ادبیات سئونلر

‌پیچیلتی(حیکایه) یازان:زومرود یاغمور کوچورن:سحرخیاوی باکی،۱۸ آپرئل آرتیق موسیقی دینلَه‌میردیم. ساکیتجَه اوتوروب اَللَریمی دیزلَریمین اوستونَه قویموشدوم. آتامین دؤیَجلَدییی کیبوردون سَسی بئینیمی دیشیردی... بارماقلاریم دیزلَریمی سیخدیقجا اَتیمین آغریسی ائله بیل او سَسی بیر آز آزالدیردی. مَن او سَسی ائشیتْمَه‌مَک اوچون او آندا اؤلمَیَه بئله حاضیر ایدیم. آنام گوندوزدَن سونرا اَئودَن چیخمیشدی. گئج قاییتدی، آتام کینایَه ایله «ایندی گویا مَنی ماراقلاندیرماق ایستَه‌ییرسَن کی، سوروشوم هارادان گَلیْرسَن؟» دئییب یئنه دَه اَلینی بئلیْنَه قویوب خئیلی دانیشدی. آنام جاواب وئرمَه‌دی، مَنه «گئجَه‌نیز خئیرَه قالسین» دئییب هَمیشه یاتدیغی دیوانا اوزاندی. گئجَه‌نی یاتا بیلمه‌دیم. آنامین نَفَسینی دینلَمَه‌یه باشلادیم. آتام هَله دَه کیبوردون دؤیَجله‌ییردی. مَن ایچی قاپالی، نیفرَت دولو، هَر کَسَه پیسلیک ائتمَیَه حاضیر بیر بومبا کیمی دولاشیردیم. بوتون دونیانی اؤزومَه قوربان وئرْمَیَه حاضیر ایدیم. آنام یئنه دَه مَنه قارشی دیقّتلی، قایغیکِش ایدی، آمما آرتیق آنامین گؤزلَرینده او سِئوگی یوخدو. داها ائوده اؤنکی کیمی داوا دا اولموردو. آتام ایستَه‌دییی واخت گَلیْر، آنام اوندان هئچ نَه سوروشموردو. بو وضعیَت آتامین باشقا خُصوصیَت‌لَرینی اوزَه چیخاردی. غیری‌جِدی حَرَکَت‌لَر ائتمَیَه، بهانه توتماغا ، گویا آنامی سِئوْیرمیش کیمی، اونونلا مُناسبَتینی دوزَلتْمَیَه چالیشیرمیش کیمی داورانماغا باشلادی. بوتون بونلاری ایزْلَدیکجَه بیر آندا اوندان هئچ قورخماماغا باشلادیم. بو حیس هَر گون بیر آز داها قانیمدان تَمیزلَندیکجَه آمانسیز بیرینَه چئوریلیردیم. باخ او واخت مَن قورخونون خلاص گوجونو آنلاماغا باشلادیم... -قورخونون خِلاص گوجو؟ نئجه اولور بو؟ -قورخونون بوتون دونیانی خِلاص ائتمَه‌سی کیمی. اتم سیلاحلارینین انسانلیغی خِلاص ائتمَه‌سی، مَثَلَن. -نئجه یَعنی؟ اتم سیلاحی اولماسایدی، ایندی یئر اوزو یئنی‌دَن مُحارِبَه‌لَرین آلوویندا قوْرولوردو، اَمینَم. نییه ایندی دونیا مُحارِبَه‌سی اولمور؟ انسان دَییشیب؟ داها مَرحَمَتلی اولوب؟ یوخ، انسان یئنه اؤلدورور. قاراباغدا تاپیلان عمومی مَزارلیق حاقّیندا ائشیتْمیشسیز، یَقین. ایگیرمی بیرینجی عصر و کوتلَوی مَزارلیق. بیز بئله شئیلَری تاریخ کیتابلارین‌دان اوخویوردوق، ائله دئییل‌می؟ آمما انسان یئنه دَه کؤتلَوی مَزارلیقلار سالا بیلیر. دوزدور، ایندی داها کیچیک میقیاسدا. ایشغال ائتمَک، اؤلدورمَک محللی اولوب. 26 نییه؟ چونکی قورخوروق. اتم سیلاحی ایچیمیزدَه ائله بیر قورخو یاراتمیشدی کی، بؤیوک دونیانین هانسیسا یئرینْدَه گئدَن ساواشدان اوزاق دورماغا چالیشیریق. نییه؟ چونکی اتم سیلاحی آتیلسا، هامیمیز مَحْو اولاریق قورخوسو وار. قورخو... ایندی بؤیوک مُحارِبَه‌لَردَن قاچیشیمیزین سَبَبی قورخودور. اَوْوَلکینْدَن داها یاخشی اولدوغوموز اوچون یوخ، هَمین او بؤیوک قورخونون حسابینا یاخشی انسان، لیبرال، دِموکرات، مودارا اهلی اولا بیلیریک. اَصلینده، مَن تَزَه بیر شئی دئمیرَم. دینلَرده جَهَننَمَه دوشمَه‌مَک اوچون یاخشی آدام اولماق شَرطی وار ها، اتم سیلاحی تهلوکه‌سینی دَه بونون دونیَوی نُسخَه‌سی کیمی دوشونون. مَنی آتام کیمی اولماق قورخوسو یاخشی آدام ائدیردی. مَنی آتاما بَنزَمَکدَن او قورخو قورویوردو. سَحَر آچیلیرْدی و مَن آرخایا یاسلانوب کافه‌نین گئنیش پَنجرَه‌سینْدَن ایچَری سوُزولن شَفَقین آیدینلیغیندا دَنیزَه گولومسَه‌دیم. -بیز سَحَر یِئمه‌یی یِئیَه بیلَریک؟ مَن آجام، - دَنیزین سَسی بیر آز داها گؤمراه ایدی. -اولار. سَحَر یِئمَه‌یی مَنیم اَن چوخ سِئوْدیییم‌دیر. -سیزین دَه؟ آنام ائله گؤزَل سَحَر سُوفرَه‌لَری آچاردی کی... -مَنیم دَه، - دئییب دوروخدوم. مَندَه دَ اؤز حَیاتیمدان دانیشماق هَوَسی یارانْدیغینی حیس ائدیب، قاشلاریمی چاتدیم. صؤحبَتی دَییشمَک اوچون دَر حال آناسی حاقّیندا سوروشدوم. -هَه، آنام... اونونلا داها چَتین ایدی. آناما اولان نیفرَتیمین کؤکونْدَه اونون عاجیزلییی دوروردو. آتامین اَصل اوزونو گؤرمَمَه‌سی، هَله دَه اوندان بیر گؤزلَنتیسی اولماسی مَنی آنامدان دا اوزاقلاشدیرمیشدی. آمما تَمامَن باشقا بیر صورتلَه قارشیما چیخاندا بوشلوغا دوشدوم، چونکی اونا نیفرَت ائتمَک اوچون سَبَبیم قالمامیشدی. آتام آنام اوچون یوخ اولدوقدا، آنامی یئنی‌دَن سِئوْمَیَه باشلاییرْدیم. بیر آزدان اَئودَه یئنه داوالار باشلادی، بو دفعَه آتامین آنامی قیسقانماسینا گؤرَه. آنام اَئودَن چیخاندا گئییمینَه ایراد بیلدیریر، او بیر آز گئج قاییداندا «هارادایدین؟» دئییب باغیریردی. بیر آخشام آتام اَئوه چوخ تئز گَلدی. عمومَن، سون واختلار داها گئج قالمیردی، کامپیوترین باشیندا دا چوخ اوتورموردو. حیس ائدیردیم کی، آناملا... 27

پیچیلتی(حیکایه) یازان :زومرود یاغمور کوچورن :سحر خیاوی باکی، ۱۸ آپرئل https://t.me/Adabiyyatsevanlar

✅✅✅سایین کانالداشلار چرشنبه گونلری ادبیات سئونلر کانالیندا یالنیز نثر یازیلارین پایلاشیریق . https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«دوکتور روشن خیاوی»                       (7) «اؤزوٌن دن کوٌسموٌس اینسان!»-Özündən küsmüş insan در یک ترانه ی آذربایجانی این جمله را شنیدم: «اؤزوٌن‌دن کوٌسموٌس اینسان!»: «انسانی که از خود»  و یا «با خود قهر کرده است!» این جمله ساعت ها فکر مرا مشغول کرد!... در باره ی این جمله خیلی اندیشیدم... و محتوای آن را با  وضعیت فرهنگی و انسانشناختی جهان معاصر سنجیدم و در ذهن خود مورد بحث و تحلیل و تفسیر قرار دادم.... ------------- ... و جمله ی پایانی بخش پیشین: قهر با خود، آغازِ فاصله از خود است، و فاصله از خود، اگر ادامه یابد، می‌تواند به بیگانگی از خویشتن بینجامد- ادامه دارد... و ادامه: محتوا و درون ی این جمله با آثار کافکا و آلبرت کامو را بررسی کنیم: و کدام آثار این دو نویسنده ی متفکر به این سخن نزدیک است و یا برعکس؟:   اینجا به نظرم باید یک قدم مهم‌تر برداریم:  «اؤزوندن کوسموش انسان» را نه فقط به‌عنوان یک جملهی عاشقانه یا روان‌شناختی، بلکه به‌عنوان یک «صورت‌بندی فشرده از وضعیت انسان مدرن» بخوانیم. در این صورت، کافکا و کامو دو پاسخ بسیار متفاوت به همین زخم ارائه می‌کنند. و نکتهی بسیار جالب این است که کافکا بیشتر انسانِ «از خود بیگانه‌شده» را نشان می‌دهد، در حالی که کامو  بیشتر انسانِ «در برابر بیگانگی ایستاده» را.   ۱- کافکا: انسانی که دیگر در خانهی خویش نیست در جهان  کافکا  ، انسان غالباً با چیزی مواجه است که نمی‌تواند آن را بفهمد: قدرتی ناشناخته، قانونی نامفهوم، دادگاهی بی‌چهره، خانواده‌ای که او را نمی‌فهمد، جامعه‌ای که زبانش را نمی‌شنود، و حتی بدنی که دیگر با «منِ» او هماهنگ نیست. به همین دلیل، اگر جملهی «اؤزوٌن دن کوٌسموٌس اینسان» را کنار کافکا بگذاریم: این جمله: در جهان کافکایی می‌تواند به این معنا نزدیک شود: انسانی که از خویشتن خویش فاصله گرفته و دیگر نمی‌تواند خود را در جهان بازشناسد. نزدیک‌ترین اثر: «مسخ» در The Metamorphosis این وضعیت تقریباً به شکل عینی و جسمانی ظاهر می‌شود. «گرگور سامسا» صبح از خواب بیدار می‌شود و درمی‌یابد که به موجودی حشره‌مانند تبدیل شده است، اما نکتهی شگفت این است که مسئله فقط «تبدیل بدن» نیست. او هنوز در درون خود همان انسانی است که مسئولیت، کار و خانواده را بر دوش داشته، اما این جهان، دیگر او را انسان نمی‌شناسد. ناشر نیز این داستان را صریحاً داستانِ مردی توصیف می‌کند که به بیگانه‌ای در خانهی خودش تبدیل می‌شود. اینجا پرسش بسیار مهمی پدید می‌آید: اگر دیگران مرا انسان ندانند، آیا من هنوز همان «خود» هستم؟:: ؟“If others do not regard me as human, am I still the same ‘self’ و این دقیقاً به جملهی ما نزدیک می‌شود. گرگور فقط از خانواده‌اش جدا نشده است، از تصویر انسانیِ خودش نیز جدا شده است. او در بدن خویش زندانی است. پس:«از خود قهر کردن»-(: To turn away from oneself : Sich von sich selbst abwenden) در عالم کافکا می‌تواند به معنای «از خود بیگانه شدن» باشد. 2-«محاکمه»:  این بار خودِ انسان تبدیل به دادگاه می‌شود اما اگر بخواهیم جملهی « اؤزوٌندن کوسموٌش انسان » را عمیق‌تر به کافکا وصل کنیم، به نظرم کتاب «محاکمه» حتی از «مسخ» هم مهم‌تر است. یوزف کا. دستگیر می‌شود، اما نمی‌داند جرمش چیست. دادگاه وجود دارد، قانون وجود دارد، اتهام وجود دارد، اما حقیقت اتهام برای او آشکار نمی‌شود. در نتیجه، یک وضعیت هولناک شکل می‌گیرد: انسان نمی‌داند چرا محکوم است، اما کم‌کم خودش را در جایگاه متهم می‌بیند. پژوهش‌های معاصر دربارهی «محاکمه» نیز دقیقاً بر همین پیوند میان «گناه، بیگانگی، قدرت بوروکراتیک و بحران فرد» تأکید کرده‌اند. و اینجا یک گام فلسفی بسیار مهم: در «مسخ»: جهان گرگور را بیگانه می‌کند. در «محاکمه»: جهان کاری می‌کند که خودِ انسان به قاضیِ خویشتن تبدیل شود. یعنی: من ← متهمِ خودم-و این دیگر بسیار نزدیک به: «با خود قهر کرده‌ام» است. -3 کافکا: «من با خودم قهر نکرده‌ام، جهانی در من قهر کرده است»(: “I have not fallen out with myself; the world has fallen out with me.” این تفاوت ظریف اما بسیار مهم است. اگر بگوییم: انسان کافکایی با خودش قهر کرده-ممکن است کمی ساده‌سازی کرده باشیم. زیرا در کافکا غالباً علتِ شکاف درونی فقط «خودِ فرد» نیست. خانواده، قدرت، قانون، جامعه، کار و ساختارهای نامرئی، در ساختن این بیگانگی دخیل‌اند. انسان ابتدا با جهان بیگانه می‌شود، سپس: بیگانگی جهان وارد درون او می‌شود. و سرانجام انسان: با خویشتن خویش بیگانه می‌شود. این همان مسیری است که از: بیگانگی از جهان به: بیگانگی از خود-می‌رسد- ادامه دارد،                                                                    https://t.me/Adabiyyatsevanlar                                                             

کریم گل اندام باخشیش بیرداملا سئوگی وئر ، سنه عوممان باغیشلاییم بیرآن دوداق قاچیت ، سنه من جان باغیشلاییم کیپریکلرین اوجوندا نظرسال بوحالیما  ، قوی من ده جان باغیشلاسام آسان باغیشلاییم! بیرکؤلگه دوشدو آستانایا یوخسا سنمیسن؟ سن گل قان ائیله ،من ده دؤنوم قان باغیشلاییم! کوسدورموشم گؤزوم کور اولایدی،  باغیشلاسن گؤزدن شیرین ندی سنه  احسان باغیشلاییم!   شیرین یوخو دیلرسن اگر،  قوللاریمدا یات سن اول پتک، سنه آری تک ، شان باغیشلاییم ! هرنه سئورسن ایسته باغیشلارکریم سنه صبرایسته مه یوخوم،یوخو هاردان باغیشلاییم؟  اورمو_شهریورآیی_۱۴۰۵ https://t.me/Adabiyyatsevanlar

جعفر پورقاسم منیم آنام منیم آنام بیر ساوادسیز شاعیره دیر او باغچادا گیلاسلاری دره - درهَ قیزیل گولو مخمل اوسته سره - سرهَ خرمن -خرمن ساچلارینی هؤره- هؤرهَ شعییر قوشوب ، اوخویاردی . او بیر اینجه قیز گؤرنده یا بیر گؤزل اوز گؤرنده بیر جوت خومار گؤز گؤرنده بعضی - بعضی آداملاری قار گؤرنده ، بوز گؤرنده قوشما قوشوب ، اوخویاردی . گول آچاندا سئوگی اونون دوداغیندا قرنفیللر آل اولاندا یاناغیندا سسله ننده شیرین نغمه قولاغیندا قوشما قوشوب ، اوخویاردی . اوخویاردی نجابتی گؤرن زامان قابالیقلار قادینلارا حؤکوم لرین سورَن زامان . اوخویاردی اؤز - اؤزونه گویدن  یاغیش یاغا - یاغا قویونلاری ساغا - ساغا هردن اوماج اوغا - اوغا ساتاشاندا گؤزو داغا سئله  ، سویا گوله ، باغا شعییر قوشوب اوخویاردی . ایللر بویو من آنامی دینله میشم آنام، سؤزون مین بیر رنگلی ناخیشلارین منیم بیاض یادداشیما وورا - وورا اوخویاردی منیم خیردا اوره ییمده نغمه لرین چارداغینی قورا - قورا اوخویاردی . حایف !!! ایندی قوجالیبدیر گاه اوخویور ، گاه اوخومور ایندی ، سؤزون ایپک شالین قیریشلانمیش اللرینده توتا بیلمیر . گاه توخویور ، گاه توخومور هردن کئچن گونلرینی سالیر یادا شعییر قوشور ، نغمه دئییر سؤز یارییا یئتیشمه میش قالانی نی یادیرقاییر اللرین قویور اوزونه فیکیرله شیر اؤز - اؤزونه منه دئییر : نییه ایتیر سؤزلر منیم یادداشیمدان ؟؟؟ گؤزوم دولور قولاغینا پیچیلدیرام ؛ گؤزل آنام ! هامی اینسان قوجالاندا بئله اولور. ملول - ملول باخیر دئییر : دونیا بیزه وئردییینی بیر بیر آلیر گونده بیزی آیری - آیری درده سالیر بیر گون قالخمیر گویه قولوم بیر گون توتمور سؤزو دیلیم بیر گون گلمیر قیچیم ، بئلیم چیخیر یاددان آییم ، ایلیم . یئنه باخیر دولور گؤزو دئییر بالام : بئله گئتسه توز اولارام آغیز لاردا سؤز اولارام چوخ اولمارام ، آز اولارام یئرده قالمیش ایز اولارام آمما من ، او قیز اولمارام بیرده من او قیز اولمارام ۲  ، ۶  ۱۴۰۵ https://t.me/Adabiyyatsevanlar

علی آقا_ واحد جنت اولاندا دیندیر منی هردن ، گوزه لیم  فرصت اولاندا وصلین بیزه بیرآن ، نه اولار قسمت اولاندا باخ، گور منی زولفون نه پریشانلیغا سالدی بیرگون آچارام دردیمی جمعیت اولاندا یوزلرجه جفا ائتسن، اونوتماز سنی کونلوم فیکریمده سن ، ائی گول، یئنه هر صحبت اولاندا بیگانه اگر اولماسا، تئز وصله یئتردیک کیم خئیر گوروب ، دوشمنی کم فرصت اولاندا زولفون کی،توتوب رویونو، چوخ قورخورام اوندان عالم توخونار بیر_ بیرینه ظولمت اولاندا کونلوم نئجه سن سیز ، گوزه لیم، ناله سیز اولسون بولبول دایانارمی گولونه حسرت اولاندا؟! واحید ، هله قارشیندا بویوک بیر گله جک وار دونیا بیزه لذت وئره جک جنت اولاندا. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

🔶 گؤز آغاجی 🔷ثریا خلیق خیاوی https://t.me/Adabiyyatsevanlar

⚡️⚡️ 🔶 گؤز آغاجی 🔷ثریا خلیق خیاوی ـ سلام جواب وئرمیر. بیر آغاجدا بو قدر گؤز اولارمی؟ گؤزلریمه اینانا بیلمیرم. ه‍انسی گؤزونه باخیم؟ - سیزی « گؤز آغاجی» سسله‌یه بیله‌رم می؟ سس‌سیزـ سمیرسیز باخیر... *** یولا دوشرکن دولو بیر سسه قوناق اولورام: - دانیشمارام، ساده‌جه باخارام. اؤنملی اولان، گؤروننلرین آرخاسینی آختارماقدیر. درین گؤزله یاناشماق؛ هر یانا، هر یؤنه؛ هر سازا، هر سؤزه؛ هر سسه، هر کسه؛ هر یئره، هر یولا... بوتون یؤن‌لردن باخارام، ساغدان، سولدان، یئردن، گؤیدن... سونرا گؤزلریمله شکیل‌لرینی چکه‌رم، ثبت ائده‌رم، ساخلارام. -نییه ساخلاییرسیز؟ نییه یاییملامیرسیز؟ - اؤزوم ایله اونلاری ساخلاماق اوچون. - یانی نه؟ سونوج؟ - آلمانی کال درمک اولارمی؟ هر نه‌یین بیر چاغی وار. سونوج؟ ساخلانماق، ساغ قالماق. ـ آلما هاردان گلدی؟ آلمالار یئتیشیب قیپ-قیرمیزی اولوبلار. ـ بو آلما، او آلمادان دئییل. بعضن آلمالار یالنیز یایدا یوخ، قیشین اورتاسیندا دا قیزارارلار. ـائله‌بیل سیزین هر گؤزوزده بیر فلسفه، هر سؤزوزده بیر کینایه وار. -« آلما دئسم گل، هیوا دئسم یوخ». هیوا دئسه‌لر گلمه‌مک گره‌کیر؛ گیزلنمک، گؤرمک آمما گؤرسنمه‌مک؛ آلمالار قیزارانا کیمی. نئچه دیقه سؤزلرینی اؤزومه تکرارلادیقدان سونرا دئدیکلرینین ائتکیسی‌ سوموک‌لریمه قدر ایشله‌ییر. ـ  بو هیوا دا او هیوا دئییل. بو هیوا قورخونج‌دور. - سؤزو تئز آلدین خییوو قیزی. - من ده هردن چکینیرم، چکدیکلریم آز دئییل. -اوشه‌نیرسن. -بو قدر گؤز ایله منی تانییب ایچدن اوخوماغینیز نرمالدیر. - سن ساده‌جه باخ، باخ و ساخلا، فرقلی آلانلاردان باخ؛ منیم کیمی. بوتون گؤردوکلریمی گؤزلریمده، بئینیمده، کؤکومده، «آوند‌» لریمده و ایللر بویو ییغیلان یاش(سن) حلقه‌لریمده ساخلامیشام. سن ده یالنیز باخ بیریکدیر. اوره‌ییمدن « گؤزوم اوسته» دئمک گلیر.  حیرت ایچینده بو عظمتلی وارلیغا باخیرام. بو گؤزدن او گؤزه قونورام، او گؤزدن او گؤزه... *** سکوت ایچینده هر نه‌یه، هر شئیه، هرسؤزه؛ بیر دفه یوخ، ایکی دفه یوخ، مینلر دفه باخیرام. تاماشا ائدیرم، ایزی، ایزله‌ییرم، گئرچک دولور دامارلاریما، هوجئیره‌لریمه... دورورام، دولورام، دورولورام، دایانیرام، گؤزلریمین، یادداشینا یانداش اولورام. «آلما» لارین قیپ‌ـ قیرمیزی اولمالارینی گؤزله‌ییرم. گئجه‌دیر، گؤز گؤزو گؤرمور. بیلیرم ایسته‌دیکدن سونرا گؤرمک ایمکانسیز دئییل. باخیرام. گؤز آغاجینا آند اولسون «کورلوق» چکمک «کور»لوقدان یاخشی‌دیر. قایناق: ایشیق سایتی https://t.me/Adabiyyatsevanlar