فێربوونی زمانی عەرەبی (فصحی)

أَشْيَاءُ ضَرُورِيَّةٌ لِلطَّالِبِ فِي حَيَاتِهِ الْيَوْمِيَّةِ (کەلوپەلە پێویستەکان بۆ قوتابی لە ژیانی ڕۆژانەیدا) 1 ـ كِتَاب : پەرتوک 2 ـ دَفْتَر : تیانوس 3 ـ قَلَم : پێنوس 4 ـ قَلَمُ الرَّصَاص : پێنوسی ڕەساس 5 ـ مِمْحَاة : لاستیک 6 ـ مِبْرَاة : قەڵەمتاش 7 ـ مِسْطَرَة : ڕاستە 8 ـ حَقِيبَة : جانتا 9 ـ زُجَاجَةُ الْمَاء : دەبەی ئاو 10 ـ مِظَلَّة : چەتر 11 ـ سَاعَة : کاتژمێری دەست 12 ـ هَاتِف مَحْمُول : مۆبایل 13 ـ سَمَّاعَة : هێدفۆن / سەماعە 14 ـ حَاسُوب : کۆمپیوتەر 15 ـ شَاحِن : شەحنکەرەوە 16 ـ مَحْفَظَة : جزدان 17 ـ مِفْتَاح : کلیل 18 ـ مَنْدِيل : کلینێکس 19 ـ صَابُون : سابوون 20 ـ مَعْجُونُ الأَسْنَان : مەعجوونی دان 21 ـ فُرْشَاةُ الأَسْنَان : فڵچەی دان 22 ـ مُشْط : شانە 23 ـ زِيّ مَدْرَسِيّ : جلی قوتابخانە 24 ـ حِذَاء : پێڵاو 25 ـ جَوْرَب : گۆرەوی 26 ـ كُرَّاسَةُ الْمُذَكَّرَات : دەفتەری تێبینی (نۆتبووک) 27 ـ قَامُوس : فەرهەنگ 28 ـ بِطَاقَةُ طُلابِيَّة : باجی قوتابی 29 ـ مِلَفّ : پەڕگە (فایل) 30 ـ مِقْلَمَة : قەڵەمدان 31 ـ قَلَم جَاف : قەڵەمی جاف 32 ـ قَلَم تَعْلِيم : قەڵەمی ماجیک (مارکەر) 33 ـ وَرَقَة : پەڕە / کاغەز 34 ـ دَبَّاسَة : منگەنه (کەبسە) 35 ـ مِشْبَكُ الْوَرَق : گیرەی کاغەز 36 ـ غِرَاء : چەسپ 37 ـ مِصْبَاح يَدَوِيّ : لایتی دەست 38 ـ سَجَّادَةُ الصَّلاة : بەرماڵ 39 ـ مُعَقِّمُ الْيَدَيْن : تەعقیمکەری دەست

بەڵێ، بەو شێوەیە ڕێکی دەخەمەوە: ژمارە → ـ → وشەی عەرەبی → : → مانای کوردی. أَشْيَاءُ ضَرُورِيَّةٌ لِلطَّالِبِ فِي حَيَاتِهِ الْيَوْمِيَّةِ (کەلوپەلە پێویستەکان بۆ قوتابی لە ژیانی ڕۆژانەیدا) 1 ـ كِتَاب : کتێب 2 ـ دَفْتَر : دەفتەر 3 ـ قَلَم : قەڵەم 4 ـ قَلَمُ الرَّصَاص : قەڵەمی ڕەساس 5 ـ مِمْحَاة : لاستیک (مِقاش) 6 ـ مِبْرَاة : قەڵەمتاش 7 ـ مِسْطَرَة : ڕاستە 8 ـ حَقِيبَة : جانتا 9 ـ زُجَاجَةُ الْمَاء : دەبەی ئاو 10 ـ مِظَلَّة : چەتر 11 ـ سَاعَة : کاتژمێری دەست 12 ـ هَاتِف مَحْمُول : مۆبایل 13 ـ سَمَّاعَة : هێدفۆن / سەماعە 14 ـ حَاسُوب : کۆمپیوتەر 15 ـ شَاحِن : شەحنکەرەوە 16 ـ مَحْفَظَة : جزدان 17 ـ مِفْتَاح : کلیل 18 ـ مَنْدِيل : کلینێکس 19 ـ صَابُون : سابوون 20 ـ مَعْجُونُ الأَسْنَان : مەعجوونی دان 21 ـ فُرْشَاةُ الأَسْنَان : فڵچەی دان 22 ـ مُشْط : شانە 23 ـ زِيّ مَدْرَسِيّ : جلی قوتابخانە 24 ـ حِذَاء : پێڵاو 25 ـ جَوْرَب : گۆرەوی 26 ـ كُرَّاسَةُ الْمُذَكَّرَات : دەفتەری تێبینی (نۆتبووک) 27 ـ قَامُوس : فەرهەنگ 28 ـ بِطَاقَةُ طُلابِيَّة : باجی قوتابی 29 ـ مِلَفّ : پەڕگە (فایل) 30 ـ مِقْلَمَة : قەڵەمدان 31 ـ قَلَم جَاف : قەڵەمی جاف 32 ـ قَلَم تَعْلِيم : قەڵەمی ماجیک (مارکەر) 33 ـ وَرَقَة : پەڕە / کاغەز 34 ـ دَبَّاسَة : منگەنه (کەبسە) 35 ـ مِشْبَكُ الْوَرَق : گیرەی کاغەز 36 ـ غِرَاء : چەسپ 37 ـ مِصْبَاح يَدَوِيّ : لایتی دەست 38 ـ سَجَّادَةُ الصَّلاة : بەرماڵ 39 ـ مُعَقِّمُ الْيَدَيْن : تەعقیمکەری دەست

🌟 لِمَاذَا نَتَعَلَّمُ اللُّغَةَ الْعَرَبِيَّةَ؟ بۆچی زمانی عەرەبی فێر دەبین؟ 🟦 بەشی ڕاست: هۆکارە ئابوورییەکان أَسْبَابٌ اقْتِصَادِيَّةٌ ١. هِيَ لُغَةُ التِّجَارَةِ وَالْعَمَلِ تُسَاعِدُ اللُّغَةُ الْعَرَبِيَّةُ فِي التِّجَارَةِ مَعَ الدُّوَلِ الْعَرَبِيَّةِ، وَتَفْتَحُ فُرَصًا كَثِيرَةً لِلْعَمَلِ فِي الشَّرِكَاتِ وَالْمَصَانِعِ وَالْأَسْوَاقِ الْعَرَبِيَّةِ. ١. زمانی بازرگانی و کارە زمانی عەرەبی یارمەتیدەرە لە بازرگانی کردن لەگەڵ وڵاتانی عەرەبی، و هەلی زۆر دەکاتەوە بۆ کارکردن لە کۆمپانیا و کارگە و بازاڕە عەرەبییەکاندا. ٢. هِيَ لُغَةُ الدِّبْلُومَاسِيَّةِ وَالسِّيَاسَةِ تُسْتَعْمَلُ اللُّغَةُ الْعَرَبِيَّةُ فِي الْعَلَاقَاتِ الدُّوَلِيَّةِ وَالِاجْتِمَاعَاتِ وَالْمُؤْتَمَرَاتِ السِّيَاسِيَّةِ بَيْنَ كَثِيرٍ مِنَ الدُّوَلِ وَالْمُنَظَّمَاتِ. ٢. زمانی دیپلۆماسی و سیاسەتە زمانی عەرەبی بەکاردێت لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان و کۆبوونەوەکان و کۆنگرە سیاسییەکانی نێوان زۆرێک لە وڵاتان و ڕێکخراوەکاندا. ٣. هِيَ لُغَةُ الْأَعْمَالِ وَالتَّحْوِيلَاتِ الْمَالِيَّةِ مَعْرِفَةُ اللُّغَةِ الْعَرَبِيَّةِ تُفِيدُ فِي الْأَعْمَالِ وَالشَّرِكَاتِ وَالْمُعَامَلَاتِ وَالتَّحْوِيلَاتِ الْمَالِيَّةِ، وَتُسَاعِدُ عَلَى فَهْمِ الْعُقُودِ وَالِاتِّفَاقَاتِ بِسُهُولَةٍ. ٣. زمانی کار و گواستنەوە داراییەکانە زانینی زمانی عەرەبی سوودی هەیە لە کار و کۆمپانیا و مامەڵە و گواستنەوە داراییەکاندا، و یارمەتیدەرە بۆ تێگەیشتنی گرێبەست و ڕێککەوتنەکان بە ئاسانی. نَاجِيَةُ مَرْجَانُ 🟩 بەشی چەپ: هۆکارە ئاینییەکان أَسْبَابٌ دِينِيَّةٌ ١. هِيَ لُغَةُ الْقُرْآنِ الْكَرِيمِ نَتَعَلَّمُ الْعَرَبِيَّةَ لِنَفْهَمَ كَلَامَ اللَّهِ تَعَالَى فَهْمًا صَحِيحًا، وَنَتَدَبَّرَ مَعَانِيَهُ، وَنَعْمَلَ بِهِ. ١. زمانی قورئانی پیرۆزە زمانی عەرەبی فێر دەبین بۆ ئەوەی لە کلامی خوای گەورە تێبگەین بە تێگەیشتنێکی ڕاست، و لێ وردبوونەوەی ماناکانی و کارکردن پێی. ٢. هِيَ لُغَةُ الْحَدِيثِ الشَّرِيفِ الْحَدِيثُ النَّبَوِيُّ بِاللُّغَةِ الْعَرَبِيَّةِ، وَنَتَعَلَّمُهَا لِنَفْهَمَ كَلَامَ النَّبِيِّ وَسُنَّتَهُ الْمُبَارَكَةَ. ٢. زمانی فەرموودەی شەریفە فەرموودەی پێغەمبەر بە زمانی عەرەبییە، و فێری دەبین بۆ ئەوەی لە کلامی پێغەمبەر (د.خ) و سونهەتە پیرۆزەکەی تێبگەین. ٣. هِيَ لُغَةُ أَهْلِ الْجَنَّةِ اللُّغَةُ الْعَرَبِيَّةُ لُغَةٌ عَظِيمَةٌ وَمُكَرَّمَةٌ، وَقَدْ قِيلَ إِنَّهَا لُغَةُ أَهْلِ الْجَنَّةِ. ٣. زمانی ئەهلی بەهەشتە زمانی عەرەبی زمانێکی مەزن و ڕێزلێگیراوە، و وتراوە کە زمانی ئەهلی بەهەشتە. ٤. هِيَ لُغَةُ الصَّلَاةِ وَالدُّعَاءِ نَقْرَأُ الصَّلَاةَ وَالْأَذْكَارَ وَالدُّعَاءَ بِاللُّغَةِ الْعَرَبِيَّةِ، وَلِذَلِكَ نَحْتَاجُ إِلَى تَعَلُّمِهَا لِأَدَاءِ عِبَادَتِنَا بِطَرِيقَةٍ صَحِيحَةٍ. ٤. زمانی نوێژ و دوعایە نوێژ و زیکر و دوعاکان بە زمانی عەرەبی دەخوێنینەوە، بۆیە پێویستمان بە فێربوونی هەیە بۆ ئەنجامدانی پەرستشەکانمان بە ڕێگەیەکی ڕاست. ٥. هِيَ لُغَةُ الْعُلُومِ وَالثَّقَافَةِ فِي اللُّغَةِ الْعَرَبِيَّةِ عُلُومٌ كَثِيرَةٌ وَآدَابٌ وَثَقَافَةٌ جَمِيلَةٌ، وَمِنْ خِلَالِهَا نَزْدَادُ عِلْمًا وَمَعْرِفَةً. ٥. زمانی زانستەکان و ڕۆشنبیرییە لە زمانی عەرەبیدا زانستی زۆر و ئەدەب و ڕۆشنبیریی جوان هەیە، و لە ڕێگەیەوە زانست و زانیاریمان زیاد دەکات. ٦. هِيَ لُغَةُ الدِّينِ الْإِسْلَامِيِّ أَكْثَرُ كُتُبِ التَّفْسِيرِ وَالْفِقْهِ وَالْعَقِيدَةِ مَكْتُوبَةٌ بِالْعَرَبِيَّةِ، لِذَلِكَ تُسَاعِدُنَا عَلَى فَهْمِ دِينِنَا الْإِسْلَامِيِّ بِسُهُولَةٍ. ٦. زمانی ئاینی ئیسلامە زۆربەی پەرتووکەکانی تەفسیر و فیقهـ و عەقیدە بە عەرەبی نووسراون، بۆیە یارمەتیمان دەدات لە تێگەیشتنی ئاینی ئیسلامیمان بە ئاسانی. ٧. هِيَ لُغَةُ الْعَالَمِ الْمُعَاصِرِ اللُّغَةُ الْعَرَبِيَّةُ مِنَ اللُّغَاتِ الْعَالَمِيَّةِ، وَيَتَحَدَّثُ بِهَا مَلَايِينُ النَّاسِ فِي كَثِيرٍ مِنَ الدُّوَلِ. ٧. زمانی جیهانی هاوچەرخە زمانی عەرەبی یەکێکە لە زمانە جیهانییەکان، و ملیۆنان کەس لە زۆرێک لە وڵاتاندا قسەی پێ دەکەن. وَهُنَاكَ أَسْبَابٌ كَثِيرَةٌ أُخْرَى تَجْعَلُنَا نَتَعَلَّمُ اللُّغَةَ الْعَرَبِيَّةَ، لِأَنَّهَا لُغَةُ الدِّينِ وَالْعِلْمِ وَالثَّقَافَةِ وَالتَّوَاصُلِ بَيْنَ النَّاسِ. وە هۆکاری زۆری دیکەش هەن کە دەمانکەنە فێربوونی زمانی عەرەبی، چونکە زمانی ئاین و زانست و ڕۆشنبیری و پەیوەندی نێوان خەڵکییە.

#مانای_وشەکانی_قورئان (٢) سوورەتی بەقەرە (٢٨٦) ئایەتە 1 ـ ذٰلِكَ الْكِتَابُ ـ ئەم قورئانە. 2 ـ لَا رَيْبَ ۖ فِيهِ ـ گومانی تێدانییە. 3 ـ هُدًى ـ ڕێنماییە. 4 ـ لِّلْمُتَّقِينَ ـ خۆ پاریزان له گوناهان، کە له خوا دەترسن. 5 ـ عَلَىٰ هُدًى ـ لەسەر ڕوشنایی پەروەردگاریانن. 6 ـ خَتَمَ اللَّهُ ـ خوا مۆری کردووە. 7 ـ غِشَاوَةٌ ـ پەردە. 8 ـ يُخَادِعُونَ ـ هەڵدەخەڵەتێنن و فێڵ دەکەن. 9 ـ مَّرَضٌ ـ نەخۆشیی گومان و خراپە. 10 ـ خَلَوْا إِلَىٰ شَيَاطِينِهِمْ ـ چوونه لای سەرکرده کافره یاخیبووەکانیان. 11 ـ وَيَمُدُّهُمْ ـ مۆڵەتیان دەدات. 12 ـ طُغْيَانِهِمْ ـ گومڕاییان. 13 ـ يَعْمَهُونَ ـ سەرگەردانیی و دوودڵیان. 14 ـ مَثَلُهُمْ ـ حال و باریان. 15 ـ اسْتَوْقَدَ نَارًا ـ ئاگرێکی کردبێتەوە. 16 ـ بُكْمٌ ـ ڵاڵن. 17 ـ كَصَيِّبٍ ـ بارانێکی بە خور. 18 ـ يَخْطَفُ أَبْصَارَهُمْ ـ چاویان له دەست بدات. 19 ـ قَامُوا ـ ڕاوەستان. 20 ـ الْأَرْضَ فِرَاشًا ـ زەوی کردۆته ڕایەخ.

ـ العَبَارَاتُ الَّتِي يَسْتَخْدِمُهَا المَعَلِّمُ فِي الفَصْلِ : ئەو دەستەواژانەی مامۆستا لە پۆلدا بەکاریان دەهێنێت: 1ـ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ : سەلامی خواتان لێبێت و ڕەحمەت و بەرەکەتی خوایشتان بەسەردا ببارێت 2ـ كَيْفَ حَالُكُمْ يَا طُلَّابُ؟ : حاڵتان چۆنە ئەی قوتابیان؟ 3ـ اجْلِسُوا فِي أَمَاكِنِكُمْ : لە شوێنەکانی خۆتان دابنیشن 4ـ افْتَحُوا الكِتَابَ : پەڕتووکەکە بکەنەوە 5ـ افْتَحُوا الصَّفْحَةَ التَّالِيَةَ : پەڕەی دواتر بکەنەوە 6ـ انْتَبِهُوا إِلَى الدَّرْسِ : ئاگاداری وانەکە بن 7ـ اسْتَمِعُوا جَيِّدًا : بە باشی گوێ بگرن 8ـ لَا تَتَكَلَّمُوا كَثِيرًا : زۆر قسە مەکەن 9ـ لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ : دەنگتان بەرز مەکەنەوە 10ـ اقْرَأْ يَا أَحْمَدُ : بخوێنەوە ئەی ئەحمەد 11ـ أَعِيدُوا القِرَاءَةَ : خوێندنەوەکە دووبارە بکەنەوە 12ـ اكْتُبُوا الدَّرْسَ فِي الدَّفْتَرِ : وانەکە لە دەفتەردا بنووسنەوە 13ـ مَنْ يَعْرِفُ الجَوَابَ؟ : کێ وەڵامەکە دەزانێت؟ 14ـ مَنْ يُرِيدُ أَنْ يُجِيبَ؟ : کێ دەیوێت وەڵام بداتەوە؟ 15ـ هَلْ فَهِمْتُمُ الدَّرْسَ؟ : ئایا لە وانەکە گەیشتن؟ 16ـ لِمَاذَا غِبْتَ أَمْسِ؟ : بۆچی دوێنێ ئامادە نەبووی (غائیب بووی)؟ 17ـ لِمَاذَا تَأَخَّرْتَ عَنِ الفَصْلِ؟ : بۆچی لە پۆل دواکەوتی؟ 18ـ لِمَاذَا لَمْ تَحْفَظِ الدَّرْسَ؟ : بۆچی وانەکەت لەبەر نەکردووە؟ 20ـ حَافِظُوا عَلَى النَّظَافَةِ : پارێزگاری لە پاکوخاوێنی بکەن 21ـ كُونُوا مُؤَدَّبِينَ وَمُجْتَهِدِينَ : بەئەدەب و تێکۆشەر بن 22ـ حَاوِلُوا جَيِّدًا يَا طُلَّابُ : بە باشی هەوڵ بدەن ئەی قوتابیان 23ـ إِنْ شَاءَ اللهُ سَتَنْجَحُونَ فِي حَيَاتِكُمْ : بە ویستی خودا لە ژیانتاندا سەردەکەون 24ـ أَحْسَنْتُمْ يَا طُلَّابُ : دەستتان خۆش بێت (ئافەرین) ئەی قوتابیان 25ـ بَارَكَ اللهُ فِيكُمْ : خوای گەورە بەرەکەتتان تێدا بكات 26ـ وَفَّقَكُمُ اللهُ جَمِيعًا : خوای گەورە سەرکەوتووتان بکات هەمووتان 27ـ إِلَى اللِّقَاءِ فِي الحِصَّةِ القَادِمَةِ : بە هیوای دیدار لە وانەی داهاتوودا

بەشەکانی وشە / أَقْسَامُ الْكَلِمَةِ ١. ناو / الاِسْمُ عەرەبی: هُوَ كَلِمَةٌ دَلَّتْ عَلَى ذَاتٍ أَوْ مَعْنًى، وَلَمْ تَقْتَرِنْ بِزَمَنٍ. کوردی: ئەو وشەیەیە کە ئاماژە بە کەسێک/شتێک (ذات) یان مانایەک دەکات، و بەستراو نییە بە کاتەوە. نموونەکان / أَمْثِلَةٌ: ١. زەید / زَيْدٌ ٢. شێر / أَسَدٌ ٣. دار / شَجَرَةٌ ٤. قەنەفە / أَرِيكَةٌ ٥. ئاڵا / الْعَلَمُ ٢. کردار / الْفِعْلُ عەرەبی: هُوَ كَلِمَةٌ دَلَّتْ عَلَى مَعْنًى فِي نَفْسِهَا، مَعَ الدَّلَالَةِ عَلَى الزَّمَنِ. کوردی: ئەو وشەیەیە کە ئاماژە بە مانایەک لە خۆیدا دەکات، لەگەڵ ئاماژەدان بە کات. نموونەکان / أَمْثِلَةٌ: ١. نوسی / كَتَبَ ٢. وێنە دەکێشێت / يَرْسُمُ ٣. بخوێنەرەوە / اِقْرَأْ ٣. پیت (ئامراز) / الْحَرْفُ عەرەبی: كَلِمَةٌ دَلَّتْ عَلَى مَعْنًى فِي غَيْرِهَا. کوردی: وشەیەکە کە مانای بۆ دەردەکەوێت لە ڕێگەی وشەی ترەوە. نموونەکان / أَمْثِلَةٌ: ١. لە (تێدا) / فِي ٢. دەربارەی / لە / عَنْ ٣. نە / نەکرد / لَمْ ٤. پاشان / ثُمَّ

#پوختەی_تەفسیری_قورئان سورە البقرة آية ٦۲ ـ ٦۹ ﴿ إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا ﴾ بەڕاستی ئەوانەی ئیمانداران (موسڵمانان) وە ئەوانەی جوولەکەن ﴿ وَالنَّصَارَىٰ وَالصَّابِئِينَ ﴾ وە گاورو ئەستێرە یان فریشتە پەرستەکان ﴿ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ﴾ هەر کامێک لەمانە بڕوای هێنا بەخواو ڕۆژی دوایی ﴿ وَعَمِلَ صَالِحًا ﴾ وە کرده‌وەی چاکی کرد ﴿ فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ ﴾ ئەوە پاداشتیان بۆ هەیە لەلای پەروەردگاریانەوە ﴿ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴾ نەترسیان لەبەرەو نەخەفەت دەخۆن. ٦٢ ﴿ وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ ﴾ وە (بیریبکەنەوە) کاتێک پەیمانمان لێ وەرگرتن ﴿ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّورَ ﴾ وە (کێوی) تورمان بەرزکردەوە بەسەر سەرتانەوە ﴿ خُذُوا مَا آتَيْنَاكُم بِقُوَّةٍ ﴾ (وە پێمان وتن) ئەوەی پێمان داون (لە تەورات) باش کاری پێ بکەن ﴿ وَاذْكُرُوا مَا فِيهِ ﴾ وە بیر بکەنەوە لەوەی کە تێیدایه ﴿ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ﴾ بەڵکو خۆتان بپارێزن و لەخوابترسن. ٦٣ ﴿ ثُمَّ تَوَلَّيْتُم مِّن بَعْدِ ذَٰلِكَ ﴾ دیسان پشتتان هەڵکرد دوای پەیمان وەرگرتنەکە ﴿ فَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ ﴾ ئینجا ئەگەر بەخشش و میهرەبانی خوا نەبوایه بەسەرتانەوە ﴿ لَكُنتُم مِّنَ الْخَاسِرِينَ ﴾ ئەوە ئێوە لە زەرەرمەندان دەبوون. ٦٤ ﴿ وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ ﴾ سوێند بەخوا بەڕاستی ئێوە (دەنگ و باسی) ئەوانەتان زانیبوو ﴿ اعْتَدَوْا مِنكُمْ فِي السَّبْتِ ﴾ لەخۆتان کە دەست درێژیان کرد لە شەممەدا ﴿ فَقُلْنَا لَهُمْ ﴾ ئینجا پێمان وتن ﴿ كُونُوا قِرَدَةً خَاسِئِينَ ﴾ ببن بەمەیمونی دوور خراوە لەبەزەیی خوا. ٦٥ ﴿ فَجَعَلْنَاهَا نَكَالًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا ﴾ ئینجا ئەم سزایەمان کرده پەند بۆ خەڵکانی ئه‌و سەردەمەو ئەوانەی دوای ئەوان ﴿ وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِينَ ﴾ وەبە ئامۆژگاری بۆ پارێزکاران. ٦٦ ﴿ وَإِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوْمِهِ ﴾ وە (بیریبکەنەوە) کاتێک کە موسا بەگەلەکەی وت ﴿ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ ﴾ بێگومان خوا فەرمانتان پێ دەدات ﴿ أَن تَذْبَحُوا بَقَرَةً ﴾ کە مانگایەک سەرببڕن ﴿ قَالُوا أَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا ﴾ وتیان: ئایا گاڵتەمان پێ دەکەیت؟ ﴿ قَالَ أَعُوذُ بِاللَّهِ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْجَاهِلِينَ ﴾ وتی: پەنا ئەگرم بەخوا کە لە نەفامان بم. ٦٧ ﴿ قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ ﴾ وتیان: داوامان بۆ بکه لە پەروەردگارت ﴿ يُبَيِّن لَّنَا مَا هِيَ ﴾ پێمان بڵێ ئه‌و مانگایه کامەیە؟ ﴿ قَالَ إِنَّهُ يَقُولُ ﴾ وتی: بێگومان خوا دەفەرموێ: ﴿ إِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَلَا بِكْرٌ ﴾ مانگایەک بێ نە زۆر پیر و نە زۆر جوان ﴿ عَوَانٌ بَيْنَ ذَٰلِكَ ﴾ مام ناوەندی بێ لەنیوان ئەم دوانەدا ﴿ فَافْعَلُوا مَا تُؤْمَرُونَ ﴾ زوو بیکەن ئەوەی فەرمانتان پێ دراوه. ٦٨ ﴿ قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ ﴾ وتیان: داوامان بۆ بکه لەپەروەردگارت ﴿ يُبَيِّن لَّنَا مَا لَوْنُهَا ﴾ پێمان بڵێ ڕەنگی مانگاکە چۆن بێ؟ ﴿ قَالَ إِنَّهُ يَقُولُ ﴾ وتی: بەڕاستی خوا دەفەرموێ: ﴿ إِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا ﴾ مانگایەکی زەردی تێر بێ ﴿ تَسُرُّ النَّاظِرِينَ ﴾ دڵی تەماشا کاران خۆش بکات. ٦٩

چۆن بۆ یەک کچ، کرداری وانەخوێندن (دِرَاسَة) بەپێی هەر سێ کاتەکە بەکار دێنی؟ ١. کرداری ڕابردوو (المَاضِي) دَرَسَتْ ( هِيَ دَرَسَتْ) مانا: ئەو (کچە) وانەی خوێند دەرسەکەی خوێند. ٢. کرداری ڕانەبردوو / داهاتوو (المُضَارِع) تَدْرُسُ (هِيَ تَدْرُسُ)

أَنْتِ تَدْرُسِينَ

مانا: ئەو (کچە) وانە دەخوێنێت. ٣. کرداری داخوازی (الأَمْر) اُدْرُسِي ( أَنْتِ اُدْرُسِي) مانا: (تۆی کچ) وانە بخوێنە! تێبینی دارشتن (الحَرَكَات): لە ڕابردوودا: دَرَسَتْ (پیتى "ت" نیشانەی مێینەیە و سكونی لەسەرە). لە ڕانەبردوودا (پیتی " ین" ڕووبەڕووکردنەوەی مێینەیە المخاطبة). لە داخوازیدا: اُدْرُسِي(پیتی "ي" ڕووبەڕووکردنەوەی مێینەیە - ياء المخاطبة).

چۆن بۆ یەک کچ، کرداری وانەخوێندن (دِرَاسَة) بەپێی هەر سێ کاتەکە بەکار دێنی؟ ١. کرداری ڕابردوو (المَاضِي) دَرَسَتْ (یان: هِيَ دَرَسَتْ) مانا: ئەو (کچە) وانەی خوێند دەرسەکەی خوێند. ٢. کرداری ڕانەبردوو / داهاتوو (المُضَارِع) تَدْرُسُ (: هِيَ تَدْرُسُ) مانا: ئەو (کچە) وانە دەخوێنێت. ٣. کرداری داخوازی (الأَمْر) اُدْرُسِي ( أَنْتِ اُدْرُسِي) مانا: (تۆی کچ) وانە بخوێنە! تێبینی دارشتن (الحَرَكَات): لە ڕابردوودا: دَرَسَتْ (پیتى "ت" نیشانەی مێینەیە و سكونی لەسەرە). لە ڕانەبردوودا (پیتی " ت" ڕووبەڕووکردنەوەی مێینەیە المخاطبة). لە داخوازیدا: اُدْرُسِي(پیتی "ي" ڕووبەڕووکردنەوەی مێینەیە - ياء المخاطبة).

#فێربونی_زمانی_عەرەبی_بە_فەرمودە فەرموودەی دووەم هاوەڵی بەرێز ئەبو هورەیرە (رضي الله عنه) لە پێغەمبەری خۆشەویستەوە (صلى الله عليه وعلى آله وسلم) دەگێڕێتەوە کە فەرموویەتی: «مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يُؤْذِ جَارَهُ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ» مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ. واتای وشەکان: مَنْ: ئیسمی مەوسولە، لە زمانی عەرەبیدا بۆ ئاماژەکردنە بۆ کەسێکی عاقڵ، بە واتای (الَّذِي) دێت، یانی ئەو کەسەیە. كَانَ: کردارێکی ڕابردووی ناتەواوە (فِعْلٌ مَاضٍ نَاقِصٌ)، پێی دەوترێت ناتەواو (چونکە بکەری نییە)، چەندین کاری هەیە لە زمانی عەرەبی، تەنها زانینی ئەوەی کارەکە دەگێڕێتەوە بۆ ڕابردوو بەسە بۆ ئێرە. يُؤْمِنُ: کردارێکی ڕانەبردووە (فِعْلٌ مُضَارِعٌ)، بە مانای: بڕوا دەهێنێت، بەڵام بەهۆی (كَانَ) ماناکەی دەگەڕێتەوە بۆ ڕابردووی بەردەوام، واتە: بڕوای هەیە. بِاللَّهِ: بە خودا، حەرفی جەڕی (بِـ)، بە واتای (بە) دێت. وَ: حەرفی عەتفە، ڕستەی دوای خۆی دەگێڕێتەوە سەر مانای ڕستەی پێشتر. الْيَوْمِ الْآخِرِ: ڕۆژی دوایی، بە هۆی (وَ) حەرفی عەتف ماناکەی دەچێتەوە سەر ڕستەی پێشوو، واتە: هەروەها بڕوای بە ڕۆژی دوایی هەیە. لَا: بۆ نەهیکردن بەکاردێت. يُؤْذِ: (يُؤْذِي) کردارێکی ڕانەبردووە (فِعْلٌ مُضَارِعٌ)، بە مانای: ئازاری دەدات، بە هۆی (لَا) ـوە ماناکەی دەبێتە نهی، واتە: ئازاری نەدات. جَارَهُ: (الْجَارُ) دراوسێیە، (جَارُهُ) واتە: دراوسێکەی. لِيُكْرِمْ: ئەو (لَام) ـەی کە دەچێتە سەر کرداری ڕانەبردوو (فِعْلٍ مُضَارِعٍ)، بۆ فەرمانکردنە، واتە: ڕێزی بگرێت. لِيَقُلْ: فەرمانە بە هۆی (لَام) ـەوە، واتە: بڵێت. أَوْ: حەرفی عەتفە وەک (وَ)، بەڵام بە مانای (یان) دێت. لِيَصْمُتْ: بێدەنگ بێت، فەرمانە وەک پێشوو.

عَلِّمْ طِفْلَكَ أَنَّ الْخُصُوصِيَّةَ احْتِرَامٌ ❤️ منداڵەکەت فێر بکە کە تایبەتمەندی ڕێزگرتنە ❤️ لَيْسَ مِنْ حَقِّنَا أَنْ نُفَتِّشَ فِي حَقِيبَةِ أَحَدٍ، أَوْ نَفْتَحَ أَغْرَاضَهُ، أَوْ نَقْرَأَ رَسَائِلَهُ دُونَ إِذْنِهِ… حَتَّى لَوْ كَانَ قَرِيبًا مِنَّا. مافی ئەوەمان نییە پشکنین لە جانتای کەسێکدا بکەین، یاخود کەلوپەلەکانی بکەینەوە، یاخود نامەکانی بخوێنینەوە بێ مۆڵەتی خۆی... تەنانەت ئەگەر لە خۆشمەنەوە نزیک بێت. ابْدَأْ بِتَعْلِيمِ طِفْلِكَ الاِسْتِئْذَانَ مُنْذُ الصِّغَرِ، لِيَكْبَرَ وَهُوَ يَعْرِفُ أَنَّ احْتِرَامَ خُصُوصِيَّةِ الْآخَرِينَ جُزْءٌ مِنْ حُسْنِ الْخُلُقِ. 🌷 لە منداڵییەوە دەست بکە بە فێرکردنی دەستوور و مۆڵەتخواستن بە منداڵەکەت، بۆ ئەوەی کە گەورە بوو بزانێت ڕێزگرتن لە تایبەتمەندیی ئەوانی تر بەشێکە لە ڕەوشتبەرزی. 🌷 «كَمَا نُحِبُّ أَنْ يَحْتَرِمَ الْآخَرُونَ خُصُوصِيَّتَنَا، عَلَيْنَا أَنْ نَحْتَرِمَ خُصُوصِيَّتَهُمْ.» «چۆن حەز دەکەین ئەوانی تر ڕێز لە تایبەتمەندیی ئێمە بگرن، پێویستە ئێمەش ڕێز لە تایبەتمەندیی ئەوان بگرین.»