ادبیات سئونلر

الویدا

روزا گولومسه‌ییب دئدی: - اوشاقلار!.. بیلیرسیز نییه مدرسه‌یه گلیریک؟ نییه درس اوخوروق؟ چونکی اؤیره‌نیریک یاخشی ایشلره عادت ائدک‌ و آرزیلاریمیزا چاتاق. او گوندن سونرا اوشاقلار مدرسه‌دن ائوه قاییدیب، مشقلرینی یازیردیلار. اونلار بیلیردیلر کی گرک یاخشی عادتلری اؤیره‌نسین‌لر. اوندا، هر ایشده باشاریلی اولارلار. ۸

روزا فیکره دالدی. سئودییی بسکتبالیستین سؤزو یادینا دوشدو. او دونن روزایا دئدی: -اگر ایستیرسن یاخشی بسکتبالیست اولاسان، گرک برنامه‌ن اولسون. هرگون چالیشاسان و چوخ اوخویاسان. کیلاس سس‌سیز ایدی. بیردن روزا دئدی: - بیلدیم!... آرزیلاریما چاتماق اوچون، چوخ چالیشمالییام، یاخشی ایشلر گؤرملی‌یم. معللیم روزانی آلقیشلاییب دئدی: - آفرین!...  گرک چوخ چالیشیب یاخشی ایشلر گؤره‌سن. مثلا برنامه تؤکه‌سن، اوخویاسان و جهد ائده‌سن. ۷

کیلاسین سون سیراسیندا اوتوران آیی دئدی: -من ده عمی‌جانیم کیمی، ایستیرم مکانیک اولام. معللیم دئدی: - یاخشی. سن ده دئ گؤرک عمین هرگون نه ایش گؤرر؟ آیی دئدی: -او هرگون سحر تئزدن دورار. عمیم چوخ ایشله‌یر. هرگون ایشلرینه برنامه تؤکر. بئکار قالاندا کیتاب اوخویار یا دا تلفنوندا ایشینه گؤره یئنی-یئنی بیلگی‌لره باخار. اونا گؤره، چوخ موشتریسی وار. ۶

کیلاس سس‌سیز ایدی. دووشان دئدی: -من ایستیرم جرّاح اولام. آتامین یولداشی کیمی‌. معللیم دئدی: - چوخ گؤزل!.. ایندی دئ گؤرک آتانین یولداشی، هرگون نه ایش گؤرر. دووشان دئدی: -آتام دئییر، یولداشی هرگون کیتاب اوخویار. نه ایش گؤره‌جه‌یی اوچون پلان(برنامه- پروگرام) تؤکر. او چوخ چالیشقاندی. ۵

کیلاس سس‌سیز ایدی. دووشان دئدی: -من ایستیرم جرّاح اولام. آتامین یولداشی کیمی‌. معللیم دئدی: - چوخ گؤزل!.. ایندی دئ گؤرک آتانین یولداشی، هرگون نه ایش گؤرر. دووشان دئدی: -آتام دئییر، یولداشی هرگون کیتاب اوخویار. نه ایش گؤره‌جه‌یی اوچون پلان(برنامه- پروگرام) تؤکر. او چوخ چالیشقاندی. ۵

صاباح مدرسه‌ده معللیم مشق‌لره باخدی. روزا چوخ اوتانیردی. معللیم اونون مشق دفترینه باخیب دئدی: -روزا!.. سن نییه مشقینی یازماییبسان؟ روزانین یاناقلاری قیزاردی. باشینی آشاغی دیکیب آستاجا دئدی: -واختیم اولمادی. آخی نییه گرک درس اوخویاق؟ نییه مشق یازیریق؟ من بو ایشلری سئومیرم. اصلا نییه گرک مدرسه‌یه گلک؟ معللیم الی ایله روزانین اوزونو اوخشاییب، اوشاقلارا دئدی: -اوشاقلار!.. ایندی آرزیلاریزا فیکر ائله‌یین. ایستیریک آرزی ائله‌دیییز آداملارا گؤره دانیشاق. ۴

او سئوردی کی، بسکتبالیست اولسون. اما اونا دا بیر ایش گؤرمزدی. روزا مشق یازماسین دئیه، ائشیگه چیخدی. بیرآز او طرفده بسکتبال یاریشماسی واریدی. روزا یاریشی گؤردوکدن سونرا، سئودیگی اویونچویلا دانیشدی. سونرا دا سئوینه-سئوینه ائوه قاییتدی. اما گؤزو دفتر-کیتابا دوشونجه، بوتون سئوینجی اوچدو. روزا او گون مشقلرینی یازا بیلمه‌دی. گؤزلری خومارلاندی، مشق دفترینین اوستونده دوشوب یاتدی ۳

اما مشق‌لرینی یازماق وختی چاتینجا، گؤزلرینی خومارلادیب، میریلدانا-میریلدانا دئیردی: -اصلا نییه درس اوخوروق؟ بولار نه‌دی؟ من درس اوخوماغی سئومیرم. او درسه باخا-باخا آرزیلارینا فیکر ائلردی. ۲

بیر گون واریدی، بیر گون یوخویدو. یام-یاشیل بیر مئشه‌ده روزا آدیندا بیر بالا زرافه یاشاییردی. روزا چوخ هوشلو و شیلتاق ایدی. او سحردن آخشاما کیمی، خوش اولوب اوینایاردی. او قدر خوش اولاردی کی، گؤیلره اوچا بیلردی. ۱

اوشاق ادبیاتی حیکایه نه‌دن درس اوخومالی‌ییق؟ ۷ _ ۹ یاشلی اوشاقلار اوچون یازار: دوکتور رضا ریحانی (آیسفت کانادا/ مجازی ساغلادیجی) کؤچورن: ویدا حشمتی حاضیرلایان: ادبیات سئونلر بو حیکایه «نبوغ خفته» سایتیندان ایزین آلاراق پایلاشیلیب‌دیر.

اوشاق ادبیاتی « تنهالیق » یازان : علی صمدلی کؤچورن : علی آغ گونئيلی  -  ابرازی کتاب :‌ ژنرالین اوشاقلیغی  - ناغیللاربؤلو اوراق – اوزاق صحرادا بیر سؤیود بیتمیشدی ، تک – تنها . دیبینده سرین بولاق چاغلاییردی اونون . او سالخیم بوداقلارینی یئللده رک . اوزاق – اوزاق یولچولاری ، کؤچری قوشلاری یانینا سسله ییردی ، سحر ، آخشام . انسانلار دا ، کؤچری قوشلاردا اونون سرین ، بال دادان سویوندان ایچیب سرینلنیر سونرا یوللارینا داوام ائدردیلر . هامی بختورلیک اوخویاردی سالخیم سؤیوده . هئچ کس بیلمزدی کی ، اؤزونه گؤره دردی وار سؤیودون ده . هامی ییغیشیب گئدندن سونرا ، کیمسه سیز قالان سؤیود گئجه لر ساچلارینی کوله ییه وئره ر ، خیسین- خیسین آغلاییر، سسینی کیمسه سیز بولاغین زومزومه سینه قوشاردی . سؤیودون دردی تنهالیق دردی ایدی، تنهالیق . گونلرله ، هفته لرله سالخیم بوداقلارینی گؤزونون اوستونه قویوب اوزاقلارا بویلانیر، اطرافدا بیر یاشیل بوداق، یارپاق بئله گؤره بیلمیردی . یاندیریب یاخیردی بو تنهالیق دردی اونو. بو دردین الیندن اونا بختورلیک   اوخویانلارا خجالت له باخیردی سؤیود. بیرگون بیر پیرانی قوجا گلیب چیخدی اونون یانینا . سالاملادی اونو سؤیؤد دیلی ایله . بولاغینین سرین سویوندان ایچدی . کؤلکه سینده دینجلدی . قوجا یولچو راحاتلاندی ، مورگولدی بوردا. بیردن قولاغینا سؤیودون پیچیلتیسی گلدی : ــ  ائح ، بونا نه وارکی ، آی ساغ اولموش ، ـ دئدی . سونرا قوجا آیاغا قالخیب ، اونون ایری و آرتیق بوداقلاریندان بیرینی قوپاریب یانینداجا سولو تورپاغا باسدیردی. قوجا گئدندن اوچ گون سونرا ، جاوان بوداق پؤهره لدی . آز کئچمدی قوشالاشدی سؤیودلر . آنا سؤیود قورودو اونو اسن کولکلردن توفانلاردان . تئزلیکله بوی آتیب چاتدی آناسینا بالا سؤیود . همین گوندن « قوشا سؤیود » دئدیلر . ایندی اونلار همدم اولموشلار ، سیرداشاولموشدولار بیر ـ بیرلرینه . ایندی اونلار سحرـ آخشام اوزاق ـ اوزاق یولچولاری ، کؤچری قوشلاری بیرگه سسله ییردیلر . ۱۹۸۴ https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی بالالارینا اویرت .....

اوشاق ادبیاتی «تو باشکند یک معلم جوان پیداشده که دارد قانون بازی را عوض می_کند.ریاضی را نه با ترس، نه با سختی؛.

اوشاق ادبیاتی شهرام گلکار         لاله منيم آديم لاله دير خال وار ياناقلاريمدا. آرى اؤپور،اييله يير بال وار دوداقلاريمدا. منيم آديم لاله دير گوللرين گؤيچه يييم. گؤزلريم پياله دير داغلارين چيچه يييم. منيم آديم لاله دير من هئچ يئره گئتمه رم. چوخلارى قاش-گؤز آتار سئوسم ده بيلديرمه رم. منيم آديم لاله دير نرمه-نازيك گولم من. آخى آغلاماق نه دير!؟        كولك اسير گولم من... https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی خبر فاطمه محمودی با کتاب « احساس های تو»  در جشنواره رویش،  مقام برگزیده را از آن خود کرد. برگزیدگان دومین جشنواره ملی رویش ویژه کودکان و نوجوانان توان‌یاب هم زمان با ۱۲ آذر روز جهانی افراد دارای معلولیت از سوی کانون پرورش فکری معرفی شدند. خانیم محمودی تبریک لر اوغورلار

اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا . اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«پارفيومئر» وَ اونْدان آيريلما، قُوپما نُقطَه‌سي. وقتيلَه يوسف صمَداوغْلُونون رُماني حاققيندا نَه‌لَر دئييلْميْردي؟! مؤلليف اوزو بونا بِئلَه رِئاكْسيا وِئردي: «اونلار مَنيم داهَا نَه‌لَردَن تاثيرلَندييمي بيلْميْرلَر». بيزدَه كيفايَت قَدَر دونيايا چيلپاق گوزلَه باخان متخصص وار. رَنگ موهَنديسينده قَصدَن وَ بيلْمَيَه‌رَكْدن (ایستَمَه‌دَن، قَفيل اَلدَن چِيخيبميش كيمي - !) ايشارَه‌لَر وار. بو مَتْندَه رولان بارت دا وار، اونون دَرِين نَظَري مُلاحظه‌لَري دَه. اَساس مسئلَه نَه‌دیر؟ خصوصن، طالع یوکلو مَسئلَه‌لَردَه مُوقعیتین دوزگون سئچیلْمَه‌سی، ایدئالار سلسلَه‌سیندَه هانسی مَقامین قاباردیلماسی وَ سایر. قَلَم اَهلی‌نین دَه هانسی دَرَجَه‌ده وَ سَوَییه‌ده یازیچی اولماسی مَحض بو سئچیمدَن آسیلی‌ دیر. «چوخ‌اؤلچولُو» ناثیرْلَر وارمی؟ – وار، مَثلَن، آتاقام. اونون «نانَه‌لی كونفِت» حیکایَه‌سی ایله «دیشلَک آلما» حیکایَه‌سی فَرقلی استئتیک(بدیعی گوزللیک) مِعیارلارا اَساسلانیر. بو فَرقلی‌لییی یازیچی‌نین داخیلینده گِئدَن، داها چوخ اؤزونَه قارشی دوران مُلاحیظه‌لَر یارادیر. اورخان جووارلی بو حیکایَه‌سی ایله هَمین او چوخ‌اُؤلچولولویون فورمالاشماسینا دوغرو بیر آددیم آتیب... https://t.me/Adabiyyatsevanlar

شَريفين قورولوشو اعتيباري ايله سون دَرجه مورَكَّب اولان «رَنگ موهَنديسي» رُمانيندا، او قاتماقاريشيق ايشاره‌لَر اوچون شادارا دا ياراديلیب: تَعلّق سَحره‌سي. گَرچَك دونيانين قارماقاريشيق، سَس-كویو باش چاتلادان حادثه‌لَرين رَنگلري نازيلیب سولمايا اوز قويمور، هر شئي اوست-اوسته قالانسا دا، تَعلّق مذاکیره‌سی اونون گَرگينلَشييب پارتلاماسينا مانع اولور. بو رُمان باشدان-آياغا و عكسينه ژانر دییشمه‌سی حادثَه‌سي دير. مَحَمَّد فضولينين توركجه ديوانِي گَرچَك دونيا ايله او سَحره(بوشلوق) آراسیندا کی اَراضي‌نين باغرِينين باشيندان كئچن جَرَيان سايَه‌سینده مودِرن رُمانا چئويريلير. مودِرن رُمان كئچميش أَدَبي دَيَرلَرين بوتا كيمي فورمالاشديغي شَبَكَه ديزايني‌دير. آزربايجان أَدَبيياتي‌نين چوخ سايدا مَتْني بو رُماندا نَثر مَتنينه چئويريلير. «موسسون كولَكلَري» نَه دئيير؟ «... ايندي دَه حَيه‌طه كئچَندَه گؤزوم حاصارين ديبیني آلدي. ائوين آرتيرماسينا قَدَر خیردا قوم تَپَه‌جيك‌لَرِي توپالانميشدي. آياق ساخلاييب باغا گؤز گَزديرديم. آغاجلارين اهَنگي آخييب، يئرَه توكولَن ميوه‌لَر قورويوب، بَعضی‌لَري شيرَه وئريب، اوستونه قاريشقالار داراشيب. ائوين حاصارا بيتيشيك ديواريندا تالا-تالا كيف‌لَر امالَه گَلْميشدي. اَن چوخ اوت-آلاق اورَه‌ييمي قيسدي. گرَك، ايمكان ائديب آدام توتوم، حَيه‌ط-باجاني سليقَه‌یه سالسين، آغاجلارِي، باريني اهَنگلَسين، ائوين سوواغيني تَزَه‌لَسين. نَه چوخدور قَصبَه‌ده ايشسيز جاوان. بير گونَه آبادلاشار بورالار. ياخشي، ايمكاني تاپديم دئیه‌ک، بَس مَنده واخت هاردایدی گَلیب باشلاري‌نين اوستونده دايانيم، چاي-چؤرَك وئريم، ايشْلَرينَه گؤز قويوم؟! دَرْسلَرَه دَه ايكي گون قالیب، بايراماجان چَتين يولوم بورا دوشَه…» اورخان، يوخاري‌دا دئديك كي، حادثَه‌لَرين آراسيلا، او دَرين شيريمْلارين آراسيلا كئچَرَك ياخيندان دويدوغونو اوزاقدان گؤرورموش كيمي نَقْل ائدير. ايلك باخيشدان هئچ نه بير-بيريني توتمور، سولغون ايشارَه‌لَرين بَطنينده‌کی مَضمونا ميكروسكوپلا باخيب نَسَه آنلاماق، بَعضن چوخ چَتين اولور، آما بوتون بو چَتينليكْ‌لَر موسسون كولَكلَري و ياغيشلاري‌نين تاميني بيلديرمَك اوچوندور. يوخاري‌داكي فیكريمیزه قايیداق: تَبعي ديلين پارلاقليغي، گؤزَللييي، مانعسیز آخماسي معيّن مَقاملاردا پرابلِم‌لي حاللار يارادير. دوغْرودان دا، بيزيم نثرْدَه كيفايَت قَدَر نُمونَه وار كي، آخيجي ديل مَتْنين زَنگينليگينَه يوخ، کاسيبلیغینا دَلالَت ائدير. بو، ايكينجي ديلين، مِتاديلين يارانماديغي مَتْنلَردير، نَثرى يارادان داخلي تَأثراتين اولماديغي مَتْنلَردير. لاپ باشدا يازدیغيميز مَطلَب – ديلين انرژي‌سينين گئتديكجه داها قاباریق حيس ائديلْمه‌سينين سايه‌سینده مئيدانا گَلير؟ أشيا و حادثه‌‌لَرَه، ايشاره‌لَرَه ديقّت ائدين: بو ايشاره‌لَري بير جَرگَه‌يه دوزْمه‌لي اولساق، اونلارين آراسینداکي خیالی مَسافَه زمان و مَكاني ايچينَه ييغييب، حئكایه مَكانينداكي هر شئيين داخيليني سَس كيمي گؤستَرَر، او سَسين اوزرينده هاوانين سويوماسي، حرارت اؤلچه‌نین اويناماسي، ائوين چؤل ديوارلاري‌نين سوواغينين اوولوب توكولْمَه‌سي، كولَه‌يين تاثيري ايله قوم دانه‌جيكلَرينين بير كونجَه توپلانماسي، بير سوزلَه، هر شئي سِير ائديلَه بيلير. بو جَرگَه‌ده ايشارَه‌لَر اوزو بولانیق گوزگو تاثیری يارادير، بِئلَه اولدوغو اوچون دَه آغاجدان قوپان يارپاغين كولَه‌یين اووجوندا تيتْرَمَه‌سيندن اوشويَرْسَن. ايلك پاراگرافدان كئچميشه آرا ایضاح، هَم دَه اونْدان قَطعي و بيردَفَعَه‌لیک آيريليغي ايشارَه‌لَه‌يير، بو مَتْن او كئچميش نُقطَه‌سِيندن اويانیب گؤزلَنْتیيَه تمرکز ائدیر. سوزلَه باغلاردان شهَرَه آخيشان ماشين سِئلي تَصوير ائديلير، هَم دَه خَبَر كيمي: گِئتْديْلَر، بورادان آيريلدیلار، هر كَس بوراني سويونوب گِئتْدي، گؤزلَنْتي‌سي حَسرَت، اضطراب تونلاريندا چالينير، گَلْمَيَجَك… بو مَتْنين پؤئتيكا اولچوسي نَدير؟ زمانين كولَكلَرينين دُولاشدیغي مَقَامدا نَه‌یين يازيلمالي اولدوغونو بيلْمَك… بير مَقاما دا توخوناق. أدَبي دَيَرلَر، أَدَبي دوشونجَه‌لَر فَرْقلي اولدوقلاري قَدَر دَه بير-بيرينه ياخين دير. دونيانين هاراسینداسا بير محتشم نَثر مَتْني يالنيز اؤزو اولاراق اوجالا بيْلمَز، اونون دوغوشو مَحض اونا اوخشادیغي مَتْنلَرْدَن آيريلْماسي اولا بيْلَر، هَم دَه سورعتْلَه دوز يولدان دؤنگه‌يَه دؤنورموش كيمي. شَريفين «رَنگ موهَنديسي» رُمانيندا دا بِئلَه بير مَقام موشايعت ائديلير.