دایره مینا ـ جدید

🔵 مفهومی از زندگی در سخنان کوتاه بکتاش آبتین... دایره مینا جدید 🌺 @daamina2

یادداشت کوتاه روز 🔵 مشکل جهان با نظام ملایان در کجاست؟ معیار شناخت اصولی چیست؟ در پی جنگ اخیر و رفت‌وآمدهای طرفین آمریکایی و به‌اصطلاح ایرانی، اظهاراتی گوناگون شده است. اروپا نیز در ماجرای تنگه‌ی هرمز، درگیر ماجراهایی با حاکمیت ملایان شد. قصد این یادداشت، ورود به جنگ و ماجراهای پس از آن نیست. قصد این است که بدانیم معیار شناخت اصولیِ یک تضاد چیست. نه آمریکا و نه اروپا هرگز با نظام ملایان از در شناخت آن وارد درگیری نشده‌اند. اینان همه‌عمر با دیکتاتوری‌های پهلوی و فقاهتی در مماشات بودند و چشمان‌شان به جنایات و نقض حقوق بشر اینان بسته‌اند. از این‌رو این حاکمیت را درست و اصولی نمی‌شناسند. درگیری میان اینان بر سر منافع خود است. با این‌حال گاه‌گاهی به عبارت‌هایی از طرف‌های آمریکایی و اروپایی برمی‌خوریم که اشاره به ماهیت نظام ولایت فقیه دارند. این اندک اشارات از کجا ناشی شده است؟ از روبه‌رو شدن و چنگ در چنگ شدن با اصل تضاد. معیار علمیِ شناخت اصولیِ تضاد، درگیر شدن عملی یا تجربی با آن است. این‌گونه است که ماهیت‌ها رو می‌شوند و شناخت پدیده، میسر می‌گردد. شناخت اصولی و علمیِ نظام متکی بر ولایت فقیه از مبارزه‌ی تمام‌عیار با آن ممکن می‌شود. تا این شناخت از طریق مبارزه نباشد، تردید نباید کرد که ممکن است در دام آن گرفتار آمد. کمااین‌که بسیاری در طی ۴۷ سال گذشته، در موقعیت‌ها و مراحل مختلف به دام‌چاله‌های این حاکمیت افتاده‌اند. از نشستن جلو دوربین یا فقط قلم برگرفتن و تحلیل گفتن و نوشتن و نیز از اتاق فکر و تجمیع نظر، پدیده‌ی ولایی ــ آخوندی را نمی‌توان شناخت. از هیچ‌کدام این‌ها خط مبارزه و عزم نبرد با تضاد اصلی درنیامده است و درنمی‌آید. از صدها تلویزیون و رسانه و سایت که فقط به‌گونه‌ی تئوریک مشغول بحث و نظر پیرامون نظام ولایت فقیه هستند، هیچ رهنمود پراتیک یا عملی درنخواهد آمد و آبی برای مردم ایران گرم نخواهد شد. با تضاد اصلی یا هرگونه تضاد و مانع، باید درافتاد، مبارزه کرد، تجربه نمود، قیمت داد و پایداری کرد تا ماهیت و مراحل آن را شناخت. این گفتار بسیار قابل گسترش است. عجالتاً اشاره‌یی شد که مشکل در کجاست. سعید عبداللهی ۱۷ تیر ۱۴۰۵ دایره مینا جدید 🌺 @daamina2

دستی به دور گردن خود می‌لغزانم سیب گلویم را چیزی انگار می‌خواسته له کند؛ له کرده است؟! در کپه‌ی زباله به دنبال تکه‌ای آینه می‌گردم. چشمم به روی دیواری زنگار بسته می‌ماند خطی سیاه و محو نگاهم را می‌خواند: آغاز کوچه‌های تنها و مدخل خیابان‌های رسوا! تف کرده است دنیا در این گوشه‌ی خراب و شیب فاضلاب‌های هستی انگار این‌جا پایان گرفته است! 🖌 #محمد_مختاری 🌹 دایره مینا جدید 🌺 @daamina2

باروت را دوست دارم برای انفجار سنگ‌های عبث دوست دارم برای انفجار این همه فاصله دوست دارم تا مگر راهی تا جاده‌یی به ملاقات گل سرخ بگشاید... #س_ع_نسیم ۱۶ تیر ۹۸ دایره مینا جدید 🌺 @daamina2

دایره مینا تقدیم می‌کند 📚 مجموعه‌ی کتاب جمعه شماره ۱۸ سال اول ۲۲ آذر ۱۳۵۸ سردبیر: احمد شاملو با همکاری شورای نویسندگان انتشارات مازیار دریافت پی. دی. اف کتاب 👇👇👇 #کتاب_جمعه دایره مینا جدید 🌺 @daamina2

🤍 آرزویی برای تو و خویش ...

یادداشت کوتاه روز طول و تفصیل دادن جنازه‌گردانی خامنه‌ای؛ پروپاگاندای قدرت‌نمایی و رعب‌افکنی برای این جنازه‌گردانی، بیش از دو ماه است که برنامه‌ریزی و نقطه‌گذاری شهری کرده‌اند. هدف اول و آخر، جنبه‌ی تبلیغاتی آن است. با ضربه‌های کلان که نظام در تحولات پنج ماه گذشته خورده است، تلاش برای بزرگ‌نمایی تعداد جمعیت باهدف قدرت‌نمایی سیاسی، هدف اصلیِ جنازه‌گردانی است. می‌خواهند روی مخاطب داخلی که بیرون حکومت است، اثر انفعال یا پاسیویسم با چاشنیِ رعب‌افکنی بگذارند. رو به خارج ایران هم می‌خواهند بگویند قوی‌تر از گذشته شده و پشتیبانیِ اجتماعی دارند. واقعیت این است که کل جمعیتی که با تهدید و ارعاب و زور و تحمیل و از طرفی وعده و وعید توانستند از بسیاری شهرها برای تهران و قم بسیج کنند، بین ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار نفر بیشتر نبوده است. جور کردن این تعداد آدم برای هر حکومتی، آسان‌ترین کار است. هدف، فقط و فقط جنبه‌ی تبلیغاتی و چشم‌پرکن آن است. تاکتیکی که ج. ا از اولین سال تا الآن به آن توسل جسته است. اما مفهوم تبلیغات در نظام‌های توتالیتر یا تمامیت‌خواه چیست و چه کارآیی دارد؟ به این موارد توجه کنید: ۱ ــ از کتاب: پیروزی آینده دموکراسی، نوشته‌ی توماس مان، ترجمه‌ی محمدعلی اسلامی ندوشن ــ«آیا اعمال رسوایی که دیکتاتوری اجازة ارتکابش را به خود می‌دهد، می‌توان نام دیگری جز فاسد بر آن گذاشت به‌دلخواه خویش می‌توانند تازیانة دروغ را بر فراز سر جامعه به پیچ‌وتاب آورند، تازیانه دروغی که تبلیغات نامیده می‌شود. ص ۷۴» ــ «يقيناً تبليغ در دست دیکتاتورها ،آلت پست تحقیر بشریت است. ص ۷۵» ۲ ـ از کتاب توتالیتاریسم، نوشته‌ی هانا آرنت، ترجمه‌ی محسن ثلاثی ــ «دیریست این واقعیت شناخته شده است که در کشورهای توتالیتر، تبلیغات و ارعاب، دو روی یک سکه را بازمی‌نمایند. ص ۹۷» ــ تبلیغات توتالیتر تنها زمانی می‌تواند صریحاً به عقل سلیم توهین كند كه عقل سلیم، اعتبارش را از دست داده باشد. ص ۱۱۸» ــ «دروغ‌گویی منظم برای سراسر جهان را تنها تحت شرایط فرمانروایی توتالیتر می‌توان انجام داد؛ ص ۲۲۴» 🖌 دایره مینا ۱۶ تیر ۱۴۰۵ @daamina2

۱۲۸ هفته کارزار #نه_به_اعدام توسط زندانیان سیاسی در ۵۷ زندان ایران 🌸👌 این است سیمای درخشان ایران واقعی، ایران پویا، ایران پایدار، ایران نه به هرگونه دیکتاتوری و اعدام صدای #زندانیان_سیاسی باشیم... دایره مینا جدید 🌺 @daamina2

🔵 قوه‌ی قضاییه؛ داس دستان پیشوا و ولی فقیه   تلویزیون شبکه خبر نظام ملایان در اخبار روز ۱۴ تیر ۱۴۰۵ از انتصاب مجدد آخوند اژه‌ای به ریاست قوه‌ی قضاییه از جانب مجتبی خامنه‌ای خبر داد. ۴۷ سال است که انتصاب رئیس قوه‌ی قضاییه توسط ولی فقیه انجام می‌شود. این روش کار در تاریخ سیاسی و حقوقیِ جهان، فقط توسط نظام‌های تمامیت‌خواه صورت گرفته است. شاخص برجسته‌ی آن در قرون تاریک وسطا و نیز در حاکمیت نازیست‌ها در آلمان است. آیا برای قوه‌ی قضاییه‌یی که ریاست‌، موجودیت، تصمیمات و احکامش وابسته به مرجع قدرت سیاسی و تأمین منافع آن باشد، وجاهت حقوقی و قانونی وجود دارد؟ آیا قضاییه‌یی که وارد حوزه‌ی دولت و رسانه‌ها در تحلیل سیاسی، تعیین باید و نبایدهای سیاسی برای جامعه و تهدید جامعه به مجازات سنگین در صورت تخطی کردن از امر ولی فقیه می‌شود، مشروعیت حقوقی و قانونی وجود دارد؟   در کدام قانون اساسیِ دنیای آزاد و دموکراتیک ــ و حتی متون مذهبیِ مستقل از دولت‌ها ــ  یک شخص مذهبی که صدارت سیاسی هم دارد، مجاز به تعیین رئیس قوه‌ی قضاییه است؟ مگر از چنین قوه‌ی قضاییه‌یی حکم مستقل به دور از منافع سیاسیِ حاکمیت وابسته به ولی فقیه درمی‌آید؟ در برابر چنین قوه‌ی قضاییه‌یی، کل جامعه و حقوق مسلم آن در یک‌طرف هستند و ولی فقیه و منافع نظام مسلط در طرف دیگر و این قوه باید جامعه را قربانی منافع ولی فقیه کند. آیا کارنامه‌ی سیاسی و حقوقیِ حاکمیت ملایان در ۴۷ سال گذشته، مؤید چنین نقشی از جانب قوه‌ی قضاییه نیست؟   خاطرات نسل‌به‌نسل مردم ایران در بیش از چهار دهه‌ی گذشته از قوه‌ی قضاییه‌ی گوش به فرمان ولی فقیه، جز دو رویکرد موازی از جانب این قوه نبوده است: جنایت و چپاول برای حفظ نظام با صدور احکام کلان مرگ و نجومیِ وثیقه. در مقابل چنین خاطرات سال‌به‌سال جامعه‌ی ایران از کارنامه‌ی تاریک و خونین قوه‌ی قضاییه‌، حکم منتسب به مجتبی خامنه‌ای، چنین توصیفی از ریاست محسنی اژه‌ای می‌کند: «با قدردانی از تلاش‌های ارزشمند و صادقانه جنابعالی، به استناد اصل ۱۵۷ قانون اساسی جنابعالی را به ریاست قوه‌ی قضاییه منصوب می‌کنم. امیدوارم با همت مضاعف جنابعالی و قضات شریف و همکاران ارجمندتان در دستگاه قضایی،  ملت بزرگوار ایران از نتایج آن بهره‌مند شوند.»   در نظام‌های توتالیتر اساساً جایی برای کانون وکلا و دادگستریِ مستقل وجود ندارد. اگر هم شکل و فرمی از آن‌ها برقرار شود، با چندین رشته‌ی قیدوبندساز به شخص اول مملکت[پیشوا، ولی فقیه] متصل است و اوامر آن را باید پیش ببرد. از همین‌روی، در ایران آخوندزده، هیچ نشانی از کانون وکلا و دادگستری مستقل وجود ندارد. بدین سبب است که وکیل مستقل در نظام ولایت فقیه، جایش یا زندان است، یا تبعید، یا بالاجبار مهاجرت کرده یا خانه‌نشین شده. بر چنین ساختاری است که رئیس قوه‌ی قضاییه را هرگز سامانه‌ی مستقل قضایی و حقوقی و کانون وکلا انتخاب نمی‌کند، بلکه پیشوا یا ولی فقیه به خود منتسبش می‌کند. قوه‌ی قضاییه هم شاخه‌یی از گشتاپوی نازی و سپاه پاسداران ولایی است. این قوه همواره نقش داس دستان پیشوا و ولی فقیه را ایفا می‌کند.   در اخبار شبکه‌ی خبر تلویزیون حاکمیت بود که «رئیس جمهور و رئیس مجلس شورای اسلامی در پیام‌های جداگانه، انتصاب دوباره آقای محسنی اژه‌ای به ریاست قوه قضاییه را تبریک گفتند». این خبر هم گویای مهره و دستاویز بودن دولت و مجلس در نظام‌های توتالیتر یا تمامیت‌خواه می‌باشد. ضمن این‌که پزشکیان و قالیباف با این تبریک، خود را شریک و پشتیبان تمام جنایات و چپاول‌های قوه‌ی قضاییه معرفی کردند. فایده‌اش برای اکثریت مردم ایران این است که صف‌بندی میان جبهه‌ی خلق و ضد خلق را بار دیگر تعیین تکلیف نهایی می‌کند و مبارزه و مقاومت تمام‌عیار برای سرنگونی نظام تمامیت‌خواه ولایت فقیهی را مشروعیت مضاعف می‌بخشد. 🖌دایره مینا ۱۵ تیر ۱۴۰۵ @daamina2

سلام به یاران جدید دایره مینا بسیار خوش آمدید ❤️🌸 به خانه‌ی: ترویج فرهنگ آزادی و برابری ترویج ادبیات و شعر بالنده هم‌سفر با بال موسیقیِ روح‌نواز با امید به تکاپوی مشترک‌مان به‌جانب رهایی ایران‌زمین از سلطه‌ و تخریب اشغال‌گران قرون وسطایی، و روشنگری‌های تاریخی، فرهنگی و سیاسی در مسیر پالایش صحنه‌ی سیاسی ایران از هرگونه دیکتاتوری و وابستگی. دایره مینا جدید 🌺 @daamina2

قلم: سوگند خدا. تجسم‌بخش الفبا. فكر فاعل. پردازنده‌ی معنا. نشانه‌گذار تكاپوی بشر بر جاده‌ی تاريخ... كاغذ: اقليم بي‌ارتش و بی دولت و بی سانسور و بی زندان. حريم امن آزادی. گهواره‌ی فكر و خرد و دانش و آگاهی. خاكِ شكوفاننده‌ی بذر انديشه و قلم. آينه‌ی بی‌بديل تسلسل تاريخ. راهنمای جاپای انسان در سير دگرگونی حيات... كلمه: مادر اندیشیدن. مادر زبان گفتار و نوشتار. ترجمه‌ی فكر. سيماي تخيّل. نفسِ حياتيِ ارتباط. دروازه‌ی تكثير دانش... سعید عبداللهی ۱۴ تیر گرامی باد #روز_قلم 🌹🖌📚 @daamina2 http://www.upsara.com/images/4g4b_روز_قلم_۱.jpg

۱۴ تیر روز قلم 🖌 🔵 پیشینه‌ی قلم در سرزمین ما تیرگان یکی از مهم‌ترین جشن‌های ایران باستان با آیین‌های مخصوص بود. یکی از آن‌ها «پاسداشت قلم» بود. و نیز در این روز، هوشنگ ـ از پادشاهان پیشدادی ایران ـ نویسندگان و کاتبان را گرامی داشت. و مردم جشن گرفتند و آن جشن به یاد ارجمندی قلم بر جای ماند. ‌ ابوریحان بیرونی در وصف و گرامی‌داشت این روز نوشته است: «ظاهراً چهاردهم تیرماه، روز ستاره‌‌ی تیر یا عطارد است و چون عطارد، کاتب ستارگان است، می‌توان این روز را روز نویسنده نامید». این پیشینه را هم یادآوری کنیم که ایرانیان باستان از ۱۳ تیرماه به مدت ۱۰ روز جشن تیرگان برگزار می‌کردند. روز ۱۴ تیر هم روز عطارد بود که آن را کاتب دیگر سیارات می‌نامیدند. با این پیشینه‌ی فرهنگی به دوران معاصرمان می‌رسیم؛ به سال‌های پس از انقلاب ۵۷. نخست نویسندگان و شاعران سرشناسی چون محمدعلی سپانلو روز ۱۴ تیر را به‌عنوان روز قلم و نویسنده پیشنهاد دادند؛ تا این‌که سرانجام در پی پیشنهاد انجمن قلم، از سال ۱۳۸۱ روز ۱۴ تیر «روز قلم» نام‌گذاری شد. ۱۴ تیر گرامی باد #روز_قلم @daamina2 http://www.upsara.com/images/vqok_روز_قلم.jpg

دایره مینا تقدیم می‌کند 📚 مجموعه‌ی کتاب جمعه شماره ۱۷ سال اول ۱۵ آذر ۱۳۵۸ سردبیر: احمد شاملو با همکاری شورای نویسندگان انتشارات مازیار دریافت پی. دی. اف کتاب 👇👇👇 #کتاب_جمعه دایره مینا جدید 🌺 @daamina2

🔵 پیوست‌های جنازه‌گردانیِ خامنه‌ای حکم‌فرماییِ خامنه‌ای موجد بزرگ‌ترین فاصله‌ی طبقاتی در تاریخ ایران، گسترده‌ترین فساد اقتصادیِ ناشی از آن و گروگان‌گیریِ نان و معیشت و مسکن توسط سیاست طبقاتی و استثماریِ حاکمیت شد. خامنه‌ای حتی سامانه‌ی آموزشی کشور را وابسته به خودش کرد و از این طریق، گسترده‌ترین تخریب را در ساختار آموزش و پرورش و آموزش عالی ایجاد کرد؛ طوری که منجر به گسترده‌ترین اخراج استادان دانشگاه‌ها، افزایش تصاعدیِ سالانه‌ی ترک تحصیل و نیز آمار نجومیِ فرار مغزها از ایران شد. فقدان مشروعیت بین‌المللیِ این حاکمیت در انزوای مطلق جنازه‌ی علی خامنه‌ای در منظر رهبران جهان متبلور شده است. 🖌 دایره مینا @daamina2

روزنامة «آساهی شيمبون»[در ژاپن] با هشت میلیون تیراز روزانه، ركورددار جهان است. انبوهی از مقاله‌ها در هر موضوعی در آن يافت می‌شود، اما هيچ‌يك از مقاله‌ها از حدود صفحة كتاب حاضر تجاوز نمی‌كند، زيرا، اصل ساده و كلی است: وظيفة روزنامه‌نگار است که ياد بگيرد مطالب خود را برگزيند، ساده كند، فشرده كند و همه را در یك چارچوب تنگ جادهد، که اول خواننده را به خود جلب می‌کند، سپس او می‌تواند آن‌چه را كه خوانده و فهميده است، بادقت كافی به‌ياد بياورد؛ و بالاخره اين‌كه، از وقت كافی برای تفكر دربارة آن‌چه كه آموخته است، برخوردار باشد، از آن تأثير پذيرد، آن را جزئی از تفكر خود كند، آن را با همسايگانش، همكارانش، فرزندانش مبادله كند، و بدين ترتيب، روز به روز، مزرعة شخصیِ خودش را در صحرای شناخت، شخم بزند. 📚 از کتاب: تکاپوی جهانی، ص ۲۹۲ 🖌 نوشته‌ی:ژان ژاک سروان شرایبر 🖌 برگردان: عبدالحسین نیک‌گهر چاپ اول، ۱۳۷۱ دایره مینا جدید 🌺 @daamina2

یادداشت کوتاه روز 🔵 چشم‌انداز تکه‌پاره شدن ساختار نظام   به‌هم آمیختن تبعات بلاتکلیف جنگ ـ مذاکره با تضادهای روزافزون جامعه با حاکمیت، باعث شده است که بحران ناشی از مجموع این‌ها، بیش از همیشه به درون حاکمیت سرریز شود. به‌همین دلیل شیوه‌های حکمرانی و حکومت‌مداری برای کسب حداکثر قدرت و ثروت، به شمشیر شکاف‌دهنده‌ی طرف‌های رقیب تبدیل شده است. ویژگیِ بارز این دوران که ولی فقیه موروثی، هژمونی مورد قبول و کامل بر باندهای رقیب ندارد، شتاب گرفتن تشدید تخاصم‌ها به جانب حذف یکدیگر است. بدین سبب است که دو طرف تلاش می‌کنند از مرده‌ریگ نظام هم ــ مثل جنازه‌چرخانیِ خامنه‌ای و طیفی از آخوندهای حوزه‌ها ــ به‌نفع حکمرانی خود استفاده کنند. بنیاد روند شتاب‌گیریِ شکاف میان باندهای حکومتی و چشم‌انداز بازگشت‌ناپذیری‌شان به موقعیت پیشین، بی‌شک شکاف اصلی میان جامعه و حاکمیت است. سقوط پایگاه و سرمایه‌ی اجتماعیِ حاکمیت، همواره اصلی‌ترین عامل در بالا گرفتن  تنش و چالش میان باندهای حکومتی بوده است؛ چرا که مهم‌ترین اثر این چالش، تبدیل آن به مهلکه‌ی ناگزیر نظام است. از این رو حتی جنگ خارجی هم که رخ می‌دهد، حاکمیت، تهدید اصلیِ خود را اکثریت جامعه‌ی انفجاری می‌داند و حس می‌کند که چشم‌انداز سقوط نظام را این عامل رقم می‌زند. باندهای نظام که در حفظ آن به‌هر قیمت، منافع مشترک دارند، هر یک قدرت و ثروت باد آورده‌ی ناشی از آن را به طرف خود می‌کشد. این کشاکش در آینده‌ی نزدیک پس از جنازه‌چرخانی خامنه‌ای و پایان سیرک آن، به آن‌چنان آتش‌باری علیه یکدیگر خواهد انجامید که باید انتظار تکه‌پاره‌ شدن پیکر نظام را داشت. 🖌دایره مینا ۱۴ تیر ۱۴۰۵ @daamina2

«فرهنگ‌سازی» یعنی عجین شدن ارزش‌های انسان‌شمول با پندار و کردار و گفتارمان در مناسبات اجتماعی. یعنی عبور ارزش‌هایی مثل آزادی، عدالت، دموکراسی و برابری از ضمیر وجود ما و یکی شدنش با خون و نفس‌ و اندیشه و نگرش و کردارمان. یک ضرورت مبنایی و بسیار مهم این فرهنگ‌سازی شامل کسب دانش فلسفی، دانش سیاسی، حافظه‌ی تاریخی و دخالت ادبیات در زندگی و سیاست است. بی‌تعارف بگویم که بسیاری دست‌اندرکاران دنیای سیاست در ایران و جهان، بی‌بهره از این دانش‌ها و فرهنگ‌ها هستند. آن‌ها عمل‌گراییِ سیاسی را به‌وفور انجام می‌دهند و نسل به نسل هم تکرار می‌کنند، ولی به سلاح «تئوری سیاسی و حافظه‌ی تاریخی» خیلی کم مسلح‌اند. یکی از بدبختی‌های تکرار پشت تکرار دیکتاتوری‌ها در ایران، به همین کمبود مبنایی و فرهنگ‌ساز برمی‌گردد. من عامل مهم استعمار و سلطه‌ی ارتجاع قومی و سلطنتی و مذهبی را در تداوم دیکتاتوری در تاریخ ایران انکار نمی‌کنم، ولی به‌جد معتقدم این‌ها روی شانه‌های بی‌سوادی سیاسی و تاریخی و خرافه‌پرستی و تعصب کور ناشی از این سه عامل ایستاده‌اند. یعنی سرمایه‌شان همین چیزهاست. معلوم است که باوجود یک حاکمیت دموکراتیک، روند «فرهنگ‌سازی» با عناصری که اشاره کردم، بسیار تسریع خواهد شد. عجالتاً در دنیای کنونی، با این عجین‌شده‌گی و تبدیل این ارزش‌ها به فرهنگ انسانی، بسیار فاصله داریم. در این میان، شعر و فلسفه توانسته‌اند تا حدودی این‌ها را به هم نزدیک کنند؛ یعنی قدری فرهنگ‌سازی کنند؛ ولی فقط در حیطه‌ی جمعی محدود از افراد، و نه در حیطه‌ی کلان جامعه و جهان. بنابراین ایران ما و جهان ما برای تغییر، به فرهنگ‌سازی در امر سیاسی و تاریخی و فلسفی بسیار نیازمند است تا افقی نمایان شود. [این خودش یک باب مفصل است که جایش این‌جا نیست.] ادامه دارد... 📚 از کتاب: پنجره‌ای به شعر و ادبیات، صفحات ۸۸ تا ۹۱ 🎤 گفت‌وگو با سعید عبداللهی(س. ع. نسیم) به‌اهتمام: م. وحیدی(م. صبح) دایره مینا جدید 🌺 @daamina2 https://t.me/daamina2/26913

م. وحیدی: ببخشید من احساس می‌کنم هنوز پاسخم را به طور روشن نگرفته‌ام! یعنی خوب جا نیفتاد برایم که بالاخره شعر،‌ جایگاهش را حفظ کرده، نکرده، کمتر شده، بیشتر شده و آیا شعر در موقعیتی هست که بتواند جهان را تغییر بدهد؟ چرا؟   س. ع: شما پرسیدید آیا شعر هم‌چنان جایگاه خودش را حفظ کرده یا  از اهمیت و ارزش آن کاسته شده؟ من در انواع تعبیرها نشان دادم که جایگاهش تغییرپذیر نیست، زوال‌پذیر نیست و اهمیت‌اش مثل اکسیژن برای حیات معنوی بشر هست و خواهد بود. کجایش مبهم است؟ همین الآن در ایران خودمان گسترش و روشنگری و قدرت نفوذ شعرهای خوب، بارها بیشتر از گذشته شده است. الآن در همین ۱۴۰۴،  بخشی از افشاگری‌ها و روشنگری‌های سیاسی و اجتماعی و فرهنگی در ایران را، شعر دارد انجام می‌دهد. اشاره کردم که شعر با پیوندش ازلی‌اش با نیاز روح و فکر و ضمیر آدمی، تا ابد ماندگار و تکثیرشونده است. حالا می‌پرسید که آیا شعر می‌تواند جهان را تغییر بدهد؟ و چرا؟ این بحثی دیگر است.  تا منظور از تغییر چه باشد. این یک باب انسان‌شناسی و جامعه‌شناسی است که در ظرف یک گفت‌وگوی متمرکز بر شعر و شاعری و ادبیات نمی‌گنجد. اما بر این نکته تأکید دارم که شعر به‌تنهایی نمی‌تواند تغییر کلان اجتماعی ایجاد کند. مثلاً شعر در کشور ما همیشه زیر سایه‌ی سیاست حاکم بوده است. شعر می‌تواند در محدوده‌ی مخاطبان خود، تغییر فرهنگ ایجاد کند، اما تغییر کلان اجتماعی، کار سیاست و به‌موازات آن، «فرهنگ‌سازی» پیرامون سیاست، تاریخ، آزادی، دموکراسی، برابری و حقوق بشر است.  به این بسنده می‌کنم که آن‌چه به تغییر و تحول در روح و روان و در نیاز معنوی و همین‌طور شناخت مفهوم زندگی و انسان و هستی‌اش برمی‌گردد، بله، شعر توانسته و باز هم خواهد توانست که تغییر ایجاد کند. یادآوری کردم که ویل دورانت در «تاریخ تمدن، جلد اول» نوشت: «آدم وقتی انسان شد که واژه را یاد گرفت». لابد منظور این عبارت این است که انسان با واژه، خود را و دنیای خود را شناخت. التفات ایرانیان به شعر کلاسیک فارسی به چه سبب است؟ هرچه هم سال‌های زمان ورق می‌خورد و دفتر تاریخ قطورتر می‌شود، توجه به شعر کلاسیک ما بیشتر می‌شود و تجدید چاپ‌شان هم بیشتر. این از آثار نافذ و تغییردهنده‌ی شعر است. اما این‌که شعر می‌تواند جهان را تغییر بدهد یا نه، دامنه‌ی آن محدود و سرعت آن کم است. چرا؟ چون «جهان» در پرسش شما، منظور جهان مناسبات انسان‌ها در بطن زندگی است. این جهان، شاخ‌وبرگ‌های گوناگون در سیاست، در علم، اقتصاد و فرهنگ دارد. جهان فعلی ما عجالتاً در همه‌ی این زمینه‌ها لنگ می‌زند. ایران ما که تا به حال واویلا بوده است. خلاصه این‌که، اصلی‌ترین عامل تغییر جهان ما، پایش در «سیاست» بند است. فعلاً همه‌چیز را سیاست و نظامی‌گریِ در خدمت قدرت و طبقه‌ی مسلط سیاسی می‌گرداند. این مهم‌ترین عامل است. بقیه‌ی عوامل هم مشروط به کیفیت سیاست بومی و جهانی هستند. خوب است سری به سایت سازمان ملل بزنید تا ببینید روزانه چه میزانی حیرت‌آور هزینه صرف نظامی‌گری و جنگ و سرکوب‌گری‌های سیاسی و نظامی و جاسوسی می‌شود.   این جهان که جهالت و ابتذال، دو پایه‌ی مهم نگه‌دار قدرت‌های مسلط است، نیاز مبرم به «فرهنگ‌سازی» دارد. به‌نظر من تا این فرهنگ‌سازی صورت نگیرد، اوضاع جهان به‌سامان نخواهد شد. فکر می‌کنید چرا بسیاری انقلاب‌ها با هدف تحقق آزادی و عدالت شروع می‌شوند، اوج می‌گیرند، پیروز می‌شوند، ولی چند صباحی بعد دوباره سر از سلطه‌گری و دیکتاتوری درمی‌آورند؟ علت یکی بیش نیست؛ در پایه‌های اندیشه و تفکر و نگرش، فرهنگ‌سازی نشده است. منظورم «فرهنگ‌سازی» پیرامون «سلطه و قدرت»، «آزادی»، «اختیار» و «دموکراسی» است. این چهار‌تا به‌شدت قربانیِ سیاست و منافع دولت‌ها و گروه‌ها و شرکت‌ها شده‌اند. تنها با فرهنگ‌سازی است که ما به «اندیشه‌ی دموکراتیک» می‌رسیم. و تا به این نرسیم، به‌قول حافظ «چو بید بر سر ایمان خویش می‌لرزم» که تغییری بنیادین ایجاد شود.