Science and Religion
رفتن به کانال در Telegram
در این کانال هدف ما نقد و بررسی علمی الحاد جدید (نئوآتئیسم) و بررسی همزیستی-همگراییهای علم و دین است. بخشی از ادمینها-محققان کانال جهت پاسخگویی به سؤالات شما عزیزان: @Soheil21444 @Sajjad_S_M @mathematicalscience110 @Scientific_Theism @Hos26248 @mahdi16s
نمایش بیشتر3 280
مشترکین
اطلاعاتی وجود ندارد24 ساعت
+407 روز
+6730 روز
در حال بارگذاری دادهها
کانالهای مشابه
ابر برچسبها
اشارات ورودی و خروجی
---
---
---
---
---
---
جذب مشترکین
نوامبر '26نوامبر '26
نوامبر '26
+55
در 0 کانالها
اکتبر '26
+105
در 3 کانالها
Get PRO
سپتامبر '26
+184
در 7 کانالها
Get PRO
اوت '26
+141
در 7 کانالها
Get PRO
ژوئیه '26
+139
در 4 کانالها
Get PRO
ژوئن '26
+56
در 2 کانالها
Get PRO
مه '26
+17
در 2 کانالها
Get PRO
آوریل '26
+1
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '26
+3
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '26
+24
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '26
+15
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '25
+98
در 5 کانالها
Get PRO
نوامبر '25
+171
در 1 کانالها
Get PRO
اکتبر '25
+348
در 7 کانالها
Get PRO
سپتامبر '25
+222
در 10 کانالها
Get PRO
اوت '25
+159
در 2 کانالها
Get PRO
ژوئیه '25
+317
در 3 کانالها
Get PRO
ژوئن '25
+35
در 1 کانالها
Get PRO
مه '25
+214
در 3 کانالها
Get PRO
آوریل '25
+143
در 4 کانالها
Get PRO
مارس '25
+361
در 7 کانالها
Get PRO
فوریه '25
+70
در 2 کانالها
Get PRO
ژانویه '25
+213
در 9 کانالها
Get PRO
دسامبر '24
+198
در 9 کانالها
Get PRO
نوامبر '24
+68
در 2 کانالها
Get PRO
اکتبر '24
+42
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '24
+28
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '24
+47
در 1 کانالها
Get PRO
ژوئیه '24
+33
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '24
+30
در 0 کانالها
Get PRO
مه '24
+39
در 1 کانالها
Get PRO
آوریل '24
+53
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '24
+48
در 2 کانالها
Get PRO
فوریه '24
+39
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '24
+38
در 3 کانالها
Get PRO
دسامبر '23
+38
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '23
+37
در 2 کانالها
Get PRO
اکتبر '23
+65
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '23
+64
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '23
+50
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '23
+36
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '23
+39
در 0 کانالها
Get PRO
مه '23
+61
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '23
+57
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '23
+63
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '23
+27
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '23
+114
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '22
+77
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '22
+49
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '22
+51
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '22
+116
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '22
+86
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '22
+98
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '22
+83
در 0 کانالها
Get PRO
مه '22
+75
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '22
+95
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '22
+82
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '22
+48
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '22
+35
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '21
+86
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '21
+221
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '21
+84
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '21
+179
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '21
+139
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '21
+1 330
در 0 کانالها
| تاریخ | رشد مشترکین | اشارات | کانالها | |
| 07 نوامبر | +3 | |||
| 06 نوامبر | +3 | |||
| 05 نوامبر | +7 | |||
| 04 نوامبر | +13 | |||
| 03 نوامبر | +26 | |||
| 02 نوامبر | +1 | |||
| 01 نوامبر | +2 |
پستهای کانال
Repost from N/a
🔹 دین در برابر دادههای علم و شبهات الحاد (بخش سوم): چگونگی پیدایش جهان
پس از آنکه ثابت شد جهان آغازی دارد، این پرسش مطرح میشود که این آغاز چگونه بوده است. برای درک این موضوع، ابتدا باید دو مقدمه علمی مهم را مرور کنیم.
نخست، ساختار اتم. بر اساس مدل استاندارد، اتم از ذرات زیراتمی تشکیل شده است. الکترون ذرهای با بار منفی و جرم بسیار کوچک است. پروتون ذرهای با بار مثبت است که جرم آن حدود هزار و هشتصد برابر الکترون است. نوترون ذرهای بدون بار است که جرمی مشابه پروتون دارد. پروتونها و نوترونها خود از ذرات کوچکتری به نام کوارک ساخته شدهاند. الکترونها در مدارهایی به دور هسته اتم (که از پروتون و نوترون تشکیل شده) میگردند.
دوم، نیروهای چهارگانه طبیعت. جهان توسط چهار نیروی بنیادی اداره میشود. نیروی گرانش که اجسام را بر اساس جرمشان به هم جذب میکند و ضعیفترین نیرو است. نیروی الکترومغناطیس که بین ذرات باردار عمل میکند و میتواند جاذبه یا دافعه داشته باشد. نیروی هستهای قوی که کوارکها را درون پروتون و نوترون و پروتونها و نوترونها را درون هسته کنار هم نگه میدارد. و نیروی هستهای ضعیف که مسئول فروپاشی رادیواکتیو و تشکیل عناصر در ستارگان است.
با این مقدمه، به داستان پیدایش جهان میپردازیم. آغاز جهان با یک انفجار عظیم (بیگ بنگ) در حدود سیزده میلیارد و هفتصد میلیون سال پیش رخ داد. در آن لحظه، جهان در نقطهای با چگالی و دمای بینهایت متمرکز بود که به آن «تکینگی» میگویند. پس از انفجار، جهان با سرعتی بسیار فراتر از سرعت نور منبسط شد. همزمان با سرد شدن جهان، ماده اولیه به شکل ذرات زیراتمی مانند کوارکها و الکترونها شکل گرفت. این ذرات سپس پروتونها و نوترونها را ساختند و در ادامه هستههای هیدروژن و هلیوم به وجود آمدند. با سردتر شدن جهان، الکترونها به دور هستهها گرفتار شدند و اتمها شکل گرفتند.
مادهای که در اثر انفجار در فضا پراکنده شده بود، به دلیل تفاوتهای جزئی در چگالی، به صورت تودههای گازی درآمد. این تودهها هستههای اولیه کهکشانها را تشکیل دادند. جهان در مسیر تحول خود از تکینگی به انرژی، از انرژی به ماده، از ماده به پروتون و نوترون، از آنها به هسته، از هسته به اتم، از اتم به کهکشانها، از کهکشانها به نسل اول ستارگان، از ستارگان به عناصر جدول تناوبی، سپس به نسلهای بعدی ستارگان، و در نهایت به منظومه شمسی و کره زمین رسید که ما اکنون در آن زندگی میکنیم.
اما این داستان، دو معما را پیش روی ما قرار میدهد که حل آنها ضروری است.
معمای اول، معمای ابهام است. در آن لحظات نخستین، یعنی حدود یک صد و چهل و سومین ثانیه پس از انفجار، قوانین فیزیک به شکلی که امروز میشناسیم وجود نداشتند. کارل تاونز، فیزیکدان آمریکایی و برنده جایزه نوبل، میگوید: «تاکنون هیچ پاسخ علمیای وجود ندارد که توضیح دهد این انفجار چگونه رخ داده است. و تا زمانی که پاسخ علمی نداریم، به تفسیرهای دینی و غیبی رجوع میکنیم. بنابراین من به خدای خالق ایمان دارم که این جهان را آفرید و با قدرت خود مسئله انفجار را محقق کرد.»
معمای دوم، حرکت از بینظمی به نظم است. انفجار به طور طبیعی بینظمی و پراکندگی ایجاد میکند، نه نظم. اما جهان از طریق این انفجار، از بینظمی به سمت نظمی تکاملی حرکت کرد و به حیات عاقل و تمدن بشری رسید. این مسیر نیازمند یک نظمدهنده دانا و توانا است که جهان را از بینظمی به نظم هدایت کرده باشد.
| 2 | 🔹 دین در برابر دادههای علم و شبهات الحاد : منشأ جهان
آیا جهان آغازی دارد یا ازلی است؟ این پرسشی است که هزاران سال مطرح بوده است. ذهنیت غالب فیلسوفان غرب تا قرن بیستم بر ازلیت جهان بود. حتی اینشتین وقتی در سال ۱۹۱۵ به نظریه نسبیت عام رسید و دریافت که جهان در حال انبساط و انقباض است، این نتیجه با اعتقاد او به ازلیت جهان ناسازگار بود. پس برای رهایی از این «مشکل»، ثابت کیهانی را وارد معادلات خود کرد تا جهان را ساکن و بدون تغییر نشان دهد. اما بعدها متوجه اشتباه خود شد و امروز در محافل علمی، وجود آغاز برای جهان امری پذیرفتهشده است. این آغاز را میتوان با دو دسته دلیل اثبات کرد: دلایل علمی و دلایل عقلی.
دلیل علمی اول: پدیده انتقال به سرخ (Redshift)
ادوین هابل در سال ۱۹۲۹ با مشاهده طیف نور کهکشانهای دور کشف کرد که خطوط طیفی به سمت طول موجهای بلندتر (قرمزتر) جابهجا میشوند. این پدیده را «انتقال به سرخ» نامیدند. تفسیر این پدیده این است که کهکشانها در حال دور شدن از ما هستند. هرچه کهکشان دورتر باشد، سرعت دور شدنش بیشتر است. اگر کهکشانها در حال دور شدن از یکدیگرند، معنایش این است که اگر به عقب برگردیم، در زمانی تمام کهکشانها در یک نقطه متمرکز بودهاند. آن نقطه، همان لحظه آغاز جهان است. این کشف، اعتقاد به ازلیت جهان را متزلزل کرد و اینشتین را از اعتقاد به جهان ساکن بازگرداند.
دلیل علمی دوم: قانون دوم ترمودینامیک (آنتروپی)
این قانون میگوید که در یک سیستم بسته، آنتروپی (بینظمی) همیشه افزایش مییابد. به عبارت دیگر، گرما از جسم گرم به جسم سرد منتقل میشود و نه برعکس، مگر با صرف انرژی. اگر جهان ازلی و بیآغاز میبود، باید تاکنون به تعادل حرارتی کامل رسیده و همه ستارگان خاموش شده باشند. اما میبینیم که جهان هنوز ستارگان فروزان دارد و در حال تحول است. این یعنی جهان عمر محدودی دارد و آغازی داشته است.
دلیل عقلی: برهان حدوث
قرآن کریم در مناظره با دهریون (کسانی که به ازلیت جهان اعتقاد داشتند) برهانی عقلی ارائه میدهد. حضرت رسول ﷺ از آنها میپرسد: «آیا شب و روزی که پیش از شما بوده، متناهی است یا نامتناهی؟» اگر بگویند نامتناهی است، یعنی زنجیرهای بیپایان از حوادث گذشته وجود دارد که به هیچ آغازگری نمیرسد، و این محال است. اگر بگویند متناهی است، پس اعتراف کردهاند که جهان آغازی داشته است. توضیح بیشتر: هر حادثهای در جهان (مثل آمدن روز پس از شب) نیازمند علت است. اگر زنجیره علتها تا بینهایت ادامه یابد، هیچگاه به وجود نمیآمد. پس ناچار باید به موجودی برسیم که خودش علت ندارد و ازلی است. آن موجود، همان خداست.
#معیارسجنی_الحاد | 185 |
| 3 | 🔹 دین در برابر دادههای علم و شبهات الحاد
پیش از ورود به بحث، دو پرسش اساسی مطرح میشود که پاسخ به آنها ضروری است.
پرسش اول: چه چیزی ما را به جستجوی خداوند برمیانگیزد؟
ممکن است کسی بگوید: «من زندگیام را دارم، کارم را انجام میدهم، نیازی به ایمان به خدا ندارم. چه چیزی مرا وادار میکند درباره وجود خدا فکر کنم و وقت بگذارم؟»
پاسخ این است که انگیزه جستجوی خدا همان انگیزهای است که ما را به سمت مسائل سرنوشتساز زندگی سوق میدهد. چرا ازدواج میکنیم؟ چرا تحصیل میکنیم؟ اینها مسائل سرنوشتسازند. انگیزه ما دو جنبه دارد:
نخست، دفع خطر احتمالی. انسان فطرتاً برنامهریزی شده که از خود در برابر خطر محافظت کند. اگر ازدواج نکنیم، خطر تنهایی عاطفی و جنسی ما را تهدید میکند. اگر تحصیل نکنیم، خطر جهل و بیآبرویی اجتماعی. همینطور، اگر درباره خدا جستجو نکنیم، ممکن است در خطر روحی در این جهان یا در خطر جسمانی در جهان دیگر (اگر وجود داشته باشد) بیفتیم. پس انگیزه جستجوی خدا، صیانت از خود در برابر خطر است.
دوم، سعی در رسیدن به کمال. انسان همانطور که برنامهریزی شده که خطر را دفع کند، فطرتاً به سمت کمال هم کشیده میشود. او همیشه احساس نقص میکند – نقص مادی، عاطفی یا معرفتی – و در طول زندگی میکوشد این نقصها را جبران کند. همین انگیزه او را به جستجوی خدا سوق میدهد، شاید که در رسیدن به او، کمال روحی و معرفتی را بیابد.
پرسش دوم: تفاوت ایده «خدا» با اساطیر کهن چیست؟
ریچارد داوکینز در کتاب «وهم الإله» میگوید: «ما دلیلی بر وجود خدا نداریم، همانطور که دلیلی بر عدم وجود اساطیر کهن نداریم. پس همانطور که به اساطیر ایمان نداریم، میتوانیم به خدا هم ایمان نداشته باشیم.»
اما این مقایسه نادرست است، به دو دلیل:
نخست، انتقال از صنع به صانع (از ساخته به سازنده) یک نظام معرفتی فطری در انسان است. همانطور که با دیدن یک خودرو، ذهن به وجود سازنده آن منتقل میشود، و با دیدن نور، به وجود خورشید پی میبرد. این همان روشی است که انسان در شناخت جهان به کار میگیرد: ربط دادن پدیدهها به عللشان. نادیده گرفتن این روش در مورد خدا، انحراف از فطرت انسانی است.
دوم، براهین اثبات وجود خدا در علم الهیات اکثر ادیان وجود دارد، در حالی که هیچ برهانی بر عدم وجود او اقامه نشده است. تنها نقدهایی بر براهین اثباتی وارد شده. بنابراین، اگر کسی براهین وجود خدا را میبیند و برهانی بر عدم او ندارد، اقتضای objectivity (عینیتگرایی) این است که یا خود آن براهین را بررسی کند یا به متخصصان رجوع کند. نادیده گرفتن این بحث، خلاف روش علمی است.
#معیارسجنی_الحاد | 158 |
| 4 | بدون متن... | 175 |
| 5 | The Art of Mathematical Analysis channel will cover Real Analysis, Functional Analysis, Abstract Harmonic Analysis problems and theorems and elegant proofs, and the history of mathematical analysis
@ArtMathAnalaysis | 145 |
| 6 | ✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨
🔳 عنوان مقاله: فلسفه ریاضیات
🔵 فلسفه ریاضیات نقش مهمی در فلسفه تحلیلی ایفا میکند، هم به عنوان یک موضوع تحقیق به خودی خود و هم به عنوان یک نقطه عطف مهم در چشمانداز فلسفی گستردهتر. دانش ریاضی مدتهاست که به عنوان الگویی از دانش بشری با حقایقی که هم ضروری و هم قطعی هستند، در نظر گرفته میشود، بنابراین ارائه شرحی از دانش ریاضی بخش مهمی از معرفتشناسی است. اشیاء ریاضی مانند اعداد و مجموعهها نمونههای بارزی از انتزاع هستند، زیرا ما در گفتمان خود با چنین اشیایی طوری رفتار میکنیم که گویی مستقل از زمان و مکان هستند. یافتن جایگاهی برای چنین اشیایی در یک چارچوب فکری گستردهتر، وظیفه اصلی هستیشناسی یا متافیزیک است.
✍️ نویسنده: Jeremy Avigad
کانال جذاب فلسفه علم 👇👇
@vahidbehmaram1371 | 187 |
| 7 | 🌸دوستان عزیز به کانال لیست برگزیدگان خوشآمدید🌸
کانال لیست برگزیدگان، متشکل از معتبرترین کانالهای علمی و آکادمیک تلگرامی ایران در حوزههای فلسفه و منطق، علومشناختی، روانشناسی، علوم اعصاب، هوش مصنوعی و … است. این کانال به شما این امکان را میدهد تا بتوانید از مطالب معتبر در حوزههای مختلف علمی بهره ببرید و بنابر علاقه خود در رویدادهای علمی مرتبط شرکت نمایید. لطفا برای پیدا کردن کانال معتبر مورد علاقه خود، روی لینک دعوتنامه کلیک کنید.
⭐️پ.ن: برای عضویت در کاناللیست برگزیدگان به آیدی زیر مراجعه کنید:
👨🏻💼@advertis_manager
📌 لینک دعوتنامه تقدیمتان ⬇️:
💌 https://t.me/addlist/0tGZcOBdg1phZDZk | 152 |
| 8 | 🔷 فلسفه اسلامی؛ پلی میان علم و دین
🎙 سخنران:
👤 دکتر روزبه زارع (لیسانس مهندسی مکانیک از دانشگاه صنعتی امیرکبیر، فوق لیسانس فلسفه علم از دانشگاه صنعتی شریف تهران، دکترای فلسفه تطبیقی از دانشگاه دولتی قم، استادیار گروه فلسفه در پژوهشکده حکمت و دینپژوهی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی)
📚 خلاصهای منسجم از سخنرانی ایشان:
📌 مبانی مشترک علم و دین
تلاش برای فهم طبیعت (علم) و متون مقدس (دین) هر دو فعالیتهایی انسانی، خطاپذیر و نیازمند یک «چارچوب نظری» پیشفرض هستند. این چارچوب نظری، هم در هدایت پژوهش (طرح فرضیهها و انتخاب دادهها) و هم در تفسیر یافتهها (مانند تفاسیر مختلف از عدم تعین کوانتومی) نقش اساسی و غیرقابلحذفی دارد.
📌 جایگاه عقل در نظام معرفتی
در سلسلهمراتب شناخت، عقل بر سایر منابع معرفت (نقل، شهود و تجربه حسی) تفوق دارد. با این حال، در عمل ممکن است عقل دچار خطا شود. در رویکرد حکمت متعالیه، تعارض میان یافتههای عقلی با نقل یا شهود، به معنای کنار گذاشتن مرجعیت عقل نیست؛ بلکه این تعارضها بهعنوان نشانهای برای یافتن رخنهها و خطاهای پنهان در استدلالهای عقلی عمل میکنند (مانند بازنگری ملاصدرا در استدلال ابنسینا مبنی بر محال بودن حرکت جوهری).
📌 تحلیل علیت در پدیدههای طبیعی
بر اساس فلسفه اسلامی، هر پدیده مادی دارای دو وجه است: برخورداری از «هستی» و قرار داشتن در «موقعیت زمانی و مکانی». از آنجا که موجودات مادی در فضا و زمان پراکندهاند، فاقد احاطه وجودی لازم برای اعطای هستی هستند. در نتیجه، هر پدیده طبیعی نیازمند یک علت مباشر دوگانه است: یک عامل فراطبیعی و مجرد برای اعطای هستی، و عوامل طبیعی برای فراهم کردن زمینه زمانی و مکانی.
📌 تعارض با فیزیک جدید و راهکار پیشنهادی
علم جدید مبتنی بر «طبیعتگرایی روششناختی» است که دخالت عوامل فراطبیعی را نمیپذیرد و جهان مادی را بر اساس قانون پایستگی انرژی و تقارن فضا-زمان، از نظر علّی بسته میداند. برای حل تعارض میان علیت مجرد (واهبالصور) و فیزیک مدرن، دو رویکرد مطرح میشود:
انکار تقارن همیشگی قوانین در فضا و زمان، که به محلی و موضعی شدن قوانین علم میانجامد.
انکار انحصارِ علیت به «انتقال ماده و انرژی». با تکیه بر مفهوم «اطلاعات» (Information) که از جنس ماده و انرژی نیست، میتوان اثرگذاری عامل فراطبیعی (صورتبخش) را بدون نقض قانون پایستگی انرژی تبیین کرد؛ مانند تفاوت ساختار اطلاعاتی یک سلول زنده با ترکیب شیمیاییِ بیجانِ همان عناصر.
🌐 لینک دسترسی به ویس کامل جلسه:
https://t.me/The_Science_and_Theology_Center/371
مرکز علم و الهیات، پژوهشکدۀ مطالعات بنیادین علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی
🆔 @The_Science_and_Theology_Center | 143 |
| 9 | SPT-4-Zareh (1).MP3 | 112 |
| 10 | 🌸دوستان عزیز به کانال لیست برگزیدگان خوشآمدید🌸
کانال لیست برگزیدگان، متشکل از معتبرترین کانالهای علمی و آکادمیک تلگرامی ایران در حوزههای فلسفه و منطق، علومشناختی، روانشناسی، علوم اعصاب، هوش مصنوعی و … است. این کانال به شما این امکان را میدهد تا بتوانید از مطالب معتبر در حوزههای مختلف علمی بهره ببرید و بنابر علاقه خود در رویدادهای علمی مرتبط شرکت نمایید. لطفا برای پیدا کردن کانال معتبر مورد علاقه خود، روی لینک دعوتنامه کلیک کنید.
⭐️پ.ن: برای عضویت در کاناللیست برگزیدگان به آیدی زیر مراجعه کنید:
👨🏻💼@advertis_manager
📌 لینک دعوتنامه تقدیمتان ⬇️:
💌 https://t.me/addlist/0tGZcOBdg1phZDZk | 15 |
| 11 | باسمهتعالی
پرسش و پاسخ اجتماعی(۹)
فراتر از مرزهای ریاضیات
در قلمرو فلسفه، تاریخ و ادبیات
مقدمه
ریاضیات را نباید دانشی محدود به محاسبات، فرمولها و قضیهها دانست. این علم، علاوه بر جنبههای منطقی و کاربردی، با فلسفه، تاریخ، ادبیات و حتی هنر ارتباطی عمیق دارد. بسیاری از ریاضیدانان بزرگ در طول تاریخ، ذهنی چندبعدی داشتهاند و در کنار فعالیتهای تخصصی خود، به شناخت جهان، اندیشههای فلسفی، تاریخ تمدن و مسائل فرهنگی نیز پرداختهاند.
🌺 نگاهی به تاریخ گذشته
در تاریخ علم و تمدن اسلامی، شخصیتهای برجستهای را میشناسیم که دانش ریاضی را در کنار علوم دیگر دنبال میکردند.
۱. خوارزمی: ریاضیدان بزرگ ایرانی که با پایهگذاری و گسترش علم جبر، تأثیری ماندگار بر تاریخ ریاضیات جهان گذاشت و در حوزههای دیگری همچون نجوم و جغرافیا نیز فعالیت داشت.
۲. خیام: حکیم، ریاضیدان، فیلسوف و شاعر نامدار ایرانی که آثار ارزشمندی در جبر و هندسه پدید آورد و در عین حال، اندیشههای فلسفی و رباعیات او شهرت جهانی یافت.
۳. ابنسینا: فیلسوف و دانشمند بزرگ ایرانی که در کنار فلسفه و پزشکی، به ریاضیات، منطق و علوم طبیعی نیز توجه داشت و از جامعترین اندیشمندان تاریخ به شمار میرود.
این نمونهها نشان میدهند که در گذشته، مرز میان رشتههای علمی به روشنی امروز نبود و دانشمندان بزرگ غالباً از گستره وسیعی از علوم و معارف بهرهمند بودند.
🌺 نگاهی به روزگار معاصر
در روزگار ما نیز ریاضیدانانی وجود دارند که فعالیت علمی خود را به رشته تخصصیشان محدود نکردهاند و در زمینههای فلسفی، تاریخی، فرهنگی و ادبی آثاری ارزشمند از خود به یادگار گذاشتهاند.
از جمله:
۱. دکتر پرویز شهریاری: ریاضیدان، مترجم و مؤلف برجستهای که در کنار فعالیتهای گسترده در آموزش ریاضیات، به تاریخ علم، فلسفه، فرهنگ و ادبیات نیز توجه ویژه داشت.
۲. دکتر ناصر بروجردیان: از چهرههای علمی کشور که در کنار فعالیتهای ریاضی، به مباحث فرهنگی و فلسفی نیز علاقهمند بوده است.
۳. دکتر سیاوش شهشهانی: ریاضیدان برجسته ایرانی که در کنار فعالیتهای تخصصی در ریاضیات، به مسائل علمی، فرهنگی و اجتماعی نیز توجه داشته است.
۴. دکتر مهدی گلشنی: فیزیکدان و اندیشمند معاصر که در زمینه فلسفه علم، رابطه علم و دین و مبانی فلسفی علوم جدید آثار و دیدگاههای ارزشمندی ارائه کرده است.
۵. دکترمحسن هشترودی: ریاضیدان و اندیشمند نامدار ایرانی که علاوه بر فعالیتهای علمی، به فلسفه، ادبیات و مباحث فرهنگی علاقهمند بود و از شخصیتهای چندبعدی تاریخ معاصر ایران به شمار میرود.
۶. دکتر علی رجالی: ریاضیدان و استاد دانشگاه اصفهان که در کنار فعالیتهای تخصصی در آنالیز ریاضی، جبرهای باناخ و گروههای توپولوژیک، به فلسفه، تاریخ علم، ادبیات و شعر نیز علاقهمند بوده و آثاری در حوزه شعر و معارف دینی و فرهنگی پدید آورده است.
🌺 چرا یک ریاضیدان به فلسفه و تاریخ علاقهمند میشود؟
به نظر میرسد میان تفکر ریاضی و اندیشه فلسفی پیوندهای عمیقی وجود دارد.
۱. ریاضیات بر پایه استدلال منطقی، دقت و انسجام فکری بنا شده است؛ فلسفه نیز به دنبال شناخت مبانی اندیشه و حقیقت است.
۲. تاریخ علم به ما میآموزد که دانش بشری چگونه شکل گرفته، چه مسیری پیموده و چگونه از تلاش اندیشمندان گذشته تأثیر پذیرفته است.
۳. ادبیات و شعر، زمینهای برای بیان عواطف، تجربههای انسانی و اندیشههای عمیق فراهم میکنند؛ موضوعاتی که میتوانند مکمل تفکر علمی باشند.
۴. آشنایی با علوم مختلف، قدرت تحلیل، خلاقیت و نگاه جامع انسان را افزایش میدهد و مانع محدود شدن ذهن به یک حوزه تخصصی میشود.
🌺 جمع بندی
به باور من، تخصص در یک رشته علمی نباید مانع آشنایی با سایر شاخههای دانش و معرفت شود. یک ریاضیدان میتواند در کنار اثبات قضایا، درباره فلسفه هستی بیندیشد، تاریخ علم را مطالعه کند، شعر بسراید و به مسائل فرهنگی و اجتماعی جامعه خود بپردازد.
علم برای دانستن است و فرهنگ برای بهتر زیستن. شاید یکی از ویژگیهای برجسته دانشمندان بزرگ، همین نگاه جامع و چندبعدی آنان به جهان باشد؛ نگاهی که در آن، ریاضیات، فلسفه، تاریخ و ادبیات نه رقیب یکدیگر، بلکه مکمل یکدیگرند.
تهیه و تنظیم
دکتر علی رجالی( دانشگاه اصفهان)
۱۴۰۵/۸/۱۳
#ریاضی_دکتر_علی_رجالی
#ادبی_دکتر_علی_رجالی
#فلسفه_دکتر_علی_رجالی
#دکتر_پرویز_شهریاری
تاریخ ریاضیات. فلسفه و فرهنگ
@RejaliMathematicsChannel
https://t.me/+X3WsVWQgZ9FjMWQ8 | 166 |
| 12 | 🌸دوستان عزیز به کانال لیست برگزیدگان خوشآمدید🌸
کانال لیست برگزیدگان، متشکل از معتبرترین کانالهای علمی و آکادمیک تلگرامی ایران در حوزههای فلسفه و منطق، علومشناختی، روانشناسی، علوم اعصاب، هوش مصنوعی و … است. این کانال به شما این امکان را میدهد تا بتوانید از مطالب معتبر در حوزههای مختلف علمی بهره ببرید و بنابر علاقه خود در رویدادهای علمی مرتبط شرکت نمایید. لطفا برای پیدا کردن کانال معتبر مورد علاقه خود، روی لینک دعوتنامه کلیک کنید.
⭐️پ.ن: برای عضویت در کاناللیست برگزیدگان به آیدی زیر مراجعه کنید:
👨🏻💼@advertis_manager
📌 لینک دعوتنامه تقدیمتان ⬇️:
💌 https://t.me/addlist/0tGZcOBdg1phZDZk | 79 |
| 13 | باسمهتعالی
پرسش و پاسخ فلسفی
دیدگاه علامه محمدتقی جعفری
درباره عرفان چیست؟
مقدمه
از دیدگاه علامه محمدتقی جعفری، عرفان حقیقی صرفاً مجموعهای از حالات روحانی، ریاضتهای فردی یا تجربههای غیرعادی نیست؛ بلکه راهی برای شناخت عمیقتر حقیقت هستی، شناخت خداوند و رسیدن انسان به کمال است.
🌺 ۱. عرفان و شناخت خداوند
عرفان حقیقی، شناخت خداوند را در مرکز توجه قرار میدهد. این شناخت تنها دانستن مفاهیم و اصطلاحات دینی نیست، بلکه باید در وجود انسان اثر بگذارد و نگرش او را به جهان و زندگی تغییر دهد.
🌺 ۲. عرفان و خودشناسی
انسان با شناخت خویشتن، استعدادها، محدودیتها و حقیقت وجودی خود، زمینه شناخت عمیقتر خداوند را فراهم میکند.
🌺 ۳. عرفان و عقل
در اندیشه علامه جعفری، عرفان و عقل دشمن یکدیگر نیستند. تجربههای عرفانی باید با معیار عقل و حقیقت سنجیده شوند و نباید هر حالت درونی را معرفت عرفانی تلقی کرد.
🌺 ۴. عرفان و اخلاق
یکی از نشانههای عرفان راستین، تحول اخلاقی انسان است؛ یعنی افزایش محبت، فروتنی، صداقت، عدالتخواهی، گذشت و احساس مسئولیت در برابر دیگران.
🌺 ۵. عرفان و زندگی اجتماعی
عارف واقعی نباید نسبت به رنج انسانها بیتفاوت باشد. عرفان مثبت، انسان را به تلاش برای اصلاح جامعه، خدمت به مردم و مبارزه با ستم و نادانی دعوت میکند.
🌺 ۶. تفاوت عرفان مثبت و عرفان منفی
عرفان مثبت، انسان را به خداوند، کمال، اخلاق، آگاهی و مسئولیتپذیری نزدیک میکند.
اما عرفان منفی، انسان را در حالات درونی، تخیلات، ادعاهای معنوی و گاه بیاعتنایی به مسئولیتهای زندگی گرفتار میسازد.
عرفان حقیقی آن نیست که انسان از جهان و انسانها فاصله بگیرد؛ بلکه باید چنان به خداوند نزدیک شود که نگاهش به جهان، انسانها و مسئولیتهایش متحول گردد. عرفان، حرکت از خودمحوری به سوی خدامحوری و از زندگی طبیعی محض به سوی حیات معقول است. در این مسیر، عقل چراغ شناخت، عشق نیروی حرکت، اخلاق معیار تعالی و خدمت به انسانها جلوه عملی معرفت الهی است.
تهیه و تنظیم
دکتر علی رجالی (دانشگاه اصفهان)
۱۴۰۵/۸/۱۲
#دینی_دکتر_علی_رجالی
#عرفان
#علامه_جعفری
تاریخ ریاضیات، فلسفه و فرهنگ
@RejaliMathematicsChannel
https://t.me/+-eu5IpDO0sk1NmFk | 172 |
| 14 | #تبادل #تبلیغات
#پیام_موقت
#کانالهای_مرتبط
ادمینهای عزیز لطفا بعد از این پست، تا حداقل 24 ساعت، پست دیگری قرار ندهید. 🌹🌷
مخاطبین عزیز، از صبر و بردباری شما متشکریم. 🌷🌹 | 47 |
| 15 | 🌸دوستان عزیز به کانال لیست برگزیدگان خوشآمدید🌸
کانال لیست برگزیدگان، متشکل از معتبرترین کانالهای علمی و آکادمیک تلگرامی ایران در حوزههای فلسفه و منطق، علومشناختی، روانشناسی، علوم اعصاب، هوش مصنوعی و … است. این کانال به شما این امکان را میدهد تا بتوانید از مطالب معتبر در حوزههای مختلف علمی بهره ببرید و بنابر علاقه خود در رویدادهای علمی مرتبط شرکت نمایید. لطفا برای پیدا کردن کانال معتبر مورد علاقه خود، روی لینک دعوتنامه کلیک کنید.
⭐️پ.ن: برای عضویت در کاناللیست برگزیدگان به آیدی زیر مراجعه کنید:
👨🏻💼@advertis_manager
📌 لینک دعوتنامه تقدیمتان ⬇️:
💌 https://t.me/addlist/0tGZcOBdg1phZDZk | 91 |
| 16 | ✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨
🔳 برخلاف ادعاهایی مبنی بر بیارتباط بودن فلسفه با علم، من استدلال میکنم که فلسفه بیش از آنچه معمولاً تصور میشود، بر فیزیک اثرگذار بوده و هست.من بر این باورم که ایدئولوژی ضدفلسفیِ کنونی، آثار مخربی بر باروری (پویایی و خلاقیت) علم داشته است.همچنین پیشنهاد میکنم که نتایج تجربی مهمِ اخیر — نظیر آشکارسازی ذره هیگز و امواج گرانشی، و همچنین عدم موفقیت در آشکارسازی ابرتقارن (Supersymmetry) در جایی که بسیاری انتظار یافتن آن را داشتند — اعتبار برخی از پیشفرضهای فلسفی رایج میان فیزیکدانان نظری را زیر سؤال میبرند و ما را به تأملی فلسفی و شفافتر درباره روش علمی فرا میخوانند.
👤 کارلو روولی
📚 منبع:
Physics Needs Philosophy. Philosophy Needs Physics،Carlo Rovelli
کانال جذاب فلسفه علم 👇👇
@vahidbehmaram1371 | 190 |
| 17 | ✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨
🔳 دانشمندان، پدیده های ناآشنا و پدیدههای زیبای بسیاری را کشف کرده اند. چه بسا زیباترین و نا آشناترین پدیده ای که آنها کشف کرده اند الگوی خود علم باشد. کشف های علمی ما واقعیت های تک افتاده ی مستقل از هم نیستند و می باید تبیین یک اصل علمی را در اصل علمی دیگری جست که خود با اصل علمی دیگری تبیین می شود. پیکان های تبیین را که دنبال کرده ایم تا به سرچشمه ی آنها برسیم به این نکته پی برده ایم که الگوی همگرای شگفت انگیزی دارند که شاید ژرف ترین ویژگی جهان هستی هم همین باشد.
👤 استیون واینبرگ
📚 منبع: کتاب رویای نظریه نهایی، نوشته استیون واینبرگ
کانال جذاب فلسفه علم 👇👇
@vahidbehmaram1371 | 211 |
| 18 | ✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨
🔳 تاریخ علم ( استیون واینبرگ)
🔘 بخش دوم
🔵 از آنجا که کوپرنیک به مدارهای دایره ای پای بندی داشت، او نیز ایده ی دوایر مسیر را حفظ کرد. تا اینکه در نخستین سال های قرن هفدهم، یوهانس کپلر سرانجام توضیح داد هیپارخوس و بطلمیوس چه چیزی را به دوایر مسیر نسبت می دادند. مدار زمین به گرد خورشید، دایره نیست بلکه بیضی است، خورشید نه در مرکز بلکه در یکی از کانونهای این بیضی جای دارد، سرعت دوران زمین ثابت نیست و آنگاه که به خورشید نزدیک می شود سریع و آنگاه که از خورشید دور می شود کند حرکت میکند. از بابت سودمندی هایی که شرح داده ام، خورشید محدودیت های خود را دارد. البته از خورشید تنها در طول روز است که می توان استفاده کرد و زمان و جهت را گفت و پیش از کشف گنومن، حرکت سالانه ی خورشید تنها تقریبی از وقت سال را به دست می داد. از مدارکی که از دوران باستان داریم، برای برطرف ساختن این نارسایی های خورشید، از ستارگان استفاده می شد. هومر از کاربرد ستارگان در شب، به عنوان قطب نما، آگاه بود. در کتاب اودیسه، کالیسپو به اودیوس راهنمایی میکند که چگونه از جزیره او به سوی شرق پارو بزند تا به ایتاک برسد: از او میخواهد در طول مسیر چنان پارو بزند که صورت فلکی خرس همواره در سمت چپ اش باشد. البته منظور از خرس همان دب اکبر است و آن صورت فلکی ای است در نزدیکی قطب شمال آسمان که در عرض جغرافیایی مدیترانهای هرگز غروب نمیکند (یا، به قول هومر، هرگز در اقیانوس حمام نمی کند). اودیوس که شمال در سمت راست اش واقع بود به سوی خانه اش در شرق پارو می زند. از ستارگان به منظور تقویم میز استفاده می شد. مصریان باستان طغیان رود نیل را از بالا آمدن ستاره سیروس می دانستند. در حدود ۷۰۰ سال قبل از میلاد، شاعری به نام هسیود در کتاب کارها و روزها به کشاورزان توصیه میکند تا زمین را هنگام غروب کیهانی خوشه ی پروین شخم بزنند، یعنی روزی از سال که در آن خوشه ستاره ای پروین برای نخستین بار قبل از طلوع آفتاب، غروب میکند.
🔵 بسیاری از تمدن های باستانی که به این دلایل ستارگان را رصد می کردند، پی برده بودند پنج ستاره که یونانیان آنها را سیاره می نامیدند، در طول سال در پس زمینه همه ستارگان حرکت میکنند و همراه با خورشید با خورشید مسیر یکسانی را در منطقه البروج می پیمایند، اما گاهی چنین می نماید که مسیرشان را وارونه می کنند. مسئله ی درک این حرکت ها که هزاران سال اخترشناسان را سردرگم کرده بود دست آخر با پژوهش های آیزاک نیوتن به پیدایش فیزیک مدرن انجامید. سودمندی اخترشناسی نه از این بابت بود که به خورشید و ستارگان و سیارات می پردازد و از این رو به کشفیات علمی می انجامد.این سودمندی به توسعه علم نیز کمک می کرد ،چون آنگاه که برای تبیین پدیده ها،به جای گمانه زنی ، از نظریه های علمی استفاده می کنیم همه چیز درست از آب در می آید. هر گاه کالیپسو به اودیوس توصیه می کرد که همواره ماه را سمت چپ خود نگه دارد، وی تا ابد روی دایره ای می چرخید و هرگز به خانه نمی رسید. برعکس ،نظریه حرکت ارسطو توانست تا قرون وسطا دوام آورد ، چون هرگز در عمل از آن استفاده نشد تا نادرستی اش برملا شود. اخترشناسان تلاش کردند از نظریه منظومه سیاره ای ارسطو استفاده کنند که در آن سیارات روی کرات جفت شده ای که مرکزشان روی زمین بود حمل می شدند و این نظریه (بر خلاف نظریه دوایر مسیر) با فیزیک ارسطویی وفق می داد. آنان دریافتند که نظریه ی ارسطو درست کار نمی کند، برای مثال، این نظریه نمی توانست توضیح دهد که چرا با گذشت زمان درخشندگی سیارات تغییر میکند، که آن را بطلمیوس به درستی ناشی از این واقعیت دانست که هر سیاره همیشه فاصله از زمین ندارد. اعتبار فلسفه ی ارسطویی، عده ای از فلاسفه و پزشکان (و تعداد اندکی از اخترشناسان فعال) را بر آن داشت تا در عصر دنیای باستان و قرون وسطا به نظریه منظومه شمسی ارسطو پای بند باشند، اما دوران گالیله که رسید این پای بندی رنگ باخته بود. آنگاه که گالیله رساله گفتگو درباب دو نظام عمده ی جهانی را نوشت، این دو نظام گالیله نظام های بطلمیوس و کپرنیک بودند، نه نظام ارسطو...
📚 منبع: کتاب افکار سوم، نوشته استیون واینبرگ
کانال جذاب فلسفه علم 👇👇
@vahidbehmaram1371 | 170 |
| 19 | ✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨
🔳 واضح به نظر میرسد که مکانیک کوانتومی فعلی در شکل نهایی خود نیست. تغییرات بیشتری مورد نیاز خواهد بود، تقریباً به همان شدتی که تغییرات در گذار از نظریه مداری بور به مکانیک کوانتومی ایجاد شد. روزی یک مکانیک کوانتومی جدید، یک مکانیک نسبیتی، کشف خواهد شد که در آن اصلاً این بینهایتها را نخواهیم داشت. کاملاً ممکن است که مکانیک کوانتومی جدید، جبرگرایی را به روشی که اینشتین میخواست، داشته باشد.
👤 پل دیراک
📚 منبع:
The Early Years of Relativity" in Albert Einstein : Historical and Cultural Perspectives : The Centennial Symposium in Jerusalem (1979) edited by Gerald James Holton and Yehuda Elkana, p. 85
کانال جذاب فلسفه علم 👇👇
@vahidbehmaram1371 | 148 |
| 20 | باسمهتعالی
پرسش و پاسخ اجتماعی(۴)
عامل پیشرفت مسلمانان از دیدگاه پیامبر اکرم (ص) و حضرت علی (ع)
مقدمه
یکی از مهمترین عوامل پیشرفت جوامع بشری، علمآموزی، دانشدوستی و ارج نهادن به مقام دانشمندان است. در تعالیم پیامبر گرامی اسلام (ص) و حضرت علی (ع)، علم جایگاهی بنیادی دارد و پیشرفت فرد و جامعه بدون توجه به دانش و خردورزی امکانپذیر نیست.
🌺 ۱. دیدگاه پیامبر اکرم (ص):
علمآموزی و دانشطلبی
پیامبر اکرم (ص) مسلمانان را به فراگیری دانش تشویق میکردند. در حدیث مشهور منسوب به ایشان آمده است:
«اطْلُبُوا الْعِلْمَ وَلَوْ بِالصِّینِ»
یعنی: دانش را بجویید، حتی اگر در سرزمین دوردستی مانند چین باشد.
مفهوم این سخن آن است که دانش مرز جغرافیایی، قومی و مذهبی نمیشناسد و انسان باید برای آموختن، از هر فرصت و هر منبع ارزشمندی استفاده کند.
🌺 ۲. دیدگاه حضرت علی (ع):
ارزش انسان به دانش و توانایی اوست
حضرت علی (ع) میفرمایند:
«قِیمَةُ کُلِّ امْرِئٍ مَا یُحْسِنُهُ»
ارزش هر انسانی به اندازهٔ دانش، هنر و توانایی اوست.
این سخن نشان میدهد که ارزش واقعی انسان به ثروت، مقام و موقعیت اجتماعی او نیست، بلکه به میزان دانایی، مهارت و خدماتی است که به جامعه ارائه میکند.
🌺 ۳. علم، معیار پیشرفت جامعه
از دیدگاه این دو شخصیت بزرگ، جامعهای میتواند پیشرفت کند که:
۱. علمآموزی را یک ارزش اساسی بداند.
۲. برای دانشمندان و صاحبان تخصص احترام قائل باشد.
۳. از دانش ملتها و تمدنهای دیگر بهره بگیرد.
۴. علم را در خدمت زندگی و حل مشکلات مردم قرار دهد.
۵. میان دانش، اخلاق و مسئولیت اجتماعی پیوند برقرار کند.
۶. زمینهٔ آموزش و پژوهش را برای همگان فراهم سازد.
🌺 ۴. نگاهی به تاریخ تمدن اسلامی
در سدههای نخستین تمدن اسلامی، توجه به این آموزهها زمینهساز جنبش علمی بزرگی شد. مسلمانان آثار علمی یونانیان، ایرانیان، هندیان و دیگر تمدنها را ترجمه کردند و در ریاضیات، پزشکی، نجوم، فلسفه و سایر علوم به پژوهش پرداختند.دانشمندانی مانند خوارزمی، ابنسینا، بیرونی و دیگر بزرگان، در گسترش دانش بشری نقش مهمی ایفا کردند.
🌺 جمع بندی
پیام اساسی تعالیم پیامبر اکرم (ص) و حضرت علی (ع) این است که راه پیشرفت انسان و جامعه از دانش، خردورزی و عمل شایسته میگذرد.
اگر جامعهای خواهان پیشرفت است، باید به جایگاه علم بیفزاید، دانشمند را گرامی بدارد و علم را از کتابخانه و دانشگاه به عرصهٔ زندگی مردم وارد کند.
علم، چراغ شناخت جهان است و اخلاق، راهنمای استفادهٔ درست از آن.
تهیه و تنظیم
دکتر علی رجالی( دانشگاه اصفهان )
۱۴۰۵/۸/۱۱
#اجتماعی_دکتر_علی_رجالی
#اجتماعی
تاریخ ریاضیات، فلسفه و فرهنگ
@RejaliMathematicsChannel
https://t.me/+Y4i0X9zbpv4xZDg8 | 150 |
