بابک غفوری‌آذر | Babak Ghafooriazar

برگردان نوشته کریم سجادپور، تحلیلگر مسائل ایران در موسسه آتلانتیک تصمیم‌گیری‌های کلیدی در این جنگ، نه بین آمریکا و ایران، بلکه بین ترامپ و خودش است. او بین عقب‌نشینی کامل و وعده بمباران ایران تا «عصر حجر» نوسان داشته است. ایران اما ثابت‌قدم بوده: ایدئولوژی‌اش مقاومت، استراتژی‌اش ایجاد آشوب، و هدف نهایی‌اش بقاست. ترامپ ماهیت جمهوری اسلامی را اشتباه فهمیده است. تهدیدهای او برای نابودی ایران، رژیمی را که از بدو تأسیس نشان داده که حاضر به نابودی کشور و مردمش است تا قدرت یا ایدئولوژی‌اش را مصالحه نکند، تکان نداده است. برخلاف ترامپ که هیچ دیدگاه ثابتی در سیاست خارجی ندارد، طبقه حاکم تهران به دلیل وفاداری به اصول انقلاب، به ویژه مقاومت در برابر آمریکا و رد موجودیت اسرائیل، خود را "اصولگرا" می‌نامند. این آرمان‌های انقلابی هم به عنوان چسب - که رژیم را در کنار هم نگه می‌دارد - و هم به عنوان لنگری که ملت را مهار می‌کند، عمل می‌کنند. کشور هرگز بدون کنار گذاشتن ایدئولوژی پیشرفت نخواهد کرد. رژیم معتقد است که اگر اصول خود را کنار بگذارد، نمی‌تواند زنده بماند. ترامپ در مورد این درگیری به عنوان مذاکره‌ای برای دستیابی به یک معامله بزرگ صحبت می‌کند. تهران ممکن است در ازای آتش‌بس، توافقی محدود را بپذیرد، اما دشمنی‌اش با آمریکا و اسرائیل همچنان پابرجا خواهد ماند. علی خامنه‌ای شهادت را به عادی‌سازی ترجیح داد؛ پسرش نیز همین کار را خواهد کرد. جمهوری اسلامی در طول ۴۷ سال تنها دو مصالحه بزرگ انجام داده است. اولین مورد، تصمیم سال ۱۹۸۸ برای پایان دادن به جنگ ایران و عراق بود - پس از هشت سال و مرگ حدود ۲۰۰ هزار ایرانی - امتیازی که خمینی آن را به نوشیدن زهر تشبیه کرد. مورد دوم، توافق هسته‌ای اوباما در سال ۲۰۱۵ بود. در هر دو مورد، الگو یکسان بود: ایران با فشار اقتصادی وجودی مواجه شد و یک خروج دیپلماتیک مشخص به آن پیشنهاد شد که مستلزم کنار گذاشتن هویت انقلابی‌اش نبود. ترامپ این فشار را بدون خروج واضح ارائه داده است. یکی از عمیق‌ترین سوءتفاهم‌های آمریکا در مورد ایران، تلفیق منافع ملی ایران با منافع رژیم بوده است. این دو اغلب متضاد هستند. آنچه به نفع ایرانیان است - ثبات، ادغام مجدد جهانی، عادی‌سازی - مافیای مذهبی را که در انزوا رشد می‌کند، تهدید می‌کند. تناقض جمهوری اسلامی این است که تنها تحت فشار شدید تمایل به سازش دارد، اما همین فشار و انزوای خارجی به تثبیت رژیم کمک کرده است. یک درس روشن از عراق، افغانستان و بهار عربی این است که ایالات متحده نمی‌تواند نتایج سیاسی را دیکته کند. مخالفان رژیم در ایران به طور قابل توجهی از حامیان رژیم بیشتر هستند، اما هیچ قدرت خارجی نمی‌تواند اجماع ملی جدیدی برای ایرانیان ایجاد کند. تاریخ نشان می‌دهد که تهران در بازی خود زیاده‌روی خواهد کرد. دیپلمات‌های آمریکایی را به مدت ۴۴۴ روز گروگان گرفت - که به قیمت جایگاه بین‌المللی ایالات متحده تمام شد. جنگ ویرانگر خود با عراق را طولانی کرد. از حمله ۷ اکتبر حماس - که منجر به نابودی نیروهای نیابتی آن شد - تمجید کرد. مهم‌ترین اولویت، برنامه هسته‌ای ایران نیست - تنگه هرمز است. تهران در تلاش است تا آن را به عنوان کانال پانامای خود عادی‌سازی کند. این مشکلی است که باید یک راه‌حل دیپلماتیک داشته باشد: اروپا، آسیا و شرکای عرب همگی علاقه زیادی به باز نگه داشتن آن دارند. ترامپ خواهان یک توافق سریع است. رژیم، به دلایل ایدئولوژیک و ساختاری، نمی‌تواند به چنین توافقی دست یابد. تا زمانی که جمهوری اسلامی بر ایران حکومت می‌کند، نتیجه‌ی اجتناب‌ناپذیر، بازگشت به جنگ سردی است که پیش از این درگیری وجود داشته و احتمالاً پس از آن هم ادامه خواهد یافت. جنگ‌ها، مانند انقلاب‌ها، بر اساس نظم‌های سیاسی که می‌سازند قضاوت می‌شوند، نه بر اساس آنچه ویران می‌کنند. ترامپ این جنگ را بر اساس آنچه ویران کرده است، می‌سنجد. تاریخ آن را بر اساس تأثیر ماندگارش بر ایران، خاورمیانه و نظم جهانی گسترده‌تر قضاوت خواهد کرد. @babakgha