AghayedNet
Відкрити в Telegram
2 499
Підписники
Немає даних24 години
+27 днів
+930 день
Триває завантаження даних...
Схожі канали
Хмара тегів
Вхідні та вихідні згадування
---
---
---
---
---
---
Залучення підписників
липень '26
липень '26
+19
в 2 каналах
червень '26
+18
в 2 каналах
Get PRO
травень '26
+5
в 1 каналах
Get PRO
квітень '26
+7
в 1 каналах
Get PRO
березень '26
+7
в 0 каналах
Get PRO
лютий '26
+24
в 2 каналах
Get PRO
січень '26
+27
в 3 каналах
Get PRO
грудень '25
+44
в 5 каналах
Get PRO
листопад '25
+41
в 3 каналах
Get PRO
жовтень '25
+23
в 2 каналах
Get PRO
вересень '25
+26
в 5 каналах
Get PRO
серпень '25
+40
в 6 каналах
Get PRO
липень '25
+29
в 3 каналах
Get PRO
червень '25
+25
в 5 каналах
Get PRO
травень '25
+32
в 6 каналах
Get PRO
квітень '25
+40
в 5 каналах
Get PRO
березень '25
+39
в 2 каналах
Get PRO
лютий '25
+27
в 6 каналах
Get PRO
січень '25
+52
в 6 каналах
Get PRO
грудень '24
+51
в 3 каналах
Get PRO
листопад '24
+52
в 5 каналах
Get PRO
жовтень '24
+45
в 3 каналах
Get PRO
вересень '24
+37
в 6 каналах
Get PRO
серпень '24
+23
в 2 каналах
Get PRO
липень '24
+56
в 5 каналах
Get PRO
червень '24
+53
в 3 каналах
Get PRO
травень '24
+33
в 3 каналах
Get PRO
квітень '24
+44
в 2 каналах
Get PRO
березень '24
+67
в 6 каналах
Get PRO
лютий '24
+41
в 6 каналах
Get PRO
січень '24
+46
в 6 каналах
Get PRO
грудень '23
+50
в 7 каналах
Get PRO
листопад '23
+61
в 7 каналах
Get PRO
жовтень '23
+48
в 6 каналах
Get PRO
вересень '23
+25
в 0 каналах
Get PRO
серпень '23
+34
в 0 каналах
Get PRO
липень '23
+42
в 0 каналах
Get PRO
червень '23
+38
в 0 каналах
Get PRO
травень '23
+33
в 0 каналах
Get PRO
квітень '23
+40
в 0 каналах
Get PRO
березень '23
+39
в 0 каналах
Get PRO
лютий '23
+51
в 0 каналах
Get PRO
січень '23
+63
в 0 каналах
Get PRO
грудень '22
+40
в 0 каналах
Get PRO
листопад '22
+28
в 0 каналах
Get PRO
жовтень '22
+28
в 0 каналах
Get PRO
вересень '22
+45
в 0 каналах
Get PRO
серпень '22
+69
в 0 каналах
Get PRO
липень '22
+51
в 0 каналах
Get PRO
червень '22
+40
в 0 каналах
Get PRO
травень '22
+77
в 0 каналах
Get PRO
квітень '22
+36
в 0 каналах
Get PRO
березень '22
+52
в 0 каналах
Get PRO
лютий '22
+51
в 0 каналах
Get PRO
січень '22
+38
в 0 каналах
Get PRO
грудень '21
+29
в 0 каналах
Get PRO
листопад '21
+15
в 0 каналах
Get PRO
жовтень '21
+32
в 0 каналах
Get PRO
вересень '21
+21
в 0 каналах
Get PRO
серпень '21
+57
в 0 каналах
Get PRO
липень '21
+31
в 0 каналах
Get PRO
червень '21
+7
в 0 каналах
Get PRO
травень '21
+2 922
в 0 каналах
Get PRO
квітень '21
+65
в 0 каналах
Get PRO
березень '21
+40
в 0 каналах
Get PRO
лютий '21
+56
в 0 каналах
Get PRO
січень '21
+41
в 0 каналах
Get PRO
грудень '20
+2 459
в 0 каналах
| Дата | Залучення підписників | Згадування | Канали | |
| 21 липня | +2 | |||
| 20 липня | +1 | |||
| 19 липня | 0 | |||
| 18 липня | +2 | |||
| 17 липня | 0 | |||
| 16 липня | +1 | |||
| 15 липня | 0 | |||
| 14 липня | +1 | |||
| 13 липня | +1 | |||
| 12 липня | 0 | |||
| 11 липня | +1 | |||
| 10 липня | +1 | |||
| 09 липня | 0 | |||
| 08 липня | +1 | |||
| 07 липня | +2 | |||
| 06 липня | +2 | |||
| 05 липня | 0 | |||
| 04 липня | 0 | |||
| 03 липня | +1 | |||
| 02 липня | +2 | |||
| 01 липня | +1 |
Дописи каналу
+1
🔺رسالۀ فارسی و نویافتۀ عقاید الشیعة نگاشته یکیاز علماء مکتبی است که در اصول عقاید اسلامیه و ایمانیه نگاشته و مخاطب آن «اخوان مؤمنین و اطفال مبتدئین» هستند. جالب توجه است که مؤلف در این کتاب عمومی، فصلی را هم به نقد لزوم وحدت ناطقی شیعی اختصاص داده است.
@AghayedNet
| 2 | ✔️🔻 اعتقادنامهها در مکتب استبصار؛
تحلیل انگیزهها و ساختار و محتوا
🔸بخش هفدهم (نقد مواضع دکتر رسول جعفریان دربارۀ اعتقادنامههای مکتب استبصار و اعتقادنامۀ دره نجفیه، ۴)
۶) نه فقط اصل موضوع در کتب بزرگان پیشین بیان شده که حتی آغازگریِ بعضی اعتقادنامهها با اراضی سبعه نیز در مکتب سابقه داشته است. مرحوم آقای حاج محمدکریم کرمانی کتاب الفطرة السلیمة را با بررسی همین اراضی سبعه آغاز کردهاند (مکارم الابرار (عربی)، ج۶، «المجلد الاول من الفطرة السلیمة»، ص۲۰ تا ۲۴). بهمناسبت مباحث اعتقادی، در کتاب رجوم الشیاطین نیز اراضی سبعه را توضیح فرمودهاند (همان، ج۸، «کتاب رجوم الشیاطین»، ص۴۹۴ تا ۵۰۷).
۷) نه فقط بزرگان دین اعلی الله مقامهم که علماء مکتب شیخیه (کسانی که ازنظر مقام علمی و دینی، در رتبهای پایینتر از مشایخ و بزرگان دین هستند) بعضی اعتقادنامهها را با موضوع اراضی سبعه آغاز نمودهاند. برای نمونه، نویسندۀ کتاب عقاید الشیعة بخشیاز مقدمۀ اعتقادنامۀ خود را به این بحث اختصاص داده است. عبارت کتاب چنین است:
«انتباه: هرگاه مؤمن مطیع باشد به روح خود که بالاتر از آن در او جلوه نکرده باشد، آن مؤمن در طبقه اول بهشت خواهد بود. و هرگاه مطیع باشد به فکر خود، منزل او در طبقه دویم بهشت است. و هکذا به هر مرتبه از خود که مطیع باشد و آن مرتبه در او جلوه کرده باشد و صاحب آن رتبه شده باشد، رتبه و مقام او در جنت در آن طبقه باشد و از اهل آن طبقه باشد. و هر طبقه بالاتری وسیعتر است درنزد طبقه پستتر که مثل حلقه میماند در بیابان واسعی. و بسا آنکه طبقهای که پایینتر از همه است هفتاد همسر این دنیا باشد. و همچنین بدن کافر هم هفت قبضه از هفت طبقه سجین دارد بهترتیب. یعنی قبضهای از ارض موت دارد و قبضهای از ارض عادات و قبضهای از ارض طبیعت و قبضهای از ارض شهوت و قبضهای از ارض طغیان و قبضهای از ارض الحاد و قبضهای از ارض شقاوت. پس هرگاه عصیان کافر از قبضه اولین باشد که قبضه دویم در او جلوه نکرده باشد، جا و مأوای او در درک اول جهنم است. و اگر عصیانش از قبضه دویم باشد و سیومی در او جلوه نکرده باشد، جای او در درک دویم جهنم است. و هکذا سایر قبضات و درکات. پس، هرکسی بر فطرت خود میرود / تا به اصل خویشتن ملحق شود.»
۸) چرا بعضی اعتقادنامههای مکتبی با اراضی سبعه آغاز شده است و بعضی دیگر مانند کتاب ارشاد العوام چنین نیست و بلافاصله پساز خطبۀ کتاب مباحث اعتقادی مطرح میشود؟
بیان این زمینهای هفتگانه برای آماده کردن ذهنهایی است که شبهات در آنها رسوب کرده و قرار است از دام این شبهات رها شوند. آشنایی شخص با مشخِصات این زمینها بهمثابۀ خیساندنِ ظرفِ ذهن است تا کمکم از چسبندگی شبهات کاسته شود. بنابراین اعتقادنامههایی که در حلوفصل شبههها نگاشته شده، به موضوع زمینهای هفتگانه هم پرداخته است. در کتاب الفطرة السلیمة و دره نجفیه یا رجوم الشیاطین و عقاید الشیعة، شبهات اعتقادی را مطرح میکنند و پاسخ میدهند. پس در آغاز یا میان کتاب این موضوع را مطرح فرمودهاند.
اما اگر اعتقادنامه در بیان اصل و لبّ عقاید حق و صحیح نگاشته شده، نیازی به بررسی زمینهای هفتگانه نیست. برای مثال، در کتاب ارشاد العوام مستقل متعرضِ شبهاتِ اعتقادی نمیشوند، هرچند استطراداً ممکن است بیانی بفرمایند. بلکه اصل و لبّ مباحث اعتقادی را بیان میفرمایند. پس لزومی نداشته که مباحث اراضی سبعه مطرح شود.
⏳ادامه دارد...
@AghayedNet | 276 |
| 3 | -2147483648_-213418.webp | 255 |
| 4 | کتیبۀ «یا رقیة بنت الحسین»
(وسط، از بالا به پایین:🔻)
هُوَ اللهُ الْبَصـٖیرُ
اَلسَّلٰامُ عَلَیْکَ یٰا رُقَیَّةُ بِنْتُ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ الشَّهـٖیدِ الْمَظْلُومِ عَلَیْهِمَا السَّلٰامُ
یا بنت الامام
یا اخت الامام/یا عمّة الامام
ایتها الشّهیدة/المظلومة
فلذة کبد سیدالشّهداء/المضطهدة/المأسورة
تا لب به روی لعل کبود پدر نهاد/از شوق وصل در بر آن سر ز پا فتاد
پروانهسان جان عزیزش نثار کرد/رسم ادب بهنزد پدر را ز کف نداد
یا همچو شمع ساکت و سرتابهپای سوخت/بر خاک پای آن سر بیتن چو سر نهاد
(راست، از بالا به پایین:🔻)
قٰالَ اللهُ الْحَکـٖیمُ[:]
وَ لَوْ اَنَّ لِلَّذٖینَ ظَلَمُوا مٰا فِی الْأَرْضِ جَمـٖیعًا وَ مِثْلَهُ مَعَهُ لَافْتَدَوْا بِهٖ مِنْ سُوءِ الْعَذٰابِ
یَوْمَ الْقِیٰمَةِ وَ بَدٰا لَهُمْ مِنَ اللهِ مٰا لَمْیَکُونُوا یَحْتَسِبُونَ. وَ بَدٰا لَهُمْ سَیِّئٰاتُ مٰا کَسَبُوا وَ حٰاقَ
بِهِمْ مٰا کٰانُوا بِهٖ یَسْتَهْزِءُونَ. سورة الزّمر-۴۸-۴۷
سَلٰامُ اللهِ عَلَیْهٰا حـٖینَ جٰاءُوا
بِالرَّأْسِ الشَّرٖیفِ اِلَیْهٰا مُغَطّیٰ...
وَ وُضِعَ بَیْنَ یَدَیْهٰا... فَقٰالَتْ
مٰا هٰذَا الرَّأْسُ؟ قٰالُوا: اِنَّهُ رَأْسُ
اَبـٖیکِ فَرَفَعَتْهُ مِنَ الطَّسْتِ حٰاضِنَةً لَهُ وَ هِیَ تَقُولُ:
یٰا اَبَتٰاهْ مَنْ ذَا الَّذٖی خَضَبَکَ بِدِمٰائِکَ؟
یٰا اَبَتٰاهْ مَنْ ذَا الَّذٖی قَطَعَ وَرٖیدَیْکَ؟ یٰا اَبَتٰاهْ مَنْ ذَا الَّذٖی اَیْتَمَنـٖی عَلیٰ
صِغَرِ سِنّـٖی؟ یٰا اَبَتٰاهْ مَنْ بَقِیَ بَعْدَکَ نَرْجُوهُ؟یٰا اَبَتٰاهْ مَنْ لِلْیَتـٖیمَةِ حَتّیٰ
تَکْبَرَ؟... ثُمَّ وَضَعَتْ فَمَهٰا عَلیٰ فَمِهِ الشَّرٖیفِ وَ بَکَتْ بُکٰاءًا حَتّیٰ غُشِیَ
عَلَیْهٰا فَلَمّٰا حَرَّکُوهٰا فَاِذٰا هِیَ قَدْ فٰارَقَتْ رُوحُهَا الدُّنْیٰا
🔹[ترجمه: [رقیه] سلام خدا بر او باد، هنگامی که
سر شریف [سیدالشهداء علیهالسلام] را
پوشانده نزد او آوردند
و در مقابلش گذاشته شد... پس او گفت:
این سرِ کیست؟ گفتند: این سرِ
پدر تو است. پس او سر را از تشت برداشت، در حالی که آن را در بغل گرفته بود و میگفت:
پدر جانم! چه کسی تو را به خونت رنگین کرده؟!
پدر جانم! چه کسی رگهای گردنت را قطع کرده؟! پدر جانم! چه کسی مرا با این سن کمم یتیم کرده؟!
پدر جانم! چه کسی [برایمان] مانده که به او امید داشته باشیم؟! پدر جانم! یک دخترک یتیم چه کسی را دارد تا اینکه
بزرگ شود؟! سپس دهانش را بر دهان شریف حضرت گذاشت و چنان گریست که ازحال رفت.
وقتی او را تکان دادند، متوجه شدند که روحش دنیا را ترک کرده است.]
(چپ، از بالا به پایین:🔻)
... وَ کٰانَ لِلْحُسَیْنِ عَلَیْهِ السَّلٰامُ بِنْتٌ صَغـٖیرَةٌ لَهٰا اَرْبَعُ سِنـٖینَ
قٰامَتْ لَیْلَةً مِنْ مَنٰامِهٰا وَ قٰالَتْ: اَیْنَ اَبِیَ الْحُسَیْنُ عَلَیْهِ السَّلٰامُ[؟]
فَاِنّـٖی رَأَیْتُهُ السّٰاعَةَ فِی الْمَنٰامِ مُضْطَرِبًا شَدٖیدًا فَلَمّٰا سَمِعَ النِّسْوَةُ
ذٰلِکَ بَکَیْنَ وَ بَکیٰ مَعَهُنَّ سٰائِرُ الْأَطْفٰالِ
وَ ارْتَفَعَ الْعَوٖیلُ فَانْتَبَهَ یَزٖیدُ مِنْ نَوْمِهٖ وَ قٰالَ:
مَا الْخَبَرُ؟ فَفَحَصُوا عَنِ الْوٰاقِعَةِ
وَ قَصُّوهٰا عَلَیْهِ فَاَمَرَ بِاَنْیَذْهَبُوا بِرَأْسِ اَبـٖیهٰا اِلَیْهٰا...
🔹[امام حسین علیهالسلام دختری کوچک و چهارساله داشت.
شبی از خواب بیدار شد و گفت: پدرم حسین کجا است؟
همانا او را ساعتی پیش در خواب دیدم که بسیار پریشان بود. هنگامی که زنان این را شنیدند،
گریستند و بقیه کودکان نیز با آنها گریستند. صدای شیون بلند شد و یزید از خواب بیدار شد و پرسید:
چه خبر است؟! پس [اطرافیانش] از حقیقت ماجرا پرسوجو کردند
و آن را برایش تعریف کردند. پس [یزید] دستور داد که سر پدرش را نزد او ببرند.]
(اَلٰا لَعْنَةُ اللهِ عَلَی الظّٰالِمـٖینَ وَ سَیَعْلَمُ الَّذٖینَ
ظَلَمُوا آلَمُحَمَّدٍ حَقَّهُمْ اَیَّ مُنْقَلَبٍ یَنْقَلِبُونَ)
اسماعیلی قوچانی ۷۶
@AghayedNet | 339 |
| 5 | @AghayedNet | 287 |
| 6 |  @AghayedNet | 280 |
| 7 | ✔️🔻 اعتقادنامهها در مکتب استبصار؛
تحلیل انگیزهها و ساختار و محتوا
🔸بخش شانزدهم (نقد مواضع دکتر رسول جعفریان دربارۀ اعتقادنامههای مکتب استبصار و اعتقادنامۀ دره نجفیه، ۳)
این عقیده را نه فقط در مواعظ و رسالههایی که جنبه عمومی دارد، بلکه در نامههای خصوصی نیز بیان کردهاند. نامههایی که بعضیاز آنها نویافتههایی است که اکنون، پساز یک قرن از نگارش، دستیاب شده است. امروز، تاریخ قضاوت میکند که آن بزرگوار هرگز حب ریاست نداشتند و هیچگاه بهدنبال تأسیس فرقه جدید و بهوجود آوردن انشعاب نبودند. نه درپی رقابت بودند و نه بهدنبال ریاست. نصبالعین آن بزرگوار دین بود و فرمایشهای صاحبان دین، محمد و آلمحمد علیهمالسلام.
برای وضوح بیشتر این ادعاء، نمونههای متعددی از نوشتههای مرحوم آقای شریف طباطبائی را در مقالۀ «رقابت یا نبرد با بدعت؟!» (منتشرشده در چاپ دوم کتاب نامههای مرحوم آقای شریف طباطبائی اعلی الله مقامه) نقل کردهایم و مشخص کردهایم ایشان نه ادعای ریاست داشتهاند و نه درپی دنیا بودهاند. این تهمتی است که به آن بزرگوار زدهاند و تعبیر غلطی بهکار بردهاند که شواهد مختلف تاریخی و عقیدتی تحریفِ آن جریان را روشن میکند.
۴) مرحوم آقای شریف طباطبائی مباحث کتاب دره را با مبحث اراضی سبعه آغاز کردهاند (دعائم الحکمة (فارسی)، ج۳، «دره نجفیه جلد اول»، ص۷ تا ۳۳). این روشِ ایشان توجه دکتر جعفریان را بسیار جلب کرده، چنانکه گویا کشف مهمی صورت گرفته است! ایشان اشاره میکند که ما هزار سال مباحث اعتقادی را با مبحث وجود آغاز کردیم و خوب است همچون دکارت با مبحث شناختی آغاز کنیم و مرحوم آقای شریف طباطبائی نیز کتاب خود را همچون مباحث دکارت آغاز کردهاند. ایشان مباحث اراضی سبعه را به مباحث «شک دکارتی» نزدیک دانسته و تفاوت را تنها این عنوان کرده که دکارت شک را تحسین کرده است و مرحوم آقای شریف آن را تقبیح نمودهاند.
ارتباط برقرار کردن میان حکمت مکتب شیخ مرحوم و فلسفههای غربی پیشاز این نیز انجام شده است. اواخر ماه ذوالحجه ۱۴۴۳ (سهشنبه، ۲۰۲۲/۷/۲۶ برابر با ۱۴۰۱/۵/۴) در منطقه احساء، نشستی فلسفی در معرفی اندیشههای عالم ربانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی اعلی الله مقامه برگزار شد.
این سخنرانی به همت «جمعیة الفلسفة» در احساء و با همکاری بعضی ارگانهای دیگر همچون «الجمعیة العربیة السعودیة للثقافة و القانون» شکل گرفت.
در سراسر کنفرانس، تلاش سخنران بر این بود که میان حکمت احسائی و فلسفههای غرب همپوشانی برقرار کند. از کانت و هگل میگفت و نفیِ جهانبینیِ آنها را در کلمات شیخ احسائی میجست. آری، پروژه جالبتوجهی بهنظر میرسد. ولی برای توفیق میان فلسفههای مختلف غربی و شرقی، باید صاحبان آن فلسفهها را شناخت و با گزارههای فلسفی آنها زیست.
برای اینگونه مطالعات تطبیقی، نمیتوان با تقطیعات و ارائه یکیدو عبارت کار را به سرانجام رسانید. آنهم زمانی که مییابیم شیخ اعلی الله مقامه و سایر بزرگان دین در فضایی دیگر سخن گفتهاند و اصطلاح و مرادی دیگر آوردهاند.
بنابراین، قضاوت و ادعای دکتر را دراینباره عجولانه میدانیم.
۵) آغاز کتاب دره نجفیه برای دکتر جعفریان بسیار جالبتوجه بوده و آن را با شک دکارتی مقایسه کرده و حتی بهنوعی ساختارشکنی در جریان شیخیه معرفی کردهاند. جالب است بدانیم موضوع اراضی سبعه در فرمایشات علماء ربانی، مرحوم آقای حاج محمدکریم کرمانی و مرحوم حاج سید محمدکاظم رشتی و مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی الله مقامهم اجمعین نیز مکرر بیان شده و ابداعیِ آقای شریف طباطبائی نیست.
برای نمونه، بنگرید: «اعلم ان الارض ارضان ارض تحجب نور الشمس اذا قابلتها و ارض لاتحجب [...] و الارض الاولی هی الاراضی السبعة الظلمانیة المتقدّمة و هی ارض الشقاوة و ارض الالحاد و ارض الطغیان و ارض الشهوة و ارض الطبع و ارض العادات و ارض الممات و هذه هی التی تحجب نور الشمس عن النفوذ لانها ظلّها و ضدّها و عکسها و جهة ادبارها و مخالفتها فلاتصل الشمس الیها و هی فی اماکنها فی المراتب الظلمانیة قوامها بالشمس قوام الظل بالنور فلایشرق علیها نور الشمس ابداً لان لها جهة غیر جهتها و لکن الشیء بالعرض من جهة المعین الخارجی قد یصل الی غیر مرتبته کما وصل ابلیس الی الجنة بعد طرده و لعنه بواسطة الحیة و المناسبة العرضیة مع حوّا المناسبة لآدم فکذلک الارض فمن جهة المعین المناسب صارت بحیث تشرق علیها نور الشمس فتحجب نورها» (جواهر الحکم، ج۶، «الجزء الاول من شرح الخطبة الطتنجیة»، ص۱۱۴).
⏳ادامه دارد...
@AghayedNet | 434 |
| 8 | -2147483648_-213418.webp | 406 |
| 9 |  ⏳🔺بهزودی...
جوان مکتبی ۲
💠عنوان برخی مطالب:
▫️چرا آفریده شدهایم؟ (گفتوگویی با یک جوان)
▪️چرا بعضی پاسخها قانعکننده نیستند؟
▫️جوان و آشفتگی فکری در عصر اطلاعات
▪️هشدار اهل معرفت دربارۀ علوم خفیّه
▫️میراث معرفتی و مسئولیت نسل جوان
▪️دینداریِ شریعتگریز
▫️ضرورت دقت در ادبیات و نگارش
▪️نقد تصورات هالیوودی از آخرالزمان؛ حقیقت معاد در کلام معصومین
▫️چرا «شک» لزوماً بهمعنای «بیایمانی» نیست؟
▪️مکتب در متن است یا در حاشیه؟
▫️ضرورت پیوند میان نسل جدید و میراث علمی بزرگان دین
▪️و...
@AghayedNet | 684 |
| 10 | ✔️🔻 اعتقادنامهها در مکتب استبصار؛
تحلیل انگیزهها و ساختار و محتوا
🔸بخش پانزدهم (نقد مواضع دکتر رسول جعفریان دربارۀ اعتقادنامههای مکتب استبصار و اعتقادنامۀ دره نجفیه، ۲)
۱) در تفسیر آیۀ <و ان من شیء الّا عندنا خزائنه> (حجر: ۲۱)، روایتی از اهلالبیت علیهمالسلام رسیده است. آنچه در شرح این آیه و استنباط از این آیه مبنای بزرگان دین قرار گرفته، از این روایت تجاوز نکرده و بلکه اساس تفکر و اندیشۀ ایشان همین روایت و امثال آن است: «روى جعفر بن محمد عن أبيه عن جده عليهمالسلام أنه قال: فی العرش تمثالُ ما خلق الله من البرّ و البحر. قال: و هذا تأويل قوله: <و إن من شیء إلّا عندنا خزائنه>» (بحار الانوار، ج۵۵، ص۳۴).
غیراز شیخیه نیز علمائی به این آیه متمسک شدهاند و به این حقیقت پی بردهاند که مراحل نزولی درکار بوده است (منهاج البراعة، ج۱۱، ص۱۷۴ _ المیزان، ج۱۷، ص۲۳۸ _ موسوعة العدل الالهی، ج۲، ص۳۴۲).
۲) اینکه اشاره کردهاند عقایدنامههای شیخیه انقلابی در نظام عقایدی بهوجود آورد، ادعای غریبی است. چنانکه نشان دادیم، عقایدنامههای شیخیه جز اصولِ اعتقادیِ شیعی متضمن مطلبی دیگر نیست. علاوهبر اینکه بعضیاز آنها بر پایۀ اصولِ خمسۀ مشهوره تصنیف و تألیف شده است! پس این سخن دکتر جعفریان متکی بر پیشفرض ذهنی ایشان است و پیشداوریهایشان در این ادعا مؤثر بوده است.
۳) در ادامه اشاره کردهاند که عالم ربانی، مرحوم آقای شریف طباطبائی، «شاخه باقریه شیخیه را درست کرد».
ادعای ریاست یکی از اصلیترین تهمتهایی بود که به ساحت مرحوم آقای شریف طباطبائی زده شد و اینگونه وانمود کردند که آن بزرگوار حب ریاست داشتند و ازاینرو مستقل گردیدند و با محمد خان کرمانی به مقابله برخاستند.
آنقدر دشمنان این تهمت را پررنگ کردند که دامنگیرِ قلمِ محققان و پژوهشگران هم گردید و آنها هم کورکورانه این تهمت را در کتابها نقل کردند.
مهدی بامداد در کتاب شرححال رجال ایران در قرن ۱۲ و ۱۳ و ۱۴ هجری، ج۶، ص۲۰۹، در شرححال مرحوم آقای شریف طباطبائی مینویسد:
«[...] پساز درگذشت حاج محمدکریم خان در سال ۱۲۸۸ قمری و جانشین شدن حاج محمد خان پسرش، میرزا محمدباقر سخت با انتصاب وی به جانشینی حاج محمدکریم خان مخالفت نمود و مخالفتش هم مبتنی بر این اصل بود که خود را اعلم و برتر از او دانسته و پیشوایی شیخیه را حق مسلّم خود میدانست و حرفش هم این بود که پیشوایی و جانشین شدن نباید موروثی باشد همچنانکه سید کاظم رشتی چون اعلم شاگردان شیخ احسائی بود دیگران از وی تمکین کردند و او را به پیشوایی خویش برگزیدند و همچنین حاج محمدکریم خان که اعلم شاگردان سید کاظم بود پیشوا گردید و اکنون هم باید اعلم فقهای شیخیه باید [؟!] پیشوا باشد و همگان به وی اقتداء کنند نه به پسر پیشوای سابق. گفتهاش پر بیمنطق و بیراه نبود. بنابراین از اینجا نزاع شروع شد و سرانجام میرزا محمدباقر نتوانست که کاملاً بر حاج محمد خان غلبه کند لکن برای خود بنابر تمایل جمعی، دستهای تشکیل داد و انشعابی در فرقه شیخیه ایجاد گردید و فرقه شیخیه حاجمحمدکریمخانی از این تاریخ به دو دسته تقسیم شدند [...].»
در این عبارت تصریح میکند که مرحوم آقای شریف طباطبائی چون نتوانست بر محمد خان کرمانی غلبه کند، «برای خود بنابر تمایل جمعی، دستهای تشکیل داد». منظور وی این است که حب ریاست و... باعث این انشعاب گردیده است.
سید مصلحالدین مهدوی نیز مینویسد:
«حاج میرزا محمدباقر بن محمدجعفر [...] عالم فاضل از رؤسا و علمای شیخیه در اصفهان و کرمان تحصیل کرده و ازطرف حاج محمدکریم خان کرمانی بهعنوان پیشوایی شیخیه به همدان رفته، در سال ۱۳۱۵ به نایین [تصحیح: به جندق] مهاجرت نموده و برسر ریاست شیخیه، با حاج محمد خان کرمانی مخالفت کرده» (خاندان شیخالاسلام اصفهان درطول چهارصد سال از علامه محقق سبزواری تا دکتر علی شیخالاسلام، ص۱۶۶).
او هم، به«گمان» خود، تصریح کرده است که مرحوم آقای شریف طباطبائی «برسر ریاست شیخیه، با حاج محمد خان کرمانی مخالفت کرده».
در کتاب مجموعه رسائل در شرح احادیثی از کافی، ج۱، ص۵۷۴، در شرححال این بزرگوار، به کتاب مهدوی ارجاع داده شده و عبارت وی نقل گردیده است.
با مراجعه به نگاشتههای مرحوم آقای شریف طباطبائی، چه پیشاز شیوع بدعت لزوم وحدت ناطق شیعی توسط محمد خان فرزند مرحوم آقای حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه و چه پساز آن، مییابیم آن بزرگوار در هیچ نوشتهای تعبیری را بهکار نبردهاند که رایحه حب ریاست داشته باشد؛ بلکه از آن سو، مذمت دنیا و دنیاداران را فرمودهاند.
⏳ادامه دارد...
@AghayedNet | 656 |
| 11 | -2147483648_-213418.webp | 474 |
| 12 | کتیبۀ «یا زین العابدین»
(وسط، از بالا به پایین:🔻)
هُوَ الْمَعْبُودُ
اَلسَّلٰامُ عَلَیْکَ یٰا زَیْنَ الْعٰابِدٖینَ عَلِیَّ بْنَ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ اَبـٖیطٰالِبٍ عَلَیْهِمُ السَّلٰامُ
ابا الائمّة
آدم الآل/المتحمّل للنّوائب المعضِلَة/انیس الکُربة/کاشف الغمّة/سراج الامّة/البِئر المعطّلَة/المتهجّد العابد
الباکی علی ابیه فی کُلّ حین/السجّاد البکّاء/زین الصّالحین
سیّد العابدین/سیّد السّاجدین/ابا محمّد/الخاشع الزّاهد/ذا الثّفنات/خیر الموحّدین/الزّکیّ الامین
از مهین بانوی ایران سر زد از خاک عرب/آفتابی کز رخش شد جلوهگر آیات رب
حجت حق رحمت مطلق علی بن الحسین/دُرّة التّاج شرف ماه عجم شاه عرب
(راست، از بالا به پایین:🔻)
قٰالَ اللهُ تَبٰارَکَ وَ تَعٰالیٰ[:] (الحجر ۹۸-۹۹)
فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ وَ کُنْ مِنَ السّٰاجِدٖینَ وَ اعْبُدْ رَبَّکَ حَتّیٰ یَأْتِیَکَ الْیَقـٖینُ
قٰالَ عَلَیْهِ السَّلٰامُ عِنْدَ نُزُولِهٖ بِفِنٰاءِ الْمَدٖینَةِ[:]
«وَاللهِ لَوْ اَنَّ النَّبِیَّ صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَ آلِهٖ تَقَدَّمَ اِلَیْهِمْ فـٖی قِتٰالِنٰا کَمٰا تَقَدَّمَ اِلَیْهِمْ فِی الْوِصٰاءَةِ
بِنٰا لَمَا ازْدٰادُوا عَلیٰ مٰا فَعَلُوا بِنٰا فَاِنّٰا لِلهِ وَ اِنّٰا اِلَیْهِ رٰاجِعُونَ مِنْ مُصـٖیبَةٍ
مٰا اَعْظَمَهٰا وَ اَوْجَعَهٰا وَ اَکَظَّهٰا وَ اَفَظَّهٰا وَ اَمَرَّهٰا وَ اَفْدَحَهٰا!
فَعِنْدَ اللهِ نَحْتَسِبُ فـٖیمٰا اَصٰابَنٰا وَ مٰا بَلَغَ بِنٰا اِنَّهُ عَزٖیزٌ ذُو انْتِقٰامٍ»
🔹[ترجمه: امام سجاد علیهالسلام هنگام توقف در پشت دروازه مدینه [در بازگشت از کربلا و کوفه و شام] فرمود:
سوگند به خدا، اگر پيامبر صلى الله عليه و آله بهجاى سفارش به احترام به حق ما، به جنگ با ما سفارش مىكرد، نمىتوانستند فراتر و بدتر از این با ما رفتار کنند. ما مملوک خداییم و به [پیشگاهِ حسابِ] او بازمیگردیم [و به او پناه میبریم] از این مصيبتی كه
چقدر بزرگ، دردناک، سوزاننده، پررنج، ناگوار، تلخ و جانسوز است.
همه اين مصائب و ناگواریها را درنزد حساب خدا محفوظ میدانیم، كه او شكستناپذير و صاحب انتقام است.]
(چپ، از بالا به پایین:🔻)
قٰالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَ آلِهٖ[:] «اِذٰا کٰانَ یَوْمُ الْقِیٰمَةِ یُنٰادٖی مُنٰادٍ
اَیْنَ زَیْنُ الْعٰابِدٖینَ؟ فَکَأَنّـٖی اَنْظُرُ اِلیٰ وَلَدٖی عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنِ
عَلِیِّ بْنِ اَبـٖیطٰالِبٍ یَخْطِرُ بَیْنَ الصُّفُوفِ»
🔹[ترجمه: پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: در روز قیامت، منادیای فریاد میزند:
زینالعابدین (زینت پرستشکنندگان) کجا است؟ گویا میبینم که فرزندم، علی بن حسین بن
علی بن ابیطالب، که صفها را میشکافد و خرامان گام برمیدارد.]
اَنْشَدَ عَلَیْهِ السَّلٰامُ لِعَبْدِ اللهِ بْنِ مُبٰارَکٍ[:]
لَنَحْنُ عَلَی الْحَوْضِ رُوّٰادُهُ/نَذُودُ وَ نَسْقـٖی وُرّٰادَهُ
وَ مٰافٰازَ مَنْ فٰازَ اِلّٰا بِنٰا/وَ مٰاخٰابَ مَنْ حُبُّنٰا زٰادُهُ
وَ مَنْ سَرَّنٰا نٰالَ مِنَّا السُّرُورَ/وَ مَنْ سٰاءَنٰا سٰاءَ مـٖیلٰادُهُ
وَ مَنْ کٰانَ غٰاصِبَنٰا حَقَّنٰا/فَیَوْمُ الْقِیٰمَةِ مـٖیعٰادُهُ
🔹[ترجمه: امام سجاد علیهالسلام این شعر را برای عبدالله بن مبارک خواند:
هرآینه ما پیشگامان ورود بر حوض کوثریم که واردشوندگان بر آن را پشتیبانی میکنیم و میآشامانیم.
هیچکس رستگار نشد جز بهوسیله ما. کسی که محبت ما زادوتوشهاش باشد، بینوا و محروم نمیشود.
هرکس ما را شاد گرداند، از راه ما به سرور واقعی میرسد. هرکس به ما بدی کند، ولادتش بد [و نامشروع] است.
آنکه حق ما را غصب کند، پس روز قیامت وعدهگاه او است.]
اسماعیلی قوچانی
تیرماه/۱۳۷۰
@AghayedNet | 620 |
| 13 |  @AghayedNet | 545 |
| 14 | ✔️🔻 اعتقادنامهها در مکتب استبصار؛
تحلیل انگیزهها و ساختار و محتوا
🔸بخش چهاردهم (نقد مواضع دکتر رسول جعفریان دربارۀ اعتقادنامههای مکتب استبصار و اعتقادنامۀ دره نجفیه، ۱)
آقای جعفریان همیشه سعی کردهاند درباره شیخیه با لحن گزندهای صحبت کنند. ازجمله، در نشستی که در تاریخ پنجشنبه ۷ اسفند ۱۴۰۴ در مشهد برگزار شد، تعبیرات درشتی بهکار بردند. صرفنظر از این بُعد تحقیقات ایشان، به بخشی دیگر از تحقیق اخیر ایشان در آن نشست اشاره میکنیم.
ایشان در این نشستِ برگزارشده با عنوان «اصول عقایدنویسی در قرن سیزدهم هجری»، پساز اشاره به سابقۀ اعتقادنامهنویسی در ادیان و در تشیع، به قرن سیزدهم هجری پرداختهاند. بخشهایی از گفتار ایشان، با اندکی ویرایش، چنین است:
«قرن سیزدهم اهمیتش برای تفکر شیعه بهدلیل ظهور شیخیه است و بعد هم بابیت است و انقلابی است که اینها در نظام عقایدی و عقایدنامهنویسیِ ما ایجاد کردند و ابزار عمدهشان هم استخراج مفاهیم از روایات بود یا برداشتهای عجیب از آیهها بود. یک نمونه را میگویم. <و ان من شیء الّا عندنا خزائنه و ماننزّله الا بقدر معلوم>. [شیخ احسائی] گفته: اینکه فقط کلمات نیست. اجسام هم هستند. یکی از این اجسام جسم آدمی است... دو جسم داریم: مثالی و عنصری و حتی شاید [جسم] سومی [هم باشد]. جسم عنصری همین است که ازبین رفته. آن جسم دیگر همان اصل است که <عندنا خزائنه>. آیه را قبول نداری؟! ... اینها را به آیه قرآن متکی میکرد.
شما اگر اینجور قرآن بخوانید، رشتهای از این مفاهیم درمیآورید! ... چیزی که ذهنم را همیشه به خودش مشغول میکند این است که چرا اینها از روایات بیشازاین استنباط نمیکنند. یعنی یک اصولی را از اول پذیرفتهاند و زیاد از روایت مطلب درنمیآورند... .
یک رهبر شیخی داریم به نام محمدباقر همدانی جندقی، معروف به شریف طباطبائی... ازنظر فکری آدم بزرگی است. او هم یکی از همین حلقهها است.
شیخیها در عقاید شیعه یک ساختارشکنی کردند. یعنی راه را باز کردند که بقیه حرفهای دیگری بزنند. الا اینکه علماء جلو اینها ایستادند و کنارشان زدند... .
این محمدباقر همدانی که متوفای ۱۳۱۹ قمری است... خیلی مقیدتر از شیخ احمد احسائی است، اما خیلی هم به او علاقهمند و وفادار است... حاج محمدکریم خان میبافد. «بافتن» را به معنی بدش نمیگویم. یعنی خیلی راحت میگوید. یک حس پیغمبری و امامی دارد... به شیخ احمد میگفتند: سند روایتها را نمیگویید؟! میگفت: من مستقیم وصلم... .
این آقای محمدباقر همدانی کتاب دره نجفیه را نوشت... کتاب خوبی است و یک بخشش ضد مسیحیت است. شیخیها نوعاً نقد مسیحیت دارند... .
ایشان بعدها آمد همدان. شاید حاج محمدکریم خان از او خواست... بعداز او، شاخه باقریه شیخیه را درست کرد... جندق شد مرکز شیخیه... .
جلد دوم دره نجفیه، بخش مفصلش رد مسیحیت است... کاری که از محمدباقر برایم جذاب بود، جلد اول دره نجفیه است. یک نمونهای است برای اینکه شما بدانید اینها چطوری عالم را نظاممند میکردند... مهمترین برجستگی محمدباقر این است که مثل دکارت بحثش را با شک و تردید شروع میکند، ولی برعکس دکارت شک را چیز بدی میداند... سعی میکند ذهن را باز کند... [ای خواننده،] تو بایست ببینی چه روی ذهنت تأثیر گذاشته. چه کسانی با چه سبکی به ما توهم میدهند و ما را گول میزنند... تمام تلاشش بحثهای شناختی است. ما هزار سال بحثها را با وجود شروع کردیم. غربیها موفقیتشان در گشودن راههای جدید این بود که شناخت را وسط گذاشتند... یک بحثی اول کتابش میکند... میگوید: ما هفت طبقه زمین داریم. اینها از نجوم بابلی است... شرححال زمین موت و غفلت، شرححال زمین اهل عادت... آدمها را با این مفاهیمی که گفته تقسیم میکند، ولی شناختی… عقاید را که میخواهد بگوید، میگوید: تو اول یک انسانشناسی معرفتی داشته باش و راههای خراب شدن ذهنت را بفهم... .
من تعجب میکنم. این آدم خیلی حسگرا است. یک آدم دینی مذهبی معناگرا اینقدر روی انکار محسوسات تأکید میکند که آدم فکر میکند که مثلاً دارد با کسی مثل دکارت صحبت میکند... .
من اگر عبارتهای او را در وصف ذهن و توهم بخواهم بخوانم، باید کل رساله را برایتان بخوانم... .»
ایشان بهجز این نشست، در مقالۀ تازهمنتشرشدۀ «علمای شیخیه و نقد مسیحیت» نیز یک معرفی اجمالی از کتاب دره نجفیه ارائه کردهاند ( کلیسا و مسجد: جستارهایی در باب ادبیات جدلی اسلام و مسیحیت در ایران؛ ارجنامۀ استاد حسین توفیقی، «علمای شیخیه و نقد مسیحیت»، ص۲۸۱).
در اینجا، به بررسی برخی ادعاها و تحقیقات ایشان در این نشست میپردازیم.
⏳ادامه دارد...
@AghayedNet | 618 |
| 15 | -2147483648_-213418.webp | 551 |
| 16 | ✔️🔻 اعتقادنامهها در مکتب استبصار؛
تحلیل انگیزهها و ساختار و محتوا
🔸بخش سیزدهم
۳) علاوهبر بزرگان دین، علماء مکتبی (تلامیذ بزرگان دین) هم متصدی نوشتن کتب اعتقادنامه شدهاند. آنچه از «نیاز جامعه» پیشتر اشاره کردیم، در این عرصه هم جاری است. در بخشهای بعد، تفصیل بیشتری دراینباره ارائه خواهیم کرد.
درمیان شاگردان شیخ مرحوم و سید مرحوم اعلی الله مقامهما افراد متعددی بودهاند که اعتقادنامه نگاشتهاند. در بعضی منابع اشاره شده این اعتقادنامهها برحسب مذاق شیخ و سید بوده است؛ چراکه این دو بزرگوار در مقام تصحیح اعتقادات برآمدند و بهخصوص در رد تصوف و وحدتوجود و وحدتموجود فراوان تلاش نمودند. از تلامیذ این دو بزرگوار اعتقادنامههای متعددی ثبت شده. اما میان تابعان و شاگردان مرحوم آقای کرمانی و مرحوم آقای شریف طباطبائی رفع الله شأنهما، اعتقادنامهها کمتر است. احتمال میرود که این شاگردان ملاحظه کردهاند که این دو بزرگوار و شیخ مرحوم و سید مرحوم اعلی الله مقامهم اعتقادیههای متعدد نگاشتهاند و دیگر در آن زمان به تکنگاریای دراینباره احتیاج نیست. بنابراین کمتر به این مقوله پرداختهاند.
۴) این اعتقادنامهنویسی تا دوران معاصر مکتب استبصار ادامه داشته و امروزه هم با توجه به انگیزههای مختلف اجتماعی، این اعتقادیهها تنظیم شده است. برای نمونه، استاد ما حفظهالله برای نونهالان یک مثنوی سرودهاند تا نیاز اعتقادی آنان مرتفع گردد (سرودههای متفرقه، «اصول دین برای نوباوگان مکتب استبصار»، ص۱۴۱ تا ۱۶۲). یا در جواب سازمان اطلاعات، اعتقادیهای مکتوب فرمودهاند (نوشتارهای مکتبی، ج۱، «مکتب استبصار و مؤسس آن»، ص۲۸ تا ۴۶). همچنین این بزرگوار اعتقادنامۀ مفصلی را آغاز کردهاند. جلد نخست آن آموزشهای دینی در مکتب استبصار نامیده شده و مجلدات بعد که سه مجلد در نظر گرفته شده است، نخستین گام در دینداری است. بعداز آن، چهار مجلد در فضائل امیرالمؤمنین صلوات الله علیه است که بهمثابۀ عقاید ایمانیه (درکنار عقاید اسلامیه که توحید و نبوت باشد) یک اعتقادنامه مفصل و مبسوط برشمرده میشود.
۵) در فرصتی مقتضی، اعتقادنامههای مکتبی را یکبهیک معرفی خواهیم کرد. بیشتر این اعتقادیهها چاپ و منتشر شده و این چاپ و نشر براثر اعتنای مکتبیان به موضوع عقاید بوده است. دراینمیان چند اعتقادیه تاکنون چاپ نشده که برای نخستین بار در یک تکنگاری معرفی و ارائه خواهد شد. ساختار بعضیاز اعتقادیهها نیز خاص است که فراخور بحث به آن خواهیم پرداخت.
رسائل و آثارِ منتخب دو بخش است. بخش نخست عقایدنامههای مستقل است که مشتمل است بر اذعان و اقرار به همه یا بخشیاز عقاید اسلامیه و ایمانیه. بخش دوم نمونههایی از عقایدنامههای غیرمستقل است، مانند مقدمۀ کفایة المسائل و مقدمۀ الجامع لأحکام الشرایع و بخشهایی از وصیتنامه بزرگان دین اعلی الله مقامهم.
شایان ذکر است رسائل متعددی است که مشتمل بر امور اعتقادات است، ولی بهعنوان اعتقادیه برنشمردیم. مانند الرسالة البهبهانیة از مرحوم سید کاظم رشتی اعلی الله مقامه. این بزرگوار در توضیح مفاد این رساله میفرماید: «فی بیان بعض مقامات الائمة علیهمالسلام و اسرار بعض افعال الصلاة و الدلیل علی المعاد الجسمانی و الجواب عن شبهة الآکل و المأکول» (جواهر الحکم، ج۷، «فهرست السید اعلی الله مقامه»، ص۳۴۹).
در ادامه، در چند بخش، نگاه و نقدی خواهیم داشت بر مواضع دکتر رسول جعفریان درباره اعتقادنامههای مکتب و اعتقادنامۀ دره نجفیه.
⏳ادامه دارد...
@AghayedNet | 721 |
| 17 | -2147483648_-213418.webp | 475 |
| 18 | 🔺🎧کتاب صوتی
رساله در خصوص جسم اصلی و عرضی
📚از تصنیفات عالم ربانی و حکیم صمدانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه
@AghayedNet | 663 |
| 19 | ![🔺توضیح تصویر: «عریضه از اهل سنت و جماعت به ایشان [=مرحوم آقای شریف طباطبائی رفع الله شأنه] کردند و ایشان ادام الله بقاه جواب](){kind=small} 🔺توضیح تصویر:
«عریضه از اهل سنت و جماعت به ایشان [=مرحوم آقای شریف طباطبائی رفع الله شأنه] کردند و ایشان ادام الله بقاه جواب نوشتهاند سؤال او را.»
@AghayedNet | 617 |
| 20 | ✔️🔻 اعتقادنامهها در مکتب استبصار؛
تحلیل انگیزهها و ساختار و محتوا
🔸بخش دوازدهم (سندی نویافته درباره ارتباط اجتماعی اهل سنت با شیخیه)
رساله مختصری از مرحوم آقای شریف طباطبائی دردسترس بوده، مشهور به الصواب البالغ و الجواب الدامغ. در این رساله، این بزرگوار به چند پرسش از اعتقادات شیعه پاسخ فرمودهاند. نخست درباره جایگاه امامت در اصول دین و پساز آن درباره تزویج دختر مؤمن به غیرمؤمن و سوم ازدواج امکلثوم دختر امیرالمؤمنین علیهالسلام. ایشان در جمادیالآخرۀ ۱۲۹۳ قمری از نگارش این رساله فراغت جستهاند.
بحمدالله این رساله سالها قبل در الرسائلِ عربی، مجلد چهارم، صفحه ۳۵۹ و ۳۶۰، چاپ شده بود. همچنین در دورۀ دعائم الحکمه (مجموعه آثار مرحوم آقای شریف طباطبائی)، در مجلد دوم از بخش عربی، صفحه ۲۷۸ و ۲۷۹، منتشر شده است.
بهتازگی نگارنده به سندی جالبتوجه درباره این رساله دست یافته. در نسخهای خطی و نفیس که مجموعهای از آثار و تصنیفات مرحوم آقای شریف طباطبائی است، رساله الصواب البالغ و الجواب الدامغ نیز نقل شده و در ابتدای رساله جملهای توضیحی آمده که ازلحاظ تاریخ مکتب اهمیت دارد:
«عریضه از اهل سنت و جماعت به ایشان کردند و ایشان ادام الله بقاه جواب نوشتهاند سؤال او را.»
این یادداشت کوتاه پیامهایی دارد. نخست نشاندهندۀ نفاست نسخه است که در زمان حیات مرحوم آقای شریف طباطبائی کتابت شده. مناسب است در فرصتی دیگر این مجموعه خطی را معرفی کنیم.
دیگر اینکه نکتهای تازه درباره حیات اجتماعی و دینی این بزرگوار دارد.
جامعهٔ همدانِ دورهٔ قاجار جامعهای متکثر و متنوع بود و تابعان فکری مرحوم آقای شریف طباطبائی نیز در متن همین جامعه حضور داشتند و با افرادِ مختلفِ جامعهٔ آن دوره مراودات اجتماعی داشتند.
بهمناسبت اشاره میکنیم میان دیانت با معاشرت و امور دنیوی فرق است. «مدارا» به امور دنیوی مربوط است؛ وگرنه رسولالله صلی الله علیه و آله و مؤمنانِ به حضرت <اشدّاءُ علی الکفّار> و <رُحَماءُ بینهم> (فتح: ۲۹) هستند. انسان دچار معاشرت و مجالست با انواع مردم میشود و اگر بخواهد معاشر باشد، باید اهل مدارا و گذشت باشد.
بعضی پرسشهایی که بعداز جلسات درسی در محضر مرحوم آقای شریف طباطبائی مطرح شده، درباره معاشرت با یهود یا سنیها است. یهودِ همدان طیف مشهوری در دوره قاجار بودند و همین سببِ پرسشهای فقهی و اعتقادی میشده. بعضی اسناد تاریخی بیانگر این است که در یکی از مجالسِ مرحوم آقای شریف طباطبائی، شخصی مشهور به ناظمالشریعه حاضر شده بود که با این بزرگوار عداوت بینهایت داشت (حدیقة الاخوان، شماره ۱۰۱)! بهتعبیر برخی اسناد تاریخی، گاهی آخوندهای غیرشیخی نیز در درس ایشان اعلی الله مقامه حاضر میشدند (همان، شماره ۱۲۶ و ۳۸۷).
بههرروی، نگارش هر رسالهای حکایتی دارد و انگیزه یا انگیزههایی سبب شده تا علماء دین آثاری بنگارند. اسنادِ تاریخیِ بعضیاز این حکایتها و انگیزهها در دست است و برخی بهفراموشی سپرده شده.
برای آگاهی از انگیزه نگارش رساله الصواب البالغ، سندی برونمتنی در دست نبود. اگرچه قرینهای درونمتنی وجود داشت و آن تعبیر «خلیفه ثانی» برای عمر بن خطاب لعنهالله در متن سؤال است که بیشتر سؤالبرانگیز بود!
این سندِ نویافته قرینهای برونمتنی است و حکایتِ انگیزۀ نگارشِ یک رسالۀ مختصر است. علاوهبر این، نشان جایگاه اجتماعی و دینی این عالم ربانی است که اهل سنت همدان نیز به مرحوم آقای شریف طباطبائی توجه داشتهاند و حتی از ایشان سؤال کردهاند و این بزرگوار هم رسالهای مختصر در پاسخ نگاشتهاند. اعلی الله مقامه و رفَع فی دار الخُلد اَعلامه.
@AghayedNet | 608 |
