کانال تخصصی اقتصاد

🔴 شکاف تورمی بین دهک ها افزایش یافت⁉️ 🔵 تدوین دکتر محمدرضا منجذب ⭕️ اینفوگرافیک مطلب را از اینجا ببینید 🔴 کانال دکتر منجذب

🔴 دکتر سید مرتضی افقه: دلار ۲۰۰ هزارتومان، فعلا تاثیر روانی تهدید ترامپ است؛ نرخ فعلی دلار دور از انتظار نبوده و قابل پیش بینی بود. 💢 پس از کاهش فروش نفت بدلیل تشدید تحریم‌ها، پرده‌ها کنار رفت و بسیاری از بی‌کفایتی‌های گذشته عریان شد. 🔸تا سال 97 این بی‌تدبیری‌ها در سیاست‌گذاری کتمان شده بود.

🔴پدیده شاغلان فقیر / چگونه هم کارگر و کارفرما در قعر رکود تورمی‌اند؟ ✍️سجاد شهری زاده؛ پژوهشگر اقتصاد سیاسی 🔹اشتغال دیگر تضمین خروج از فقر نیست؛ «شاغلان فقیر» با وجود کار، درآمدی زیر خط فقر مطلق دارند. 🔹در ایران، تورم مزمن، عقب‌ماندن دستمزد از تورم، گسترش مشاغل غیررسمی و کاهش قدرت خرید، رابطه اشتغال و رفاه را گسسته است. 🔹در سال ۱۴۰۲، ۸۹ درصد افراد زیر خط فقر شاغل بودند و ۵۶ درصد خانوارهای فقیر سرپرست شاغل داشتند. 🔹تقابل کارگر و کارفرما نیز گمراه‌کننده است. بسیاری از کارفرمایان کوچک و متوسط با افت فروش، فعالیت زیر ۵۰ درصد ظرفیت، افزایش هزینه مواد اولیه، انرژی، اجاره و مالیات و زیان انباشته روبه‌رو هستند. 🔹کارگر دستمزدی ناکافی می‌گیرد و کارفرما نیز توان پرداخت همین دستمزد را ندارد. 🔹رشد پایین و تورم بالا، تحت تأثیر تحریم‌ها از مسیر کاهش دسترسی به بازارها، صادرات نفت، سرمایه‌گذاری خارجی، افزایش هزینه واردات و افت ارزش پول ملی، این وضعیت را تشدید کرده‌اند. 🔹راه‌حل، صرفاً یارانه نیست؛ باید با تقویت تقاضای مؤثر، افزایش قدرت خرید، تسهیلات کم‌بهره و حمایت هدفمند از تولید، چرخه تورم، رکود و فقر شاغلان را معکوس کرد./اکونومیست فارسی ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔵 ساختن آینده‌ در جایی دیگر! 👤 دکتر مریم زارعیان؛ جامعه‌شناس ✍️ مهاجرت نیروی متخصص و انتقال دارایی توسط کارآفرینان، هر دو ریشه در یک عامل مشترک دارند: «تصویر آینده». ✍️ نااطمینانی اقتصادی و ناتوانی در پیش‌بینی شرایط فردا، باعث می‌شود «قابلیت خروج» خود به یک ارزش اقتصادی تبدیل شود؛ چرا که سرمایه‌گذار ترجیح می‌دهد سرمایه‌اش را در تصمیم‌های بلندمدت و غیرقابل‌پیش‌بینی قفل نکند و متخصص نیز امکان برنامه‌ریزی، رشد شغلی و امنیت زندگی خانواده‌اش را در جایی دیگر مطمئن‌تر می‌بیند. ✍️ تصمیم فردی برای رفتن، با شکل‌گیری شبکه‌های ارتباطی و کاهش هزینه‌های روانی، به‌تدریج به یک «انتظار و هنجار جمعی» بدل می‌شود و چرخه‌ای خودتقویت‌شونده می‌سازد: کاهش سرمایه انسانی و افت سرمایه‌گذاری مولد، ظرفیت رشد آینده را محدودتر کرده و انگیزه برای خروج را افزایش می‌دهد. ✍️ هر مهاجرتی فرار مغزها و هر انتقال دارایی خروج سرمایه نیست و ملامت افراد فایده‌ای ندارد؛ چرا که رفتن، آخرین حلقه از زنجیره‌ای طولانی است که مدت‌ها قبل با حذف «گزینه ماندن از تصویر آینده» آغاز شده است. ✍️ برای تغییر این روند، باید متغیرهای اساسی تغییر کنند تا ماندن و سرمایه‌گذاری بلندمدت دوباره به گزینه‌ای قابل‌رقابت و قابل‌اعتماد تبدیل شود. ✍️ بنابراین، پرسش بنیادین این نیست که «چرا می‌روند؟»، بلکه این است که چگونه شرایطی شکل گرفت که افراد، آینده چند سال بعد خود را بیرون از کشور مطمئن‌تر می‌بینند. ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔴 دکتر محمدرضا منجذب: مکانیسم تأثیر خبر خوب و خبر بد بر متغیرهای اقتصادی در شرایط جنگی خبرهای خوب و بد از طریق کانال "انتظارات" بر متغیرهای اقتصادی تأثیر می‌گذارند. خبر بد (افزایش ریسک): هرگونه نشانه از تشدید تنش، مانند تهدید به حمله نظامی به ایران یا بسته شدن تنگه هرمز، به‌عنوان یک "خبر بد" تلقی می‌شود. این اخبار باعث افزایش حق‌الرحمه ریسک ژئوپلیتیکی در قیمت نفت می‌شوند. فعالان بازار انتظار اختلال در عرضه را دارند و برای جبران این ریسک، قیمت‌های آتی را بالا می‌برند. خبر خوب (کاهش ریسک): برعکس، اخباری که حاکی از کاهش تنش، مذاکره، یا عبور موفقیت‌آمیز نفتکش‌ها از مناطق بحرانی باشد، به‌عنوان "خبر خوب" عمل کرده و با کاهش حق‌الزحمه ریسک، قیمت نفت را به‌سرعت پایین می‌آورند . این نوسانات می‌توانند به‌سرعت و در کسری از دقیقه رخ دهند. تحلیل نقش ترامپ: استفاده از اخبار راست و دروغ برای اثر بر قیمت نفت تحلیل‌ها نشان می‌دهد که دولت ترامپ به‌طور سیستماتیک از انتشار اخبار (چه راست و چه دروغ) برای تأثیرگذاری بر بازار نفت استفاده کرده است . مکانیسم این کار به شرح زیر است: 1. انتشار خبر خوش‌بینانه کاذب: مقامات آمریکایی، از جمله رئیس‌جمهور، اخبار غیرواقعی یا اغراق‌آمیز درباره پیشرفت در مذاکرات یا موفقیت‌های نظامی یا باز بودن تنگه هرمز منتشر می‌کنند . 2. زمان‌بندی دقیق: این اخبار اغلب در زمان‌هایی منتشر می‌شوند که بازارها در حالت کم‌نقدشوندگی هستند (مثلاً اوایل صبح دوشنبه) تا تأثیر آن‌ها بر قیمت‌ها به حداکثر برسد . 3. هدف: هدف اصلی این اقدامات، کاهش مصنوعی قیمت نفت و آرام‌سازی موقت بازارهاست . این کار به دولت آمریکا کمک می‌کند تا از افزایش قیمت بنزین و تبعات سیاسی آن در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای جلوگیری کند . چرا این روش کار می‌کند؟ بیش از ۷۰ درصد معاملات در بازارهای آتی انرژی توسط الگوریتم‌های رایانه‌ای انجام می‌شود که به جای بررسی فیزیکی نفتکش‌ها، تیتر اخبار را اسکرپ می‌کنند. این الگوریتم‌ها واکنش سریعی به هر خبر جدید نشان می‌دهند و فرصت مناسبی برای معامله‌گران با دسترسی به اطلاعات سریع‌تر فراهم می‌کنند . اثرات بر بازارهای داخلی ایران اخبار و فشارهای اقتصادی خارجی، تأثیرات مخرب و عمیقی بر اقتصاد ایران داشته است که در متغیرهای کلیدی زیر قابل مشاهده است: سقوط آزاد ریال: ارزش ریال در بازار آزاد به پایین‌ترین حد تاریخی خود رسیده و از مرز ۲ میلیون ریال به ازای هر دلار عبور کرده است . اخبار بد این را تشدید می کند و بالعکس. ابرتورم و کاهش قدرت خرید: تورم سالانه در ایران برای چندین ماه متوالی از ۸۰ درصد فراتر رفته و در برخی مقاطع به ۱۳۰ درصد نیز رسیده است . بحران سوخت: به دلیل کمبود پالایشگاه و تأثیر بلوکه دریایی بر واردات سوخت، صف‌های طولانی در پمپ‌بنزین‌های تهران شکل گرفته است و دولت با کسری روزانه ۱.۵ میلیون لیتری بنزین مواجه است. بورس نیز اثرات بر بازارهای موازی خارج از ایران اخبار دستکاری‌شده تأثیری موقتی اما قابل‌توجه بر بازارهای جهانی داشته است: نوسانات شدید و موقتی قیمت نفت: اخبار کاذب توانسته‌اند نوسانات شدیدی در قیمت نفت ایجاد کنند. برای مثال، در یک مورد، قیمت نفت WTI در یک روز ۸ درصد سقوط کرد و یا در موردی دیگر، انتشار یک خبر کاذب باعث کاهش ۱۵ درصدی قیمت در عرض یک ساعت شد . کاهش اعتبار و اثربخشی: با تکرار این الگو، فعالان بازار به اخبار کاخ سفید بی‌اعتماد شده‌اند. معامله‌گران شاخصی به نام "TACO" (ترامپ همیشه عقب‌نشینی می‌کند) ابداع کرده‌اند و اعلام می‌کنند که تا زمانی که خود ایران خبری را تأیید نکند، به ادعاهای آمریکا اعتنا نمی‌کنند. دوام و افق آینده این اثرات تحلیل‌ها نشان می‌دهد که این اثرات کوتاه‌مدت و رو به کاهش هستند، اما در عین حال زمینه‌ساز یک بحران بزرگ‌تر در آینده می‌شوند. اثر کوتاه‌مدت: تأثیر اخبار بر بازارهای مالی، بویژه با استفاده از الگوریتم‌ها، بسیار سریع است اما معمولاً دوام زیادی ندارد. به محض اینکه واقعیت روشن می‌شود، قیمت‌ها به سطح قبلی خود بازمی‌گردند. بحران قریب‌الوقوع: تداوم این وضعیت، بازار را به سمت یک شوک عرضه واقعی سوق می‌دهد. ذخایر استراتژیک نفت آمریکا به پایین‌ترین سطح خود در ۴۰ سال اخیر رسیده است و تنگه هرمز عملاً مسدود شده است. با اتمام این ذخایر، دستکاری قیمت‌ها با اخبار دروغین بی‌اثر شده و بازار با واقعیت تلخ کمبود فیزیکی نفت مواجه خواهد شد. 🔴 کانال دکتر منجذب

در يك ساختار اقتصادي باثبات، مطلوب‌‌ترين و پايدارترين راهكار حمايتي، تقويت واقعي سطح دستمزدها، بهبود فضاي كسب‌وكار و ايجاد بستر براي اشتغال ارزش‌آفرين است. اما در وضعيت كنوني كه دولت با محدوديت‌هاي شديد منابع، ناترازي‌هاي ساختاري و عدم امكان هماهنگي سريع ميان‌بخشي مواجه است، امكان ترميم فوري دستمزدها متناسب با تورم وجود ندارد. از اين رو، توزيع هدفمند كالابرگ الكترونيك به عنوان حداقلي‌ترين و كارآمدترين گزينه در دسترس دولت عمل مي‌كند؛ ابزاري واقع‌گرايانه كه دست‌كم بخشي از نيازهاي حياتي و سبد خوراكي خانوارها را پوشش داده و مانع از سقوط شديدتر رفاه عمومي در گذر از اين مقطع حساس تاريخي مي‌شود./تعادل ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔷 واكاوي مهم‌ترين دستاورد اقتصادي دولت 🔷دکتر مرتضي عزتي سياست توزيع كالابرگ الكترونيك در دولت چهاردهم، فراتر از يك ابزار توزيعي صرف، واكنشي ناگزير به شرايط خطير اقتصاد سياسي كشور، تشديد فشارهاي تورمي و فرسايش قدرت خريد عمومي است. هرچند از منظر اصول كلاسيك علم اقتصاد، تخصيص يارانه‌هاي مستقيم مي‌تواند اختلالاتي در انگيزه‌هاي توليد و رفتار بازار ايجاد كند، اما در بستر واقعيت‌هاي ناظر بر تحريم، نااطميناني‌هاي منطقه‌اي و افت شديد ارزش دستمزدها، اين سازوكار به مهم‌ترين سپر حمايتي براي صيانت از معيشت و بقاي اقتصادي طبقات مختلف جامعه بدل شده است. اجراي طرح كالابرگ الكترونيك در ساختار اقتصادي دولت چهاردهم، بي‌ترديد يكي از كليدي‌ترين و در عين حال بحث‌برانگيزترين پرونده‌هاي سياستگذاري رفاهي كشور به شمار مي‌رود. اين اقدام در فضاي كارشناسي و محافل دانشگاهي با ديدگاه‌هاي متفاوتي رو‌به‌رو بوده است؛ گروهي از تحليلگران با اتكا به متغيرهاي پولي هشدار مي‌دهند كه تداوم و توسعه چنين طرح‌هايي به واسطه پيامدهاي احتمالي در رشد نقدينگي و تحريك انتظارات تورمي مي‌تواند به تشديد ناپايداري‌‌هاي قيمتي دامن بزند. در نقطه مقابل، طيف وسيعي از اقتصاددانان و كارشناسان رفاه اجتماعي با استناد به شرايط خاص زيست اقتصادي جامعه، تداوم اين سياست و حتي افزايش اعتبار كالابرگ را تنها مسير قابل اتكا براي حفظ حداقلي امنيت غذايي و كاهش فشارهاي خرد‌كننده بر دوش اقشار محروم و حقوق‌‌بگيران ارزيابي مي‌كنند. براي ارزيابي واقع‌بينانه اين سياست، تفكيك ميان «مباني نظري علم اقتصاد» و «اقتصاد شرايط اضطرار» ضرورتي اجتناب‌‌ناپذير است. در چارچوب نظريه‌هاي متعارف اقتصادي، پرداخت انواع يارانه و توزيع كالابرگ، مداخله‌اي ناكارآمد در سازوكار طبيعي قيمت‌ها محسوب مي‌شود. چنين سازوكارهايي در بلندمدت مي‌توانند تمايل به فعاليت‌هاي مولد را كاهش دهند، انگيزه‌هاي كار و اشتغال را تضعيف و بهره‌‌وري را در سطوح مختلف دچار فرسايش كنند. افزون بر اين، تمركز كالابرگ بر اقلام مشخص، تعادل ساختاري بازار را دگرگون مي‌سازد؛ افزايش تقاضا براي اقلام منتخب از يك‌سو به بالا رفتن قيمت تعادلي آنها منجر مي‌شود و از سوي ديگر، تقاضا براي كالاهاي جانشين را به‌ شدت كاهش داده و به زيان توليدكنندگان آن كالاها تمام مي‌شود. همچنين تاثيرگذاري اين زنجيره بر كالاهاي مكمل نيز مي‌تواند نوسانات و اختلالات قيمتي تازه‌اي را در سبد مصرفي خانوارها پديد آورد. با اين وجود، هيچ الگوي ناب اقتصادي فارغ از بافتار زيست‌ محيطي و واقعيت‌هاي عيني جامعه قابل پياده‌سازي نيست. هنگامي كه يك نظام اقتصادي در معرض تلاقي فشارهاي برآمده از تهديدات امنيتي، فشارهاي ناشي از شرايط جنگي، تنگناهاي شديد تحريمي و تورم‌هاي مزمن انباشته قرار مي‌گيرد، اولويت نخست سياستگذار از «بهينگي تخصيص منابع» به «صيانت از حيات جامعه و حفظ پايداري زيستي» تغيير مي‌‌يابد. در چنين وضعيتي، دولت‌ها موظف به مداخله فعال، مهار شوك‌ها و كاهش هزينه‌هاي تحميلي بر جامعه هستند، چراكه انفعال دولت مي‌تواند پيامدهاي اجتماعي و انساني جبران‌ناپذيري به بار آورد. چالش محوري امروز در بطن اقتصاد ايران، شكاف عميق و روزافزون ميان نرخ تورم و رشد اسمي دستمزدهاست. در شرايطي كه افزايش حقوق و دستمزدها بسيار كمتر از رشد شتابان قيمت‌ها پيش مي‌رود، ارزش واقعي درآمدهاي ثابت به‌طور مستمر آب رفته و قدرت خريد طبقات وسيعي از حقوق‌بگيران و كارگران فرسوده مي‌شود. ناتواني در تامين نيازهاي پايه، امكان تجربه يك زندگي متعارف و حتي حفظ استانداردهاي حداقلي زيستي را از دسترس بخش بزرگي از خانوارها خارج ساخته است. انباشت اين فشارهاي تورمي سنگين و ركود حاكم بر بخش‌هاي مختلف طي نزديك به يك دهه گذشته، دامنه آسيب‌پذيري را به اندازه‌اي گسترش داده كه امروزه نه فقط اقشار به ‌شدت ضعيف، بلكه بخش عمده‌اي از مشاغل آزاد و حدود ۹۰ درصد آحاد جامعه به نوعي نيازمند دريافت چترهاي حمايتي نظير كالابرگ هستند.

🔴 پیش‌بینی مسکن با قیمت دلاری ◽️مسکن از پارسال بیش از دو برابر شده؛ آیا این روند تکرار می‌شود؟ قیمت دلاری مسکن یک معیار خوب برای پیش‌بینی بازار ملک است و حالا روی ۱۳۰۰ دلار برای هر متر مربع مسکن تهران ایستاده. آیا این به معنای رکود است یا یک رونق جهشی؟

🔴 همتی با مطرح کردن موضوع "توقف صادرات نفت"، زمینه گرانی دلار را فراهم کرد/ رئیس بانک مرکزی نباید در این شرایط این حرف را می‌زد 👤 دکتر مهدی پازوکی،

🔴 ۴۰ درصد جمعیت زیر خط فقر و ۴۰ درصد در آستانهٔ آن هستند 💬دکتر فرشاد مومنی، عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی: 🗣‌ در جامعه‌ای که بر محور تشویق رانت، ربا، فساد، دلالی و واردات شکل گرفته، حدود ۴۰ درصد جمعیت زیر خط فقر و ۴۰ درصد دیگر در آستانهٔ فروافتادن به زیر خط فقر قرار دارند، در حالی که قله‌های ثروت به خارج گسیل می‌شود یا صرف واردات کالاهای لوکس می‌گردد. 🗣خودروهای چند ده میلیاردی در کمتر از یک ساعت خریداری می‌شوند، اما برخی تحلیل‌گرانِ خوش‌نیتِ بی‌تخصص از این پدیده نتیجه می‌گیرند که «مردم فقیر نیستند»؛ در حالی که این پدیده نشان از توزیع به‌غایت نابرابر درآمد و ثروت دارد که کمر کشور را می‌شکند.

🔵 دکتر مرتضی افقه: 🔵 به‌نظر می‌رسد ترامپ کم‌هزینه‌ترین راه برای رسیدن به اهداف خود را فشار اقتصادی می‌داند. متاسفانه اقتصاد نیز طی سال‌های گذشته یکی از نقاط ضعف اصلی کشور بوده و حتی می‌توان گفت در مقاطعی آسیب‌پذیری اقتصادی ما از آسیب‌پذیری نظامی بیشتر بوده است. شاید ترامپ نیز این مساله را به‌درستی تشخیص داده و از همین مسیر وارد شده است؛ مسیری که متاسفانه هزینه‌های جانی و مالی قابل‌توجهی به مردم تحمیل کرده است. تهدید اخیر اقدام خطرناکی است. البته اگر ایران بخواهد دربرابر این فشار مقاومت کند، باید مانند گذشته راه‌هایی برای دور زدن محدودیت‌ها و یافتن مسیرهای جایگزین پیدا کند؛ همان‌طور که پس از اعمال تحریم‌ها توانست راه‌هایی برای ادامه فروش نفت پیدا کند. اما اگر نتوانیم راه‌های جایگزین ایجاد کنیم، این بار شرایط تا حد زیادی از اختیار ما خارج خواهد بود؛ چراکه فشار آمریکا صرفا متوجه ایران نیست و شرکای تجاری کشور را نیز هدف قرار می‌دهد. اگر کشورهایی مانند چین و روسیه و حتی یکی دو کشور دیگر بتوانند در برابر این فشار مقاومت کنند، شدت آثار آن کاهش خواهد یافت اما اگر این کشورها همراهی نکنند یا نتوانند در برابر فشار آمریکا مقاومت کنند، مشکلات اقتصادی ایران بسیار شکننده‌تر از وضعیت فعلی خواهد شد./متن کامل ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🟢 در ایران، کامیون را یک ساعت قبل از حرکت روشن می‌کنند تا گرم شود 💬دکتر فرشاد فاطمی، عضو هیات علمی دانشگاه شریف: 🗣‌ در آمریکا، کامیون‌داران برای کاهش ۵ تا ۱۰ درصدی مصرف سوخت، با برنامه‌ریزی پشت سر هم حرکت می‌کنند تا از جریان باد استفاده کنند؛ این نشان از بهینه‌سازی مبتنی بر هزینه‌های واقعی سوخت دارد. 🗣در ایران، کامیون‌داران برای گرم کردن اتاق در زمستان، کامیون را یک ساعت قبل از حرکت روشن می‌کنند؛ این تفاوت آشکار، نشان‌دهندهٔ نبود بهینگی و قیمت‌گذاری غیرواقعی سوخت در ایران است که انگیزهٔ صرفه‌جویی را از بین برده است.

🔴 پرسش: اینکه نظام حکمرانی احتمالاً نسبت به مشکلات و محدودیت‌های معیشتی مردم آن‌طور که باید حساسیت نشان نمی‌دهد، چه تبعاتی می‌تواند در پی داشته باشد؟ 🔴 پاسخ دکتر محمد طبیبیان: در مقطع فعلی، پرسشی که برای من مطرح است این است که وقتی از «نظام حکمرانی» سخن می‌گوییم دقیقاً از چه ساختاری صحبت می‌کنیم؟ مرکز نهایی تصمیم‌گیری اقتصادی کجاست؟ چه کسانی مسئول‌اند؟ اهداف اقتصادی چگونه تعیین می‌شوند و در صورت شکست یک سیاست، چه نهادی پاسخ‌گوست؟ ابهام در پاسخ به همین پرسش‌ها خود بخشی از مشکل است. اما درباره معیشت مردم، خطر فوری و ملموس، تورم بسیار بالاست. اقتصاد ایران در شرایطی قرار گرفته که خطر تثبیت تورم در سطوح بسیار بالا و حتی حرکت به سوی نرخ‌های سه‌رقمی را نمی‌توان نادیده گرفت. در چنین شرایطی، اگر کسری‌های مالی، رشد نقدینگی، افت ارزش پول ملی و انتظارات تورمی یکدیگر را تقویت کنند، شتاب تورم می‌تواند به مراتب بیشتر شود. البته ابرتورم نتیجه اجتناب‌ناپذیر تورم بالا نیست؛ اما تجربه کشورهایی که گرفتار آن شده‌اند نشان می‌دهد که پس از بی‌ثبات شدن انتظارات و کاهش اعتماد عمومی به پول، کنترل تورم بسیار دشوارتر و پرهزینه‌تر می‌شود. تورم بالا یک پیامد اجتماعی بسیار خطرناک نیز دارد. همه گروه‌ها توان یکسانی برای دفاع از درآمد واقعی خود ندارند. صاحبان برخی مشاغل آزاد می‌توانند، دست‌کم تا حدودی، قیمت خدمات یا کالاهای خود را با تورم تعدیل کنند. برای مثال، راننده تاکسی می‌تواند کرایه خود را افزایش دهد یا فروشنده قیمت کالا را تغییر دهد. اما حقوق‌بگیران، بازنشستگان و بسیاری از کارکنان دولت چنین امکانی ندارند و تعدیل درآمد آنها معمولاً با تأخیر صورت می‌گیرد. بنابراین بخش بزرگی از بار تورم بر دوش کسانی قرار می‌گیرد که درآمد اسمی نسبتاً ثابت دارند. خطر فقط کاهش سطح رفاه این افراد نیست. اگر قدرت خرید حقوق کارکنان دولت تا جایی کاهش یابد که دیگر حتی هزینه‌های اولیه زندگی را تأمین نکند، مسئله از یک بحران معیشتی به بحران ظرفیت حکمرانی تبدیل می‌شود. کارمند، معلم، پرستار، مهندس یا کارشناس دولتی ناچار می‌شود وقت و انرژی خود را صرف یافتن منبع درآمد دیگری کند یا اساساً دستگاه اداری را ترک کند. در چنین شرایطی، دولت به تدریج سرمایه انسانی و توان اجرایی خود را از دست می‌دهد. فروپاشی ظرفیت اداری یک کشور می‌تواند از بسیاری از خسارت‌های فیزیکی نیز خطرناک‌تر باشد، زیرا ساختمان و تأسیسات را می‌توان دوباره ساخت، اما بازسازی یک نظام اداری حرفه‌ای، انباشت تجربه و اعتماد نهادی ممکن است سال‌ها زمان ببرد. در روزهای اخیر نیز سخنان رئیس‌جمهور آمریکا در همین زمینه بسیار قابل تأمل بوده است. مضمون سخنان آقای ترامپ این بوده که در برابر ایران دو راه می‌بیند: تشدید فشار اقتصادی تا جایی که اقتصاد ایران با شکست جدی روبه‌رو شود، یا استفاده از نیروی نظامی. این سخن نشان می‌دهد که فرسایش اقتصادی ایران خود به بخشی از محاسبات راهبردی طرف مقابل تبدیل شده است. این مسئله بسیار خطرناک است. هنگامی که ضعف اقتصادی یک کشور به ابزار فشار خارجی تبدیل می‌شود، اصلاح اقتصادی دیگر فقط مسئله رفاه و رشد نیست؛ بخشی از امنیت ملی است. آیا می‌توان در برابر چنین راهبردی سیاست متقابل مؤثری اتخاذ کرد؟ به نظر من پاسخ مثبت است. اما لازمه آن اصلاح سازوکار تصمیم‌گیری، ایجاد انضباط مالی و پولی، کاهش نااطمینانی، بازگرداندن اعتماد به سیاست‌گذاری، بهبود روابط اقتصادی خارجی و مهم‌تر از همه، قرار دادن حفظ معیشت و سرمایه انسانی جامعه در رأس اولویت‌های کشور است. مانع اصلی صرفاً کمبود دانش اقتصادی نیست. ایران اقتصاددان، مدیر، کارشناس و نیروی انسانی متخصص کم ندارد. مشکل بنیادی‌تر، ساختار تصمیم‌گیری و ساختار منافعی است که اصلاحات ضروری را دشوار می‌کند. تا زمانی که هزینه ادامه وضع موجود برای برخی مراکز تصمیم‌گیری کمتر از هزینه اصلاح باشد، حتی سیاست‌های اقتصادی نسبتاً روشن و شناخته‌شده نیز به دشواری اجرا خواهند شد. به همین دلیل، مسئله امروز اقتصاد ایران را نمی‌توان صرفاً با این پرسش توضیح داد که «کدام دولت سیاست اقتصادی بهتری دارد؟» پرسش بنیادی‌تر این است: آیا ساختار حکمرانی به دولت اجازه می‌دهد یک سیاست اقتصادی منسجم را انتخاب کند، ابزارهای لازم را در اختیار داشته باشد، آن را اجرا کند و در برابر نتایجش پاسخ‌گو باشد؟ اگر پاسخ این پرسش منفی باشد، تغییر افراد و دولت‌ها، هرچند بی‌اهمیت نیست، به تنهایی برای حل مشکلات بنیادی اقتصاد کافی نخواهد بود. ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔴 دولت به جای ایجاد تورم، به مردم بگوید یک سری کارها را نمی‌تواند انجام دهد 💬دکتر محمدحسین عادلی، رئیس کل اسبق بانک مرکزی: 🗣 در شرایط تورم، باید هزینه‌های غیرضروری را حذف کرد، همان‌گونه که یک خانواده با کاهش درآمد، سفرهای خود را کمتر می‌کند؛ دولت نیز باید فعالیت‌های کم‌بازده را کنار بگذارد و به‌جای خرج کردن پول‌های ناکافی، به مردم بگوید که توانایی انجام برخی کارها را ندارد. 🗣 انجام فعالیت‌های غیرضروری با استقراض یا چاپ پول، تورم را به کل جامعه تحمیل می‌کند و به معیشت، اخلاق و مناسبات اجتماعی آسیب می‌زند؛ بهتر است به‌جای تحمیل تورم، هزینه‌ها را مدیریت و اولویت‌بندی کرد.

🔴 ‏نفت صادراتی کشورهای حوزه خلیج فارس 🔴 ‏به گفته کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، «به‌طور متوسط روزانه ۱۵ میلیون بشکه نفت از خلیج فارس خارج می‌شود.» ‏✍️ عبداله باباخانی کارشناس انرژی ‏این رقم با محاسباتی که پیش‌تر درباره نحوه انتقال و عبور نفت در ماه‌های حون، جولای و آگوست تا کنون، چندین بار در کانال منتشر کرده بودم، همخوانی دارد. برآورد تقریبی به این صورت است: ‏- خط لوله عربستان: حدود ۶ میلیون بشکه در روز ‏- خط لوله امارات: حدود ۲ میلیون بشکه در روز ‏- خط لوله و حمل زمینی عراق: حدود ۱٫۲ میلیون بشکه در روز ‏-انتقال شاتلی: حدود ۳ میلیون بشکه در روز ( بیشترین حجم متعلق به عراق، سپس کویت و مقداری هم ایران) ‏- حمل با نفتکش: حدود ۴ میلیون بشکه در روز ‏🔹جمعا حدود ۱۶ میلیون بشکه در روز، در مقابل ۱۹ میلیون بشکه قبل از تنش ‏اما از هفته گذشته و با ورود عربستان به انتقال شاتلی، حدود ۱٫۵ تا ۲ میلیون بشکه در روز به ظرفیت این بخش اضافه شده و احتمالاً حجم انتقال شاتلی به حدود ۵ میلیون بشکه در روز خواهد رسید. ‏عربستان اکنون بسیار بیشتر از ظرفیت اوپکی خودش صادرات دارد. ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🟣 مردم اصلا توان خرید ندارند که بخواهند به فروشگاه‌ها هجوم آورند/ ۴۰ درصد جامعه زیر خط فقر قرار دارند/ ۴۰ درصد دیگر جامعه نیز در آستانه فروافتادن به زیر خط فقر هستند دکتر فرشاد مومنی: 🔹اینکه در ایام جنگ به فروشگاه‌ها هجوم برده نشد، ریشه در فقر گسترده دارد. 🔹اکنون طبق گزارش‌های رسمی، ۴۰ درصد جامعه زیر خط فقر قرار دارند و بخش بزرگی از عدد، نیز زیر خط فقر شدید هستند؛ یعنی شرایط مماس بر قحطی‌زدگی. کسی که قحطی‌زده است و حتی فقر غذایی خود را هم نمی‌تواند برطرف کند، اصلا تقاضایی ندارد که بخواهد به فروشگاه‌ها هجوم بیاورد. 🔹گزارش‌های رسمی همچنین اعلام می‌کند که ۴۰ درصد دیگر جامعه نیز در آستانه فروافتادن به زیر خط فقر هستند. ما باید به اینکه فقرای ایران در قله شعور تاریخی قرار دارند، نمره دهیم. در تمام دنیا، در چنین شرایطی بحث هجوم برای خرید نیست، بلکه بحث شورش گرسنگان است. اما فقرای کشور ما شرافت و بلوغ فکری بالایی از خود نشان دادند، زیرا می‌دانستند اکنون وقت چنین اعتراضاتی نیست./ جماران ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔴 چرا عجم‌اوغلو بی‌جهت ستایش می‌شود؟ / تاثیرگذارترین اقتصاددان جهان، به‌طرز عجیبی قانع‌کننده نیست! هیات تحریریه اکونومیست 🔹دارون عجم‌اوغلو، اقتصاددان MIT، در سال ۲۰۲۴ به‌همراه سایمون جانسون و جیمز رابینسون جایزه نوبل اقتصاد را برای پژوهش درباره نقش نهادها در رفاه اقتصادی دریافت کرد. 🔹او با کتاب‌ها، مقالات علمی فراوان و نفوذ گسترده در میان اقتصاددانان و رسانه‌ها، به یکی از چهره‌های مسلط اقتصاد تبدیل شده است. 🔹بااین‌حال، برخی اقتصاددانان معتقدند اعتبار و نفوذ او همیشه با کیفیت و نوآوری پژوهش‌هایش تناسب ندارد؛ هرچند او را نابغه و پژوهشگری توانمند می‌دانند. 🔹مقاله سال ۲۰۰۱ او درباره تفاوت ثروت کشورها، نهادهای «استخراج‌گر» و «فراگیر» را عامل اصلی این تفاوت معرفی می‌کند. 🔹با وجود استناد گسترده به مقاله، اعتبار داده‌های مربوط به مرگ‌ومیر مهاجران و برخی برآوردهای آماری آن از سوی پژوهشگران به چالش کشیده شده است. عجم‌اوغلو این نقدها را ارزشمند می‌داند، اما از نتیجه کلی مقاله دفاع می‌کند. 🔹منتقدان همچنین معتقدند نظریه کلان او درباره نهادها گاهی بدیهی، مبهم و گرفتار توضیح‌های دوری است و نمونه چین را به‌سادگی نادیده می‌گیرد. دیدگاه‌های عمومی او درباره سیاست نیز چندان نوآورانه تلقی نمی‌شوند. 🔹در کتاب «قدرت و پیشرفت» و تحلیل‌های مربوط به هوش مصنوعی، عجم‌اوغلو بر پیامدهای منفی فناوری و تصاحب منافع توسط نخبگان تأکید دارد و رشد بهره‌وری ناشی از هوش مصنوعی را محدود پیش‌بینی می‌کند. 🔹منتقدان این رویکرد را بیش‌ازحد بدبینانه می‌دانند. پیشنهاد او برای «هوش مصنوعی حامی کارگران» جذاب اما بدیهی توصیف شده و نفوذ گسترده‌اش گاه عاملی برای کم‌رنگ‌شدن تفکر انتقادی دانسته می‌شود./متن کامل

🔵 با وجود شعارهای ضد امپریالیستی، اقتصادمان روز به روز به خارج وابسته‌تر شده 💬دکتر فرشاد مومنی، عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی: 🗣‌ در سال ۱۳۸۴، در حالی که ایران ۱۵-۱۶ سال برنامهٔ تعدیل ساختاری را اجرا می‌کرد، برنامهٔ چهارم توسعه برای دستیابی به رشد ۸ درصد، سالانه ۱۶.۵ میلیارد دلار ارز نیاز داشت. 🗣تنها ۱۰ سال بعد (آغاز برنامهٔ ششم)، سازمان برنامه اعلام کرد که برای همان رشد ۸ درصد، سالانه به ۲۰۰ میلیارد دلار ارز نیاز است؛ این مقایسه نشان می‌دهد که بنیهٔ تولیدی کشور چقدر توخالی شده و وابستگی به خارج چه اندازه افزایش یافته است، در حالی که شعارهای ضد امپریالیستی همچنان تکرار می‌شود.