ИБРАТЛЫ СӨЗЛЕР...

#Ҳеш ким жыламасын дүньяда. Соғып турса мениң жүрегим, Жалғыз ғана айтар тилегим, Ҳәмме таўып жанға керегин, Ҳеш ким жыламасын дүньяда. Суўық хабар сөгип жанымды, Ушырды көп ақыл-аңымды, Көргим келмес ғамлы ҳалыңды, Ҳеш ким жыламасын дүньяда. Өз-өзимди жоғалтып қойдым, Пәр жастықта келмеди уйқым, Қуўантардай хабарың айтың, Ҳеш ким қуламасын дүньяда. Көз жас тамса ыдырар кеўлим, Қулағандай шәҳәрлер зәўлим, Қуўанышқа толсын~әй ҳәўлиң, Адам жыламасын дүньяда. Достым, қоңсым, ағайин-туўған, Аман болғай жаладан, даўдан, Шешилгей тез, мүшкилли саўдаң, Ҳеш ким жыламасын дүньяда. Зульфия Жийемуратова

АСЫҒАМЫЗ САНАЎЛЫ КҮНЛЕР, САНАЎЛЫ ОРЫНЛАР ҚАЛДЫ.

ДЫҚҚАТ,ДЫҚҚАТ! ҲҮРМЕТЛИ  ӘДЕБИЯТ ШАЙДАЛАРЫ, ТИЛИМИЗ ЖАНКҮЙЕРЛЕРИ, ӘЗИЗ ТОПАРЫМЫЗ ОҚЫРМАНЛАРЫ! 🥰СИЗЛЕРГЕ ҮЛКЕН ЖАҢАЛЫҚ! 😍БЫЙЫЛҒЫ ЖЫЛЫ  "ИБРАТЛЫ СӨЗЛЕР" КАНАЛЫНЫҢ ДҮЗИЛГЕНИНЕ АЛТЫ ЖЫЛ ТОЛАДЫ. ✳️УСЫ МҮНӘСИБЕТ ПЕНЕН КАНАЛЫМЫЗДА ЖӘРИЯЛАНЫП КИЯТЫРҒАН ИБРАТЛЫ, ЕЛГЕ ПАЙДАСЫ БАР, ИШИНДЕ ОЙ САЛАР, ҮЛГИ АЛАР ЎАҚЫЯЛАР ТИЙКАРЫНДА ЖАЗЫЛҒАН ДӨРЕТПЕЛЕРИҢИЗДИ (ГҮРРИҢ, МАҚАЛА,НОВЕЛЛА ) БАСПАҒА ТАЯРЛАП БИР КИТАП ШЫҒАРСАҚ ДЕГЕН ОЙДАМЫЗ. 🔰БУНЫҢ УШЫН СИЗЛЕРДЕН ӨЗ ДӨРЕТПЕЛЕРИҢИЗДИ ТЕКСЕРИЛГЕН ,  ИМЛА ҚӘТЕЛЕРИСИЗ ЖАЗЫЛҒАН ҲАЛДА @dilbarxan_aytjanova ЖЕКЕСИНЕ  ТАСЛАП БЕРИЎИҢИЗДИ СОРАП ҚАЛАМЫЗ. 📌ЕСЛЕТПЕ ❗️❗️❗️ ДӨРЕТПЕЛЕР ИНТЕРНЕТ ТАРМАҚЛАРЫНАН АЛЫНБАҒАН ҲӘМ БУННАН АЛДЫН БАСПАДА ЖАРЫҚ КӨРМЕГЕН  БОЛЫЎЫ ТИЙИС. 📝ЯҒНЫЙ ӨЗ ҚӘЛЕМИҢИЗДЕН ДӨРЕГЕН,  КӨПШИЛИККЕ УНАҒАН МАТЕРИАЛЫҢЫЗДЫ КИТАПҚА БАСЫЎҒА ҲАҚЫЛЫСЫЗ. 💫УСЫ ОРЫНДА БАРЛЫҚ ДӨРЕТИЎШИЛЕРДИ  "ИБРАТЛЫ СӨЗЛЕР" КАНАЛЫНАН  ИБРАТЛЫ КИТАП ШЫҒЫЎЫНА, ӘДЕБИЯТҚА АТ САЛЫСЫП,   ӨЗ ҮЛЕСИҢИЗДИ ҚОСЫЎЫҢЫЗҒА ШАҚЫРЫП ҚАЛАМЫЗ АДМИНИСТРАЦИЯ https://t.me/ibratli_sozler

✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨ Қайырлы түн! Күн даўамында қымбатлы уақытларын бөлип, биз бенен бирге болған топар ағзаларына миннетдаршылық билдиремиз! 💫Алла таала күн бойы мийнет ислеп, кейин дем алыўы ушын инсанларға түнди  жаратты. Түн де өз нәўбетин ийелеп, әтирапқа қараңғылық шөкти.       ✨✨Әзизлерим, дем алың, шаршағаныңызды шығарың, күшке толың, таңға күш-қуўат топлаң.  Өзиңизди ҳәм жақынларыңызды абайлаң. Соны билип қойың, дүнья тек биз ушын емес, биз өткиншимиз! 💫 Уйқыға жатпастан алдын, бүгин ким сизиң зейниңизге тийген болса, кешириң. Бәрин умытың, жақсы дем алың! Қайырлы түн бәршеге! https://t.me/ibratli_sozler

БИЛМЕГЕНЛЕР ДЫҚҚАТЫНА: қәйинжурт — келиншегиниң төркини; қәйината — келиншегиниң әкеси; қәйинене — келиншегиниң анасы; қәйинаға — келиншегиниң ағасы; қәйинжеңге — келиншегиниң жеңгеси, яғный әжағасының жубайы; қәйинбийке — келиншегиниң әжапасы; қәйинини — келиншегиниң иниси; балдыз — келиншегиниң сиңлиси... Тәртип берген: Сейдин ӘМИРЛАН. https://t.me/ibratli_sozler

Едиге-мырза ҳаққында 25 мағлыўмат Едиге - Маңғыт арысының, Ақ-манғыт тайпасынан болған белгили Алтын Орда әмири. Ол XIV әсирдиң орталарында туўылған. Ол ҳаққында биз басқа нелер белгили? 1. Ол атақлы ислам ўәлийсы Баба Түклес ШашЛы Азиз (рас аты Барқая, Барқыя) урпағы болып есапланған. 2. Едигениң басқа ата-бабасы Аңшыбай болып, ол Алтын Орда беклербеги Ноғайға хызмет еткен, ал кейиншелли Алтын Орда ханы Тоқта тәрепине өтип кеткен. 3. Едигениң әкеси Қутлықыя қазақ ханлары Жәнибек ҳәм Керейдиң бабасы Орыс-хан қолынан қаза тапқан. Кейиншелли, ноғайлы бийлери бул ўақыяны бир неше мәрте жазба дереклерде қалдырған. 4. Әкесиниң өлиминен соң, Едиге Тәмирлаң (Әмир Тимур) сарайына қашып, сол жерде және бир сиясий қашқын болған Тоқтамыс пенен танысады. 5. Тоқтамыс хан болған соң, Едиге бирқанша ўақыт Тоқтамысқа хызмет етеди, бирақ тез арада оның менен жәнжеллесип қалып, және Темирлаң (Әмир Тимур) сарайына өзиниң жийени болған Тимур-Қутлы (Шынғыз әўлады) менен қоныслайды. 6. Темирлаңниң (Әмир Тимур) 1391-жылғы Тоқтамысқа қарсы атланысында Едиге Тоқтамыс әскерин гүзетип жүрген. "Кундөрше" саўашынан соң, Едиге Темирләң (Әмир Тимур) тәрепинен өзине бойсынған халықтан әскер топлаў ҳәм оның Темирлаң (Әмир Тимур) әскерлерине қосыў ҳаққында пәрман (буйрық) алады. Едиге өз сөзинде турмай ҳәм көп санлы халықты жыйнап алып, Алтын Орда тахтына өз жийени болған Тимур-Қутлықты (Шынғыз әўлады) хан көтереди. 7. Тап 1395-жылға шекем, Едиге өз ҳәкимятын Едилден шығысқа қарай беккемлейди. Ал Тәмирлаң (Әмир Тимур) Терек дарьясы бойында Тоқтамысты екинши мәрте жеңип шыққаннан соң, Едиге дерлик Алтын Орданың барлық аймақларынан жаўлап алады. 8. Тоқтамыс жеңилистен соң өзин жөнлеп алып, Литова князы Витовта тәрепинен жәрдем алады ҳәм оның әскерлерин Едиге ҳәм Тимур-Қытлыға (Шынғыз әўлады) қарсы атлайды. Ворксл жанында, Едигениң ҳийлекерлиғи себеп Литова ҳәм Тоқтамыс әскерлерин жеңип шығады. 9. Тоқтамыс бул жеңилистен соң, Едигеге қарсы партизанлық урыс баслайды. Олар арасында 16 саўаш болып өткен ҳәм ақырында Тоқтамыс соңғы саўашта қаза табады. 10. Тоқтамыстың өлиминен соң, Едиге қолына оның қызлары Жәнике ҳәм Ханбийке (Хәнике) тутқынға түседи. Едиге Жәникеге үйленеди, ал оның улы Нураддин болса Ханбийкеге уйлениўди қәлейди, бирақ кенегес руўынан болған Жанбай-бийдиң мәккарлығы себеп әке ҳәм ул ортасына ала-аўызлық түседи. 11. 1408-жылы Едиге Мәскеўге (Москва) аталаныс жасайды ҳәм Мәскеў князын қайта салық төлеўге мәжбүрлейди. 12. Едиге өз ҳүкимдарлығы ўақтында Алтын Орданың көшпели халқына ақыры Ислам динин ендиреди. Бул арқалы айыпкерлерди Мысырға ҳәм басқа да мусылман мәмлекетлерине қул қылып сатыўға тыйым салады. 13. 1410-жылы Едиге Орда тахтына Тимур-Қытлықтың улы Тимур-ханды көтереди. Кейиншелли Тимур-хан Едигени ҳәкимяттан шетлетеди ҳәм Едиге Хорезмге қашыўға мәжбүр болады. 14. Хорезмде болған бирнеше жыллардан соң, Едиге қайтадан ҳәкимят ушын гүрести баслайды ҳәм нәўбет пе-нәўбет Алтын Орда тахтына қуўыршақ ханларды өтырғызып, ҳәкимятты басып алады. 15. 1415-жылы Едиге өз ҳаялын Жәникени 500 жаўынгер менен Мысыр арқалы Меккеге Ҳаж сапарына жибереди. 16. 1415-жылы Едиге Киев ҳәм басқа украин қалаларын посқынлыққа ушратады. Бул ўақыядан соң Литова князы Витовта менен жарасып алады. 17. Шығыс тарийхшысы Ибн Арабшах Едиге тәрипин былай қалдырады: "Ол қара-пәрең [жүзли], орта бойлы, толық денели, даўжүрек, бир қараста қорқынышлы, жүдә ақылла, жомарт, жағымлы кулки йиеси, терең ойшыл ҳәм зийрек адам еди". 18. Едиге Күшик ямаса Ноғай (монғол тилинен күшик) деген лақабқа йие болған. Бул негизинде Едиге руўының, яғный Ақманғыт руўының Ноғай тийреси болған. Кейиншели бул Едигеге бойсынған Алтын Орда тайпаларының этникалық атамасы болған. 19. Тоқтамыс қаза тапқаннан кейин, Едиге оның жас баласы Қәдырбердини тутқанға алады. Едигениң ҳаялы Жәнике өз үкесиниң қазаланбаўына оны көндиреди. 1419-жылы Қәдырберди жасы жеткеннен соң ол Тоқтамыс тәрептарлары менен Едигеге қарсы атланысқа басшылық етеди. Жайық (ҳәзирги Урал дарьясы) бойында болған саўашта ҳәм Едиге, ҳәм Қәдырберди қайтыс болады. https://t.me/ibratli_sozler

Тигиўши ғарры. Кишкене бир аўылда тигиўши ғарры жасар екен. Лекин ол қымбатбаҳа ҳәм шырайлы кийимлерди жақсы нарыққа сатады екен. Кунлерден бир куни усы аўылда жасайтуғын кәмбағал адамлардан бири келип тигиўшиге: Сиз кәсибиңиз арқалы дым жақсы табыс табасыз, лекин не ушын бизге усаған пақыр-пухараларға садақа қылмайсыз. Әне, аўылымыздағы қассапқа қараң, ол  ҳәр айда кәмбағаллар ушын мәлим муғдардағы гөшти ешейин тарқатады. Соннан өрнек алсаңыз болмай ма?!-депти. Тигиўши ғарры оған ҳеш нәрсе демей, жылмайып қойыпты.Тигиўшиниң қарым-қатнасынан кәмбағал және де ғәзепленип шығып кетипти ҳәм пүткил аўылға тигиўшини сықмар, зықна деп жаманлап шығыпты. Оның  гәпинен тәсирленген аўылласларында тигиўшиге деген ғәзеп пайда болыпты. Арадан бир қанша муддет өтип тигиўши  қатты сырқатланып, жатып қалыпты. Жанында жүргенлер де оның ҳалынан хабар алмапты.  Сол жатқанынша тигиўши  қайтып  турмапты, қайтыс болыпты. Кунлер өтип аўылдың кәмбағаллары қассап ҳеш кимге гөш бермей қойғанлығын байқап қалыпты. Буның себебин сораў ушын қассаптың алдына барыпты. Сонда қассап: тигиўши ғарры ҳәр айда маған мәлим муғдарда ақша берип, кәмбағалларға тегинге гөш тарқатыўымды сорар еди. Қайтыс болғаннан кейин пул келиўи тоқтап қалды. Сонлықтан ендиги жағында сизлерге тегинге гөш бере алмайман, депти. Оқың бирақ жыламаң.... каналынан алынды. https://t.me/ibratli_sozler