ди. Ўз онаси судга берса.
Яна алимент талаб қилиб.
Узоқ ўйлаб бу қарори
қатъийлашди. Севинганидан
қўлларини бир-бирига ишқади.
Пайсалга солиб ўтирмай шу
бугуноқ амалга оширишга аҳд
қилди. Қолган ароқни шишаси
билан кўтариб ичиб юборди.
Ҳовлига чиқиб машинасига
ўтираётганида Ҳанифа келиб
қолди.
-Ҳой дадаси, ичиб олиб машинада
қаёққа кетаяпсиз? Тағин бир
балога йўлиқиб юрманг,- деди у
ташвишланиб.
-Парво қилма, ҳеч нима бўлмайди.
Яхши ният қилсанг-чи. Узоққа
бораётганим йўқ, тезда қайтаман.
Дарвозани оч,- деб буюриб
Миркомил машинани ўт олдирди.
Шу кунгача унинг гапини икки
қилмаган хотини ноилож
бўйсинди. Лекин шўрлик аёл
эрини сўнгги марта тирик кўриб
турганини ҳаёлиган ҳам
келтирмаётган эди.
Миркомил машинани шошилмай
ҳайдаб борарди. Бу сафар иши
ўнгидан келишига қатъий
ишонгани учун кайфияти аъло
даражада эди. Фароғатга
айтадиган гапларини бир- бир
кўнглидан ўтказиб, пишитиб
олди. Бирдан, ҳалиям ўша уйида
яшаяптимикан ёки бршқа жойга
кўчиб кетдимикан, деб
ташвишланиб қолди. Чунки
бормаганига кўп йиллар
бўлганди.
«-Бошқа жойга кўчиб кетган
бўлса нима қиламан? Қаердан
излаб топаман,_деб хаёлидан
ўтказа бошлади. -Борверай-чи,бир
гап бўлар. Лекин у мени қандай
кутиб олади? Бу ишга
кўндироламанмикан? Ҳар ҳолда
фарзанди-ку. Лекин бу Фароғат.
Ўғлини қаматаётгимизда бир туки
ҳам қилт этмаганди. Катта ёрдами
текканди. Ўша ишимдан жуда
ҳурсанд бўлганини ҳам
яширмаганди. Бу гал ҳам
кўндиришга асло қийналмасам
керак? Жуда бўлмаганда пул ёки
бошқа нарсалар ваъда қиламан.
Ана ўшанда ҳаммаси хамирдан
қил суғургандай бўлади».
Қишлоққа кирганида бир аёлдан
Фароғатни сўради. Ундан
Фароғарнинг ҳамон ўша уйида
яшаётганини билиб хурсанд
бўлди. Машинани кўчада
қолдириб аввалгидай
бамайлиҳотир кириб борди.
Ҳовлига ва уй-жойга разм солиб,
эссиз, авваллари қандай эди-я, деб
афсусланиб кўнглидан ўтказди.
Уйнинг кўп йиллардан бери
таъмирланмагани билиниб
турарди. Шувоқларининг кўп
жойлари кўчиб кетган. Қирқ ямоқ
кўйлакдай ола-була эди.
Ҳатто ҳовли юзида ҳам бегона
ўтлар ўсиб ётар, ҳаммаёқ
ивирсиган, бетартиб аҳволда эди.
Ҳовлининг ҳам анча кундан бери
супурилмалагани билиниб
турарди. Узумнинг кесилмаган
шохлари тароқ тегмаган сочдай
эди. Томорқанинг озгина жойига
экин экилган. Улар ҳам қаровсиз
аҳволда эди. Қолган қисмининг
анча йиллардан бери экилмагани
кўриниб турарди. Ҳовли жимжит,
ҳеч ким кўринмасди. Уй ичидан
радио овози эшитилаётганидан
кимдир борлигини билиб чақира
бошлади.
-Фароғат, ҳой Фароғат.
Уйдамисиз?
«Ҳозир»деган овоз эшитилди.
Салдан кейин Фароғат чиқиб
келганида уни Миркомил зўрға
таниди. Эгнида уриниб қолган
кўйлак, сочлари тартибсиз.
Юзлари сўлғин, ажин қоплаганди.
Кўзларининг ости кўкимтир тусда,
шишинқираб, қўшқават осилиб
қолганди. Сочининг қорасидан оқи
кўпроқ эди.
«Эҳ, бир пайтлар қандай эди-я,-
деб ҳаёлидан ўтказа бошлади. –
Пардоз-андозини жойига қўйиб,
деярли кўйлаги билан баробар
сочларини иккита қилиб ўриб,
илондай тўлғонтириб
келаётганини кўрган ҳар қандай
эркак унга суқ билан тикилишдан
ўзини тиёлмасди. Мана энди
шундай бир ғариб аҳволга тушиб
қолибди. Ўша вақтда кўрган
киши ҳозир таниёлмаса ҳам
керак? Ҳаёт шу эканда. Мана,
элликка ҳам кирмай шу даражага
тушиб қолибди. Одамнинг шу
даражада ўзгариб кетишини
тасаввур ҳам қилиш қийин.»
Ҳозир Миркомил унга ачинаяпти.
Лекин ўзи ҳақида ҳам шундай
дейишларини ҳаёлига
келтирмаётганди. Балки билар, ҳис
қилар? Лекин буни ичида
сақларди. Ошкор этишга эса
ғурури асло йўл қўймасди. Бир
вақтлар милицияда ишлаганида
қадамидан ўт чақнарди. Чўнтаги
тўла пул, қўлида машина калити.
Унча-мунча одамни ўзига тенг
кўргиси ҳам келмасди. Айримлари
билан ҳатто қўл бериб
кўришишни ҳам ор, деб билар.
Энди эса аҳволи биров ҳавас
қиладиган даражада эмасди.
-Эҳ-ҳа, Миркомилмисиз? Келинг,
қайси шамол учирди? Бормисиз
бу дунёда?- деб Фароғат зинадан
бир-бир босиб тушиб келиб
кўришиш учун қўл узатди.
-Ҳа, менман. Туман марказига бир
иш билан кетаётгандим,-деб
Миркомил унинг қўлини ноилож
ушлади-ю, ёқимсиз бир нарсани
ушлаб олгандай дарров қўйиб
юборди. -Йўл-йўлакай кириб ўтай
дегандим. Бемаврид келиб сизни
безовта қилмадимми?
-Вой, нега ундай дейсиз? –деди
Фароғат ўзига ярашмаган ноз-
қарашма билан.