر... 16 تؤرتدیکلری جنایت‌لرین آچیلمایاجاغینا اینانیرلار. بَلکه، اینانماسالار، جنایت ائتمزلر؟ -یوخ، بو مسئله بئله بَسیط دئییل. اونلار قتلین پیس عمل اولدوغونو بیلیرلر. بَلکه ده، قاتیللر اَن اویغون نمونه دئییل. ائله سیاستچیلری گؤتورَک. اونلار نییه اوزده بیر جور، آرخادا باشقا جوردیرلر؟ یا دا، مَثَلن، هانسی‌سا ساختاکارلیغی ائدَن، بونا گؤره هئچ بیر جَزا آلمایاجاغینی بیلَن بیری نییه گیزلینده گؤرور بو ایشی؟ مَثَلن، منیم آتام نییه آناما گیزلیجه خیانت ائدیردی؟ نییه هامییا یالاندان آند ایچیپ اونو آلداتمادیغینی، دؤیمه‌دیینی دئییردی. دَنیز سوسوب اوزومه باخدی. گارسون ماسایا یاخینلاشاندا من ساعاتا گؤز آتدیم. ۰۲/۴۸‌ای گؤستَریردی. -یورولدوز، - دَنیز کَدَرله اوزومه باخدی. -بیر آز. آمما سیزین دانیشدیقلارینیزا گؤره یوخ. معلوم، نورمالدا بو ساعاتدا یوخودا اولوروق. -دوغرو، نورمالدا و نورمال انسانلار. مَثَلن، مِن اوزومو نورمال سایمیرام. -او باخیر سیزین نَیی آنورمال حساب ائتمه‌ییزه. -سیز نئجه، نورمال انسانسیز؟ -من؟ یَقین کی، هَه. هرچند هئچ بیر خاص اوزللییم ده یوخدور. حیاتین آخارینا اویغون یاشایان عادی بیر آدامام. -بَس اوندا نییه مَنی دینلَه‌ییرسیز؟ بیر آز اؤنجه دئدینیز کی، نورمال آدام بو ساعاتدا یوخودا اولمالیدیر. «لَعنَت شَیطانا». بئینیمدن کئچَه‌نی دیله گَتیرمَدیم. -نیتیم سیزی غضبلَندیرمَک دئییل.

پیچیلتی(حیکایه) یازان :زومرود یاغمور کوچورن :سحر خیاوی باکی، ۱۸ آپرئل https://t.me/Adabiyyatsevanlar

شاه گئنه غضب‌له سوْروشار: — نئجه یعنی سن هاراداسان من ده اوْرادایام؟ وزیر باشینی آشاغا تیکیب دئیر: — شاهیمیز ساغ اوْلسون! سیزین قۇلاغینیزا پیچیلدایان کیشینین یانینا گئدیرم، سیزه اؤگره‌دن صنعتی، منه ده اؤگره‌دیر. شاه کندلی کیشینی چاغیرتدیرار. بۇ نه ایشدیر سوْروشار. کندلی کیشی شاها احوالاتی ناغیل ائدر. شاه وزیره اۆزونو تۇتوب، دئیر: — وزیر سن زۇرنا چالماغی اؤگرنمیشسن می؟ وزیر دئیر: — بلی پادشاهیم. شاه دئیر: — اوْندا سن گئت زۇرنانی چال. ائله بۇ گۆندن بری بۇ کیشی، منیم وزیریم اوْلدو. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

»قاراوللیلر و ناغیللار» «وزیرین زۇرنا چالماق اؤگرنمگی» ادبیات سئونلر:ویدا حشمتی یوْخسول بیر عائله‌، چوْخلوق اوْلدوقلاریندان، چوْخ چتین کئچینیردیلر. یوْخسول کیشی اۇلاغینی مینیب شهره گئدر. گؤرر، پادشاهین قصرینین قاباغیندا یاتان جماعت توْپلاشیبدیر. شاه بۆتون بگلری، ایالت صاحبلرینی چاغیریب، اؤلکه‌نین وضعیتی ایله بیلگیلنمک ایسته‌ییرمیش. کندلی کاسیب کیشی، بیر تاجرین یانینا گئدیب دئیر: — من فلان ایالتین صاحبی‌یم. پادشاه منی چاغیرتدیریب، آنجاق قۇلدورلار یوْلدا منی سوْیوندوروب، بۇ پالتاری وئریبلر. من ده اۇتاندیغیمدان نه مسأله‌نی شاها آچا بیلرم، نه ده بۇ اۆست-باش‌لا اوْنون قبولونا چاتا بیلرم. منه بیر دست یاخشی گئییم وئرین شاهین قۇللوغونا چاتیم. سوْنرا سیزه بئش دست پالتارین پولونو وئررم. تاجر راضیلاشار. کیشی بزنیب-دۆزنیب ایالت باشچیلاری ایله شاهین قبولوندا اگلشر. شاه آیری-آیری خانلاری دینله‌ییب، وضعیت‌له تانیش اوْلار. سوْنرا سس‌سیز اوْتوران کندلی کیشی‌یه اۆزونو تۇتوب، دئیر: — بگ سن نه‌دن دینمه‌ییرسن؟ هانسی ایالتین صاحبیسن؟ منه هئچ ده تانیش گلمیرسن. بس سیزین اوْرالاردا، جماعتین وضعیتی نئجه‌دیر؟ کیشی دئیر: — پادشاهیم! من وضعیتی سیزین اؤزونوزه دئمه‌لی‌یم. اذن وئرین یاخینلاشیم. شاه راضیلاشار. کیشی شاهین قۇلاغینا پیچیلدایار: — حرمتلی پادشاهیم! من نه بگم، نه ده ایالت صاحبی. لۆت-عریان بیر کندلی‌یم. اوْن اۆچ قۇلونوزون یئمگی-ایچمگی منه باخیر. اوْنلاری دوْلاندیرا بیلمیرم. اوْنون اۆچون اللریندن قاچیب، سیزین قۇللوغونوزا چاتمیشام. اگنیمده‌کی پالتارلار دا اؤزگه‌نیندیر. یالوار-یاخارلا آلیب، سیزین قبولونوزا گلمیشم. اگر سیزین بؤیوکلویونوز وارسا، منه کؤمک الینیزی اۇزادین، یوْخسا کیشیلیگینیز چاتمیرسا، ائله بۇرادا منی اؤلدورون. شاه راضیلیق ائدر. — آفرین سنه! دئمه‌لی سنین ایالتین چوْخ یاخشی دوْلانیر. — ائله‌دیر پادشاهیم. هامی اؤزوم کیمی دولانیر دئییب، شاهین سؤزلرینی کندلی کیشی تصدیق ائدر. شاه اۆزونو وزیره تۇتوب دئیر: — بۇ کیشینی خزانه‌یه آپار، نه قدر گۆجو چاتیرسا اوْنا آلتین وئر آپارسین. کندلی تعظیم ائدیب، وزیرله بیرلیکده چؽخار. اۇلاغین اۆستوندن خۇرجونونو گؤتوروب، خزانه‌یه گلر. خۇرجونون هر ایکی گؤزونو دوْلدوروب، اۇلاغین اۆستونه آشیرار. کین-پاخیللیق وزیرین اۆرگینی دیدیب، پارچالایار. اؤزونه دئیر «بۇ هارانین بگیدیر کی، من تانیمادیم؟ گؤرن اوْ شاها نه دئدی کی، شاه اوْنا بۇ قدر آلتین قؽیدی؟» کندلی، تاجره بیر اوْووج آلتین وئریب، یوْلا دۆزلر. اوْ یوْلا دۆشدوکدن سوْنرا وزیر آتینی مینیب، آرخاسیجا گئدر. بیر دره‌ده، اوْنو یاخالاییب، قؽلینجینی چکر. باغیرار: دایان گؤروم! سن شاهین قۇلاغینا نه دئدین؟ کیمسن؟ کندلی کیشی جواب وئرر: — من بیلیجی‌یم. وزیر دئیر: — ایندیکی سن بیلیجیسن، منیم اۆچ سؤالیما جواب وئرمه‌لیسن، یوْخسا سنی بۇرادا اؤلدوره‌جگم. کندلی کیشی دئیر: — بۇیور. وزیر دئیر: — بیرینجیسی بۇدور: منه دئ گؤروم، گؤیده‌کی اۇلدوزلارین سایی نئچه‌دیر؟ کندلی کیشی دئیر: — منیم ائششگیمین تۆکلری سایی. اینانمیرسان گل سای. وزیر دئیر: — یاخشی ایکینجی سؤالیم بۇدور، دئ گؤروم الله هارادادیر؟ کندلی کیشی جواب وئرر: — یاخشی باخسان اوْدور. وزیر نه قدر باخار گؤره بیلمز. کیشی دئیر: — وزیر گل پالتاریمیزی دگیشک، سن ائششگی مین. اوْندا گؤره بیلمه‌سن، من سنه تسلیم اوْلارام. کندلی خۇرجونو آتین بئلینه آتار. وزیرله پالتارینی دگیشدیرر. وزیر ائششگی مینیب، دقّت‌له باخار. دئیر: — کیشی بس الله هانی؟ من گؤره بیلمیرم. کندلی کیشی آتی مینیب، وزیره دئیر: — وزیر! سن ائله بۇرادا دایان الله-ی آختار. یقین گؤره‌جکسن. سوْنرا آتی قامچیلاییب، گؤزدن ایتر. وزیر ایسه کوْر-پئشمان، ائششگین اۆستونده ائوه قاییدار. درحال پالتارینی دگیشیب، آتی مینر. کیشینین کندینه ساری یوْلا دۆشر. اۇزاقدان وزیرین گلدیگینی گؤرن کندلی کیشی اوْنو گۆلر اۆزله قارشیلایار. یاخشی قوْناقلیق ترتیب وئریب، دئیر: — بو منیم ایتن قارداشیمدیر. مجلس قۇرتاراندان سوْنرا وزیر سوْروشار: — ایندی دئ گؤروم شاهین قولاغینا نه دئدین؟ کیشی جواب وئرر: — من شاها گیزلیجه قاوال اؤگردیرم. شاه اوْنون حقّینی وئردی. وزیر دئیر: — اوْندا منه ده زۇرنا چالماق اؤگرت! قوْی منیم ده بیر صنعتیم اوْلسون. کیشی راضیلاشار. هر جمعه گۆنو وزیرین یانینا گلیب، زۇرنا چالماق اؤگره‌در. بیر گۆن شاه غضبلنیب، وزیردن سوْروشار: — سنین ایشین-گۆجون یوْخدور؟ هر جمعه گۆنو هارالارا گئدیرسن؟ وزیر بیرآز اؤزونو ایتیریب، دئیر: — شاه ساغ اوْلسون! سیز هارادا اوْلورسانیز، من ده اوْرادایام.

تاینینمیش، شهرت‌لی داغچی «باقر صمدیان » ادبیات سئونلر گوزگوسونده زمان :سه شنبه1405/6/10 یونتمن: موسی بلالی گورونتو چو: مهری شاهویردی فوتوقراف: الهه کاووسی آپاریجی: کریم قربانزاده https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی بیوگرافی« صمد بهرنگی» https://t.me/Adabiyyatsevanlar

/فاطمه ملک زاده/ گلدانی پشتِ فرفورژه ام با گل‌هایی به رنگِ مرزنگوش می بینم  آنانی که فقط بلدند انگشت تکان بدهند       وقتی با تبرزین هایشان نجوا می‌کنند می بینم وقتی دروغ می‌گویند            درختان سقوط می‌کنند پرندگان پر می‌کشند آنها دلخوشی های شان   مثلِ سوت زدن در مستراح ست و عشق شان مثلِ سگی که مدفوعش را       هر جا رها می‌کند من شاهدِ حیرانیِ مردم هستم من گلدانی روبرویِ لنت کوبی ام و خرخاکیِ پیری هر روز دورم می چرخد روزها با بخورِ گلهایم بیدار میشوم زیرِ آسمانی که تب خالش مچاله شده سایه جِر خورده آدمها را با میلِ غریبی به زدنِ همدیگر نگاه میکنم هر روز کارگران با لباسی پر از شتک هایِ دوغاب        از کنارم رد می‌شوند دیروز کارگرِ صحاف با بویِ سریشِ گرم شده گلهایم را با نوکِ انگشت پراند زنی را دیدم که شلنگِ سوندش را     در جیب جابجا می‌کرد گلدانی پشتِ فرفورژه ام خیلی روزها فقط مرگ بازارِ خوبی دارد دوست دارم مثلِ خورشید در ظهرِ لیچِ تابستان به راش هایِ عریان بتابم بد اقبالی را باش بادی تند وارونه ام میکند و دختری با بویِ تینر و قلم موهایِ خوابیده در آن مرا به بومش میکشانَد حالا کنارِ عکسِ مایا کوفسکی ام در اتاقِ زنی که هر روز هزار کلمه می‌نویسد https://t.me/Adabiyyatsevanlar

در زندگی خودش حضور دارد، اما زندگی را «زندگیِ خودش» احساس نمی‌کند. با دیگران سخن می‌گوید، اما با خویشتن گفت‌وگو نمی‌کند. و شاید دردناک‌ترین صورت آن این باشد: انسان دیگر صدای درونی خود را نمی‌شنود. ر. خیاوی ادامه دارد... https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«دکتر روشن خیاوی »   «اؤزوٌن دن کوٌسموٌس اینسان!»-Özündən küsmüş insan   دیروز در یک ترانه ی آذربایجانی این جمله را شنیدم: «اؤزوٌن‌دن کوٌسموٌس اینسان!»: «انسانی که از خود»  و یا «با خود قهر کرده است!» این جمله ساعت ها فکر مرا مشغول کرد!... در باره ی این جمله خیلی اندیشیدم... و محتوای آن را با  وضعیت فرهنگی و انسانشناختی جهان معاصر سنجیدم و در ذهن خود مورد بحث و تحلیل و تفسیر قرار دادم....    انسانی که با خودش قهر کرده است.  انسانی که از خودش روی برگردانده - از خود فاصله گرفته است.  انسانی که با خودش قهر و در تعارض است.  انسانی که از خویشتن خویش روی برگردانده است.  “A human being estranged from himself!” „Ein Mensch, der sich selbst entfremdet ist!“   به باور من: این جمله(اؤزوٌن دن کوٌسموٌس اینسان!) از آن عبارت‌های بسیار نیرومند است که می‌شود از دل آن یک انسان‌شناسیِ عمیقِ انسان معاصر بیرون کشید: «اؤزوْندن کوْسموْش انسان» Özündən küsmüş insan انسانی که از «خویشتن خویش» قهر کرده است. به گمان من، حتی اگر این عبارت را از زمینهی ترانه جدا کنیم، یک حقیقت بسیار مهم دربارهی وضعیت انسان امروز را بیان می‌کند: بحران انسان معاصر فقط بحرانِ رابطهی او با جهان نیست، بحرانِ رابطهی او با خویشتن نیز هست. 1«از خود قهر کردن» یعنی چه؟   To turn away from oneself; to be estranged from oneself. Sich von sich selbst abwenden; sich selbst entfremdet sein. در زبان عادی، وقتی می‌گوییم کسی با خودش قهر کرده، یعنی از خویشتن ناراضی است. اما اگر کمی عمیق‌تر شویم، «خود»Self: Selbst در اینجا فقط «منِ فردی» نیست. (من فردی:Das individuelle SelbstThe individual self)   «خود» مجموعه‌ای است از: بدن، حافظه، گذشته، میل، وجدان، رؤیا، شکست، عشق، ترس، معنا و امکان‌های آیندهی انسان. بنابراین: «اؤزوْندن کوْسموْش انسان»  آن است که میان «آنچه هست» و «آنچه می‌خواست باشد» شکاف افتاده است: او با خویشتن آشتی ندارد. از گذشتهی خود ناراضی است، از بدن خود ناراضی است، از موقعیت خود ناراضی است، از انتخاب‌های خود پشیمان است، و گاهی حتی از «انسان بودن» خود خسته است. اینجاست که این جمله از یک تعبیر شاعرانه، به یک مفهوم انسان‌شناختی تبدیل می‌شود.   ۲ انسان معاصر چرا با خودش قهر کرده است؟ شاید یکی از بزرگ‌ترین تناقض‌های جهان معاصر این باشد: انسان بیش از هر دوره‌ای امکانِ شناخت جهان را پیدا کرده، اما شناختِ خویشتن برایش آسان‌تر نشده است. این انسان: جهان را اندازه می‌گیرد، ژن را می‌شناسد، سیاره‌ها را رصد می‌کند، هوش مصنوعی می‌سازد، تصویر خود را هزاران بار ثبت می‌کند، با میلیون‌ها انسان ارتباط دارد، اما ممکن است در خلوت از خودش بپرسد: «من واقعاً چه کسی هستم؟» Who am I really? Wer bin ich wirklich? این همان پارادوکس بزرگ عصر ماست: افزایش ارتباط، الزاماً به معنای افزایشِ پیوند با خویشتن نیست. گاهی درست برعکس است.   ۳ انسان امروز دائماً خودش را با «خودِ مطلوب» مقایسه می‌کند در جهان سنتی، انسان بیشتر با سنت، خانواده، دین، جامعه و نیاکان خود مقایسه می‌شد. اما انسان امروز با یک «جهانِ بی‌پایان از انسان‌های دیگر» مقایسه می‌شود. تصویرهای موفقیت، زیبایی، ثروت، جوانی، سفر، شهرت و خوشبختی دائماً مقابل چشم او قرار می‌گیرند. در نتیجه انسان ممکن است به خودش بگوید: «چرا من آن‌گونه نیستم که باید باشم؟» و این «باید» بسیار خطرناک است. زیرا کم‌کم: «منِ واقعی» ← در برابر «منِ آرمانی» قرار می‌گیرد، و از اینجا «قهر با خود» آغاز می‌شود.   ۴ شبکه‌های اجتماعی یک «خودِ نمایشی» می‌سازند انسان امروز فقط زندگی نمی‌کند، زندگیِ خود را نمایش نیز می‌دهد. به نمایش می گذارد: او تصویری از خودش می‌سازد که دیگران ببینند. پس میان سه «من» شکاف ایجاد می‌شود: 1-منِ واقعیThe real self Das wirkliche Selbst 2-آن کسی که هستم Who I am Wer ich bin 3-منِ نمایشی The performative self Das performative Selbst (آن کسی که به دیگران نشان می‌دهم. منِ آرمانی آن کسی که فکر می‌کنم باید باشم.) هرچه فاصلهی این سه بیشتر شود، احتمال بیگانگی با خویشتن نیز بیشتر می‌شود. از همین منظر، جملهی ترانه بسیار امروزی می‌شود: «اؤزوْندن کوْسموْش انسان» یعنی: انسانی که دیگر نمی‌تواند با تصویرهایی که از خودش ساخته است آشتی کند.   ۵- این همان چیزی است که می‌توان «بیگانگی با خویشتن» نامید (Entfremdung von sich selbst Alienation from oneself) در فلسفهی جدید، مفهوم «بیگانگی» بسیار مهم است، از هگل و مارکس تا اگزیستانسیالیست‌ها و متفکران پدیدارشناسی.   اما می‌توان یک گام جلوتر رفت: بیگانگی فقط بیگانگی انسان از کار، جامعه یا طبیعت نیست، انسان می‌تواند از خودش و با خودش نیز بیگانه شود. در این حالت، انسان در بدن خودش زندگی می‌کند، اما با بدن خود آشتی ندارد.