سمر مُدُن‌پور | مدرس تحول سازمانی و فردی

تیم شما بدون شما می‌تونه کار کنه؟ یکی از اشتباه‌هایی که خیلی از مدیرها، مخصوصاً وقتی کسب‌وکارشون تازه داره رشد می‌کنه، متوجهش نمی‌شن اینه که فکر می‌کنن چون تیمشون خوب کار می‌کنه، پس سیستم مدیریتی خوبی دارن. ولی یه سوال مهم‌تر وجود داره: اگر خودتون فردا دو هفته نباشید، تیم‌تون هنوز همون‌قدر خوب کار می‌کنه؟ خیلی وقت‌ها جواب این سوال "نه" هست. نه به این دلیل که پرسنل ضعیف هستن. اتفاقاً ممکنه تیم خیلی هم خوب باشه. مشکل اینجاست که همه چیز رو از خود مدیر یاد گرفتن. مدیر کنارشون بوده... تصمیم‌ها رو دیده... فهمیدن چه چیزی برای مدیر قابل قبوله و چه چیزی نیست... دیدن مدیر با مشتری چطور رفتار می‌کنه... فهمیدن در شرایط سخت معمولاً چه تصمیمی می‌گیره... یعنی به جای اینکه یک سیستم رهبری داشته باشن، خود مدیر تبدیل شده به سیستم. --- این روش تا یک جایی جواب می‌ده. تا وقتی تیم کوچیکه و همه نزدیک مدیر هستن، خیلی چیزها با مشاهده و تجربه منتقل می‌شه. ولی وقتی شرکت بزرگ‌تر می‌شه چی؟ یک‌دفعه چند مدیر و سرپرست داریم. هر کدوم شروع می‌کنن به تصمیم گرفتن بر اساس چیزی که خودشون فکر می‌کنن درست هست. یکی با پرسنل خیلی سخت‌گیره. یکی خیلی راحت می‌گیره. یکی مشتری رو اولویت می‌دونه. یکی فروش رو. یکی برای یک اشتباه تذکر می‌ده. یکی همون اشتباه رو نادیده می‌گیره. و کم‌کم اتفاقی می‌افته که خیلی خطرناکه: یک شرکت، چند مدل مدیریت پیدا می‌کنه. --- من به این می‌گم "وابستگی به مدیر". یعنی اگر مدیر اصلی نباشه، کیفیت تصمیم‌گیری، رفتار با مشتری و حتی فرهنگ تیم شروع می‌کنه به تغییر کردن. این برای یک کسب‌وکار در حال رشد خطرناکه. چون قرار نیست مدیر، خودش رو تکثیر کنه. قرار هست روش درست مدیریت کردن رو در سازمان ایجاد کنه. تحقیقات هم نشون می‌ده که رهبری فقط یک ویژگی فردی مدیر نیست؛ وقتی مسئولیت و رفتارهای رهبری در تیم‌ها به شکل مشخص و هماهنگ توزیع می‌شه، می‌تونه به عملکرد بهتر تیم کمک کنه. --- حالا یک سوال از مدیرها دارم: اگر فردا نباشید، مدیرهای شما دقیقاً می‌دونن: - چه تصمیم‌هایی رو خودشون می‌تونن بگیرن؟ - کجا باید از شما اجازه بگیرن؟ - با مشتری ناراضی چطور برخورد کنن؟ - با یک کارمند ضعیف چطور برخورد کنن؟ - چه رفتاری در سازمان قابل قبول نیست؟ - اولویت واقعی شرکت چیه؟ اگر جواب بعضی از این‌ها "نه" هست... مشکل از مدیرهای شما نیست. سیستم رهبری هنوز ساخته نشده. --- یک تمرین برای مدیرها این هفته یک تصمیم واقعی که معمولاً خودتون می‌گیرید انتخاب کنید. مثلاً: "با مشتری ناراضی چیکار کنیم؟" یا: "اگر یکی از پرسنل اشتباه کرد، چه واکنشی داشته باشیم؟" بعد این سه سوال رو بنویسید: ۱. من معمولاً چه تصمیمی می‌گیرم؟ ۲. چرا این تصمیم رو می‌گیرم؟ ۳. آیا مدیرهای من دلیل این تصمیم رو می‌دونن یا فقط نتیجه‌ش رو می‌بینن؟ اگر جواب سؤال سوم "فقط نتیجه رو می‌بینن" هست، شما هنوز دارید مدیر تربیت نمی‌کنید... دارید آدم‌هایی تربیت می‌کنید که منتظر تصمیم شما بمونن. --- یک تغییر کوچک اما خیلی مهم قرار نیست مدیرهای شما کپی شما بشن. قرار هست یک زبان مشترک برای مدیریت داشته باشن. یعنی ممکنه سبک شخصی‌شون متفاوت باشه، ولی درباره چیزهای مهم سازمان، اصول مشترکی داشته باشن. این دقیقاً همون چیزیه که کمک می‌کنه با بزرگ‌تر شدن سازمان، فرهنگ شرکت تبدیل به چند فرهنگ متفاوت نشه. پژوهش‌ها هم ارتباط قابل توجهی بین رفتار رهبری و شکل‌گیری فرهنگ سازمانی پیدا کرده‌اند. --- 🔵 و شاید مهم‌ترین سوالی که یک مدیر باید از خودش بپرسه این نباشه که: "تیم من چقدر خوبه؟" بلکه این باشه: "اگر من نباشم، چه چیزی از روش مدیریت کردن من در این سازمان باقی می‌مونه؟" اگر جوابش فقط "خاطره و تجربه آدم‌هایی که کنارم بودن" باشه... هنوز سیستم نساختی. اما اگر اصول، تصمیم‌ها، استانداردها و روش رهبری رو به تیم منتقل کردی... اون موقع داری یک سازمان می‌سازی که بدون وابستگی دائمی به خودت هم می‌تونه رشد کنه. برای مطالعه بیشتر A Meta-Analysis of Shared Leadership: Antecedents, Consequences, and Moderators Unpacking the Relationship Between CEO Leadership Behavior and Organizational Culture Shared Leadership – Vertical Leadership Dynamics in Teams Fifty-Five Years of Managerial Shared Leadership Research @samarbcoach