پادکست تاریخ علم و اندیشه

#منتخب متون علمی قدیم (5) نژادپرستی علمی نوعی از شبه‌علم است دربارۀ تفاوت‌های بین نژادها که می‌تواند مبنایی برای تبعیض‌نژادی باشد. ارسطو در آثارش تبیینی طبیعی از تفاوت‌های عقلی و اخلاقی نژادها می‌داد که در آثار عقلی مسلمانان تداوم یافت و حتی مبنای برده داری سیاهان می‌شد. مثلا قطب‌الدین شیرازی دربارۀ مردم نزدیک استوا می‌نویسد: «ایشان ناقص‌اند از طبیعت افضل . و دلیل بر این، سماجتِ صور و سوءاخلاق ایشان است، چون زنج و حبشه» (سماجت: زشتی؛ زنج: زنگبار). دربارۀ همین سیاهان زنگبار افریقا نیز می‌نویسد: «چون از حدود زنگیان بگذرد، به دشت و بیابان‌های سیاهان افتد که از آنجا خادمان آرند.» (خادم: برده). ~اختیارات مظفری جامع‌ترین کتاب هیئت فارسی است که از قرن هفتم هجری باقی مانده است و تصحیح انتقادی آن با شرح و تحقیق به زودی منتشر خواهد شد. مشخصات تصویر: کاسۀ نیشابوری قرن دهم، سامانیان، محل نگهداری موزۀ هنر اسلامی دوهه @hisofscience