"Омӯзиши сарфи наҳви забони арабӣ"

Ассалому алайкум ва раҳматуллоҳи ва боракатуҳу мужда мужда ба тамоми Бародарҳо ва Хоҳарҳо китоби "Бидон" нашри нав мисли асал аст бисёр нахуред ки гунатон дард мекунад 😁😁😁!

الله أكبر

وَ مَـــا لِـــي إِلاَّ آلَ أَحْــمَــــدَ شِــيْـعَـــةٌ وَ مَــا لِــي إِلاَّ مَــذْهَــبَ الْــحَـــقِّ مَـــذْهَــــبُ. Ман ҷуз хонадони пок ва пайравони Муҳаммад ﷺ дигар ёвару ҳамроҳе надорам, Ва ҷуз роҳу оини ҳақ ҳеҷ роҳу мазҳаби дигаре намешиносам. Ман ҷуз Оли Аҳмад тарафдори дигаре надорам ва ҷуз роҳи ҳақ мазҳабу равиши дигареро намепазирам. Ман ҷуз хонадони Аҳмад пайраву тарафдори дигаре надорам; ва барои ман ҷуз роҳи ҳақ дигар роҳу равише вуҷуд надорад. Яъне шоир бо таъкид мегӯяд, ки пайравӣ ва дӯстии ӯ ба Оли Аҳмад аст ва ӯ худро ба онҳо вобаста медонад. Сипас мегӯяд, ки дар масъалаи роҳу равиш низ ҷуз роҳи ҳақ дигар мазҳаберо намепазирад.

تُــمَــلُّ الـنَّــدَامَـــى مَـــا عَــدَانِـــي فَــإِنَّــنِــي بِـكُـــلِّ الَّــذِي يَـهْـــوَى نَــدِيْـمِــيَ مُــولَـــعُ. Мардум аз ҳамнишинони худ хаставу дилгир мешаванд, ба ҷуз ман; зеро ман ба ҳар он чизе, ки ҳамнишинам дӯст медорад, шефтаву пойбандам [ва ҳаргиз малоли хотири ӯ намешавам]. Ҳамнишинон ғайр аз ман аз маҷлис хаста мешаванд; ман бошам ба ҳар чизе, ки ҳамнишинам дӯст медорад, сахт дилбастаам. Ҳамаи ҳамнишинон аз маҷлис хаста ва дилгир мешаванд, ғайр аз ман; зеро ман ба ҳар чизе, ки ҳамнишини ман дӯст медораду хоҳони он аст, сахт дилбастаам. Яъне шоир мегӯяд: дигар ҳамнишинон аз суҳбат ё маҷлис монда мешаванд, аммо ман чунин нестам. Сабабаш ин аст, ки ман ба ҳар чизе, ки ҳамнишини ман дӯст медорад ва мехоҳад, таваҷҷуҳ ва майли зиёд дорам. Аз ин рӯ, то вақте ҳамнишинам ба он чиз майл дорад, ман низ аз ҳамнишинӣ ва суҳбат бо ӯ дилгир намешавам.

أَلاَ كُــلُّ شَــيْءٍ مَـــا خَــلاَ اللّٰهَ بَــاطِــلُ وَ كُـــلُّ نِــعِــيْـــمٍ لاَ مَــحَــــالَـــةَ زَائِـــلُ. Огоҳ бошед, ки ҳар чизе ғайр аз Аллоҳ ботил (фанопазир) аст, Ва ҳар як неъмати [дунё] бегумон заволпазиру гузаранда аст. Огоҳ бошед! Ҳар чизе ғайр аз Аллоҳ азбайнраванда аст ва ҳар неъмати дунё ногузир рӯзе нобуд мешавад. Огоҳ бошед! Ҳар чизе ғайр аз Аллоҳ ботил ва нопойдор аст; ва ҳар гуна неъмату хушии дунё ногузир аз байн меравад. Яъне шоир таъкид мекунад, ки ҳама чизҳои дунёӣ доимӣ нестанд. Молу сарват, қудрат, мақом, ҷавонӣ, саломатӣ ва дигар хушиҳои зиндагӣ ҳар қадаре ки бошанд ҳам, ниҳоят рӯзе аз байн мераванд. Аммо Аллоҳ Таъоло аз ин қоида мустасност, зеро Ӯ ҷовидон ва боқӣ аст. Аз ҳамин сабаб инсон набояд ба неъматҳои гузарандаи дунё чунон дил бандад, ки гӯё онҳо ҳамеша боқӣ мемонанд.

Сухани тиллойи 💎🪎

يَــا سَـيِّـــداً مَـــا أَنْــــتَ مِــــنْ سَــيِّـــدٍ مُـــوَطَّـــأَ الْأَكْـــنَـــافِ رَحْــــبَ الــــذِّرَاعْ. Эй бузургвор! Ту сарвари ҳақиқӣ ҳастӣ: бо мардум мулоиму хушмуомила ва дар саховат кушодадастӣ. Эй бузургворе, ки ту воқеан аз ҷумлаи сарварону бузургон ҳастӣ; шахсе ҳастӣ, ки паҳлӯяш барои мардум нарму осон аст ва бозуяш кушодаву фарох мебошад.

بَـانَـتْ لِـتَـحْـزُنَـنَـا عَـفَـارَهْ يَــا جَـارَتَـا مَــا أَنْــتِ جَــارَهْ. Аффора рафт ва моро ғамгин кард. Эй ҳамсояи ман, ту чӣ гуна ҳамсоя ҳастӣ, ки аз мо ҷудо шудӣ? Аффора аз назди мо рафт ва рафтани ӯ моро ғамгин кард. Эй ҳамсояи ман, ту дигар чӣ гуна ҳамсоя ҳастӣ, ки моро тарк карда рафтӣ? Дар ин ҷо шоир аз дур шудани Аффора ғамгин аст. Ӯ ба Аффора муроҷиат карда, бо ҳиссиёти алам мегӯяд: «Эй ҳамсояи ман! Ту чӣ гуна ҳамсоя ҳастӣ, ки аз мо ҷудо шудӣ ва моро дар ғаму танҳоӣ гузоштӣ?

قال الشافعي رحمه الله: شَكَوتُ إِلى وَكِيعٍ سوءَ حِفظي فَأرشَدني إِلى تَركِ المَعاصي وأخبرني بِأنَّ العلمَ نورٌ ونورُ اللّهِ لا يُهدى لِعاصي

قال عبد الله بن المبارك: إن وجدت على الحائط موعظة فانظر فيها تتّعظ، قيل: فالفقه؟قال: لا يستقيمُ إلا بالسماع.

قال الشيخ ابن عطاء الله الإسكندري رحمه الله تعالى: من لم تكن له بداية محرقة،لم تكن له نهاية مشرقة.

قال الإمام أحمد رضي الله تعالى عنه: سمعت أن قلّ رجل يأخذ كتابا ينظر فيه إلا استفاد منه شيئاً.

لِــمَــيَّـةَ مُـــوحِـشــاً طَــلَــلُ يَـلُــــوحُ كَـأَنَّـــهُ خِــلَـــلُ. Осори манзили Майя холиву ваҳмовар аст; аз дур намудор мешавад, гӯё танҳо шикофу фосилаҳои он боқӣ монда бошанд. Дар манзили қадимии Майя осори як бошишгоҳи холиву ваҳмовар боқӣ мондааст; он аз дур намудор мешавад, гӯё ки танҳо шикофҳо ва фосилаҳои он боқӣ монда бошанд. Яъне шоир ба харобаҳои манзили Майя менигарад. Он ҷо дигар сокинон нестанд ва аз зиндагии пешина танҳо осори манзил боқӣ мондааст. Аз ҳамин сабаб ин макон барои шоир муҳашшиш — танҳо, холӣ ва ваҳмовар менамояд.

فَـيْــهَــــا اثْـنَـتَـــانِ وَ أَرْبَــعُـــونَ حُـلُـــوبَــةً سُــوداً كَـخَــافِـيْـةِ الْـغُـــرَابِ الْأَسْـحَـــمِ. Дар он ҷо чилу ду ҳайвони ширдеҳ ҳаст, ки сиёҳранганд; сиёҳии онҳо монанди пари пинҳон ё зери-пари зоғи бисёр сиёҳ аст.

أَنَــا ابْــنُ دَارَةَ مَـعْـــرُوفـــاً بِــهَـــا نَــسَـبِـي وَ هَـلْ بِـــدَارَةَ يَـــا لَـلـنَّــاسِ مِـــنْ عَـــارِ. Ман писари Дора ҳастам ва насаби ман ба воситаи ӯ машҳур аст; эй мардум, магар фарзанди Дора будан айбу нанг аст?! Ман писари Дора ҳастам ва насаби ман ба воситаи ӯ [дар миёни ҳама] маъруфу ошкор аст; эй мардум, магар дар [фарзанди] Дора будан ягон нангу айбе вуҷуд дорад?! Ман писари Дора ҳастам ва насаби ман ба воситаи Дора маълуму машҳур аст. Эй мардум, оё дар мансуб будани ман ба Дора ягон айбу нанге ҳаст?! Яъне шоир бо ифтихор мегӯяд: ман фарзанди Дора ҳастам ва насаби ман маълум аст. Сипас бо тарзи саволи инкорӣ мегӯяд, ки чӣ айбу нангест, агар инсон ба Дора мансуб бошад? Баръакс, ӯ мехоҳад нишон диҳад, ки аз насаби худ шарм намедорад ва ба он ифтихор мекунад.

عَـلَـى حَـالَـةٍ لَـوْ أَنَّ فِـي الْـقَـوْمِ حَـاتِـمـــاً عَـلَـى جُــودِهِ لَـضَــنَّ بِــالْـمَــاءِ حَـاتِـــمُ. Вазъият чунон сахт буд, ки ҳатто Ҳотами Тойи саховатманд ҳам дар он ҳолат обро дареғ медошт. Дар чунон вазъияти [сахти ташнагие] қарор доштанд, ки агар Ҳотими Тойӣ ҳам дар миёни он қавм мебуд, бо ҳама саховатмандиаш аз додани як қулт об дареғ мекард (бахилӣ меварзид). Ман дар чунин ҳолате қарор доштам, ки агар дар миёни ин қавм Ҳотами Той ҳам мебуд, бо вуҷуди он ки ӯ ба саховатмандӣ машҳур буд, ҳатто обро низ дареғ медошт ва бахилӣ мекард.