Kvant va Koinot
رفتن به کانال در Telegram
Bu kanaldan siz Kvant fizikasi va Astronomiyaga bog'liq bo'lgan qiziqarli ma'lumotlarni topasiz.💡 📲 ADMIN: @toshkent1777 @Kvant_uzb_bot
نمایش بیشتر3 091
مشترکین
-1124 ساعت
-457 روز
-38030 روز
در حال بارگیری داده...
کانالهای مشابه
ابر برچسبها
هیچ دادهای
مشکلی وجود دارد؟ لطفاً صفحه را تازه کنید یا با مدیر پشتیبانی ما تماس بگیرید.
اشارات ورودی و خروجی
---
---
---
---
---
---
جذب مشترکین
ژوئیه '26
ژوئیه '26
+64
در 1 کانالها
ژوئن '26
+1 037
در 45 کانالها
Get PRO
مه '26
+1 218
در 7 کانالها
Get PRO
آوریل '26
+155
در 7 کانالها
Get PRO
مارس '26
+1 738
در 8 کانالها
Get PRO
فوریه '26
+106
در 2 کانالها
Get PRO
ژانویه '26
+140
در 11 کانالها
Get PRO
دسامبر '25
+195
در 6 کانالها
Get PRO
نوامبر '25
+139
در 8 کانالها
Get PRO
اکتبر '25
+173
در 14 کانالها
Get PRO
سپتامبر '25
+598
در 2 کانالها
Get PRO
اوت '25
+51
در 2 کانالها
Get PRO
ژوئیه '25
+148
در 4 کانالها
Get PRO
ژوئن '25
+209
در 10 کانالها
Get PRO
مه '25
+1 878
در 6 کانالها
Get PRO
آوریل '25
+148
در 4 کانالها
Get PRO
مارس '25
+124
در 5 کانالها
Get PRO
فوریه '25
+91
در 3 کانالها
Get PRO
ژانویه '25
+1 131
در 2 کانالها
Get PRO
دسامبر '24
+136
در 10 کانالها
Get PRO
نوامبر '24
+253
در 17 کانالها
Get PRO
اکتبر '24
+121
در 14 کانالها
Get PRO
سپتامبر '24
+194
در 5 کانالها
Get PRO
اوت '24
+243
در 3 کانالها
Get PRO
ژوئیه '24
+110
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '24
+142
در 3 کانالها
Get PRO
مه '24
+136
در 1 کانالها
Get PRO
آوریل '24
+91
در 1 کانالها
Get PRO
مارس '24
+263
در 5 کانالها
Get PRO
فوریه '24
+78
در 1 کانالها
Get PRO
ژانویه '24
+1 554
در 1 کانالها
Get PRO
دسامبر '23
+128
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '23
+35
در 1 کانالها
Get PRO
اکتبر '23
+25
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '23
+1 227
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '23
+7
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '23
+26
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '23
+2 569
در 0 کانالها
| تاریخ | رشد مشترکین | اشارات | کانالها | |
| 20 ژوئیه | 0 | |||
| 19 ژوئیه | +1 | |||
| 18 ژوئیه | +10 | |||
| 17 ژوئیه | +2 | |||
| 16 ژوئیه | +1 | |||
| 15 ژوئیه | +3 | |||
| 14 ژوئیه | +2 | |||
| 13 ژوئیه | +2 | |||
| 12 ژوئیه | +5 | |||
| 11 ژوئیه | +1 | |||
| 10 ژوئیه | +6 | |||
| 09 ژوئیه | +4 | |||
| 08 ژوئیه | +11 | |||
| 07 ژوئیه | +3 | |||
| 06 ژوئیه | 0 | |||
| 05 ژوئیه | +5 | |||
| 04 ژوئیه | 0 | |||
| 03 ژوئیه | +5 | |||
| 02 ژوئیه | 0 | |||
| 01 ژوئیه | +3 |
پستهای کانال
+3
20-iyul-Xalqaro Oy kuni
Bu sana insoniyat tarixidagi muhim voqeaga bag‘ishlangan-1969-yil 20-iyul kuni Apollo 11 missiyasi doirasida inson ilk bor Oy yuzasiga qadam qo‘ydi. Oy-Yerning yagona tabiiy yo‘ldoshi bo‘lib, sayyoramizdagi tabiiy jarayonlarda muhim o‘rin tutadi hamda olimlarga Yer va Quyosh tizimining kelib chiqishini chuqurroq o‘rganishga yordam beradi. Bugungi kunda dunyoning yetakchi kosmik agentliklari Oyni tadqiq etishda davom etmoqda. Ular Oy yuzasidagi suv muzlari zaxiralarini o‘rganib, kelajakdagi boshqariladigan kosmik missiyalar, doimiy ilmiy bazalarni barpo etish va koinotni yanada chuqurroq o‘zlashtirish uchun zarur texnologiyalarni ishlab chiqmoqda.
@kvant_uzb
| 2 |  Bir stakan suvni vakuum kamerasiga qo‘yib, havoni so‘rib olsak nima bo‘ladi?! Vakuumda bosim yo‘qolgani uchun suv xona haroratidayoq 20C da ko‘pchirib qaynay boshlaydi. Qaynayotgan suv bug‘lanish uchun energiyani o‘zidan oladi va harorati keskin tushib ketadi. Harorat 0C ga yetganda suv uchlama nuqta holatiga o‘tadi-u bir vaqtning o‘zida ham qaynaydi, ham muzlaydi! Vakuumdagi suv bir necha daqiqa ichida qaynayotgan ko‘rinishda muzga aylanadi.
@kvant_uzb | 325 |
| 3 |  «Voyajer-2» apparati tomonidan tasvirga olingan Neptun planetasining ingichka halkalarining birinchi fotosurati.👀
@kvant_uzb | 320 |
| 4 |  Ko'pchilik kvant chigalligini shunchaki "ikki zarraning bir-biri bilan masofadan turib bog‘lanib qolishi" deb biladi. Hatto Eynshteyn ham buni jinnilik deb atagan. Ammo fiziklarning tor doiralaridan tashqarida deyarli hech kim gapirmaydigan mana bu faktlarni bilarmidingiz:
1. Ular parallel koinotlarda ham bog'langan bo'lishi mumkin! Kvant mexanikasining "Ko'p dunyolar" (Many-Worlds) talqiniga ko'ra, chigallashgan zarralar nafaqat bizning fazomizda, balki parallel koinotlar o'rtasida ham bog'liqlikni saqlab qoladi. Ya'ni, bir zarrani o'lchaganingizda, siz koinotning ma'lum bir tarmog'iga tushib qolasiz, sherigi esa boshqasida qoladi.
2. Eng aqldan ozdiradigan narsa: zarralar nafaqat fazoda, balki vaqtda ham chigallashishi mumkin! Olimlar tajribada o‘tmishda mavjud bo‘lgan (va allaqachon yo'q qilingan) foton bilan kelajakda yaratiladigan fotonni chigallashtirishga muvaffaq bo‘lishgan. Ya'ni, o'tmish va kelajak bir-biri bilan axborot almasha oladi!
3. Buyuk portlash (Big Bang) paytida koinotdagi barcha materiya bir nuqtada bo'lgan va o'zaro chigallashgan. Demak, sizning tanangizdagi ba'zi atomlar koinotning narigi chekkasidagi qaysidir yulduz atomlari bilan hanuzgacha ko'rinmas "sim" orqali bog'langan bo'lishi ehtimoli juda yuqori.
@kvant_uzb | 401 |
| 5 |  Rossiyalik olimlar Oy va Marsda odamlar qanday oziqlanishini virtual shaharda sinovdan oʻtkazishadi. Shaharning nusxasi sunʼiy intellekt yordamida quriladi.
Dastur insonlar oʻzlarini oziq-ovqat bilan qanday taʼminlashi borasidagi turli ssenariylarni modellashtirib (sinovdan oʻtkazib) beradi.
@kvant_uzb | 368 |
| 6 |  Loyihaning kelib chiqishi: "Sirli tajriba", ushbu loyiha muallifi, litvalik rassom Benediktas Gylys, 2016-yilda o‘ziga xos dunyoqarashni o‘zgartirib yuborgan "mistik (sirli) ruhiy tajriba"ni boshdan kechirgan. Shundan so‘ng u yer yuzidagi barcha insonlar bir-biri bilan uzviy bog‘liqligini ko‘rsatish uchun shu loyihaga asos solgan. Har bir portalning og‘irligi salkam 3,5 tonna, diametri esa 3,4 metrni tashkil qiladi. Ular maxsus beton va po‘lat qorishmasidan yasalgan bo‘lib, har qanday ob-havoga chidamli. Portallarda ataylab ovoz tizimi o‘rnatilmagan. Maqsad-insonlar til to‘siqlarisiz, faqat ko‘zlar, imo-ishoralar va his-tuyg'ular orqali muloqot qilishini ta'minlash. Hozirda ularga maxsus AI (sun'iy intellekt) filtrlari o‘rnatilgan: agar kishi ekranga haddan tashqari yaqin kelsa yoki nojo'ya harakat qilsa, kamera tasvirni avtomatik ravishda xiralashtirib (blur) qo'yadi.
@kvant_uzb | 364 |
| 7 |  +8Yerda hozirda juda issiq harorat, boshqa sayyoralarda nima gap?!
@kvant_uzb | 392 |
| 8 |  Siz Marsga borishni orzu qilyapsizmi? Aslida Marsning bir qismi allaqachon Yerga kelgan! Yer yuzida topilgan meteoritlarning kamida 300 tasi aynan Mars sayyorasiga tegishli ekanligi isbotlangan. Millionlab yillar oldin Marsga yirik asteroidlar urilganda, portlash kuchi shunchalik kuchli bo‘lganki, Mars jinslarining parchalari kosmosga otilib ketgan va fazoda millionlab yillar aylanib, oxiri Yer atmosferasiga tushgan. Olimlar ularning tarkibidagi gaz pufakchalarini tahlil qilib, Mars atmosferasi bilan 100% bir xilligini aniqlashgan. Marsda sun'iy yo‘ldoshlar va roverlarni boshqaradigan muhandislar Yer vaqti bilan yashashmaydi. Mars sutkasi (Sol deb ataladi) Yer sutkasidan atigi 39 daqiqa 35 soniya uzoqroq. Bir qarashda bu arzimas farqdek tuyulishi mumkin, ammo bu roverlarni boshqaradigan NASA jamoasi har kuni o‘z ish grafigini 40 daqiqaga surishga majburligini anglatadi. Ya'ni, agar bugun smena ertalab soat 09:00 da boshlansa, ertaga 09:40 da, indinga esa 10:20 da boshlanadi. Bu inson bioritmini butunlay chalkashtirib yuboradi!
@kvant_uzb | 463 |
| 9 |  Yoz kelib, havo harorati ko'tarilishi bilan hamma asfalt erishi va konditsionerlar haqida gapira boshlaydi. Lekin quyoshli kunlarning biz sezmaydigan, hayratlanarli tomonlari ham bor: Yer o'z o'qi atrofida sekinroq aylanadi Yozda Shimoliy yarim shardagi kuchli issiqlik va atmosfera bosimining o‘zgarishi sababli shamollar yo'nalishi o'zgaradi. Bu esa Yerning aylanish tezligini millisekundlarga bo‘lsa-da sekinlashtiradi. Ya'ni, yozda kunlar qishdagiga qaraganda bir necha millisekundga uzunroq bo‘ladi Issiq havo nafaqat odamlarni, balki marshrutizatorlar (router), serverlar va aloqa minoralarini ham qizdirib yuboradi. Elektronika qizib ketganda, ma'lumot uzatishda xatoliklar ko'payadi va signal sifati yomonlashadi. Yozda internetingiz "qotsa", aybni provayderdan oldin issiqdan ko'ring.
@kvant_uzb | 458 |
| 10 |  Kvant fizikasi va...Qizlar?!
Ko‘pchilik kvant fizikasini faqat quruq formulalar va laboratoriyalar deb o‘ylaydi. Lekin har kuni qizlar ishlatadigan eng oddiy buyumlar ortida koinotning eng murakkab kvant qonunlari yashiringanini bilasizmi?
1. Pomada labda silliq surilishi va yorqin rang berishi uchun uning tarkibiga o‘ta mayda pigmentlar qo‘shiladi. Bu pigmentlarning barqaror turishi va yorug‘likni bir tekis qaytarishi molekulyar darajadagi kvant tunnel effektiga bog‘liq. Agar kvant mexanikasi qonuniyatlari bo‘lmaganida, pomada labda mikroskopik darajada "to‘kilib" ketgan bo‘lardi.
2. Qizlar ko‘zguga qaraganida yorug‘lik fotonlari aks etadi. Kvant fizikasiga ko‘ra, har bir yorug‘lik zarrasi (foton) ko‘zguga urilishidan oldin bir vaqtning o‘zida barcha mumkin bo‘lgan yo‘nalishlarda harakatlanadi (superpozitsiya). Faqat ko‘zgu sirtiga teqqandagina u yagona bir nuqtaga jamlanadi va qizlarga o‘z go‘zalligini ko‘rish imkonini beradi.
3. Siz yoqtirgan atir hidi burningizga yetib borganda, hid bilish reseptorlari atir molekulalarining shaklini shunchaki "ko‘rib"gina qolmaydi. Zamonaviy kvant biologiyasi nazariyasiga ko‘ra, hid bilishimiz molekulalarning kvant tebranishlari (vibratsiya) va elektronlarning tunnel o‘tishi hisobiga ishlaydi. Ya’ni, har bir jozibador ifor-bu kvant simfoniyasidir! Go‘zallik dunyoni qutqaradi, kvant fizikasi esa o‘sha go‘zallikni atom darajasida ushlab turadi.
@kvant_uzb | 452 |
| 11 |  Elektronlar va fotonlar bo'yicha o'tkazilgan beshinchi Solvey xalqaro konferensiyasi. Suratdagi 29 nafar ishtirokchidan 17 nafari Nobel mukofoti sovrindorlari bo'lgan!Bryussel, Belgiya.1927-yil, oktyabr. Kvant mexanikasi bo‘yicha asosiy jang rasmiy majlislar zalida emas, balki olimlar yashagan "Hotel Metropole" mehmonxonasining nonushta zalida bo‘lib o‘tgan. Albert Eynshteyn har kuni ertalab nonushta stoliga yangi bir matematik "fikriy eksperiment" (rebus) bilan tushar va Nils Borning kvant nazariyasi xatoligini isbotlashga urinardi. Nils Bor esa butun nonushta davomida o‘ylanib, ovqatlanishni ham unutib qo‘yardi. Ammo kechki ovqat paytiga kelib, Eynshteynning barcha argumentlarini chilparchin qiladigan matematik javobni tayyorlab kelardi. Bu holat roppa-rosa 6 kun takrorlangan Suratga yaxshilab e’tibor bersangiz, birinchi qatorda o‘tirgan Mari Kyuri Albert Eynshteyndan biroz uzoqroq, o'ngroqqa chekinib o'tirganini ko'rasiz. Bunga olimlar o‘rtasidagi ilmiy kelishmovchilik sabab bo‘lgan. Kyuri xonim o‘sha paytda yosh fiziklar (Xeyzenberg va Pauli) tomonidan ilgari surilayotgan yangi kvant mexanikasini umuman yoqtirmagan va uni "haddan tashqari mavhum" deb hisoblagan. U o'z noroziligini konferensiya davomida ham ochiq ko'rsatgan. Konferensiyaning eng dramatik shaxsi-buyuk fizik Pol Erenfest bo'lgan. U Eynshteynning ham, Borning ham eng yaqin do'sti edi. Ikki daho o'rtasidagi qizg'in va murosasiz bahs shunchalik keskinlashganki, Erenfest do'stlarining bir-birini tushunishni xohlamayotganidan va fizika olami ikkiga bo'linib ketayotganidan chiday olmay, zalning o'zida yig'lab yuborgan. Eynshteyn uni yupatishga majbur bo'lgan.
@kvant_uzb | 501 |
| 12 |  Insoniyat tomonidan Oyda qoldirilgan birinchi axlat qopi, 1969-yilda Nil Armstrong tomonidan suratga olingan👀
@kvant_uzb | 550 |
| 13 |  Kosmosda tovush yo‘q...Unda nima uchun astronavtlar portlashni eshitishgan?! Ko‘pchilik "kosmos-bu sukunat" deb o‘ylaydi. Tovush faqat havo orqali emas, qattiq jismlar orqali ham tarqaladi. Raketa qismlari ajralganda yoki piroboltlar ishga tushganda, hosil bo‘lgan zarba to‘lqini to‘g‘ridan-to‘g‘ri kema korpusi bo‘ylab o‘tadi. Metall tebranishlarni juda yaxshi o‘tkazadi. Bu tebranishlar kema konstruktsiyasi orqali skafandr yoki kema ichki tizimlariga o‘tib, inson tomonidan "tovush" sifatida qabul qilinadi. Demak, kosmosda portlashni quloq bilan eshita olmaysiz, lekin uni metall orqali his qilishingiz mumkin. Kosmos sukunatdek tuyulishi mumkin, ammo u doimo harakat, tebranishlar va jumboqlarga to‘la.
@kvant_uzb | 643 |
| 14 |  15-may kuni "Psyche" (Psixeya) koinot aparati qizil sayyoraga 2 864 milya (taxminan 4 600 km) masofada yaqinlashib, Mars bilan eng qisqa masofadagi parvozini amalga oshirdi. Ushbu manyovr apparatning metallga boy asteroidga bo'lgan sayohatining bir qismi bo'lib, undan tezlashish va harakat trayektoriyasini o'zgartirish uchun Marsning gravitatsiyasidan (tortishish kuchidan) foydalanildi. Koinot aparatining multispektral kamerasi parvoz davomida hayratlanarli tasvirlarni muhrladi. Kadrlarda janubiy tog'liklar, jumladan, yaqqol ko'zga tashlanib turuvchi ulkan "Huygens" krateri batafsil namoyon bo'ldi. Marsning umumiy global ko'rinishidan farqli o'laroq, bunday yaqin masofadagi parvoz o'ziga xos va qayta takrorlanuvchi geometrik kuzatuv imkoniyatini taqdim etdi. Bunday batafsil kuzatuvlar ilmiy asboblarni kalibrlash (sozlash) va missiyaning asosiy nishoniga tayyorgarlik ko'rish uchun juda muhimdir. Olimlar gravitatsiyaviy yordamdan (manyovrdan) "Psyche" tezligi va harakat yo'nalishini aniq sozlash uchun foydalanishdi. Ushbu usul koinot missiyalarida ortiqcha yoqilg'i tashimasdan uzoq manzillarga yetib borishning keng tarqalgan va eng samarali usuli hisoblanadi. Muvaffaqiyatli parvoz koinot aparatining navigatsiya aniqligini va asboblarning to'liq tayyorligini tasdiqlaydi. Ushbu muhim qadam "Psyche" apparatining o'zining asosiy maqsadi-qadimgi sayyoraning ochiq qolgan yadrosi deb hisoblanuvchi asteroidga tomon uzoq sayohati uchun mustahkam zamin yaratadi.
@kvant_uzb | 644 |
| 15 | 😁😁😁😁😁😁😁😁😁😁😁 | 1 |
| 16 |  Kvant dunyosi shunchalik g‘alati va murakkabki, u bizning klassik mantiq qoidalarimizga bo'ysunmaydi. Olimlar oldida hamon javobsiz qolayotgan asosiy savollar:
1. "Nima uchun?" masalasi: Biz matematik tenglamalar yordamida zarrachalarning qanday harakat qilishini mukammal hisoblay olamiz. Ammo bu hodisalarning mohiyati nima? Nega tabiat aynan shunday yo‘l tutadi?
2. Kvant va klassik dunyo chegarasi: Kvant miqyosidagi noaniqlik qayerda tugab, bizning "aniq" dunyomiz qayerda boshlanadi? Makroskopik obyektlar (biz ko'radigan narsalar) qachon "tanlov" qiladi? Bu hamon ochiq savol.
3. Kuzatuvchining roli: Nima uchun kuzatuv (o‘lchash) jarayoni kvant tizimini o‘zgartiradi? Ong va fizika o‘rtasidagi bu bog‘liqlik-ilm-fan uchun eng katta sir. Ehtimol, inson miyasi evolyutsiya davomida kvant dunyosini emas, balki faqat kundalik hayotimizni tushunish uchun moslashgandir. Balki tabiat bizga o‘zining eng chuqur sirlarini ochishni xohlamas?
@kvant_uzb | 653 |
| 17 | 😁 | 1 |
| 18 |  Quyoshda ham yomg‘irlar bo‘ladi. Havaskor teleskop orqali muhrlangan ushbu koronal yomg‘ir tasviri.🤩
@kvant_uzb | 681 |
| 19 |  Ko‘pchilik tumanni shunchaki "yer yuzasidagi bulut" deb o‘ylaydi. Ammo fizika va tabiat qonunlari bunga mutlaqo qo‘shilmaydi! Quyuq tuman tushganda, undagi mayda suv tomchilari havodagi barcha hid molekulalarini o‘ziga singdirib oladi va ularning tarqalishini sekinlashtiradi. Olimlarning aniqlashicha, o‘rmon hayvonlari va hasharotlar aynan quyuq tuman paytida o‘z xatti-harakatlarini o‘zgartirib, bir-birlari bilan "yashirincha" muloqot qilishadi, chunki yirtqichlar tuman ichida hidni uzoqdan seza olmaydi! Tuman yuqori chastotali tovushlarni yutib yuboradi (shuning uchun tuman ichida shovqin eshitilmaydi, sokinlik hukmron bo‘ladi). Ammo u past chastotali tovushlarni (masalan, g gumburlashi, motor ovozi) aksincha, ulkan masofalarga hech qanday to‘siqsiz uzatib bera oladi. 1 kub metr o‘ta quyuq tumanning tarkibidagi barcha suv tomchilarini yig‘ib olsangiz, undan atigi bitta kichkina tomchi suv chiqadi, xolos.
@kvant_uzb | 696 |
| 20 |  AQShdagi startap quyosh nurini kechalari soatiga 5 000 dollardan sotmoqchi-Metro nashrining yozishicha, ular shu yilning o‘zidayoq koinotga ulkan ko‘zgu olib chiqishadi. AQSh hukumati loyihani allaqachon ma’qullagan. Tunda quyosh nurini aks ettirish uchun 10 yil ichida o‘lchami 18×18 metr bo‘lgan 50 000 ta ko'zgu uchirilmoqchi. Birinchi navbatda, bu kosmik projektor quyosh elektr stansiyalari 24/7 rejimida energiya ishlab chiqara olishi uchun yaratilmoqda.
@kvant_uzb | 734 |
