fa
Feedback

فریب کلاهبرداران را نخورید! تل‌متریو این کانال‌ها را شناسایی و برچسب‌گذاری می‌کند 👉 برای مشاهده برچسب، اشتراک تهیه کنید

#ജിജ്ഞാസാ(JJSA)

#ജിജ്ഞാസാ(JJSA)

رفتن به کانال در Telegram

"TODAY'S READER'S , TOMORROW'S LEADERS" ****************************** ആശ്ചര്യവും കൗതുകങ്ങളും വിജ്ഞാന പ്രദവുമായ പോസ്റ്റുകൾ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചുകൊണ്ട് മലയാളത്തിലെ ആദ്യത്തെ ടെലിഗ്രാം ഇൻഫോടെയ്ൻമെൻറ് ചാനൽ ജിജ്ഞാസാ.

نمایش بیشتر
2 936
مشترکین
-124 ساعت
-107 روز
-3530 روز
آرشیو پست ها
നഗരം കീഴടങ്ങിയതോടെ അതിലെ ജീവിതം ഒറ്റനിമിഷം കൊണ്ട് പൂർണമായി മാറിയില്ല. ഭരണകൂടം മാറിയെങ്കിലും നഗരത്തിലെ ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹങ്ങളും അവരുടെ ആരാധനാലയങ്ങളും ചരിത്രസ്മരണകളും തുടർന്നു. ജൂതരുടെ കാര്യത്തിലും പുതിയ കാലഘട്ടം ചില മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു. ബൈസന്റൈൻ ഭരണകാലത്ത് ജൂതരുടെ യെരൂശലേം പ്രവേശനത്തിന് നിയന്ത്രണങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്നു. ആദ്യകാല മുസ്‌ലിം ഭരണത്തിൽ ജൂതരുടെ നഗരസാന്നിധ്യം വീണ്ടും ശക്തിപ്പെട്ടതായി പാരമ്പര്യവിവരണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ മാറ്റത്തിന്റെ കൃത്യമായ വ്യാപ്തിയും സമയക്രമവും സംബന്ധിച്ച് ചരിത്രകാരന്മാർക്കിടയിൽ ചർച്ചകളുണ്ട്. പുതിയ ഭരണാധികാരികൾക്ക് ഈ നഗരത്തിന്റെ മതപരമായ പ്രാധാന്യം തിരിച്ചറിയാൻ അധികം സമയം വേണ്ടിവന്നില്ല. ഉമയ്യദ് ഖലീഫയായ മുആവിയയുടെ കാലത്ത് യെരൂശലേം ഭരണപരമായും മതപരമായും പ്രാധാന്യം നിലനിർത്തി. തുടർന്ന് ഖലീഫ അബ്ദുൽ മാലിക്കിന്റെ ഭരണകാലത്ത് നഗരത്തിന്റെ ആകാശരേഖ തന്നെ മാറിത്തുടങ്ങി. AD 691–692-ഓടെ ഡോം ഓഫ് ദ റോക്ക് — ഖുബ്ബത്തു സഖ്റ — നിർമിക്കപ്പെട്ടു. ക്ഷേത്രപർവതം എന്നറിയപ്പെടുന്ന, ജൂതരുടെ പുരാതന ക്ഷേത്രങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അതേ പ്രദേശത്താണ് ഈ സ്മാരകം ഉയർന്നത്. അൽ-അഖ്സാ പള്ളിയുടെ ആദ്യകാല നിർമ്മാണവും വികസനവും ഉമയ്യദ് ഭരണകാലത്താണ് നടന്നത്. അതായത്, യെരൂശലേമിന്റെ മുസ്‌ലിം കീഴടക്കവും നഗരത്തിന്റെ ഇസ്‌ലാമിക വാസ്തുവിദ്യാ രൂപാന്തരവും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ഘട്ടങ്ങളാണ്. ആദ്യത്തേത് ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ അധികാരമാറ്റം. രണ്ടാമത്തേത് അതിനുശേഷം വന്ന ദശകങ്ങളിൽ രൂപപ്പെട്ട പുതിയ മത-രാഷ്ട്രീയ സാന്നിധ്യം. നഗരം പഴയ ചരിത്രത്തെ ഉപേക്ഷിച്ചില്ല. അതിന്മേൽ പുതിയൊരു അധ്യായം കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയായിരുന്നു. *ചരിത്രത്തിന്റെ പുതിയ വഴിത്തിരിവ്* അറേബ്യയിൽ ആരംഭിച്ച ഒരു മതപ്രസ്ഥാനം ഏതാനും ദശകങ്ങൾക്കുള്ളിൽ വിശാലമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയശക്തിയായി മാറി. ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യം സിറിയയിലും പലസ്തീനിലും തങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെടുത്തി. യെരൂശലേം പുതിയ ഭരണത്തിലേക്ക് കടന്നു. പിന്നീട് ഉമയ്യദ് ഭരണാധികാരികൾ നഗരത്തെ ഇസ്‌ലാമിക ലോകത്തിന്റെ പ്രധാന മത-രാഷ്ട്രീയ കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാക്കി മാറ്റി. എന്നാൽ ഈ മാറ്റം പഴയ മതങ്ങളെയും പാരമ്പര്യങ്ങളെയും ഇല്ലാതാക്കിയില്ല. ജൂതരുടെ പുരാതന ചരിത്രബന്ധവും അവരുടെ സാംസ്കാരിക സ്മരണകളും തുടർന്നു. ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ വിശുദ്ധസ്ഥലങ്ങൾ നഗരത്തിൽ നിലനിന്നു. മുസ്‌ലിംകളുടെ പുതിയ മതപരമായ ബന്ധവും വാസ്തുവിദ്യയും യെരൂശലേമിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ പുതിയൊരു അധ്യായം തുറന്നു. ഭരണാധികാരികൾ മാറി. സാമ്രാജ്യങ്ങൾ ഉയർന്നു, തകർന്നു. എന്നാൽ യെരൂശലേമിന്റെ പഴയ ചരിത്രവും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജനതകളുടെ ഓർമകളും ഒരൊറ്റ അധികാരമാറ്റത്തിൽ ഇല്ലാതായില്ല. ഇവിടെ ഒരു കാര്യം കൂടി മനസ്സിലാക്കണം: പുരാതന ചരിത്രബന്ധം, ഒരു പ്രദേശത്ത് തുടർച്ചയായി ജീവിച്ചിരിക്കുക, ആധുനിക രാഷ്ട്രത്തിന്റെ പരമാധികാരം എന്നിവ ഒരേ കാര്യമല്ല. ജൂതർക്ക് ഈ ഭൂമിയുമായുള്ള പുരാതന ബന്ധം അംഗീകരിക്കുന്നതും, ഈ പ്രദേശത്ത് ജീവിച്ച മറ്റു ജനതകളുടെ ചരിത്രവും അവകാശങ്ങളും തിരിച്ചറിയുന്നതും പരസ്പരവിരുദ്ധമല്ല. യെരൂശലേമിന്റെ ചരിത്രം അതിന് വ്യക്തമായ ഉദാഹരണമാണ്. അറേബ്യയിൽ ഉയർന്ന പുതിയ വിശ്വാസം യെരൂശലേമിലെത്തിയിരുന്നു. പക്ഷേ, നഗരത്തിന്റെ ചരിത്രം ഇനിയും പലവട്ടം മാറാനിരിക്കുകയായിരുന്നു. യെരൂശലേം ഇനി ഒരു സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ മാത്രം കഥയല്ല. മൂന്ന് മതപാരമ്പര്യങ്ങളും അനേകം ഭരണകൂടങ്ങളും അവകാശവാദങ്ങളുമായി ഏറ്റുമുട്ടുന്ന ഒരു ചരിത്രവേദിയായി അത് മാറിക്കൊണ്ടിരുന്നു. തുടരും..... യെരൂശലേമിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഒരു പുതിയ അധ്യായം തുറന്നുകഴിഞ്ഞിരുന്നു. ബൈസന്റൈൻ ഭരണത്തിൽ നിന്ന് മുസ്‌ലിം ഭരണത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റം നഗരത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയഭാവി മാറ്റി. എന്നാൽ ഒരു നഗരം കീഴടക്കുന്നതും അതിനെ ഒരു പുതിയ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാക്കി മാറ്റുന്നതും രണ്ടും വ്യത്യസ്തമായ ചരിത്രപ്രക്രിയകളാണ്. അടുത്തതായി സംഭവിച്ചത് എന്തായിരുന്നു? ഉമയ്യദ് ഖലീഫമാരുടെ കാലത്ത് യെരൂശലേമിന് എന്ത് മാറ്റങ്ങളാണ് സംഭവിച്ചത്? ഡോം ഓഫ് ദ റോക്ക് പോലുള്ള സ്മാരകങ്ങൾ ഈ നഗരത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ എങ്ങനെ പുതിയ അധ്യായം കുറിച്ചു? അതിനായി നമുക്ക് അടുത്ത ഭാഗത്തിലേക്ക് കടക്കാം. ഇസ്രായേലിന്റെ ചരിത്രം | ഭാഗം 11 ഉമയ്യദ് സാമ്രാജ്യവും യെരൂശലേമിന്റെ പുതിയ മുഖവും ഒരു പുതിയ ഭരണകൂടം... ഒരു പുതിയ വാസ്തുവിദ്യാ പാരമ്പര്യം... പഴയൊരു വിശുദ്ധനഗരത്തിന് പുതിയൊരു ചരിത്രമുഖം.

AD 630-ൽ മുഹമ്മദ് മക്കയിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തി; നഗരം മുസ്‌ലിം നേതൃത്വത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായി. AD 632-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണം സംഭവിക്കുമ്പോഴേക്കും അറേബ്യയുടെ വലിയൊരു ഭാഗത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പ്രസ്ഥാനം നിർണായക ശക്തിയായി മാറിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ കഥ ഇവിടെ അവസാനിച്ചില്ല. മുഹമ്മദിന്റെ മരണത്തിനു പിന്നാലെ, അറേബ്യയ്ക്ക് പുറത്തേക്കും ചരിത്രത്തിന്റെ ഗതി മാറിത്തുടങ്ങി. മുഹമ്മദിന്റെ മരണശേഷം മുസ്‌ലിം സമൂഹത്തെ ഖലീഫമാർ നയിച്ചു. ആദ്യ ഖലീഫമാരുടെ കാലത്ത് അറേബ്യയ്ക്ക് പുറത്തേക്കുള്ള സൈനിക മുന്നേറ്റങ്ങൾ ശക്തമായി. ആ മുന്നേറ്റത്തിൽ നൂറ്റാണ്ടുകളായി പരസ്പരം യുദ്ധം ചെയ്തിരുന്ന രണ്ട് സാമ്രാജ്യങ്ങൾ ക്ഷയിച്ചു. വടക്ക് ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വിശാലമായ പ്രദേശങ്ങൾ. കിഴക്ക് സസാനിയൻ പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം. നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഈ രണ്ട് ശക്തികളും പരസ്പരം യുദ്ധം ചെയ്തിരുന്നു. AD 602 മുതൽ 628 വരെ നീണ്ടുനിന്ന ബൈസന്റൈൻ–സസാനിയൻ യുദ്ധം ഇരുസാമ്രാജ്യങ്ങളെയും വലിയ തോതിൽ ക്ഷീണിപ്പിച്ചു. യുദ്ധങ്ങളും സാമ്പത്തിക സമ്മർദങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതയും അതിർത്തിപ്രദേശങ്ങളെ ദുർബലമാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ മുസ്‌ലിം മുന്നേറ്റത്തിന്റെ വിജയം ഈ ക്ഷീണംകൊണ്ടു മാത്രം വിശദീകരിക്കാനാവില്ല. പുതിയ നേതൃത്വത്തിന്റെ സൈനികസംഘടനയും രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളും പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളുടെ വ്യത്യസ്ത പ്രതികരണങ്ങളും ചേർന്നാണ് ഈ മാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കിയത്. AD 630-കളിൽ മുസ്‌ലിം സൈന്യങ്ങൾ സിറിയയിലേക്കും പലസ്തീനിലേക്കും മുന്നേറി. AD 636-ലെ യർമൂക്ക് യുദ്ധം നിർണായക വഴിത്തിരിവായി. മുസ്‌ലിം സൈന്യത്തോട് ബൈസന്റൈൻ സൈന്യം പരാജയപ്പെട്ടതോടെ സിറിയയിലും പലസ്തീനിലും സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം നിലനിർത്തുന്നത് വളരെ പ്രയാസകരമായി. യെരൂശലേം അപ്പോഴും ബൈസന്റൈൻ ഭരണത്തിലായിരുന്നു. പക്ഷേ, നഗരത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക സാഹചര്യം അതിവേഗം മാറിക്കൊണ്ടിരുന്നു. യെരൂശലേമിലേക്കുള്ള വഴിയും തുറക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു . *മതിലുകൾക്കുള്ളിലെ നഗരം* യെരൂശലേം അപ്പോഴും ഒരു സാധാരണ നഗരം മാത്രമായിരുന്നില്ല. ക്രിസ്ത്യാനികൾക്ക് അത് യേശുവിന്റെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വിശുദ്ധകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു. ഹോളി സെപ്പൽക്കർ പള്ളി നഗരത്തിന്റെ മതപരമായ പ്രാധാന്യത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായി നിലകൊണ്ടു. ജൂതരുടെ ചരിത്രത്തിലും നഗരത്തിന് അതുല്യമായ സ്ഥാനമുണ്ടായിരുന്നു. പുരാതന ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഓർമയും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശ്വാസങ്ങളും ജൂതരുടെ മതപരവും ചരിത്രപരവുമായ ബോധത്തിൽ ആഴത്തിൽ പതിഞ്ഞിരുന്നു. അതേസമയം, ഇസ്‌ലാമിക പാരമ്പര്യത്തിലും യെരൂശലേമിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചുതുടങ്ങിയിരുന്നു. മുഹമ്മദ് നടത്തിയതായി ഇസ്‌ലാമിക പാരമ്പര്യം വിവരിക്കുന്ന രാത്രിയാത്രയും സ്വർഗാരോഹണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശ്വാസങ്ങൾ നഗരത്തിന്റെ മതപരമായ സ്ഥാനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തി. മൂന്ന് മതപാരമ്പര്യങ്ങൾക്കും പ്രാധാന്യമുള്ള ഈ നഗരം ഇപ്പോൾ ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റത്തിന്റെ മുന്നിലായിരുന്നു. ബൈസന്റൈൻ സൈനികശക്തിക്ക് യർമൂക്കിനുശേഷം വലിയ തിരിച്ചടി നേരിട്ടിരുന്നു. മുസ്‌ലിം സൈന്യങ്ങൾ പ്രദേശത്തെ മറ്റു പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്കും നീങ്ങി. യെരൂശലേമിന്റെ പ്രതിരോധം കൂടുതൽ ദുഷ്കരമായി. നഗരം വളഞ്ഞുവെക്കപ്പെട്ടതായും കീഴടങ്ങലിനായുള്ള ചർച്ചകൾ നടന്നതായും ചരിത്രവിവരണങ്ങൾ പറയുന്നു. നഗരത്തിന്റെ ക്രിസ്ത്യൻ മതനേതാവായ പാത്രിയർക്കീസ് സോഫ്രോണിയസിന്റെ പേരും ഈ സംഭവങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. AD 637–638 കാലയളവിലാണ് യെരൂശലേം മുസ്‌ലിം ഭരണത്തിലേക്ക് മാറിയതെന്ന് പൊതുവേ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. കൃത്യമായ വർഷത്തെക്കുറിച്ച് ചരിത്രസ്രോതസ്സുകളിൽ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. പിന്നീടുള്ള ഇസ്‌ലാമിക ചരിത്രപാരമ്പര്യങ്ങൾ പ്രകാരം, രണ്ടാം ഖലീഫയായ ഉമർ ഇബ്‌നുൽ ഖത്താബ് നഗരത്തിന്റെ കീഴടങ്ങൽ സ്വീകരിക്കാൻ നേരിട്ട് എത്തിയിരുന്നു. അദ്ദേഹവും സോഫ്രോണിയസും തമ്മിലുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയെക്കുറിച്ചും നഗരവാസികളുടെ സുരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉടമ്പടിയെക്കുറിച്ചും വിവരണങ്ങളുണ്ട്. എന്നാൽ ആ സംഭവങ്ങളുടെ എല്ലാ വിശദാംശങ്ങളും ഒരുപോലെ സ്വതന്ത്രമായി സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടവയല്ല. എന്തായാലും, അധികാരമാറ്റം സംഭവിച്ചു. മുസ്‌ലിം അറബ് സൈന്യം അന്ന് ബൈസാന്റിയൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്ന യെരൂശലേം ആണ് കീഴടക്കിയത്; ജൂതരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്ന ഒരു രാജ്യത്തെയല്ല. ഇത് വ്യക്തമായി തിരിച്ചറിയേണ്ട ചരിത്രവസ്തുതയാണ്. അതോടൊപ്പം, ജൂതരുടെ പുരാതന ചരിത്രബന്ധം ഈ അധികാരമാറ്റത്തോടെയാണ് ആരംഭിച്ചതെന്ന ധാരണയും തെറ്റാണ്. യെരൂശലേമിന്റെ അധികാരമാറ്റം ഒരു സൈനികവിജയം മാത്രമായിരുന്നില്ല. കിഴക്കൻ മെഡിറ്ററേനിയൻ ലോകത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയഭൂപടം മാറുന്നതിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു അത്. ഒരു പുതിയ ഭരണകാലം

*ഇസ്രായേലിന്റെ ചരിത്രം | ഭാഗം 10* അറേബ്യയിൽ നിന്ന് യെരൂശലേമിലേക്ക് — ഒരു പുതിയ വിശ്വാസത്തിന്റെ വരവ് യെരൂശലേമിന്റെ വാതിലുകൾ തുറന്ന്‌ ഒരു പുതിയ മതം കടന്ന് വന്നു. ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, യെരൂശലേം ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അധീനതയിലായിരുന്നു എന്ന് നമ്മൾ മുൻപ് പറഞ്ഞിരുന്നല്ലോ . റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കിഴക്കൻ തുടർച്ചയായ ഈ സാമ്രാജ്യം ക്രിസ്തുമതത്തെ ഔദ്യോഗികമായി സ്വീകരിച്ചിട്ട് അപ്പോൾ നൂറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിട്ടിരുന്നു. നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ക്രിസ്ത്യൻ തീർഥാടനകേന്ദ്രങ്ങൾ ഉയർന്നുനിന്നു. യേശുവിന്റെ ജീവിതവും മരണവും ഉയിർപ്പും ഓർമിപ്പിക്കുന്ന വിശുദ്ധസ്ഥലങ്ങൾ ലോകത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള വിശ്വാസികളെ ഇവിടേക്ക് ആകർഷിച്ചു. എന്നാൽ യരുശലെമിന്റെ ചരിത്രം ഒരിക്കലും ഒരു മതത്തിന്റെയോ ഒരു സാമ്രാജ്യത്തിന്റെയോ മാത്രം കഥയായിരുന്നില്ല. യെരൂശലേമിന്റെ ഭൂതകാലത്തിൽ അതിനേക്കാൾ പഴക്കമുള്ള ഒരു ജനതയുടെ ഓർമകളും വേരുകളുമുണ്ടായിരുന്നു. ആ മണ്ണിന് ഒരു പഴയ ചരിത്രം ഉണ്ടായിരുന്നു. മുസ്‌ലിം അറബ് സൈന്യങ്ങൾ യെരൂശലേമിന്റെ വാതിലുകളിലെത്തുന്നതിന് നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കുമുമ്പ്, ഈ പ്രദേശം പുരാതന ഇസ്രായേൽ-യൂദാ രാജ്യങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിരുന്നു. ജൂതരുടെ ചരിത്രബന്ധം ഇവിടെ ആരംഭിക്കുന്നത് ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിലല്ല. പുരാതന ഇസ്രായേൽ രാജ്യം, പിന്നീട് രൂപപ്പെട്ട യൂദാ രാജ്യം, യെരൂശലേമിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ, ജൂതരുടെ മത-സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യങ്ങൾ — ഇവയെല്ലാം ഈ ഭൂമിയുമായി ആഴത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. BC ഒന്നാം സഹസ്രാബ്ദത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഇസ്രായേൽ, യൂദാ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്നതിന് ചരിത്രപരവും പുരാവസ്തുപരവുമായ തെളിവുകളുണ്ട്. എന്നാൽ അവയെക്കുറിച്ചുള്ള എല്ലാ പാരമ്പര്യവിവരണങ്ങളും ഒരേ അളവിൽ ചരിത്രപരമായി സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടവയല്ല. BC 586-ഓടെ ബാബിലോണിയർ യെരൂശലേം കീഴടക്കി ആദ്യ ക്ഷേത്രം നശിപ്പിച്ചു. പിന്നീട് പേർഷ്യൻ ഭരണകാലത്ത് ജൂതർ മടങ്ങിയെത്തുകയും ക്ഷേത്രം പുനർനിർമിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് ഗ്രീക്ക് ഭരണകാലവും ഹാസ്മോനിയൻ രാജവംശത്തിന്റെ ഭരണവും റോമൻ അധിനിവേശവും വന്നു. BC 63-ൽ റോമൻ സൈനികനേതാവായ പോംപെയ് യെരൂശലേമിൽ പ്രവേശിച്ചതോടെ പ്രദേശത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയചരിത്രത്തിൽ റോമിന്റെ ഇടപെടൽ ശക്തമായി. BC 70-ൽ, ജൂതരുടെ റോമൻ വിരുദ്ധ കലാപത്തിനിടെ, റോമൻ സൈന്യം യെരൂശലേം കീഴടക്കി രണ്ടാമത്തെ ക്ഷേത്രം നശിപ്പിച്ചു. BC 132–135-ലെ ബാർ കോഖ്ബ കലാപത്തിനുശേഷം ജൂതരുടെ രാഷ്ട്രീയജീവിതത്തിന് വീണ്ടും വലിയ തിരിച്ചടിയേറ്റു. റോമൻ ഭരണകൂടം യെരൂശലേമിന്റെ പേര് മാറ്റുകയും ജൂതരുടെ നഗരപ്രവേശനത്തിന് നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഇതുകൊണ്ട് ജൂതരുടെ ചരിത്രം ഈ മണ്ണിൽനിന്ന് പൂർണമായി മാഞ്ഞുപോയില്ല. ജൂത സമൂഹങ്ങൾ പ്രദേശത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ തുടർന്നു ജീവിച്ചു; മറ്റനേകം പേർ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറി. യെരൂശലേമുമായുള്ള അവരുടെ മതപരവും സാംസ്കാരികവുമായ ബന്ധവും നിലനിന്നു. അതേസമയം, ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ ചരിത്രം ജൂതരിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നുമില്ല . പുരാതന കാനാന്യ സമൂഹങ്ങൾ മുതൽ റോമൻ, ബൈസന്റൈൻ കാലങ്ങളിലെ ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹങ്ങൾ വരെ നിരവധി ജനവിഭാഗങ്ങൾ ഇവിടെ ജീവിക്കുകയും ഈ ഭൂമിയുടെ ചരിത്രത്തിൽ തങ്ങളുടെ അടയാളങ്ങൾ പതിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു ജനതയുടെ രാഷ്ട്രീയാധികാരം നഷ്ടപ്പെടാം. പക്ഷേ അതുകൊണ്ട് ആ ജനതയുടെ ചരിത്രബന്ധവും സാംസ്കാരിക സ്മരണയും ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. അതുപോലെ, ഒരു പ്രദേശം പല ഭരണാധികാരികളുടെ കീഴിലായി എന്നതുകൊണ്ട് അവിടെ ജീവിച്ചിരുന്ന മറ്റു ജനതകളുടെ ചരിത്രവും അപ്രസക്തമാകുന്നില്ല. ഈ പശ്ചാത്തലം മനസ്സിലാക്കുമ്പോഴാണ് ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ യെരൂശലേമിന്റെ അധികാരമാറ്റത്തിന്റെയും പുതിയ വിശ്വാസത്തിന്റെ കടന്ന് വരവിന്റെയും പ്രാധാന്യം പൂർണമായി വ്യക്തമാകുന്നത്. *മരുഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന പുതിയ ശബ്ദം* ഏകദേശം AD 610-ഓടെ, അറേബ്യയിലെ മക്കയിൽ മുഹമ്മദ് തന്റെ പ്രവാചകപ്രബോധനം ആരംഭിച്ചു. ഏകദൈവവിശ്വാസം, സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വം, ദാനധർമ്മം, നീതി എന്നിവയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകിയ ഈ സന്ദേശം അന്നത്തെ അറേബ്യൻ സമൂഹത്തിൽ പുതിയൊരു മതപ്രസ്ഥാനത്തിന് തുടക്കമിട്ടു. മക്ക വ്യാപാരത്തിന്റെയും തീർഥാടനത്തിന്റെയും പ്രധാന കേന്ദ്രമായിരുന്നു. അവിടത്തെ നിലവിലുള്ള മത-സാമൂഹിക ക്രമത്തെ ചോദ്യം ചെയ്ത പുതിയ സന്ദേശം എല്ലാവരും ഒരുപോലെ സ്വീകരിച്ചില്ല. മുഹമ്മദിനും അനുയായികൾക്കും എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടിയതായും വന്നിരുന്നു. BC 622-ൽ അദ്ദേഹം മക്കയിൽ നിന്ന് യഥ്‌രിബിലേക്ക് — പിന്നീട് മദീന എന്നറിയപ്പെട്ട നഗരത്തിലേക്ക് കുടിയേറി. ഈ സംഭവമാണ് ഹിജ്റ. ഇസ്‌ലാമിക കലണ്ടറിന്റെ തുടക്കമായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മദീനയിൽ മതവിശ്വാസികളുടെ ഒരു കൂട്ടായ്മ രൂപപ്പെടുന്നതോടൊപ്പം രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹികവുമായ ബന്ധങ്ങളും പുതിയ രൂപം കൈക്കൊണ്ടു.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ചരിത്രനാമം രാജരാജ ചോളൻ. “പൊന്നിയിൻ സെൽവൻ” എന്ന പേര് അദ്ദേഹത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയ സാംസ്കാരികസ്മരണയുടെ ഭാഗമാണ്. 8. *ഒരു സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പാരമ്പര്യം* AD 1014-ൽ രാജരാജ ചോളന്റെ ഭരണം അവസാനിച്ചു. എന്നാൽ അദ്ദേഹം വികസിപ്പിച്ച സാമ്രാജ്യം അവിടെ അവസാനിച്ചില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ രാജേന്ദ്ര ചോളൻ അധികാരത്തിലെത്തി. പിതാവ് വികസിപ്പിച്ച സൈനിക-രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയെ പുതിയ ദിശകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുകയും ഗംഗൈകൊണ്ട ചോളപുരം പോലൊരു പുതിയ തലസ്ഥാനവും ക്ഷേത്രവും സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്ത രാജാവായിരുന്നു രാജേന്ദ്രൻ. അങ്ങനെ രാജരാജന്റെ കഥ ഒരു അവസാനമല്ല; അടുത്ത തലമുറയുടെ കഥയിലേക്കുള്ള വാതിലുമായിരുന്നു. ഒരു കാലത്ത് കാവേരിയുടെ തീരത്ത് അധികാരത്തിനായി കാത്തുനിന്ന രാജകുമാരൻ, പിന്നീട് ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിൽ വലിയൊരു മുദ്ര പതിപ്പിച്ചു. അവൻ പണിത ക്ഷേത്രം ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. അവന്റെ ശിലാശാസനങ്ങൾ ഇന്നും സംസാരിക്കുന്നു. അവന്റെ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അതിരുകൾ മാറിപ്പോയി. അവന്റെ സൈന്യം ഇല്ലാതായി. അവന്റെ കൊട്ടാരജീവിതം ചരിത്രത്തിന്റെ മഞ്ഞിൽ മറഞ്ഞു. പക്ഷേ, കല്ലിൽ കൊത്തിയ അക്ഷരങ്ങളും ഉയർന്നുനിൽക്കുന്ന ക്ഷേത്രവും ഒരു കാലത്തെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു രാജാവ് സാമ്രാജ്യം പണിതു. കാലം ആ സാമ്രാജ്യത്തെ മാറ്റി. എന്നാൽ ചരിത്രം അവന്റെ പേര് സൂക്ഷിച്ചു—രാജരാജ ചോളൻ. രാജരാജന്റെ മകൻ രാജേന്ദ്ര ചോളൻ. പിതാവ് പണിത സാമ്രാജ്യത്തെ അതിരുകൾക്കപ്പുറം കൊണ്ടുപോകാൻ ശ്രമിച്ച രാജാവ്. തുടരും.... *നദികളും വാളുകളും പണിത ദക്ഷിണേന്ത്യ | ഭാഗം 8 — രാജേന്ദ്ര ചോളൻ* ഗംഗയിലേക്കും, കടലിനപ്പുറത്തേക്കും.

പക്ഷേ, അതിനെ നിലനിർത്താൻ മറ്റൊന്നുകൂടി ആവശ്യമായിരുന്നു—ഭരണം. കാവേരിയുടെ സമൃദ്ധമായ കൃഷിഭൂമികൾ ചോള രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറയായിരുന്നു. ഭൂമിയും വിളവും നികുതിയും ഗ്രാമങ്ങളും ക്ഷേത്രങ്ങളും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഒരു ലോകം. രാജരാജന്റെ കാലത്തെ ശിലാശാസനങ്ങൾ ഈ ഭരണലോകത്തിലേക്കുള്ള ജനാലകളാണ്. ക്ഷേത്രങ്ങൾക്ക് നൽകിയ ഭൂമിദാനങ്ങൾ, സ്വർണം, ആഭരണങ്ങൾ, ധാന്യം, സേവനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വിവരങ്ങൾ അവയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചില ശാസനങ്ങൾ ഗ്രാമങ്ങളിൽനിന്ന് ലഭിക്കേണ്ട വരുമാനവും അളവുകളും വിശദമായി പറയുന്നു. ഇവ വെറും ഭക്തിയുടെ രേഖകളായിരുന്നില്ല. സമ്പത്ത് എവിടെനിന്ന് വന്നു, എവിടേക്കാണ് പോയത്, ആരാണ് സേവനം ചെയ്തത്, സ്ഥാപനങ്ങൾ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിച്ചു—ഇവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങളും അവ നൽകുന്നു. രാജരാജന്റെ കാലത്തെ ഭരണസംവിധാനം പൂർണമായും ആധുനികവും ഒരേപോലെ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടതുമായിരുന്നുവെന്ന് പറയാനാവില്ല. എന്നിരുന്നാലും, അധികാരവും വരുമാനവും രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ചോളർ പുലർത്തിയ ശ്രദ്ധ അവരുടെ ഭരണചരിത്രത്തെ പഠിക്കാൻ വലിയ സഹായമാണ്. ഒരു രാജാവ് തന്റെ വിജയങ്ങൾ ശിലയിൽ കൊത്തിവെച്ചപ്പോൾ, അറിയാതെ തന്നെ ഭാവിയിലെ ചരിത്രകാരന്മാർക്കായി തന്റെ കാലത്തിന്റെ രേഖകളും അവശേഷിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു. 5. *കല്ലിൽ ഉയർന്ന സാമ്രാജ്യം* തഞ്ചാവൂരിൽ ഒരു മഹത്തായ ക്ഷേത്രം ഉയരാൻ തുടങ്ങി. അതിന്റെ പേര് രാജരാജേശ്വരം. ഇന്ന് നാം തഞ്ചാവൂർ പെരുവുടയാർ ക്ഷേത്രം അഥവാ ബ്രിഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം എന്നറിയുന്ന മഹാക്ഷേത്രം. ഇത് ഒരു ആരാധനാലയം മാത്രമായിരുന്നില്ല. രാജാധികാരത്തിന്റെയും സമ്പത്തിന്റെയും കലാപാടവത്തിന്റെയും സാങ്കേതികശേഷിയുടെയും വലിയൊരു പ്രഖ്യാപനമായിരുന്നു. വലിയ കല്ലുകൾ, ഉയരത്തിലേക്ക് കുതിക്കുന്ന വിമാനശിഖരം, വിശാലമായ പ്രാകാരം, സൂക്ഷ്മമായ ശില്പങ്ങൾ—ഓരോ ഘടകവും ആ കാലത്തെ നിർമ്മാണവിദഗ്ധരുടെ കഴിവിനെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. AD 1003–1004-ഓടെ ക്ഷേത്രനിർമാണം ആരംഭിച്ചതായും 1009–1010-ഓടെ പ്രതിഷ്ഠയും സമർപ്പണവും നടന്നതായും യുനെസ്കോയുടെ രേഖകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചുവരുകളിൽ കൊത്തിയ ശിലാശാസനങ്ങൾ രാജാവിന്റെയും കുടുംബാംഗങ്ങളുടെയും മറ്റു ദാതാക്കളുടെയും സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന് നൽകിയ സ്വർണം, ആഭരണങ്ങൾ, പാത്രങ്ങൾ, ഭൂമി, വരുമാനം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങളും അവയിൽ കാണാം. ഇതിലൂടെ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാകുന്നു. രാജരാജൻ കല്ലുകൊണ്ട് ഒരു കെട്ടിടം മാത്രമല്ല പണിതത്. തന്റെ കാലത്തെ സമ്പത്തും ഭരണവും കലയും രാജകീയസ്മരണയും ഒരുമിച്ചുചേർന്ന ഒരു സ്ഥാപനമാണ് അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ചത്. ആയിരം വർഷങ്ങൾക്കുശേഷവും ആ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഗോപുരം തഞ്ചാവൂരിന്റെ ആകാശത്തേക്ക് ഉയർന്നുനിൽക്കുന്നു. കാലം രാജാക്കന്മാരെ മറന്നേക്കാം. പക്ഷേ, ചിലപ്പോൾ അവർ പണിത കല്ലുകൾ അവരുടെ പേരുകൾ മറക്കാൻ അനുവദിക്കില്ല. 6. *രാജാവിനൊപ്പം നിന്നവർ.* ഈ ചരിത്രത്തിൽ രാജരാജൻ മാത്രം ആയിരുന്നില്ല ഉണ്ടായിരുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരി കുന്ദവൈ പിരാട്ടിയാർ പ്രധാനപ്പെട്ട വ്യക്തിയായിരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ ശിലാശാസനങ്ങൾ കുന്ദവൈ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജകുടുംബാംഗങ്ങൾ നൽകിയ സംഭാവനകളെ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. രാജ്ഞിമാരും ഉദ്യോഗസ്ഥരും വ്യാപാരികളും ക്ഷേത്രസേവകരും ഗ്രാമസമൂഹങ്ങളും ഈ കാലത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. അതിനാൽ ചോള സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങളെ ഒരു രാജാവിന്റെ മാത്രം കഴിവായി ചുരുക്കുന്നത് ചരിത്രത്തെ ചെറുതാക്കുന്നതായിരിക്കും. രാജാവ് നേതൃത്വം നൽകി. പക്ഷേ, സാമ്രാജ്യം നിലനിന്നത് അനേകം മനുഷ്യരുടെ അധ്വാനത്തിലൂടെയും വിഭവങ്ങളിലൂടെയും സ്ഥാപനങ്ങളിലൂടെയുമാണ്. അതിന്റെ പിന്നിൽ വിജയങ്ങളും സമ്പത്തും മാത്രമല്ല, യുദ്ധങ്ങളുടെ ചെലവും നികുതിയുടെ ഭാരവും കീഴടക്കപ്പെട്ട പ്രദേശങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കണം. രാജകീയ ശിലാശാസനങ്ങൾ അവയെല്ലാം ഒരുപോലെ പറയുന്നില്ല എന്നതും ഓർക്കണം. 7. *പൊന്നിയിൻ സെൽവൻ—ചരിത്രവും സാഹിത്യവും* അരുള്‍മൊഴിവർമ്മനെ മലയാളത്തിലും തമിഴിലും വായിക്കുന്നവർക്ക് “പൊന്നിയിൻ സെൽവൻ” എന്ന പേര് പരിചിതമാണ്. കൽക്കി കൃഷ്ണമൂർത്തിയുടെ പ്രശസ്ത ചരിത്രനോവൽ ഈ പേരിനെ ജനമനസ്സുകളിൽ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ പതിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ ഏറ്റവും ഒടുവിൽ ആ നോവലിനെ അടിസ്ഥാനം ആക്കി വന്ന പൊന്നിയിൻ സെൽവൻ എന്ന സിനിമയും. ആ നോവലിലെ കഥാപാത്രങ്ങളും രാഷ്ട്രീയരഹസ്യങ്ങളും പ്രണയവും ഗൂഢാലോചനകളും വായനക്കാരെ ആകർഷിച്ചു. എന്നാൽ ഒരു വ്യത്യാസം നാം മറക്കരുത്. നോവൽ ചരിത്രത്തെ ആധാരമാക്കിയ സാഹിത്യസൃഷ്ടിയാണ്; അത് ശിലാശാസനമല്ല. അതിലെ എല്ലാ സംഭാഷണങ്ങളും സംഭവങ്ങളും കഥാപാത്രബന്ധങ്ങളും ചരിത്രത്തിൽ അതേപടി നടന്നുവെന്ന് കരുതാനാവില്ല. ചരിത്രത്തിലെ അരുള്‍മൊഴിവർമ്മൻ അതിനേക്കാൾ വിശാലമായ വ്യക്തിത്വമാണ്—യുദ്ധം നടത്തിയ രാജാവ്, ഭരണസംവിധാനം വികസിപ്പിച്ച ഭരണാധികാരി, ക്ഷേത്രനിർമാണത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ച ചക്രവർത്തി.

*നദികളും വാളുകളും പണിത ദക്ഷിണേന്ത്യ | ഭാഗം 7-B* *_അരുള്‍മൊഴിവർമ്മൻ | ഭാഗം 2_* ഒരു രാജാവ് സാമ്രാജ്യം പണിയുമ്പോൾ.... രാജരാജ ചോളൻ — അഥവാ പൊന്നിയിൻ സെൽവൻ ഒരു രാജകുമാരൻ സിംഹാസനത്തിലെത്തുന്നത് ചരിത്രമാണ്. പക്ഷേ, ആ സിംഹാസനത്തിലിരുന്ന് ഒരു സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അതിരുകൾ മാറ്റുകയും, കടലുകൾക്കപ്പുറത്തേക്ക് തന്റെ അധികാരം എത്തിക്കുകയും, ആയിരം വർഷങ്ങൾക്കുശേഷവും നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു മഹാക്ഷേത്രം പണിയുകയും ചെയ്യുന്നത്—അത് മറ്റൊരു കഥയാണ്. ആ കഥയുടെ പേര് രാജരാജ ചോളൻ. എന്നാൽ ആ പേരിലേക്ക് എത്തുന്നതിനു മുമ്പ്, നമുക്ക് വീണ്ടും കാവേരിയുടെ തീരത്തേക്ക് മടങ്ങാം. 1. *സിംഹാസനത്തിന്റെ കാത്തിരിപ്പിന്റെ അവസാനം* ആദിത്യ കരികാലന്റെ കൊലപാതകം ചോള രാജകുടുംബത്തെ രാഷ്ട്രീയ അനിശ്ചിതത്വത്തിലാക്കിയിരുന്നു. സുന്ദര ചോളന്റെ കാലത്തിനു ശേഷം മധുരാന്തകൻ ഉത്തമ ചോളൻ അധികാരത്തിലെത്തി. അരുള്‍മൊഴിവർമ്മൻ അപ്പോഴും കാത്തിരിക്കുകയായിരുന്നു. അവൻ സിംഹാസനത്തിനായി കലാപം നടത്തിയതായി തെളിയിക്കുന്ന രേഖകളില്ല. മറിച്ച്, പിന്നീട് തയ്യാറാക്കിയ തിരുവാലങ്കാട് ചെപ്പേടുകൾ പറയുന്നത്, ഉത്തമ ചോളൻ രാജാവാകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നിടത്തോളം അരുള്‍മൊഴി അധികാരം ഏറ്റെടുക്കാൻ തയ്യാറായില്ലെന്നാണ്. ഈ വിവരണം രാജകുടുംബത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക പാരമ്പര്യരേഖയിൽ നിന്നുള്ളതാണ്. അതിനെ സംഭവങ്ങളുടെ പൂർണമായും നിഷ്പക്ഷമായ രേഖയായി കാണാനാവില്ലെങ്കിലും, ചോളരുടെ അധികാരത്തുടർച്ച മനസ്സിലാക്കാൻ അത് പ്രധാനപ്പെട്ട സൂചനയാണ്. കാലം കടന്നുപോയി. ഉത്തമ ചോളന്റെ ഭരണത്തിനു ശേഷം, AD 985-ഓടെ അരുള്‍മൊഴിവർമ്മൻ ചോള സിംഹാസനത്തിലെത്തി. ഇനി അദ്ദേഹം ഒരു രാജകുമാരനല്ല. അവൻ ചോള സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ രാജാവാണ്. ചരിത്രം അദ്ദേഹത്തെ ഓർത്തത്—രാജരാജ ചോളൻ എന്ന പേരിൽ ആണ്. 2. *ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ അതിരുകൾ കടന്ന് പോകുന്ന ചോള പെരുമ.* രാജാവായതുകൊണ്ട് മാത്രം ഒരാൾ സാമ്രാജ്യം പണിയുന്നില്ല. അതിനായി സൈന്യവും സമ്പത്തും ഭരണസംവിധാനവും രാഷ്ട്രീയബന്ധങ്ങളും വേണം. രാജരാജൻ തന്റെ അധികാരം ഉറപ്പിക്കാൻ ആരംഭിച്ചു. ചോളരുടെ ശ്രദ്ധ വീണ്ടും തെക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും പടിഞ്ഞാറൻ കടൽത്തീരങ്ങളിലേക്കും നീങ്ങി. പാണ്ഡ്യരുടെ ശക്തിയെ നേരിടുകയും കേരളത്തിലെ ചേര ശക്തികളുമായി ഏറ്റുമുട്ടുകയും ചെയ്ത സൈനിക നീക്കങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്തെ പ്രധാന സംഭവങ്ങളായി മാറി. ശിലാശാസനങ്ങളിലെ വിജയവിവരണങ്ങൾ രാജാവിന്റെ നേട്ടങ്ങളെ പുകഴ്ത്തുന്ന ഭാഷയിലാണ് എഴുതപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ അവയെ വെറും രാജകീയ അവകാശവാദങ്ങളായി തള്ളിക്കളയാനാവില്ലെങ്കിലും, ഓരോ വിജയത്തിന്റെയും വ്യാപ്തി മനസ്സിലാക്കാൻ മറ്റു തെളിവുകളും പരിശോധിക്കണം. എന്നിരുന്നാലും ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ്. ചോളരുടെ സൈനികശക്തി ഇനി കാവേരിയുടെ താഴ്‌വരയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിൽക്കുന്നതായിരുന്നില്ല. പടിഞ്ഞാറൻ ദക്കണിലേക്കും തെക്കൻ ഉപദ്വീപിലേക്കും അവരുടെ സ്വാധീനം വ്യാപിച്ചു. ഗംഗപാടി പോലുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ ചോള അധികാരത്തിൻ കീഴിലായി. അയൽരാജ്യങ്ങളുമായുള്ള യുദ്ധങ്ങളും രാഷ്ട്രീയസഖ്യങ്ങളും ചേർന്ന് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭൂപടം മാറി. ഓരോ വിജയത്തിനും പിന്നിൽ ഒരു പുതിയ ചോദ്യം ഉയർന്നു: കീഴടക്കിയ പ്രദേശങ്ങളെ എങ്ങനെ ഭരിക്കും? 3. *കടലിനപ്പുറത്തേക്കും വ്യാപിക്കുന്ന ചോള സാമ്രാജ്യം.* ചോള ചരിത്രം കരയിലെ യുദ്ധങ്ങളുടെ മാത്രം കഥയല്ല. കടലും അതിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. AD 993-ഓടെ രാജരാജന്റെ സൈന്യം ശ്രീലങ്കയുടെ വടക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ വലിയ സൈനിക നീക്കം നടത്തി. ദ്വീപിന്റെ വടക്കൻ പ്രദേശങ്ങൾ ചോള നിയന്ത്രണത്തിലായി; പിന്നീട് അവിടം ചോള ഭരണസംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമായിത്തീർന്നു. ഇത് മുഴുവൻ ശ്രീലങ്കയും ഒരേസമയം കീഴടക്കിയെന്നർത്ഥമല്ല. ദ്വീപിന്റെ തെക്കൻ ഭാഗങ്ങളിലേക്കുള്ള ചോളരുടെ നിയന്ത്രണം വ്യത്യസ്ത ഘട്ടങ്ങളിലൂടെ വികസിച്ചു. കടൽമാർഗങ്ങൾ ചോളർക്ക് യുദ്ധത്തിനുള്ള വഴികൾ മാത്രമായിരുന്നില്ല. വ്യാപാരത്തിനും ചരക്കുനീക്കത്തിനും വിദേശബന്ധങ്ങൾക്കും അവ നിർണായകമായിരുന്നു . ശിലാശാസനങ്ങളിൽ രാജരാജന്റെ വിജയങ്ങളിൽ കടൽത്തീരപ്രദേശങ്ങളും ദ്വീപുകളും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു. മാലദ്വീപുകളിലേക്കുള്ള സൈനിക നീക്കവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിജയവിവരണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കപ്പലുകൾ, തുറമുഖങ്ങൾ, വ്യാപാരികൾ, സൈനികർ—ഇവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് ചോളരുടെ കടൽശക്തി രൂപപ്പെട്ടത്. എന്നാൽ ചോളരുടെ കടലാധിപത്യം ആധുനിക അർത്ഥത്തിലുള്ള സ്ഥിരമായ ഒരു നാവികസാമ്രാജ്യമായി സങ്കൽപ്പിക്കരുത്. അന്നത്തെ സൈനികശേഷിയും വ്യാപാരബന്ധങ്ങളും രാഷ്ട്രീയനിയന്ത്രണവും ഇന്നത്തേതിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. എങ്കിലും ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിൽ കടലിന് പുതിയൊരു രാഷ്ട്രീയപ്രാധാന്യം ലഭിച്ച കാലമായിരുന്നു അത്. 4. *വാളിനപ്പുറം മറ്റൊരു ശക്തി* യുദ്ധങ്ങൾ സാമ്രാജ്യം വികസിപ്പിച്ചു.

ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പരിണാമത്തിലെ ആദ്യ വലിയ ചുവടാണ്. മോശെയുടെ കാലത്തെ ജനത... കാനാനിലെ മലനാടുകളിൽ കുടിയേറിയ സമൂഹങ്ങൾ... ന്യായാധിപന്മാരുടെ കാലത്തെ ഗോത്രങ്ങൾ... ഫിലിസ്ത്യരോടുള്ള തുടർച്ചയായ സംഘർഷങ്ങൾ... ശമൂവേലിന്റെ നേതൃത്വത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റം... അവസാനം ശൗലിന്റെ രാജത്വം. ഒരു നീണ്ട യാത്രയുടെ ആദ്യഘട്ടം ഇവിടെ പൂർത്തിയാകുന്നു. ഒരു ജനതയുടെ രൂപീകരണത്തിൽ നിന്ന് ഒരു രാഷ്ട്രീയ സമൂഹത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര. ഇസ്രായേൽ ഇനി വെറും ഗോത്രങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയായി മാത്രം തുടരുന്നില്ല. ഒരു രാജ്യമാകാനുള്ള വഴിയിലേക്ക് അത് കടന്നിരിക്കുന്നു. ഇവിടെയാണ് നമ്മുടെ തിരിഞ്ഞുനോട്ടവും അവസാനിക്കുന്നത്. നമ്മുടെ ഇസ്രായേൽ ചരിത്രത്തിന്റെ ഒന്നാം ഭാഗം ആരംഭിച്ചത് ശൗൽ രാജാവിൽ നിന്നായിരുന്നു. എന്നാൽ ഒൻപതാം ഭാഗം മുതൽ നാം കഥപറച്ചിലിന്റെ രീതി മാറ്റി. ചരിത്രത്തെ നേർരേഖയിൽ മാത്രം പിന്തുടരാതെ, വർത്തമാനത്തിൽ നിന്ന് പിന്നിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്ന ഒരു നോൺ-ലീനിയർ ആഖ്യാനശൈലി സ്വീകരിച്ചു. അങ്ങനെ, ശൗലിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച നമ്മുടെ യാത്രയെ താൽക്കാലികമായി പിന്നിലേക്ക് തിരിച്ച്, ഇസ്രായേൽ ജനതയുടെ രൂപീകരണത്തിലേക്കും അതിന്റെ വേരുകളിലേക്കും നാം സഞ്ചരിച്ചു. അധ്യായം 9.5 അത്തരമൊരു ഇടവേളയായിരുന്നു. നാല് ഭാഗങ്ങളിലായി നീണ്ട ഈ പിന്നോട്ടുയാത്രയിൽ, മോശെയുടെ കാലം മുതൽ ശൗലിന്റെ ഉദയകാലം വരെയുള്ള ചരിത്രപശ്ചാത്തലത്തിലൂടെ നാം കടന്നുപോയി. അടിമത്തത്തിൽ നിന്ന് മോചനത്തിലേക്ക്... മോചനത്തിൽ നിന്ന് മരുഭൂമിയാത്രയിലേക്ക്... അവിടെ നിന്ന് വാഗ്ദത്തഭൂമിയിലേക്കും ഗോത്രങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിലേക്കും... ഗോത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് ന്യായാധിപന്മാരുടെ കാലത്തിലേക്കും... ഒടുവിൽ രാജത്വത്തിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനത്തിലേക്കും... ഒരു ജനത എങ്ങനെ രൂപപ്പെട്ടു, ഗോത്രങ്ങളായി വളർന്നു, ഒടുവിൽ ഒരു രാജാവിന്റെ കീഴിൽ ഒന്നിക്കാനുള്ള വഴിയിലേക്ക് നീങ്ങി എന്നതിന്റെ ചരിത്രപശ്ചാത്തലം ഇവിടെ പൂർത്തിയാകുന്നു. ഇത് നമ്മുടെ പ്രധാന ചരിത്രക്രമത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു വ്യതിചലനം മാത്രമായിരുന്നില്ല. ശൗലിന്റെ കാലത്തുനിന്ന് നാം ആരംഭിച്ച കഥയെ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഒരു പിന്നോട്ടുനോട്ടമായിരുന്നു. ഇനി ആ ഇടവേള അവസാനിക്കുന്നു. പിന്നോട്ടുള്ള യാത്രയിൽ നിന്ന് നമുക്ക് വീണ്ടും മുന്നോട്ടു നീങ്ങാം — ശൗലിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച ഇസ്രായേലിന്റെ രാജവംശചരിത്രത്തിലേക്ക്. ഇനി ചരിത്രം വീണ്ടും മുന്നോട്ട് ഒഴുകുന്നു... നാം വീണ്ടും നമ്മുടെ പ്രധാന ചരിത്രയാത്രയിലേക്ക് മടങ്ങുകയാണ്. റോമിൽ നിന്ന് ബൈസന്റിയിലേക്ക് എത്തിയ അതേ ചരിത്രപാതയിൽ നിന്ന്... യെരൂശലേമിന്റെ മുന്നിൽ വീണ്ടും ഒരു പുതിയ കാലം തുറക്കുകയാണ്. തുടരും... ഇസ്രായേലിന്റെ ചരിത്രം | ഭാഗം 10 അറേബ്യയിൽ നിന്ന് യെരൂശലേമിലേക്ക് – ഒരു പുതിയ വിശ്വാസത്തിന്റെ വരവ് ഒരു പുതിയ മതം ഉയർന്നു... ഒരു സാമ്രാജ്യം പിൻവാങ്ങി... യെരൂശലേമിന്റെ വാതിലുകൾ തുറന്നു...

*ഇസ്രായേലിന്റെ ചരിത്രം | ഭാഗം 9.5* അധ്യായം 4 ശമൂവേൽ മുതൽ ശൗൽ വരെ _*ഇസ്രായേലിലെ രാജത്വത്തിന്റെ തുടക്കം*_ ഒരു രാജാവില്ലാത്ത കാലം... ഗോത്രങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. യുദ്ധങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ന്യായാധിപന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ, എല്ലാം ഒരുമിച്ച് നയിക്കുന്ന ഒരു കേന്ദ്ര അധികാരം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ന്യായാധിപന്മാരുടെ കാലം അവസാനത്തിലേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ, ഇസ്രായേലിന്റെ മുന്നിലെ ഏറ്റവും വലിയ ചോദ്യം ഇതായിരുന്നു. അവിടെയാണ് ശമൂവേൽ രംഗത്തേക്ക് വരുന്നത്. ശിലോവിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരുന്ന ആ കാലഘട്ടത്തിൽ വളർന്ന ശമൂവേൽ, ഹീബ്രു പാരമ്പര്യത്തിലെ വിവരണപ്രകാരം ഒരു മതനേതാവ് മാത്രമല്ലായിരുന്നു. ജനങ്ങളുടെ തർക്കങ്ങളിൽ ഇടപെടുകയും ഗോത്രങ്ങളെ നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു നേതാവായും അദ്ദേഹം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. പക്ഷേ, ഇസ്രായേലിന്റെ പ്രശ്നം ഒരു നേതാവിന്റെ അഭാവം മാത്രമായിരുന്നില്ല. പുറത്ത് ഒരു ശക്തമായ ശത്രു ഉണ്ടായിരുന്നു — ഫിലിസ്ത്യർ. തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ ശക്തമായ കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിരുന്ന ഫിലിസ്ത്യർ, മലനാടുകളിലെ ഇസ്രായേൽ സമൂഹങ്ങൾക്ക് തുടർച്ചയായ സമ്മർദ്ദമായിരുന്നു. അപ്പോൾ ഓരോ ഗോത്രവും സ്വന്തം രീതിയിൽ പ്രതികരിച്ചാൽ മാത്രം മതിയാകില്ലെന്ന് വ്യക്തമായി തുടങ്ങി. ഒരു യുദ്ധം വരുമ്പോൾ ഒരു നേതാവ് ഉയരും. യുദ്ധം കഴിഞ്ഞാൽ ആ നേതൃത്വം വീണ്ടും ചിതറും. വീണ്ടും മറ്റൊരു പ്രതിസന്ധി...വീണ്ടും മറ്റൊരു നേതാവ്... ഇത് ഒരു സ്ഥിരമായ രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനം ആയിരുന്നില്ല. അതിനിടയിലാണ് ജനങ്ങളുടെ ചിന്ത മാറിത്തുടങ്ങിയത്. “നമുക്കും ഒരു രാജാവ് വേണം.” ഹീബ്രു പാരമ്പര്യത്തിലെ വിവരണപ്രകാരം, ജനങ്ങൾ മറ്റു ചുറ്റുമുള്ള ജനതകളെപ്പോലെ തങ്ങളെ നയിക്കാൻ ഒരു രാജാവിനെ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇത് വെറും ഒരു മതപരമായ സംഭവമായി മാത്രം കാണേണ്ടതില്ല. ചരിത്രത്തിന്റെ കണ്ണിലൂടെ നോക്കുമ്പോൾ, ഇതിന് പിന്നിൽ ഒരു വലിയ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റത്തിന്റെ ആവശ്യം കാണാം. ഗോത്രങ്ങളെ ഒന്നിപ്പിക്കുക. യുദ്ധസമയത്ത് ഒരൊറ്റ സൈനിക നേതൃത്വം സൃഷ്ടിക്കുക. തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാൻ ഒരു കേന്ദ്ര അധികാരം ഉണ്ടാക്കുക. അതായത് —ഗോത്രസമൂഹത്തിൽ നിന്ന് ഒരു രാജ്യത്തിലേക്ക്. അവിടെ എത്തിയാണ് ശൗൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്. ബെന്യാമീൻ ഗോത്രത്തിൽ നിന്നുള്ള ശൗൽ. ഹീബ്രു പാരമ്പര്യത്തിലെ വിവരണപ്രകാരം, പിതാവിന്റെ നഷ്ടപ്പെട്ട കഴുതകളെ അന്വേഷിച്ചാണ് ശൗൽ യാത്ര തിരിക്കുന്നത്. ആ അന്വേഷണമാണ് അദ്ദേഹത്തെ ശമൂവേലിന്റെ അടുത്തേക്ക് എത്തിക്കുന്നത്. അവരുടെ കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം, ശൗലിനെ ഇസ്രായേലിന്റെ രാജാവായി ഉയർത്തുന്ന സംഭവങ്ങൾ ഒന്നിന് പിന്നാലെ ഒന്നായി നടക്കുന്നു. ആദ്യം രഹസ്യമായി അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെടുന്നു; പിന്നീട് ജനങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വം അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു. അധികം വൈകാതെ തന്നെ രാജത്വത്തിന്റെ ആദ്യ പരീക്ഷണവും എത്തുന്നു. *അമ്മോന്യരുടെ ഭീഷണി.* അമ്മോന്യർ കിഴക്കൻ ജോർദാൻ പ്രദേശത്ത് താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു പുരാതന ജനതയായിരുന്നു. ശൗലിന്റെ കാലത്ത് അവർ ഇസ്രായേലിന്റെ കിഴക്കൻ ഭാഗത്തുള്ള യാബേശ്-ഗിലെയാദ് പ്രദേശത്തെ ആക്രമിച്ചതായാണ് ഹീബ്രു പാരമ്പര്യം പറയുന്നത്. അവരുടെ രാജാവായ നാഹാഷ്, യാബേശിലെ ജനങ്ങളെ കീഴടങ്ങാൻ നിർബന്ധിക്കുകയും കഠിനമായ വ്യവസ്ഥ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ വാർത്ത മറ്റ് ഇസ്രായേൽ ഗോത്രങ്ങളിലെത്തിയപ്പോൾ, ശൗൽ ഗോത്രങ്ങളെ ഒന്നിപ്പിക്കുകയും അമ്മോന്യരുടെ ഭീഷണിക്കെതിരെ വിജയിക്കുകയും ചെയ്തതായാണ് പാരമ്പര്യവിവരണം പറയുന്നത്. ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന മാറ്റം സംഭവിച്ചു. ഇതുവരെ പലപ്പോഴും ഒരു പ്രത്യേക ഗോത്രമോ പ്രദേശമോ മാത്രം സംരക്ഷിച്ചിരുന്ന നേതൃത്വത്തിന് പകരം, പല ഗോത്രങ്ങളെയും ഒരുമിച്ച് സൈനികമായി സംഘടിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു കേന്ദ്ര നേതൃത്വം ശൗലിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ രൂപപ്പെടുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ പുതിയ രാജത്വം ഇപ്പോഴും ദുർബലമായിരുന്നു. ഒരു കൊട്ടാരം മാത്രം ഉണ്ടാക്കിയാൽ രാജ്യം ഉണ്ടാകില്ല. ഒരു കിരീടം മാത്രം ധരിച്ചാൽ രാജാവ് ശക്തനാകില്ല. ഗോത്രങ്ങളുടെ വിശ്വാസം നേടണം. സൈന്യത്തെ സംഘടിപ്പിക്കണം. ശത്രുക്കളെ നേരിടണം. അതിലുപരി —വ്യത്യസ്തമായ ഗോത്രസമൂഹങ്ങളെ ഒരൊറ്റ രാഷ്ട്രീയ സമൂഹമാക്കി മാറ്റണം. ശൗലിന്റെ കാലത്ത് ഈ പ്രക്രിയയ്ക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചു. ഫിലിസ്ത്യരുമായി ഉണ്ടായ സംഘർഷങ്ങൾ ഈ പുതിയ രാജത്വത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പരീക്ഷണമായി മാറി. പക്ഷേ ശൗലിന്റെ വ്യക്തിജീവിതത്തിലെ എല്ലാ സംഭവങ്ങളും സ്വതന്ത്രമായ പുരാവസ്തു തെളിവുകളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടവയല്ല. ശൗലിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ പിന്നീട് എഴുതപ്പെട്ട ഹീബ്രു പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ലഭിക്കുന്നത്. എങ്കിലും, അതിനപ്പുറം ഒരു വലിയ ചരിത്രചിത്രം നമുക്ക് കാണാം. BC 12–10-ാം നൂറ്റാണ്ടുകളിലായി കാനാനിലെ മലനാടുകളിൽ ചെറിയ കുടിയേറ്റ സമൂഹങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുന്നു.ഗോത്രബന്ധങ്ങൾ ക്രമേണ രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകളിലേക്ക് മാറുന്നു. യുദ്ധങ്ങളും വിഭവങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണവും പുറംശക്തികളുടെ സമ്മർദ്ദവും കൂടുതൽ ഏകോപിതമായ നേതൃത്വത്തിന്റെ ആവശ്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ, ശൗലിന്റെ രാജത്വം ഒരു വ്യക്തിയുടെ കഥ മാത്രമല്ല.

ചോള രാജ്യത്തിലെ ശക്തമായ ഒരു പ്രഭുകുടുംബത്തിന്റെ കേന്ദ്രം. ചോള ഭരണകൂടവുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള പഴുവേട്ടരായർ പോലുള്ള പ്രാദേശിക ശക്തികൾ രാജ്യത്തിന്റെ സൈനിക-ഭരണ സംവിധാനത്തിൽ പ്രധാന സ്ഥാനമുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീടുള്ള പൊന്നിയിൻ സെൽവൻ എന്ന നോവൽ ഈ കുടുംബത്തെ വളരെ നാടകീയമായി അവതരിപ്പിച്ചു. പഴുവേട്ടരായർ,നന്ദിനി.... മധുരാന്തകന്റെ അവകാശം.... ആദിത്യ കരികാലന്റെ മരണം… ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഒരു വലിയ കൊട്ടാര ഗൂഢാലോചനയുടെ ചിത്രം അവിടെ രൂപപ്പെടുന്നു. പക്ഷേ നമ്മുടെ ചരിത്രത്തിൽ അവിടെ വീണ്ടും ഒരു നിമിഷം നിൽക്കാം. പഴുവേട്ടരായർ ഉത്തമ ചോളനൊപ്പം ആദിത്യ കരികാലന്റെ വധത്തിനായി ഗൂഢാലോചന നടത്തി എന്ന് തെളിയിക്കുന്ന വ്യക്തമായ ചരിത്രരേഖ നമ്മുടെ കൈവശമില്ല. അതിനാൽ അത് നാം ചരിത്രസത്യമായി പറയില്ല. പക്ഷേ ഒരു കാര്യം ഉറപ്പാണ്, ചോള സിംഹാസനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം അത്രയും ലളിതമായിരുന്നില്ല. രാജകുടുംബം മാത്രം അല്ല. പ്രാദേശിക പ്രഭുക്കന്മാർ. സൈനിക ശക്തികൾ. ഭൂമിയും സമ്പത്തും കൈവശം വച്ച കുടുംബങ്ങൾ. എല്ലാവരും ചോള അധികാരത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. ഒടുവിൽ....മധുരാന്തകൻ രാജാവായി ആദിത്യ കരികാലന്റെ മരണത്തിന് ശേഷം അരുള്‍മൊഴിവർമ്മന് സിംഹാസനം ലഭിച്ചില്ല. മധുരാന്തകൻ രാജാവായി. അവൻ ചരിത്രത്തിൽ ഉത്തമ ചോളൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ഇതിന്റെ പിന്നിൽ എന്തായിരുന്നു? അവകാശപരമ്പരയുടെ കണക്കുകളോ? രാഷ്ട്രീയ ധാരണയോ? രാജകുടുംബത്തിലെ സമ്മതമോ? പിന്നീട് എഴുതപ്പെട്ട തിരുവാലങ്ങാട് ചെപ്പേടുകൾ പറയുന്നത്— ആദിത്യ കരികാലന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം ജനങ്ങൾ അരുള്‍മൊഴിവർമ്മനെ രാജാവാക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു എന്നാണ് തിരുവാലങ്കാട് ചെപ്പേടുകൾ പറയുന്നത്. എന്നാൽ ഉത്തമ ചോളൻ അധികാരം ആഗ്രഹിക്കുന്നിടത്തോളം താൻ സിംഹാസനം ഏറ്റെടുക്കില്ലെന്ന് അരുള്‍മൊഴി പറഞ്ഞതായും ആ രേഖ വിവരിക്കുന്നു.” എങ്കിലും അരുള്‍മൊഴിവർമ്മൻ ഉടൻ രാജാവാകാതെ ഉത്തമ ചോളൻ രാജാവായെന്നത് ചരിത്രപരമായി വ്യക്തമാണ്. അരുള്‍മൊഴി കാത്തിരുന്നു ഇവിടെയാണ് നമ്മുടെ കഥയിലെ നായകൻ പുതിയൊരു രൂപം നേടുന്നത്. അവൻ തോറ്റിരുന്നില്ല. അവൻ സിംഹാസനം നഷ്ടപ്പെടുത്തിയതുമല്ല. അവൻ കാത്തിരിക്കുകയായിരുന്നു. യുദ്ധങ്ങൾ കണ്ടു. ഭരണത്തിന്റെ ഉള്ളറകൾ കണ്ടു. ചോളരുടെ പഴയ മുറിവുകൾ കണ്ടു. രാജകുടുംബത്തിലെ അധികാരത്തിന്റെ നിഴലുകൾ കണ്ടു. ഇതിൽ നിന്നെല്ലാം അവൻ മനസ്സിലാക്കി—ഒരു രാജ്യം നേടുന്നത് ഒരു കാര്യം. അതിനെ നിലനിർത്തുന്നത് മറ്റൊരു കാര്യം. അവന്റെ മുന്നിൽ ഇനി ഒരു വലിയ അവസരം വരാനിരിക്കുകയായിരുന്നു. AD 985 കാലം വീണ്ടും തിരിഞ്ഞു. ഉത്തമ ചോളന്റെ കാലം അവസാനിച്ചു. കാവേരിയുടെ കരയിൽ വീണ്ടും ഒരു രാജാഭിഷേകം. ഈ പ്രാവശ്യം സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നത് അരുള്‍മൊഴിവർമ്മൻ. ജനഹൃദയങ്ങളിൽ പിന്നീട് പൊന്നിയിൻ സെൽവൻ എന്ന പേരിൽ അമർന്ന രാജകുമാരൻ. ചരിത്രം അവനെ മറ്റൊരു പേരിൽ ഓർത്തു— രാജരാജ ചോളൻ. പക്ഷേ… ഇത് ഒരു അവസാനമല്ല. ഇതാണ് യഥാർത്ഥ തുടക്കം. കാരണം അവന്റെ കൈകളിൽ എത്തിയപ്പോൾ ചോള രാജ്യം ഇനിയും ഒരു സാമ്രാജ്യമായിരുന്നില്ല. അവന്റെ മുന്നിൽ കാവേരിയുടെ സമൃദ്ധി ഉണ്ടായിരുന്നു. തെക്കിലെ പാണ്ഡ്യർ ഉണ്ടായിരുന്നു. പടിഞ്ഞാറിലെ ചേരർ ഉണ്ടായിരുന്നു. വടക്കിലെ പഴയ ശത്രുക്കളുടെ ഓർമ്മ ഉണ്ടായിരുന്നു. കടൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. കടലിനപ്പുറം വ്യാപാരത്തിന്റെ പുതിയ ലോകം ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൻ എല്ലാം നോക്കി. പിന്നെ…ഒരു രാജാവിന് ചെയ്യാവുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ചോദ്യം ചോദിച്ചു. «“ഈ രാജ്യത്തെ ഒരു സാമ്രാജ്യമാക്കാൻ കഴിയുമോ?”»🔥🔥 അവന്റെ ഉത്തരം അടുത്ത ഇരുപത്തിയെട്ട് വർഷങ്ങളിൽ കല്ലിലും വാളിലും കടലിലും ശാസനങ്ങളിലും എഴുതപ്പെട്ടു. തുടരും.... നദികളും വാളുകളും പണിത ദക്ഷിണേന്ത്യ | ഭാഗം 7B അരുള്‍മൊഴിവർമ്മൻ | ഭാഗം 2 ഒരു രാജാവ് സാമ്രാജ്യം പണിയുമ്പോൾ.... രാജരാജ ചോളൻ അഥവാ പൊന്നിയിൻ സെൽവൻ

*നദികളും വാളുകളും പണിത ദക്ഷിണേന്ത്യ | ഭാഗം 7 A* *അരുള്‍മൊഴിവർമ്മൻ | ഭാഗം 1* *_സിംഹാസനത്തിനായുള്ള നിഴൽ_* തക്കോലത്തിലെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഒരു ചോള രാജകുമാരൻ രാജാദിത്യൻ വീണു. പരാന്തക ചോളന്റെ സ്വപ്നങ്ങൾക്ക് വടക്കോട്ട് ഒരു വാൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ വാൾ അന്ന് അവിടെ നിശ്ചലമായി. രാജാദിത്യന്റെ മരണത്തോടെ ചോളരുടെ മുന്നിൽ ഒരു യുദ്ധം മാത്രമല്ല അവസാനിച്ചത്. സിംഹാസനത്തിന്റെ ഭാവിയും അവ്യക്തമായി. ഒരു രാജാവിന് ശേഷം ആരാണ്? പരാന്തകൻ ഇപ്പോഴും രാജാവായിരുന്നു. പക്ഷേ രാജവംശത്തിൽ അടുത്ത തലമുറ ഇതിനകം വളരുകയായിരുന്നു. പരാന്തകന്റെ മകൻ ഗന്ധരാദിത്യൻ രാജാവായി. പക്ഷേ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലം ദീർഘമായിരുന്നില്ല. അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു മകൻ ഉണ്ടായിരുന്നു, മധുരാന്തകൻ. പിന്നീട് ചരിത്രം അവനെ ഉത്തമ ചോളൻ എന്ന് വിളിച്ചു. പക്ഷേ അന്ന് അവൻ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നില്ല. എന്തുകൊണ്ട്? ഇവിടെ ചരിത്രം നമുക്ക് ഒരു കൗതുകകരമായ സൂചന നൽകുന്നു. ഗന്ധരാദിത്യൻ മരിക്കുമ്പോൾ മധുരാന്തകൻ വളരെ ചെറുപ്പമായിരുന്നിരിക്കാം. അല്ലെങ്കിൽ അന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിൽ കൂടുതൽ പ്രായമുള്ള ഒരു ഭരണാധികാരി ആവശ്യമായിരുന്നിരിക്കാം. തെളിവുകൾ രണ്ടാമത്തെ കാര്യം തീർച്ചയായി പറയുന്നില്ല. പക്ഷേ ഒരു കാര്യം വ്യക്തം—ഗന്ധരാദിത്യന്റെ മകൻ അന്ന് തന്നെ ചോള സിംഹാസനത്തിലെത്തിയില്ല. അതിനുപകരം അധികാരം ഗന്ധരാദിത്യന്റെ അനുജനായ അരിഞ്ജയനിലേക്ക് നീങ്ങി. അരിഞ്ജയൻ അധികകാലം ഭരിച്ചില്ല. അതിനുശേഷം ചോള സിംഹാസനത്തിൽ എത്തിയത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ— സുന്ദര ചോളൻ. ഇപ്പോൾ ചോള രാജകുടുംബം വീണ്ടും ശക്തി പ്രാപിച്ചു തുടങ്ങി. പാണ്ഡ്യർ തെക്കിൽ. രാഷ്ട്രകൂടരുടെ ശേഷിപ്പുകൾ വടക്കിൽ. നഷ്ടപ്പെട്ട തൊണ്ടൈമണ്ഡലം തിരിച്ചുപിടിക്കേണ്ട ആവശ്യം. ചോളരുടെ ഇടയിൽ ശക്തമായി തുടങ്ങി. ചോള രാജാവിന് വീണ്ടും യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ടി വന്നു. അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം കൂടെ രണ്ട് പുത്രന്മാർ വളർന്നു. ഒരാൾ യോദ്ധാവും വീരനും ആയ ആദിത്യ കരികാലൻ. മറ്റൊരാൾ ഇനിയും ചെറുപ്പമായിരുന്നു. അരുള്‍മൊഴിവർമ്മൻ. ആദിത്യ കരികാലൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ആദിത്യന്റെ പേര് വേഗത്തിൽ ഉയർന്നു.പാണ്ഡ്യരുമായി വീണ്ടും ഏറ്റുമുട്ടൽ. വീരപാണ്ഡ്യൻ X ചോള സൈന്യം. ആദിത്യ കരികാലൻ പാണ്ഡ്യ രാജാവായ വീരപാണ്ഡ്യനെ തോൽപ്പിച്ചതായി ചോള ലിഖിതങ്ങൾ പറയുന്നു. ഇനി അവൻ ആദിത്യ കരികാലൻ ഒരു രാജകുമാരൻ മാത്രമല്ല. ചോളരുടെ അടുത്ത രാജാവായി കാണപ്പെടുന്ന യോദ്ധാവായിരുന്നു. ചോള സിംഹാസനം അവന്റെ മുന്നിൽ തന്നെയുണ്ടെന്ന് തോന്നിയിരിക്കാം. പക്ഷെ കൊട്ടാരത്തിൽ മറ്റൊരു പേര് കൂടി ഉണ്ടായിരുന്നു. മധുരാന്തകൻ. ഗന്ധരാദിത്യന്റെ മകൻ. സിംഹസനത്തിന്അ വകാശമുള്ള മറ്റൊരു രാജകുമാരൻ. ഒരു സിംഹാസനം, രണ്ട് അവകാശികൾ ഒരാൾ സുന്ദര ചോളന്റെ മകൻ. യുദ്ധത്തിൽ പ്രശസ്തനായ ആദിത്യ കരികാലൻ. മറ്റൊരാൾ ഗന്ധരാദിത്യന്റെ മകൻ. അവകാശത്തിന്റെ മറ്റൊരു ശാഖയിൽ നിന്നുള്ള മധുരാന്തകൻ. അതിനിടയിൽ അരുള്‍മൊഴിവർമ്മനും വളരുകയായിരുന്നു. ചോള രാജകുടുംബം ഒരേ വംശമായിരുന്നെങ്കിലും അധികാരത്തിന്റെ വഴി ഒറ്റവഴിയല്ലായിരുന്നു. അപ്പോഴാണ് വിധി വീണ്ടും ഒരു വാതിൽ അടച്ചത്. ഒരു രാത്രിയിൽ എല്ലാം മാറി AD 969-ഓടെ ആദിത്യ കരികാലൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ചോള രാജകുടുംബത്തിന് ഇത് ഒരു മരണം മാത്രമായിരുന്നില്ല. അടുത്ത രാജാവായി കാണപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു രാജകുമാരൻ ഇല്ലാതായി. തഞ്ചാവൂരിലെ രാഷ്ട്രീയ കണക്കുകൾ ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് മാറി. ആരാണ് അടുത്തത്? എന്ന ചോദ്യം ഉയർന്നു. ആദിത്യ കരികാലന്റെ മരണത്തെക്കുറിച്ച് പിന്നീട് അനവധി കഥകൾ പിറന്നു. പാണ്ഡ്യരുടെ പ്രതികാരം. കൊട്ടാരത്തിലെ ഗൂഢാലോചന. അധികാരത്തിനായുള്ള പോരാട്ടം. പിന്നീട് വന്ന സാഹിത്യങ്ങളും ജനകീയ കഥകളും ഈ സംഭവത്തിന് വലിയൊരു നാടകീയ രൂപം നൽകി. പക്ഷേ ചരിത്രകാരന്റെ കയ്യിൽ തെളിവുകളായി ഉള്ളത് ചോള കാലത്തെ ചില ലിഖിതങ്ങൾ ആണ്, ഉദയാർക്കുടിയിലെ രാജരാജ ചോളന്റെ കാലത്തെ ശാസനം ആദിത്യ കരികാലന്റെ വധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില വ്യക്തികളുടെ പേരുകൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. അവരുടെ സ്വത്തുക്കൾ കണ്ടുകെട്ടിയതിനെക്കുറിച്ചും അത് പറയുന്നു. പക്ഷേ, അവിടെ ഉത്തമ ചോളൻ തന്നെയാണ് കൊലപാതകത്തിന് പിന്നിലെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന തെളിവില്ല. അതുകൊണ്ട് നമുക്ക് ചരിത്രവും കഥയും തമ്മിൽ ഒരു വര വരയ്ക്കണം. ആദിത്യ കരികാലൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു — ചരിത്രം. ആരാണ് മുഴുവൻ ഗൂഢാലോചനയുടെ പിന്നിൽ — ഇന്നും ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്ന ചോദ്യം. അതിനിടയിൽ, മധുരാന്തകൻ മുന്നിലേക്ക് വന്നു. ഗന്ധരാദിത്യന്റെ മകൻ. വർഷങ്ങളായി സിംഹാസനത്തിൽ നിന്ന് അകന്നു നിന്നിരുന്ന ആ രാജകുമാരൻ. ഇപ്പോൾ അവന്റെ അവകാശം വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ മധ്യത്തിലേക്ക് വന്നു. അവൻ മാത്രം അല്ല. അവനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ചോള രാജ്യത്തിലെ ശക്തമായ പ്രാദേശിക പ്രഭുക്കന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടൊരു കുടുംബം— പഴുവൂരിലെ ശക്തിയായിരുന്ന പഴുവേട്ടരായർ. പഴുവൂർ.

ചോളർ തെക്കോട്ട് നീങ്ങി. പാണ്ഡ്യർ തിരിച്ചടിച്ചു. ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടം വീണ്ടും വാളുകളുടെ ശബ്ദം കേൾക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇത് രാജാക്കന്മാർ തമ്മിലുള്ള ഒറ്റപ്പെട്ട യുദ്ധങ്ങളുടെ കഥ മാത്രമായിരുന്നില്ല. കൃഷിഭൂമികൾ, നഗരങ്ങൾ, വ്യാപാരപാതകൾ, തുറമുഖങ്ങൾ ഇവയെല്ലാം അധികാരത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. വിജയാലയൻ തുറന്ന വാതിലിലൂടെ അടുത്ത തലമുറകൾ കൂടുതൽ അകത്തേക്ക് നടന്നു. *പരാന്തക ചോളൻ.* AD പത്താം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യഭാഗത്ത് ചോള ശക്തി കൂടുതൽ വ്യാപിച്ചു. പാണ്ഡ്യ പ്രദേശങ്ങളിലേക്കുള്ള നീക്കങ്ങൾ ശക്തമായി. ശ്രീലങ്കയുമായുള്ള ബന്ധങ്ങളും ചോളരുടെ തെക്കൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമാർജിച്ചു. ചോളരുടെ പേര് ഇനി കാവേരി കരകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങി നിൽക്കില്ല..... ചോളർ....! ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയായി അത് മാറിക്കൊണ്ടിരുന്നു. പക്ഷെ വലിയ ശക്തികൾ ഉയരുമ്പോൾ അവരെ നേരിടാൻ മറ്റ് വലിയ ശക്തികളും ഉയരും. അതും ഒരു അലിഖിത നിയമം ആണ്. *തക്കോലം യുദ്ധത്തിലേക്ക്* വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഷ്ട്രകൂടർ ശക്തരായിരുന്നു. അവരുടെ രാജാവ് കൃഷ്ണൻ മൂന്നാമൻ. ചോളരും രാഷ്ട്രകൂടരും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടൽ ഒടുവിൽ 949-ലെ തക്കോലം യുദ്ധത്തിലേക്ക് എത്തി. ചോളർക്കുണ്ടായ പരാജയം വലിയ തിരിച്ചടിയായിരുന്നു. ചോള യുവ രാജാവായ രാജാദിത്യൻ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. വടക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ ചോള നിയന്ത്രണം തളർന്നു. ഒരു സാമ്രാജ്യം പണിയുന്നത് എത്ര ബുദ്ധിമുട്ടാണെന്ന് ചരിത്രം വീണ്ടും ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. ഉയർച്ചയ്ക്ക് ശേഷം വീഴ്ച വരാം. പക്ഷേ…വീഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം തിരിച്ചുവരാനും കഴിയും. ചോളരുടെ കഥയിൽ ആ തിരിച്ചുവരവ് ഇനിയും പൂർത്തിയായിരുന്നില്ല. ചോള രാജവംശം മാറിക്കൊണ്ടിരുന്നു. വിജയാലയൻ തുടങ്ങിയ യാത്ര പല തലമുറകളിലൂടെ നീണ്ടു. ഓരോ രാജാവും മുൻപുള്ളവൻ വിട്ടുപോയ ഭൂമിയിൽ അടുത്ത കല്ല് വെച്ചു. കൃഷിഭൂമികൾ,നഗരങ്ങൾ,ക്ഷേത്രങ്ങൾ,വ്യാപാരപാതകൾ, ഭരണസംവിധാനങ്ങൾ, സൈനിക ശക്തി, കടൽവ്യാപാരം.ഇവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് ഒരു വലിയ ചോള രാഷ്ട്രത്തിന്റെ അടിത്തറ പതുക്കെ രൂപപ്പെട്ടത്. ഇനി ചോളരുടെ മുന്നിൽ ഒരു വലിയ ചോദ്യം മാത്രം. എങ്ങനെ ഒരു രാജവംശം ഒരു സാമ്രാജ്യമായി മാറും? അതിന്റെ ഉത്തരം കാവേരിയുടെ കരയിൽ വളർന്ന ഒരു രാജകുമാരനിൽ നിന്ന് വരും. അവന്റെ പേര്— അരുള്‍മൊഴിവർമ്മൻ. കാവേരിയുടെ മകൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ട പൊന്നിയിൻ സെൽവൻ. ചരിത്രം പിന്നീട് അവനെ മറ്റൊരു പേരിൽ ഓർത്തു—രാജരാജ ചോളൻ. തുടരും..... നദികളും വാളുകളും പണിത ദക്ഷിണേന്ത്യ | ഭാഗം 7 ഒരു രാജാവ് സാമ്രാജ്യം പണിയുമ്പോൾ. രാജരാജ ചോളൻ അഥവാ പൊന്നിയിൻ സെൽവൻ

*നദികളും വാളുകളും പണിത ദക്ഷിണേന്ത്യ | ഭാഗം 6* ചോളരുടെ തിരിച്ചുവരവ് *വിജയാലയ ചോളൻ* ഒരു രാജാവിന്റെ വിജയം മാത്രമല്ല ഒരു പഴയ രാജവംശത്തിന്റെ വീണ്ടും ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിന്റെ തുടക്കം. കാവേരി വീണ്ടും നമ്മുടെ കഥയിലേക്ക് വരുന്നു. പർവതങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, നിലങ്ങളെ നനച്ച്,ഗ്രാമങ്ങളെ വളർത്തി,നഗരങ്ങളെ സമ്പന്നമാക്കി കിഴക്കൻ കടലിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന നദി. ഒരിക്കൽ ഈ നദിയുടെ കരകളിൽ ചോളരുടെ പേര് ശക്തമായി മുഴങ്ങിയിരുന്നു. പക്ഷേ കാലം മാറി. പല്ലവർ കാഞ്ചിയെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ശക്തരായി. പാണ്ഡ്യർ മധുരയെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് തെക്കോട്ട് തങ്ങളുടെ സ്വാധീനം വ്യാപിപ്പിച്ചു. വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഷ്ട്രകൂടർ പോലുള്ള ശക്തികൾ ഉയർന്നു. ചോളരുടെ പഴയ രാഷ്ട്രീയ ശക്തി മങ്ങിപ്പോയി. പക്ഷേ…ചോളർ അപ്രത്യക്ഷരായിരുന്നില്ല. ഒരു പഴയ പേര് പോലെ അവർ ചരിത്രത്തിന്റെ അരികുകളിൽ ഇപ്പോഴും ജീവിച്ചിരുന്നു. വീണ്ടും ഉയരാനുള്ള ഒരു അവസരത്തിനായി. കാവേരി…ഒരു നദിയേക്കാൾ വലിയ വികാരം. ഇന്ന് കാവേരി എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ തമിഴ്നാടും കർണാടകയും തമ്മിലുള്ള ജലതർക്കമാണ് പലരുടെയും മനസ്സിൽ വരുന്നത്. പക്ഷേ ഇവിടെ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമായി വേർതിരിക്കണം. ഇന്നത്തെ കാവേരി ജലതർക്കം ചോളരുടെ കാലം മുതൽ അതേ രൂപത്തിൽ തുടർന്നുപോന്ന ഒന്നല്ല. ഇന്നത്തെ അന്തർസംസ്ഥാന ജലതർക്കത്തിന്റെ പ്രധാന ചരിത്രവേരുകൾ പിന്നീട്, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രിട്ടീഷ് കാലത്താണ് വ്യക്തമായ രൂപം നേടിയത്. മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസിയും മൈസൂർ രാജ്യവും തമ്മിലുള്ള ജലസേചന തർക്കങ്ങൾ 1892-ലെയും 1924-ലെയും കരാറുകളിലേക്ക് എത്തി.പിന്നീട് സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയിൽ അത് അന്തർസംസ്ഥാന ജലതർക്കമായി വികസിച്ചു. പക്ഷേ കാവേരിയുടെ പ്രാധാന്യം അതിനും ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പേ ഉണ്ടായിരുന്നു. കാരണം കാവേരി വെറും ഒരു നദിയല്ല. നദി വെള്ളം നൽകുന്നു. വെള്ളം കൃഷിയെ വളർത്തുന്നു. കൃഷി സമ്പത്ത് സൃഷ്ടിക്കുന്നു. സമ്പത്ത് നഗരങ്ങളെ വളർത്തുന്നു. നഗരങ്ങൾ അധികാരത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ കാവേരിയുടെ സമ്പന്നമായ ഭൂമിയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ഒരു നദിയെ മാത്രം നിയന്ത്രിക്കുന്നതല്ലായിരുന്നു. ഒരു വലിയ സാമ്പത്തിക മേഖലയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതായിരുന്നു. ഇതാണ് ചോളരുടെ തിരിച്ചുവരവിന്റെ കഥ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള പ്രധാന താക്കോൽ. *തഞ്ചാവൂരിലേക്ക് ഒരു കണ്ണ്* AD ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിലേക്ക് നമ്മൾ എത്തുമ്പോൾ കാവേരി ഡെൽറ്റ വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയ മത്സരത്തിന്റെ പ്രധാന വേദിയായി. അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു തഞ്ചാവൂർ. സമ്പന്നമായ കൃഷിഭൂമികളുടെ ഹൃദയഭാഗത്തുള്ള ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രം. അന്ന് തഞ്ചാവൂർ ചോളരുടെ കൈയിലായിരുന്നില്ല. അവിടെ മുത്തരയ്യർ ശക്തരായിരുന്നു. ചുറ്റും പല്ലവർ. തെക്കോട്ട് പാണ്ഡ്യർ. വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് വളരുന്ന മറ്റു ശക്തികൾ. ഈ രാഷ്ട്രീയ തിരക്കിനിടയിൽ ഒരു ചോള രാജാവ് തന്റെ അവസരത്തിനായി കാത്തിരുന്നു. *വിജയാലയ ചോളൻ.* വിജയാലയൻ ആദ്യ ദിവസം തന്നെ ഒരു സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അധിപനായിരുന്നില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുന്നിൽ രാജരാജ ചോളന്റെ വിശാലമായ സാമ്രാജ്യം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. രാജേന്ദ്രന്റെ കടൽപ്പടയും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരി‍ന്നത് ഒരു പഴയ രാജവംശത്തിന്റെ പേര് മാത്രം. AD ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ വിജയാലയൻ തഞ്ചാവൂർ പിടിച്ചെടുത്തു. അത് ഒരു വലിയ ഒരു രാഷ്ട്രീയ അവസരമായിരുന്നു, ശരിയായ സ്ഥലത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് അതിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അതിനെ പിടിച്ചെടുത്തു വിജയാലയ ചോളൻ. ആ ഒരു നീക്കം ഒരു നഗരത്തിന്റെ കൈമാറ്റം മാത്രമായിരുന്നില്ല. ചോളരുടെ രാഷ്ട്രീയ തിരിച്ചുവരവിന്റെ തുടക്കമായിരുന്നു. അതോടെ കാവേരി ഡെൽറ്റയുടെ സമ്പത്ത് വീണ്ടും ചോളരുടെ ശക്തിയുടെ അടിത്തറയാകാൻ തുടങ്ങി. പക്ഷേ ഒരു നഗരം മാത്രം പിടിച്ചാൽ ഒരു സാമ്രാജ്യം ഉണ്ടാകില്ലല്ലോ. തഞ്ചാവൂർ കിട്ടിയത് കൊണ്ട് ചോളർ ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ അധിപന്മാരായില്ല. പിടിച്ചെടുത്ത പ്രദേശങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുകയും പുതിയ ഭൂമികൾ സ്വന്തമാക്കുകയും വേണം,ശത്രുക്കളെ നേരിടണം, അതോടൊപ്പം വരുമാനം ഉറപ്പാക്കുകയും വേണം. സൈന്യത്തെയും ശക്തിപ്പെടുത്തണം.അതിലും പ്രധാനമായി, ഒരു രാജവംശത്തെ വീണ്ടും ഒരു വലിയ രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയാക്കുകയും വേണം. വിജയാലയന്റെ പിന്നാലെ വന്ന ആദിത്യ ചോളൻ ഈ ലക്ഷ്യം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി. അങ്ങനെ പല്ലവ ശക്തി ക്ഷയിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന സമയത്ത് ചോളരുടെ സ്വാധീനം വടക്കോട്ട് വ്യാപിച്ചു. പല്ലവ രാജാവായ അപരാജിതവർമ്മൻ പരാജയം രുചിച്ചു. അങ്ങനെ തൊണ്ടൈമണ്ഡലത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗത്തേക്കും ചോള സ്വാധീനം വ്യാപിച്ചു. ഇതോടെ ചോളർ കാവേരി ഡെൽറ്റയിലെ മാത്രം ഒരു പ്രാദേശിക ശക്തിയിൽ ഒതുങ്ങുന്ന ശക്തി മാത്രമല്ലാതായി. പക്ഷേ തെക്കിൽ പാണ്ഡ്യർ ഇപ്പോഴും ശക്തരായിരുന്നു. മധുരയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള പാണ്ഡ്യ ശക്തിയും, കാവേരി മേഖലയിലെ ചോള ശക്തിയും തമ്മിലുള്ള മത്സരം വീണ്ടും ശക്തമായി.

ഇനി ശില്പിക്ക് മലയെ ആശ്രയിക്കേണ്ടതില്ല. അവൻ കല്ല് മുറിച്ചെടുക്കും. അത് രൂപപ്പെടുത്തും. ഒന്നിന് മുകളിൽ മറ്റൊന്ന് സ്ഥാപിക്കും. ചുവരുകൾ ഉയരും.തൂണുകൾ ഉയരും. ഗർഭഗൃഹം രൂപപ്പെടും. അതിന്റെ മുകളിൽ വിമാനം ഉയരും. കല്ല് ഇനി ഒരു പാറയുടെ ഭാഗമല്ല. ഒരു സ്വതന്ത്ര ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ശരീരമായി മാറുന്നു. ഇനി നമുക്ക് കാഞ്ചിയിലേക്ക് പോകാം മഹാബലിപുരത്തിന്റെ കടൽക്കാറ്റിൽ നിന്ന് നമുക്ക് കുറച്ച് അകലെ പോകാം. കാഞ്ചി. പല്ലവരുടെ രാഷ്ട്രീയ കേന്ദ്രം. ഇവിടെ പല്ലവ വാസ്തുവിദ്യ മറ്റൊരു ഘട്ടത്തിലെത്തുന്നു. പല്ലവ രാജാവായ നരസിംഹവർമ്മൻ രണ്ടാമൻ — രാജസിംഹന്റെ കാലത്ത് കാഞ്ചിയിൽ ഉയർന്ന കൈലാസനാഥ ക്ഷേത്രം ഈ മാറ്റത്തിന്റെ പ്രധാന ഉദാഹരണമാണ്. ഇവിടെ… ക്ഷേത്രം പാറയിൽ നിന്ന് കൊത്തിയെടുത്തതല്ല. കല്ലുകൊണ്ട് പണിതതാണ്. ഗർഭഗൃഹം,വിമാനം,ചുറ്റുമുള്ള പ്രാകാരം,ചെറിയ സന്നിധികൾ,ശില്പങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ചുവരുകൾ. ഒരിക്കൽ പാറയുടെ ഉള്ളിൽ തിരഞ്ഞിരുന്ന വാസ്തുവിദ്യ, ഇപ്പോൾ പാറയെ തന്നെ കെട്ടിടമാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു. കടലിനെ നോക്കി നിൽക്കുന്ന ക്ഷേത്രം വീണ്ടും മഹാബലിപുരത്തേക്ക്. കടൽ മുന്നിൽ. തിരമാലകൾ പിന്നിൽ നിന്ന് അടിച്ചു വരുന്നു. അവയ്ക്കിടയിൽ… ഷോർ ടെമ്പിൾ. ഇത് ഗുഹാക്ഷേത്രമല്ല. ഏകശിലാ രഥവുമല്ല. ഘടനാപരമായി പണിത ക്ഷേത്രസമുച്ചയമാണ്. കടലിനെ അഭിമുഖീകരിച്ച് കല്ലിൽ ഉയർന്നുനിൽക്കുന്ന ക്ഷേത്രം. കാലത്തിന്റെ കാറ്റും കടലിന്റെ ഉപ്പും അനവധി നൂറ്റാണ്ടുകളും കടന്ന് ഇന്നും അവിടെ നിൽക്കുന്നു. അത് നമ്മോട് പറയുന്നതുപോലെ: “ഇവിടെ ഒരിക്കൽ കല്ലിനോട് സംസാരിച്ച മനുഷ്യരുണ്ടായിരുന്നു.” എന്തിനാണ് ഇത്രയും വലിയ നിർമ്മിതികൾ? വെറും ഭക്തിക്കായി മാത്രമോ? അത് ഒരു ഭാഗമാണ്. പക്ഷേ അതിനൊപ്പം രാജകീയ ശക്തിയുടെ പ്രകടനവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒരു രാജാവ് യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ചാൽ അവന്റെ വിജയം ഒരു തലമുറ ഓർക്കും. പക്ഷേ ഒരു ക്ഷേത്രം പണിതാൽ… അത് നൂറ്റാണ്ടുകൾ സംസാരിക്കും. അതുകൊണ്ടാണ് പല്ലവരുടെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ വെറും ആരാധനാലയങ്ങളായി മാത്രം കാണാൻ കഴിയാത്തത്. അവയിൽ കലയും ഉണ്ട്, സാങ്കേതികവിദ്യയും ഉണ്ട്, രാജകീയ ആശയവും ഉണ്ട്, ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ ആത്മവിശ്വാസവും ഉണ്ട്. പാറയിൽ നിന്ന് ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ഇപ്പോൾ പിന്നിലേക്ക് ഒന്ന് നോക്കാം. മഹേന്ദ്രവർമ്മന്റെ കാലത്ത്… പാറയുടെ ഉള്ളിലേക്ക് കടന്നു. മാമല്ലന്റെ കാലത്ത്… പാറയെ തന്നെ ക്ഷേത്രരൂപമാക്കി. മഹാബലിപുരത്തിലെ വലിയ ശിലാശില്പങ്ങളിൽ… പാറയെ കഥ പറയുന്ന വേദിയാക്കി. രാജസിംഹന്റെ കാലത്ത്… കല്ലുകൾ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് സ്വതന്ത്ര ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഉയർത്തി. ഇത് നാല് വ്യത്യസ്ത നിർമ്മിതികളുടെ കഥയല്ല. ഒരു ആശയത്തിന്റെ വളർച്ചയാണ്. പാറയിൽ നിന്ന് ഗുഹയിലേക്ക്. ഗുഹയിൽ നിന്ന് ഏകശിലയിലേക്ക്. ഏകശിലയിൽ നിന്ന് ഘടനാപരമായ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്. അങ്ങനെ കല്ല് ക്ഷേത്രമായി മാറുകയായിരുന്നു. പക്ഷേ കാഞ്ചിയിലെ ഈ കല്ലുകൾ ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ കഥയുടെ അവസാനമല്ല. പല്ലവർ കല്ലിൽ തങ്ങളുടെ കാലം രേഖപ്പെടുത്തുമ്പോൾ… കാവേരിയുടെ തീരത്ത് മറ്റൊരു ശക്തി പതുക്കെ ഉയർന്നുവരികയായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ ശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്ന ചോളർ. ഇനി കഥ വീണ്ടും കാവേരിയിലേക്ക് തിരിയുന്നു. ഒരു ചെറിയ പ്രദേശത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ നിന്ന് ഒരു രാജവംശത്തിന്റെ തിരിച്ചുവരവിലേക്ക്. അവിടെ നിന്ന്… ദക്ഷിണേന്ത്യ കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ സാമ്രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നിലേക്ക്. തുടരും.... നദികളും വാളുകളും പണിത ദക്ഷിണേന്ത്യ| ഭാഗം -6 ചോളരുടെ തിരിച്ചുവരവ് *വിജയാലയ ചോളൻ.* ഒരു രാജാവിന്റെ വിജയം മാത്രമല്ല ഇനി പറയാൻ ഉള്ളത്, ഒരു പഴയ രാജവംശത്തിന്റെ വീണ്ടുമുള്ള ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിന്റെ തുടക്കം കൂടിയാണ്.

*നദികളും വാളുകളും പണിത ദക്ഷിണേന്ത്യ | ഭാഗം 5* _*കാഞ്ചിയുടെ കല്ലുകളിൽ ജനിച്ച കല*_ മഹാബലിപുരം • പഞ്ചരഥങ്ങൾ • ഗുഹാക്ഷേത്രങ്ങൾ • കാഞ്ചി• ഒരു പാറയെ എങ്ങനെ ക്ഷേത്രമാക്കി? കടലിന്റെ ശബ്ദം കേൾക്കുന്ന ഒരു പുലർച്ചെ…മാമല്ലപുരത്തിന്റെ തീരത്ത്, ഒരു വലിയ പാറ നിശ്ശബ്ദമായി കിടക്കുന്നു. ഇന്ന് അതിന്റെ മുന്നിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ നിൽക്കും. ഫോട്ടോകൾ എടുക്കും. അത്ഭുതപ്പെടും. പക്ഷേ നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ്… അവിടെ ഒരു ശില്പി നിന്നിരുന്നിരിക്കാം.അവന്റെ മുന്നിൽ ഒരു ക്ഷേത്രമില്ല.ഒരു മണ്ഡപമില്ല. ഒരു പ്രതിമയുമില്ല, ഒരു വലിയ പാറ മാത്രം അവന്റെ കയ്യിൽ ഒരു ഉളിയും ചുറ്റികയും. അവൻ പാറയെ നോക്കുന്നു. പിന്നെ ആദ്യത്തെ അടിയിറങ്ങുന്നു. ടക്… പാറയിൽ നിന്ന് ഒരു ചെറിയ കഷണം തെറിച്ചുവീഴുന്നു.വീണ്ടും ടക്… ടക്… ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നു. പാറയുടെ മുഖം മാറുന്നു.ഒരു രേഖ. ഒരു തൂൺ.ഒരു രൂപം.ഒരു മണ്ഡപം. അങ്ങനെ കല്ലിനുള്ളിൽ ഒളിച്ചിരുന്ന ഒരു ലോകം പുറത്തേക്ക് വരാൻ തുടങ്ങുന്നു. ഇതാണ് പല്ലവരുടെ കഥയിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ വഴിത്തിരിവുകളിലൊന്ന്. വാളിൽ നിന്ന് ഉളിയിലേക്ക് ഭാഗം 4-ൽ നമ്മൾ കണ്ടത് പല്ലവരുടെ മറ്റൊരു മുഖമായിരുന്നു. ചാളുക്യരോടുള്ള യുദ്ധം. വാതാപിയിലെ വിജയം. കാഞ്ചിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ശക്തി. പക്ഷേ ഒരു രാജവംശത്തിന്റെ മഹത്വം യുദ്ധവിജയങ്ങളിൽ മാത്രം നിലനിൽക്കില്ല. ചില വിജയങ്ങൾ കല്ലിൽ എഴുതപ്പെടും. പല്ലവർ അതുതന്നെയാണ് ചെയ്തത്. അവർ തങ്ങളുടെ കാലത്തെ പാറയിൽ രേഖപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങി. പല്ലവ രാജാവായ മഹേന്ദ്രവർമ്മൻ ഒന്നാമന്റെ കാലത്തേക്ക് പോകാം. ഏകദേശം ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യപകുതി. അന്നത്തെ ശില്പികൾക്ക് മുന്നിൽ ഒരു പുതിയ ചോദ്യം. പാറയെ എങ്ങനെ വാസ്തുവിദ്യയാക്കാം? അവർ ഒരു മലയുടെ പാറമുഖത്തേക്ക് എത്തുന്നു. പാറ മുറിച്ചുമാറ്റുന്നു. അകത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. അവിടെ നിന്ന്… ഒരു മണ്ഡപം,തൂണുകൾ,ദ്വാരപാലകർ,ദേവതാരൂപങ്ങൾ. അങ്ങനെ ഒരു സ്വാഭാവിക പാറ മനുഷ്യന്റെ കൈകളിൽ ഒരു ആരാധനാലയമായി മാറുന്നു. ഇതാണ് പാറമുറിച്ചുള്ള ഗുഹാക്ഷേത്രങ്ങളുടെ ലോകം. ഇവിടെ ക്ഷേത്രം കല്ലുകൊണ്ട് കൂട്ടിച്ചേർത്ത് പണിതതല്ല. പാറയുടെ ഉള്ളിൽ നിന്ന് പുറത്തെടുത്തതാണ്. കാലം മുന്നോട്ട് നീങ്ങി. മഹേന്ദ്രവർമ്മന്റെ മകൻ നരസിംഹവർമ്മൻ ഒന്നാമൻ — മാമല്ലൻ പല്ലവ സിംഹാസനത്തിലെത്തി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്ത് മഹാബലിപുരം വലിയൊരു ശില്പപരീക്ഷണശാലയായി മാറി. കടലിനോട് ചേർന്ന ഈ പ്രദേശം പല്ലവരുടെ ഒരു പ്രധാന തുറമുഖകേന്ദ്രവുമായിരുന്നു. ഇവിടെ ശില്പികൾ പാറയെ പല രീതിയിൽ പരീക്ഷിച്ചു. ഒരു ഭാഗത്ത് പാറയുടെ ഉള്ളിലേക്ക് കയറി ഗുഹ സൃഷ്ടിച്ചു. മറ്റൊരു ഭാഗത്ത് ഒരു വലിയ പാറയെ ചുറ്റുമുള്ള കല്ലിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ച് ഒറ്റക്കല്ലിൽ ഒരു ക്ഷേത്രരൂപം പുറത്തെടുത്തു. ഇവയാണ് പിന്നീട് പഞ്ചരഥങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെട്ടത്. *പഞ്ചരഥങ്ങൾ* ഇന്ന് അവയെ നോക്കുമ്പോൾ അഞ്ച് ചെറിയ ക്ഷേത്രങ്ങൾ പോലെ തോന്നും. പക്ഷേ അവയുടെ യഥാർത്ഥ അത്ഭുതം അവയുടെ പേരുകളിലല്ല. അവ എങ്ങനെ ഉണ്ടാക്കിയെന്നതിലാണ്. ഒരു വലിയ പാറ. അതിനുചുറ്റുമുള്ള ഭാഗം പതുക്കെ നീക്കം ചെയ്യുന്നു. മുകളിൽ നിന്ന് താഴേക്ക്. പുറത്ത് നിന്ന് അകത്തേക്ക്. അവസാനം… ഒരു പാറക്കഷണം തന്നെ ഒരു സമ്പൂർണ്ണ വാസ്തുരൂപമായി മാറുന്നു. ഇത് ഏകശിലാ നിർമ്മാണം. അതായത്… കല്ലുകൾ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ക്ഷേത്രം പണിയുകയല്ല, ഒറ്റ പാറയിൽ നിന്ന് ക്ഷേത്രത്തെ പുറത്തെടുക്കുകയാണ്. അവിടെ ഒരു രഥമില്ല, പക്ഷെ ഇന്ന് നാം ഉപയോഗിക്കുന്ന“പഞ്ചരഥങ്ങൾ” എന്ന പേര് പിന്നീടുള്ള പേരിടലാണ്. ധർമ്മരാജ രഥം,ഭീമ രഥം, അർജുന രഥം,ദ്രൗപദി രഥം,നകുല–സഹദേവ രഥം. ഈ പേരുകൾ അവയുടെ പല്ലവകാലത്തെ ഔദ്യോഗിക പേരുകളാണെന്ന് തെളിവില്ല. അതുകൊണ്ട്… കല്ലുകൾ പല്ലവകാലത്തേതാണ്. പേരുകൾ പിന്നീട് വന്നവയാണ്. ചരിത്രം പറയുമ്പോൾ ഈ ചെറിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ പോലും പ്രധാനമാണ്. പക്ഷേ മഹാബലിപുരത്ത് പല്ലവർ ചെയ്ത ഏറ്റവും വലിയ പരീക്ഷണം ക്ഷേത്രങ്ങൾ മാത്രം ആയിരുന്നില്ല. ഒരു വലിയ പാറമുഖത്തിലേക്ക് നോക്കൂ. അവിടെ…ആനകൾ,മാൻ,കുരങ്ങുകൾ,മനുഷ്യർ,ദേവതകൾ,തപസ്സിലിരിക്കുന്ന ഒരു രൂപം. പാറയുടെ സ്വാഭാവിക വിള്ളൽ പോലും ശില്പത്തിന്റെ ഭാഗമാകുന്നു. ഇന്ന് ഇതിനെ “അർജുനന്റെ തപസ്സ്” എന്നും “ഗംഗാവതരണം” എന്നും വിളിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ കൃത്യമായ വ്യാഖ്യാനത്തെക്കുറിച്ച് പഠനങ്ങളിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ട്. പക്ഷേ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ്. ഇത് ഒരു സാധാരണ ശില്പമല്ല. ഒരു മുഴുവൻ പാറമുഖം ഒരു കഥ പറയുന്ന വേദിയായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഒരു ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചുവരിൽ ഒരു ദൃശ്യം കൊത്തുന്നതിൽ നിന്ന് മുഴുവൻ പാറയെ തന്നെ ഒരു കഥയാക്കി മാറ്റുന്നതിലേക്ക്… പല്ലവ ശില്പകല എത്തി. പക്ഷേ പിന്നെയും ഒരു ചോദ്യം ഒരു പാറയിൽ നിന്ന് ക്ഷേത്രം പുറത്തെടുക്കാം. പാറയുടെ ഉള്ളിൽ മണ്ഡപം ഉണ്ടാക്കാം. പക്ഷേ… കല്ലുകൾ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് സ്വതന്ത്രമായി ഒരു ക്ഷേത്രം പണിയാമോ? ഇതാണ് പല്ലവ വാസ്തുവിദ്യയുടെ അടുത്ത വലിയ ചുവടുവെപ്പ്.