ИБРАТЛЫ СӨЗЛЕР...

ҚУЛЕН БОЛЫСТЫҢ БЕРДАҚ ШАЙЫР МЕНЕН ОЙЛАСЫЎЫ Қулен болыс пайғамбар жасына шыққанлығына (өз жасына шыққанының) той бермекши болыпты. Тойды еки мәнисте бермекши болыпты. Биринши, пайғамбар жасына шыққанлығына қуўанғанлығы болса, екиншиси, және оны болыслыққа сайланатуғын ўақыты келип қалыпты. Және халық оны сайлайма, сайламайма соның ушын соған және сайланыў ушын халықтың кеўлин алып, елге, халыққа және бир нәрсе жегизип, және бир рет сайланбас па деген де ой болыпты. Адамларды жыйнап тойдың мәсләҳәтин өткерипти. Мәсләҳәтке көп жағымпаз адамлар Қуленге: "Енди сен көп жыллар болыс болдың, пайғамбар жасына болса шықтың, сен жақсылап турып той бер. Тойға Бердақ шайырды да алдыр. Тойда оған өзиңди мақтат. Оған азы-кем сарпай берерсең" — деп кеңес берипти. Бул Қулен болысқа да мақул түсипти. Қулен болыс бир күни өзи Бердақ шайырға: "Ойласық келип кет", — деп адам жиберипти. Бердақ шайыр келипти. Қулен Бердақ шайырға той берейин деп атырғанлығын, оны тойға шақыратуғынын айтты. "Сонда бизди мақта, Көп бий, бай, болыс, ақсақалларды мақтаған елде қосықлар бар. Бирақ сонша жыл кимсең Қулен болыс болсақ та биз туўралы ҳеш жерде мақтаған бир қосық жоқ. Бақсылық қылып тойымды өзиң атқарып бер!"—депти. Сонда Бердақ шайыр Қулен болысқа: — Бул бизге аўыр болды ғой!—депти. Сонда болыс: — Аўыр болса саған ат миндиремен, жеп-жеңил боласаң. Жетегиңе саўын жетелетемен сүт, қатық ишип кеўилиң ағарар, үстиңе сарпай жабаман"—депти. Сонда Бердақ Қулен болысқа: — Тойда қуры мақтай беремиз бе, я дурысын айтамыз ба?— деп сорапты. — Дурысын айт, дурысын!—депти Қулен болыс. Ол ойлапты мақтағаннан кейин бизиң болыслығымыз сән-салтанатын дурыс мақтайды екен деп, бул гәптен кейин "Болады!"—деп оған Бердақ шайыр келисим берипти. Қулен болыс тойды баслапты. Сол күни Бердақ шайыр да тойға келипти. Мерекеде Бердақ тойға жыйналған халықтың көз алдында Қуленниң жаўызлығын әшкаралапты. Соның ушын халық басшысы ҳадал, ҳақ адам болыўы шарт деп дәлийилепти. Буны Бердақтан еситкен Қулен болыс жүдә пәнт жепти. Ашыўланып Бердаққа сарпай бермепти. Бердаққа анаў-мынаў деп бир нәрсе дейин десе, халық оны жақлап тойда бир ойқан болып жүрер деп қорқып Қулен болыс ҳеш нәрсе қыла алмапты. Бердақ тойдан үйине қайтып баратырғанда, тойға келген бир болыс Бердақ шайырға: "Сарпайыңды алып кетпейсең бе!?"— деген екен Бердақ оған: — Мен сарпайды оған кийгиздим!—деп жуўап берипти. Бердақтың Қулен болыс туўралы тойда айтқан қосығынан кейин адамлар оны болыслыққа сайламай таслапты. Кейинги сайлаўда халық Қуленди болыслыққа сайламай көтерилис шығарғаныда сол екен дейди. Ә. пахратдинов, К. пахратдинов "Бердақ шайыр ҳаққында легендалар, әпсаналар ҳәм ҳақыйқатлар" https://t.me/ibratli_sozler 👉 https://t.me/ibratli_sozler

#Мағлыўмат 📜 Ораз Мухаммед бий, аталық. XIX әсирдиң орталарында Қоңырат улусында ел басқарған журт ағаларының бири Ораз Мухаммед бий, аталық. Оның қарамағында Есим каналы, Көк өзек, Дәў қара, Қуўаныш жарма, сондай-ақ Ерназар қала, Серен қалалар болған. Ораз аталықтың ҳәм оның баласы Әўез ақсақалдың қәбирлери Қараөзектеги «Өтеген әўлийеде» жайласқан. Ораз аталықтың шежиреси: Базар бий аталық (1) — Хажигелди (2) — Султан бий (3) — Карабас (4) — Ешан (5) — Чияз бий (6) — Ораз Мухаммед (7). Ораз Мухаммед бийдин Арзымбет ҳәм Әўез деген еки баласы болады (8). Арзымбеттен Мамыт, Әўезден Қабыл (9), Туйылақ, Қабылдан Бабаназар (10) ҳәм т. б. ӨМИРБЕК ЛАҚҚЫ Қарақалпақстан ҳәм Хорезм халықлары арасында әпсанаға айланып кеткен Өмирбек лаққы тарийхый адам. Ол қарақалпақтың қуйын руўының шыққан. 1831-жылы Шымбайда туўылған. Ол халқының руўҳый жақтан өсиўине өзиниң ҳәзил, күлкилери менен тәсерин тийгизген. Ел арасындағы даў-жәнжел, урыс-тартысларды әдил шешетуғын, сөзге шешен адам болған. Ережеп (тентек) бий менен дайылы жийенли болғанлықтан олардың көп дәкеклескенлери халық арасында әпсанаға айланған. https://t.me/ibratli_sozler

ҚАРАҚАЛПАҚ ХАЛЫҚ НАҚЫЛ-МАҚАЛЛАРЫ Жалғыз жүрип жол танығанша, Көпшилик пенен адас. Көптей тентек болсаң да, Көпке тентек болма. Ерден аспақ болса да, Елден аспақ жоқ Бағды қуртсаң балаңа қәўип, Елди жаманласаң өзиңе қәўип Телпек кийгенниң ары бир, Кемеге мингенниң жаны бир Халқыңды, журтыңды жаманлама, Халық табады миниңди Ўатан күннен сулыў, Алтыннан қымбат Ел басына түскен ис Ер басына түскени Көп билсең де, Көптен артық билмейсең Халық бир тислемнен берсе тойдырар, Бир муштан берсе өлтирер Ел сөзи - теңиз толқыны https://t.me/ibratli_sozler

БИЗЛЕР ҲЕШҚАШАН САМАЛДЫҢ БАҒЫТЫН ӨЗГЕРТЕ АЛМАЙМЫЗ, БИРАҚ ЖЕЛҚОМЛАРДЫ ДУРЫС ҚОЙЫЎ БИЗИҢ ЕРКИМИЗДЕ. 🌟  Лао Дзы Қайырлы түн әзизлер... Аллахым түнниң тынышлығын бергей. Уйқыңыз пүтин болып, жақсы түслер көриң.  Ертеңги таңды жақсы нийет етип, сизлер менен бирге күтип алыў несийп етсин жақсыларым !!! ❤️🙏❤️🙏❤️🙏❤️🙏 https://t.me/ibratli.sozler

ИГОРЬ ВИТАЛЬЕВИЧ                САВИЦКИЙ

5. Бул көплеген кәсиплердиң ишиндеги ең жарлысы еди. Оларды базар күни саллақханада сойылған маллардың???????? сатып алады. Оны тазалап, писирип, қара самарға толтырып, Шымбай қаласындағы шарбақларға кирип жүрип, "????????  алатуғын барма?" деп бақырып жүрип сатқан. Оларды сатып боламан дегенше талай жуўылмаған қоллары менен усланады. Сораў:  Олар  қайсы кәсип ийелери еди? https://t.me/ibratli_sozler

4. Қарақалпақларда салыдан дән тазалап, гүриш қылыўшы кәсипти не дейди??? Олар (жумыс ислеўшилер)  еркек адамлар болып, еки адамнан ибарат  болған.  Олардың салы тартатуғын дигирманының бир жағы тас, бир жағы ағаш болған. Сораў: Бул қандай кәсип??? ☘☘☘☘☘☘☘☘☘ https://t.me/ibratli_sozler

3. Бул ҳаял-қызлардың өңирине тағатуғын безениў заты. Гүмистен исленип, жүзи нағысланады, алтын менен пуўланады. Төрт (чар-төрт), ҳәр қайсысының қызыл қасы болады. Гейбир шартүймелерге қастың дөгерегине майда пирузалар орнатылады. Шартүймениң төменги ҳәм еки қапталдағы ушлары үш жапырақланып келеди, оған шынжыр менен майда қоңыраўлар тағылады. Сораў: Бул тағыншақ не деп аталады? https://t.me/ibratli_sozler

2. Бул үплеп шертилетуғын саз әспабы. Ағаштан соғылады, түтиги темир болады. Сораў: Бул әсбап не деп аталады? https://t.me/ibratli_sozler