𝐖𝐢𝐧𝐠𝐬 𝐎𝐟 𝐇𝐞𝐚𝐫𝐭

در روز آخر یعنی روز ۱۱ محرم بود که شیر تعزیه که شیری اهلی کرده بود توسط شیربان‌باشی به مجلس(تکیه دولت در جوار کاخ گلستان) آمده، رها می‌شد. این شیری بود تریاکی که روزهای قبل از نمایش، شیربانش او را به وضع مجلس(که پر بود از سیاهی‌لشگر) آشنا می‌کرد، روی پله منبر تریاک می‌گذارد و به برداشتن تریاک از آنجا عادتش داده بود. روز موعود او را کاملا، البته به غیر از تریاک، سیر می‌نمود و روشن بود که با سیری شکم میل به طعمه نکرده و به خاطر تریاک رو به پله منبر می‌نمود. شیر با آرامی و وقار مخصوص خود آمده، پای منبر قرار گرفتهسر بر پله آن می‌نهاد و همین هنگام بود که شیون و شین و هلهله و هیاهوی رقت بار مجلسیان به آسمان برخاسته، مجلس صورت صحرای محشر می‌گرفت. شیون و شین و خودکُشان مردم از مشاهده شیر و تواضع او در برابر منبر از این روایت نشات می‌گرفت که در چنین روزی، یعنی روز بعد از عاشورا،شیری از بیشه‌ای آمده نعش‌های کشته‌شدگان را پاسداری می‌کند. پس از چند دقیقه، شیربان آمده زنجیر به گردن شیر می‌افکند و آن را دور گردانده پول و پیشکشی‌های تماشاچیان را دریافت می‌نمود، در آن حد که گاهی جیب‌هایش از سکه و طلاهای زنان لبالب می‌گردید.

تا بحث تکیه دولت داغه قصه شیر تعزیه رو هم بگم 🦁

تکیهٔ دولت در درجهٔ نخست برای اجرای تعزیه و برگزاری مراسم روضه‌خوانی ساخته شده بود. هرچند معماری آن از برخی الگوهای اروپایی تأثیر پذیرفته بود، اما این بنا در خدمت نمایش پیوند نزدیک حکومت قاجار با سنت‌های شیعه قرار داشت و مجموعهٔ کاخ گلستان را به فضایی عمومی تبدیل می‌کرد که در آن دینداری مردم و حمایت دربار از آیین‌های مذهبی در کنار یکدیگر به نمایش گذاشته می‌شد. بر اساس گزارش‌های تاریخی، گاه هزاران نفر در این مراسم حضور می‌یافتند. در میان آنان، شاه، اعضای دربار، وزیران، شخصیت‌های خارجی و شمار زیادی از مردم عادی، به‌ویژه زنان، دیده می‌شدند که در کنار طبقات بالای جامعه در آیین‌های سوگواری شرکت می‌کردند. تکیهٔ دولت از نظر ساختار به یک تماشاخانهٔ بزرگ شباهت داشت، اما کارکرد آن کاملاً مذهبی بود، نه صرفاً نمایشی. نقاشی تنها ثبت تصویری یک بنای تاریخی نیست، بلکه فضای مراسمی عمومی را حفظ کرده است که در آن معماری، ایمان و جامعه زیر یک گنبد باشکوه به هم می‌پیوستند. نور، مقیاس عظیم بنا و انبوه جمعیت، همگی اهمیت تکیهٔ دولت را به‌عنوان مکانی برای عبادت و صحنه‌ای برای اجرای یکی از مهم‌ترین آیین‌های شیعه به‌خوبی نشان می‌دهند.

تکیهٔ دولت (۱۸۹۲) اثر کمال‌الملک (۱۸۴۷–۱۹۴۰) ابعاد: ۱۰۹ × ۹۳ سانتی‌متر رنگ روغن روی بوم کاخ گلستان کمال‌الملک این اثر را در سال ۱۸۹۲ خلق کرد و در آن فضای باشکوه داخلی تکیهٔ دولت، یکی از مهم‌ترین بناهای آیینی ایران در دورهٔ قاجار، را به تصویر کشیده است. زیر گنبد عظیم بنا، پرتوهای نور خورشید از روزنه‌های بالایی به داخل می‌تابند و صحنهٔ مدورِ مرکزی را روشن می‌کنند؛ جایی که مجلس تعزیه، نمایش آیینی شیعیان در سوگ شهادت امام حسین (ع)، در حال اجراست. ابعاد عظیم ساختمان از همان نگاه نخست آشکار است.

کندن در خیبر تو دوره صفوی اولیه (شاه اسماعیل شاه طهماسب و محمد خدابنده) چون تکنولوژی تفنگ بیشتر در دست عثمانی ها بود اکثرا در نقاشی ها تفنگ رو به دست دشمنان اسطوره ها میدادن

لبنان واقعا کشور عجیبیه😀

«مکاشفه؛ برونهیلده، زیگلینْده و زیگمونْد را می‌یابد» اثر گاستون بوسی‌یر (فرانسه، ۱۸۶۲–۱۹۲۹) رنگ روغن روی بوم، ۲۳۶ × ۳۰۴ سانتی‌متر مستقیماً از اسطوره‌های اسکاندیناوی و پردهٔ دوم اپرای حماسی «والکیوره» اثر ریچارد واگنر می‌گیرد. این صحنه لحظه‌ای سرنوشت‌ساز و پرتنش را به تصویر می‌کشد؛ زمانی که خدای نورس، ووتان، به دختر والکیورهٔ جنگجوی خود، برونهیلده، فرمان می‌دهد تا فرزندان دوقلوی فانی او، زیگمونْد و زیگلینْده را که برخلاف قوانین قبیله‌ای با یکدیگر گریخته‌اند، تعقیب و مجازات کند. بوسی‌یر با مهارتی چشمگیر فضای دراماتیک این لحظه را به تصویر می‌کشد؛ برونهیلده عاشقان را می‌یابد، اما به‌جای اجرای خشم الهی، از خلوص عشق زمینی آنان عمیقاً متأثر می‌شود. این دیدار، نقطهٔ عطفی است که باعث می‌شود برونهیلده از فرمان پدرش سرپیچی کند. او از این زوج محافظت می‌کند و بدین ترتیب مسیر تراژیک اسطورهٔ نیبلونگ‌ها را رقم می‌زند. همچنان نمونه‌ای برجسته از رمانتیسم و شکوه اسطوره‌ای اواخر قرن نوزدهم به شمار می‌رود.

Jean-Léon Gérôme (1824–1904), The Shrine of Imam Hussein-1880(۱۲۵۸ شمسی), oil on canvas, Private collection

تو اینستا دیدم یادم رفت اسم پیجش رو بذارم

گيسو نوردی زال در غفلت تفنگداران(!) رودابه. شاهنامه فردوسی (نسخه پرينستون). صفحه 39a .

این اثر صرفاً تصویری از یک صحنه نیست، بلکه نوعی اظهار نظر اجتماعی نیز به شمار می‌آید. سورولا به مسائل فقر، بیماری و تبعیض در زمانهٔ خود می‌پردازد و در عین حال کرامت انسانی را در مرکز توجه قرار می‌دهد. حالت آرام اما اندوهگین کشیش، نمادی از شفقت و در عین حال ناتوانی در برابر رنج انسان‌هاست. «میراث غم‌انگیز» نقطهٔ عطفی در هنر سورولا محسوب می‌شود؛ اثری که قدرت دراماتیک، حساسیت به نور و انسان‌دوستی عمیق را در هم می‌آمیزد. این نقاشی درد و امید را در یک ترکیب واحد گرد هم می‌آورد و بیننده را به تأمل و همدلی فرامی‌خواند.

‏اثر مشهور گوستاو کلیمت با عنوان چهره‌ی الیزابت لِدِرِر (Portrait of Elisabeth Lederer) مربوط به سال 1914، اخیرا در هجدهم نوامبر 2025 در حراجی ساتبیز در نیویورک به قیمت 236.4 میلیون دلار به فروش رفت و بع گران‌ترین اثر هنری مدرن که در یک حراجی رسمی به فروش رفته است، تبدیل شد.

به جزئیات ظریف و بازتاب‌های نور دقت کنید... «بانویی در حال پذیرایی از مهمانان؛ آپارتمانِ ماندَره (طبقهٔ پایین خانه)، قاهره»، ۱۸۷۳ اثر John Frederick Lewis رنگ‌روغن روی پنل، ۶۳٫۵ × ۷۶٫۲ سانتی‌متر

‏یوسف در نیل. يوسف و زليخا. جامی. OR 4122 . بريتيش لايبراری.

وسوسه سنت آنتونی (۱۸۸۶) اثر لوکیان ودریچوفسکی (۱۸۵۴–۱۹۳۴) رنگ روغن روی بوم، ۲۳۵ × ۱۶۵ سانتی‌متر محل نگهداری: موزه ملی کراکوف، لهستان لوکیان ودریچوفسکی وسوسه سنت آنتونی را به عنوان یک بینش مذهبی دراماتیک پر از تضاد معنوی و تنش روانی ارائه می‌دهد. موضوع این اثر از سنت دیرینه مسیحی به تصویر کشیدن سنت آنتونی در مواجهه با نیروهای شیطانی و آزمایش ایمان و انضباط درونی او گرفته شده است. قالب بلند و مقیاس بزرگ، کیفیت تئاتری صحنه را تشدید می‌کند. ودریچوفسکی از طریق چهره‌های رسا، فضای تاریک و تصاویر نمادین، روایت مذهبی را با جذابیت اواخر قرن نوزدهم با ترس، وسوسه و ماوراءالطبیعه پیوند می‌دهد. وسوسه سنت آنتونی که در سال ۱۸۸۶ خلق شده است، در موزه ملی کراکوف نگهداری می‌شود. در پرونده موزه، این اثر به عنوان رنگ روغن روی بوم، با ابعاد ۲۳۵ × ۱۶۵ سانتی‌متر، با شماره ثبت MNK II-a-173 فهرست شده است.

Fate, by Hugo Lederer c.1905.