دین و‌ فلسفه/عظیم محمودآبادی

چرا ایران باید قوی باشد؟ «ایران در مرکز معتدل نیمکره شمالی قرار دارد. تکیه روی معتدل کردم زیرا سرزمینهای اعتدالی تمدن زا بوده اند. ایران در حد فاصل و رابط میان آسیا و اروپاست میان شرق و غرب فاصله مرکز ایران که مثلاً اصفهان باشد از شرق به شانگهای و از غرب به لیسبون تا اندازه ای یکسان است؛ شمال و جنوب نیز بر همین سان شاید بشود گفت که هیچ کشوری در جهان یک چنین موقعیت حساس جغرافیایی را واجد نبوده است. به این سبب در طی تاریخ مزایا و معایبی عایدش شده و تمدنش شکل خاصی به خود گرفته. نخستین اثرش آن بود که از چهار طرف در معرض فشار باشد از شمال به علت آنکه دارای اقلیمی معتدلتر و سرزمینی بارورتر بوده است، هجوم اقوام شمالی را به سوی خود محرک می شده. از شرق، اقوام صحرانشین آسیا با تمدنی پست تر و سرزمینی نا آبادتر از نوع هیتالیان و ترک و غز و مغول و از یک به او روی می آوردند. از جانب غرب نخست آشور بود و آنگاه یونان که رقیب ایران هخامنشی قرار گرفت. بعد اسکندر و سپس روم که جنگ و ستیز را تا پایان دوره ساسانی دوام داد و از جنوب تازیان که سرانجام شاهنشاهی ساسانی را از پای درآوردند و از آن پس ایران به مرحله تازه ای قدم نهاد. مسئله همسایگی برای ایران همواره یکی از مهمترین مسئله ها بوده است. آیا می توانیم گفت که ایران یکی از بدهمسایه ترین کشورهای دنیا بوده است؟ بر اثر این وضع خاص جغرافیایی می بایست پیوسته یک هشداری خاص و یک سیاست دفاعی قوی داشته باشد. بنابراین ایران از همان آغاز تاریخ خود یک سرزمین دفاع گر شد، و همین معنا موجب گشت که امپراتوری هخامنشی به عنوان نخستین امپراتوری جهان پدید آید یا می بایست نیرومند باشد و بایستد و یا مضمحل شود. اولی را برگزید. اگر ایران پیش از اسلام هزار سال ابر قدرت جهان باقی ماند برای آن بود که میخواست نابود نشود سرانجام چون پیر شده بود مانند چناری که از تو خالی شود با بادی از پای در افتاد ولی باز خاصیت ققنوس پیدا میکند و از خاکستر خود بر می خیزد.چه اوستا، چه ،تاریخ و چه شاهنامه همگی حکایت دارند از وضع دفاعی ای که ایران همواره داشته است. از آنجا که تاریخ ایران بر خط دفاعی جریان داشته تمدن ایران بخصوص در دوران بعد از اسلام، از واکنش شکل گرفته است. بنابراین این دو کلمه دفاع و واکنش را از یاد نبریم». (اسلامی‌ ندوشن، ایران و تنهایی‌‌اش)